Brain Pain ( ဘရိန္းပိန္း)


တတိယနိုင္ငံမ်ား၏ ပညာရွင္မ်ား တုိးတက္နုိင္ငံမ်ားသုိ႔ သြားေရာက္အလုပ္လုပ္ၾကျခင္းကုိ Brain Drain ဟု လူသိမ်ားခဲ့ျပီး ျဖစ္သည္။ တတိယနုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ဆုံးရႈံးရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ညီမွ်ျခင္း သေဘာအရ တုိးတက္နုိင္ငံမ်ားမွ Brain Gain တစ္နည္းအားျဖင့္္ အျမတ္ထြက္ျခင္းျဖစ္သည္။ တေလာဆီတြင္ Brain Gain အေၾကာင္း အသံေတာ္ေတာ္ က်ယ္က်ယ္ထြက္ခဲ့ၾကသည္။ ရုရွားလုိ နုိင္ငံၾကီးမ်ားတြင္ Brain Drain ျဖင့္ အေတာ္ဆုံးရႈံးမႈမ်ား ၾကဳံေတြ႕ေနရဆဲ ျဖစ္သည္။ တက္သစ္စ ျဖစ္ေသာ တရုတ္သည္ Gain ျဖစ္ရန္ အေတာ္ၾကိဳးစားနုိင္ခဲ့သည္။ ပညာေတာ္သင္သြားခဲ့ေသာ ပညာတတ္မ်ား အံ့ၾသယူရေလာက္ေအာင္ အမိေျမတြင္ ျပန္လည္လုပ္ကုိင္လာၾကေၾကာင္း သတင္းတစ္ပုဒ္ ဖတ္မိသည္။ ယေန႔ကမၻာသည္ အရာရာပညာအေျခခံျဖစ္သျဖင့္ Brain ပါမက စီးပြားေရးမွာပင္ တရုတ္ၾကီးမ်ား Gain ေနၾကသည္။ 2B Gain ဟုေခၚနုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ တစ္ခုက Brain ႏွင့္ ေနာက္ တစ္ခုက Business ျဖစ္သည္။

Brain Pain
-------------
Drain လည္းမဟုတ္ ၊ Gain လည္း မဟုတ္ဘဲ ျမင္သာထင္သာမႈမရွိစြာျဖင့္ ဘာမွအသုံးခ်၍ မရေသာ ဦးေႏွာက္မ်ားကို Brain Pain ျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္လွ်င္ ရႏုိင္မည္ဟု ယူဆသည္။ ဦးေႏွာက္ယုိစီးမႈ မရွိေသာ္လည္း ရွိလ်က္နွင့္ ဘာမွသုံၚမရေသာ ဦးေႏွာက္ပုိင္ရွင္မ်ား အမ်ားအျပားရွိေနၾကပါသည္။ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္သနည္း ၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျဖစ္သနည္း ၊ ဘယ္ေနရာမွာ ျဖစ္သနည္းဆုိေသာ Why, When, Where ကိုေလ့လာရန္ ေကာငး္ပါသည္။ျဖစ္ရေသာ အေၾကာင္း Cause သည္ Why အတြက္ အေျဖျဖစ္လွ်င္ When ႏွင့္ Where အတြက္ ဆက္စပ္ယူဆႏုိင္ျပီ ျဖစ္ေပသည္။ က်ယ္ျပန္႔ေသာ အသုံးအႏႈန္း မျဖစ္ေသးသျဖင့္ Brain Pain အတြက္ Cause မ်ား မျပည့္စုံေသးေသာ္လည္း “ အသုံးခ်ခြင့္ ” မရရွိျခင္းသည္ အမ်ားထဲမွ တစ္ခုေသာ လုံေလာက္သည့္ အေၾကာင္းျခင္းရာ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ Why အတြက္ အေျဖတစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။
ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ အလြန္နည္းေသာ အာဖရိကတုိက္မွ လူမ်ား Brain Pain ျဖစ္ရျခင္းမွာ သမုိင္းစဥ္လာျဖစ္သျဖင့္ ထူးဆန္းသည္ဟု မည္သူမွ် မထင္ေသာ္လည္း အေျခခံေကာင္းမ်ား ရွိေသာႏုိင္ငံအခ်ိဳ႕မွာ Brain Pain ျဖစ္ေနရျခင္းအတြက္ အားမလုိ ၊ အားမရ ျဖစ္မိႏုိင္ပါမည္။ ပညာဓားထက္ထက္ျပိဳင္ၾကေသာ Globalization တြင္ HR ဟုေခၚေသာ လူသားအရင္းအျမစ္ ျပဳိင္ပြဲတြင္ အေရအတြက္သည္ အဓိက မဟုတ္ပါ။ ႏုိင္ငံ၏ Population တစ္ခုလုံးသည္ Workforce မဟုတ္ပါ ၊ ကမၻာ့စစ္တမ္းမ်ား ႏွင့္ သုေတသနအရတစ္ဦးခ်င္း ဝင္ေငြမည္မွ်ရွိသည္၊ ပညာတတ္အေရအတြက္ မည္မွ်မ်ားသည္ ၊ လူမႈစနစ္ တည္ေဆာက္ပုံ ၊ ဦးေဆာင္သူမ်ား အရည္အခ်င္း၊ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ အေျခခံအခ်က္မ်ားကို အေလးအနက္ စဥ္းစားၾကပါသည္။ အလုပ္လုပ္သူ လူဦးေရ Workforce မွာပင္ အရည္အခ်င္းမ်ား ထပ္မံခြဲျခားထားပါေသးသည္။ အဖြ႕ဲအစည္းမ်ားကို ဦးေဆာင္သူတုိ႔၏ အရည္အခ်င္းမ်ားကို ခြဲျခားထားပါေသးသည္။ သာမန္အားျဖင့္ အိမ္ေထာင္စု တစ္စုတြင္ တစ္ဦးလုပ္ျပီး (၇) ဦး ထုိင္စားပါက တုိးတက္မႈ မရွိနုိင္ဟု တြက္ခ်က္ေဖာ္ျပထားပါသည္။ နုိင္ငံတစ္ခုတြင္လည္း အလုပ္လုပ္သူနွင့္ ထုိင္စားသူ အခ်ိဳး (၁ း ၁၇) ျဖစ္လွ်င္ ထုိနုိင္ငံ မတုိးတက္နုိင္ဟု အလြတ္တကူ Check လုပ္နုိင္သည္။ အလုပ္လုပ္သူ ထုိတစ္ဦး၏ ဝင္ေငြပမာဏကို မေျပာေသးပါ။
ဝင္ေငြပမာဏလည္း နည္း ၊ မွီခုိသူလည္း မ်ားေသာ အိမ္ေထာင္စု ၊ အဖြဲ႕အစည္း ၊ နုိင္ငံတြင္ မည္မွ်တာရွည္စြာ ဆင္းရဲတြင္းနက္မည္ကုိ စဥ္းစားၾကည့္နုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ Human Resource သည္ အေရအတြက္ မဟုတ္ပါ ။ Workforce ျဖစ္ပါသည္။ Workforce တြင္ေတာင္မွ ပညာအရင္းအႏွီးမ်ား ေသာ Intelligent Force ကို ေဇာင္းေပးထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အရြယ္စေရာက္သူနွင့္ အသက္ၾကီးရင့္သူမ်ားသည္ Dependent မွီခုိသူမ်ား ျဖစ္သည္မွာ သဘာဝတစ္ခု ျဖစ္၍ အျပစ္မဆုိနုိင္ေသာ္လည္း အရြယ္ေရာက္သူမ်ား အလုပ္မလုပ္နုိင္ၾကျခင္းသည္ Brain Pain မ်ားျဖစ္ ေခ်သည္။ ခ်မ္းသာေသာ နုိင္ငံမ်ားပင္ ကမၻာ့လ်င္ျမန္ေသာ တုိးတက္ေျပာင္းမႈတြင္ လုိက္ေလ်ာညီေထြ မႈ မရွိရန္ အသက္ (၆၀)ျပည့္သူမ်ားအတြက္ ဉာဏ အေလးေပး အလုပ္အကိုင္မ်ား ဖန္းတီးေပးလာၾက သည္ကုိ ၾကည့္လွ်င္ Brain Pain အေရအတြက္ မည္သုိ႔မည္မွ် ၾကိဳးစားေလွ်ာ့ခ်ေနၾကသည္ကုိ သတိျပဳ မိနုိင္မည္ ျဖစ္သည္။

ဘာေၾကာင့္လဲ
-----------------
အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိနုိင္သည့္ အထဲမွ စနစ္သည္ တစ္ခုေသာ အဓိကအေၾကာင္းျဖစ္ပါသည္။ စင္ကာပူ ဝါရင့္ ဝန္ၾကီးလီယြမ္ယူက ဗီယက္နမ္နွင္း ထုိင္းနုိင္ငံကို ဥပမာ ေပးခဲ့ဖူးပါသည္။ ဗီယက္နမ္ နုိင္ငံသားမ်ား ၾကိဳးစားမႈ ပုိေသာ္လည္း ထုိင္းနုိင္ငံကို မမီနုိင္ေသးျခင္းမွာ စနစ္မယွဥ္သာေသး၍ ျဖစ္ေၾကာင္း။ မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ဖူးပါသည္။ သယံဇာတေရာ ဘယ္သြားထားမလဲဟု ေစာဒက တက္သူမ်ား ရွိနုိင္ပါသည္။ အေထာက္ပံ့ေကာင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္ မွန္ေသာ္လည္း “လူ” သာအဓိကက်ေၾကာင္း ဘာမွမရွိေသာ S’pore ကို လက္ညွဳိးထုိးျပရမည္ ျဖစ္သည္ ။ စနစ္သည္ စည္းကမ္းကို ေပးပါသည္။ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းၾကီး တစ္ခုလုံးကို ခ်ီမသယ္ပုိးသြားပါသည္။ လမ္းေၾကာင္းအမွန္ကုိ တည့္မတ္ေပး နုိင္သလုိ ဝကၤပါထဲမွ မထြက္နုိင္ေအာင္လည္း လုပ္ထားနုိင္ပါသည္။
စနစ္ေကာင္းေအာင္ ဖန္တီးသူမွာ “လူ” ျဖစ္သလုိ စနစ္ကုိ ဖ်က္ဆီးနုိင္စြမ္းရွိသူမွာလည္း “လူ” ပင္ျဖစ္ပါသည္။ လူမႈေရး ေရွ႕တန္းတင္လြန္းေသာ ျမန္မာ လူမ်ိဳးအမ်ားစုသည္ စနစ္ကုိ ေကာင္းေအာင္ ဖန္တီးနုိင္မႈတြင္ သံသယရွိဖြယ္ ျဖစ္သည္။ မိမ္ိကုိယ္တုိင္က အဆင့္မမီေသာ ဝန္ထမ္းအခ်ိဳ႕ကို သံေယာဇဥ္ျဖင့္ ဆက္လက္ထားရွိေနရဆဲ ျဖစ္သည္။ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အလြတ္ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ စင္ကာပူ နုိင္ငံမွ Performance ကို Royalty ျဖင့္ပင္ အလဲအလွယ္ လုပ္ေနေၾကာင္း First in Last out ဆုိေသာ လုပ္သက္ရွည္မ်ား အာမခံခ်က္ မရွိေတာ့ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးရာ တစ္ဦးက “ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ လူမ်ိဳးမွာ အဲသေလာက္ မာတဲ့ အသည္းႏွလုံးမရွိေသးဘူးဗ်ာ” ဟူေသာ မွတ္ခ်က္သည္ ျပႆနာ၏ အရင္းအျမစ္ ျဖစ္တန္ေခ် ရွိသည္ကုိ သတိျပဳမိရသည္။

ေရမ်ား ေရနုိင္
----------------
တုိးတက္ေသာနုိင္ငံမ်ားတြင္ “သြားသုတ္သုတ္ စားသုတ္သုတ္” ျဖစ္သည္။ လမ္းေလွ်ာက္ပုံကိုၾကည့္ရုံျဖင့္ လူမ်ိဳးစရုိက္နဲ႔ အေျခအေနကိုမွန္းနုိင္သည္။ စကားေျပာၾကည့္ လွ်င္ပုိသိနုိင္ပါသည္။ လမ္းေဘး လက္ဖက္ရည္ဆုိင္တြင္ အာေဘာင္အာရင္းသံသံ ျဖင့္ ေျပာၾကသူမ်ား Seminar, Workshop တုိ႔တြင္ အသံမထြက္ေတာ့ျခင္းသည္ ေကာင္းေသာ လကၡဏာ မဟုတ္ပါေခ်။ ေမြးကတည္းက “ေမး”လာသူမ်ား “က်ီး ” သူငယ္သဖြယ္ျဖစ္သည္။ ကုိယ့္ျပည္တြင္းမွာ မိဘကုိ အိမ္ေထာင္က်သည္အထိ မွီခုိေနသူမ်ား၊ ႏြဲ႕ဆုိးဆုိးေနသူမ်ား၊ အသက္ဗထက္ခ်ဳိက္ သူမ်ား ဟုိႏုိင္ငံမ်ား ေရာက္သည့္အခါ မေအးေဆးနုင္ေတာ့။ အပုိးက်ိဳးၾကသည္။ “ေရမ်ားေရနုိင္ ၊ မီးမ်ားမီးနုိင္ျခင္း” ျဖစ္သည္။ ေအးေဆးေရာင္ရဲေသာ လူမႈေရးနုိင္ငံတြင္ ေမြးဖြားလာၾကသူမ်ားမွာ ပတ္ဝန္းက်င္၏ အေရာင္ဆုိးမႈအတုိင္း ေအးေဆး၊ ေရာင့္ရဲတတ္ၾကျခင္းသည္ ေကာင္းလား၊ ဆုိးလားကုိ ေဝခဲြရေတာ့ မည့္အရခ်ိန္ ျဖစ္သည္။

ေရာင့္ရဲတာလား ၊ ပ်င္းတာလား
----------------------------------
လူမႈေရးဦးစားေပး၍ သာသာထုိးထုိး ျမင္တတ္ၾကေသာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူမ်ိဳးတြင္ ပ်င္းရိျခင္းနွင့္ ေရာင့္ရဲျခင္းကုိ ေရာေထြးပစ္တတ္ေလ့ရွိၾကသည္။ အေျခခံအားျဖင့္ ဘာမွမလုပ္သူကုိ ပ်င္းရိသူဟု သတ္မွတ္နုိင္ျပီး ၾကိဳးစားလုပ္ေသာ္လည္း ရလဒ္ေပၚ ေက်နပ္သူကုိသာ ေရာင့္ရဲသူဟု မွတ္ခ်က္ေကာက္နုိင္မည္ျဖစ္သည္။ ဘာမွမလုပ္ဘဲ မိဘ လုပ္စာ ထုိင္စားျခင္းသည္ ေရာင့္ရဲျခင္း မဟုတ္ေခ်။ သူတုိ႔မွ ေမြးေသာ သားသမီးအေပၚ မိဘဝတ္မေက်ျခင္းသည္ ပ်င္းရိျခင္း၏ ရလဒ္ျဖစ္သည္။ ထုိသုိ႔ အိမ္ေထာင္စုမ်ားလာလွ်င္ နုိင္ငံတုိးတက္မည္ မဟုတ္။ လူမ်ိဳးပါ ည့ံဖ်င္းသြား တတ္ၾကသည္။ လုပ္ငန္းေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္ ဝန္ထမ္းရာေပါင္းမ်ားစြာကို စီမံခန္႔ခြဲေနရေသာ ဘဝ၏ ႏွစ္ေပါင္းငါးဆယ္ေက်ာ္ အေတြ႕အၾကဳံအရ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ေမြးရာပါ ဗီဇ မညံ့ၾကေခ်။ Genetically Intellectual ျဖစ္ၾကပါသည္။
ဦးစြာ ပထမ Gene ေကာင္းရန္လုိပါသည္။ လူမ်ိဳးနွင့္ဆုိင္ပါသည္။ African မ်ား၊ အိမ္နီးခ်င္းနုိင္ မ်ားထက္ Intelligent သာလြန္ပါသည္။ လည္ရုံသက္သက္နွင့္ ဆယ္ဂဏန္းမွ်ေလာက္ေသာ အေရအတြက္ျဖင့္ စကားေျပာၾကည့္ရုံျဖင့္ ဆြဲေသာေကာက္ခ်က္မဟုတ္ပါ။ အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေရာက္ခဲ့ျပီး ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ အလႊာစုံမွ လုပ္ငနး္ရွင္မ်ားျဖင့္ ဒူးတင္ေပါင္တင္ ေဆြးေႏြး အလုပ္လုပ္ခဲ့ျခင္းမွ ေကာက္ခ်က္ျဖစ္ပါသည္။
မိမိလူမ်ိဳးမ်ား Intelligence မညံ့ေသာ္လည္း Emotion အရ စံမီျခင္းမရွိေသးပါ။ ပြဲျပီးမီးေသ လုပ္တတ္ၾကပါသည္။ ဦးေႏွာက္အလုပ္ေပးျခင္းကို ရြံ႕လ်က္ ရွိၾကပါေသးသည္။ မထုိးရဲေသးေသာ လက္ေဝွ႕သမားတစ္ဦးနွင့္ သဏၭာန္တူေနပါသည္။ သူတုိ႔ေတြက ေပါက္ထြက္ေတြးေခၚ Vertical Thinking လုပ္နုိင္ၾကေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ္ တုိ႔ Conventional Thinking က ရုန္းမထြက္နုိင္ၾကေသးပါ။ Brain Storm မ်ားမ်ား လုပ္ျခင္းသည္ Brain Gain ျဖစ္ျခင္း တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။ Gain from not Drain လည္း ျဖစ္ပါသည္။ စက္တစ္ခု၏ Full Capacity ကို အသုံးမခ်နုိင္လွ်င္ တန္ဖုိးဆုံးရႈံးသကဲ့သုိ႔ ဦးေႏွာက္တစ္ခု၏ လုပ္နုိင္ေသာ စြမ္းအားကုိ အျပည့္အဝ အသုံးမခ်နုိင္ျခင္းသည္ Brain Pain တစ္မ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ေငြေၾကးတစ္ခု လည္ပတ္သည့္အခါ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္း၍ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား Frequency ဟူေသာ ၾကိမ္ႏႈန္းမ်ားမ်ားရေအာင္ ၾကိဳးစားျခင္းျဖင့္ Result ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေနရသည့္ေခတ္တြင္ စြမ္းရည္ျပည့္ အသုံးမခ်နုိင္ေသာ ျဖစ္ရပ္ကုိ ခန္႔မွန္းနုိင္မည္ျဖစ္ေပသည္။
လူေတြ မအိပ္ၾကလွ်င္ ဘာျဖစ္မလဲ ဟူသည္အထိ သူတုိ႔စဥ္းစားၾကသည္။ အလုပ္လုပ္ခ်ိန္ တုိးနုိင္ရန္ျဖစ္သည္။ မတုိးတက္ေသာ ေခတ္(ေက်ာက္ေခတ္) မွစ၍ ညဘက္ေမွာင္မုိက္လွ်င္ ဘာမွလုပ္စရာမရွိ၍ အိပ္ၾကရာမွ ဦးေႏွာက္မ်ား Programme လုပ္ခံခဲ့ၾကရ၍ ဒီေန႔အိပ္ၾကျခင္းျဖစ္သည္ ဟူေသာ အခ်က္ကို ေတြ႕ၾကသည္။ ဤ Programme ကို ေျပာင္းနုိင္ပါက အိပ္ခ်ိန္ေလွ်ာ့ျပီး အလုပ္လုပ္ ခ်ိန္မ်ားလွ်င္ တုိးတက္မႈ ပုိနုိင္သည္ဟူေသာ အယူအဆကို တခ်ိဳ႕စတင္ လက္ခံေနၾကျပီျဖစ္သည္။ အခ်ိန္အခါမေရြး အလင္းေရာင္ ရနုိင္ေသာ ေခတ္ကုိ ပုိမုိအက်ိဳးရွိေအာင္ ၾကံဆၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ထုိင္ဆဲ ျဖစ္ေနပါေသးသည္။ အရည္မရ အဖတ္မရသည္တုိ႔ကုိ ေျပာေနၾကဆဲရွိပါေသးသည္။ Flat Thinking ေခၚေခၚ Conventional Thinking ဆုိဆုိ ကာလာမသုတ္ကုိ လုိက္နာျခင္းမရွိၾကေသးပါ ေကၽြးေမြးျခင္းေတာင္ တာဝန္မေက် သည့္ မိဘမ်ားထုႏွင့္ေဒးႏွင့္ ရွိေနၾကပါေသးသည္။ အေဖ ခ်မ္းသာေနေသးတာပဲ ဟူေသာ အနာဂတ္ ေခ်ာက္ကုိမျ္ငနုိင္ၾကသူမ်ား မ်ားျပားစြာအသက္ရွင္ဆဲ ျဖစ္ေနပါေသးသည္။ စြမး္ရည္ရွိပါလ်က္ မိမိကုိယ္ကုိ မိမိ ဖ်က္ေသာ Brain Pain မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ တစ္ဦးခ်င္း ညံ့ၾကသည္မွာ မေျပာပေလာက္ေသာ္လည္း မ်ိဳးဆက္ညံ့သြားလွ်င္ သူမ်ားေအာက္ အမ်ားၾကီး က်သြားနုိင္ပါသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ တစ္ပတ္ခန္႔က ပညာရွင္(၂၄)ဦး အဖြဲ႕ျဖင့္ S’pore ႏွင့္ Malaysia Putra Jaya ကို ပညာရပ္ဆုိင္ရာ ေလ့လာေရးခရီး ထြက္ျဖစ္ခဲၾကပါသည္။ Language ျပႆနာတခ်ိဳ႕ရွိၾကပါသည္။ တခ်ိဳ႕ေျပာနုိင္ေသာ္လည္း ေျပာမထြက္ၾကပါ။ မသြားခင္ကတည္းက ဇာတ္တုိက္ထြက္ၾကပါသည္။ အနည္းဆုံး ဘယ္သူေတြက အေမးအေျဖကုိ လုပ္ရမယ္ဟူေသာ တာဝန္ခ်ထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
Cyber Jaya သည္ Malaysia ၏နည္းပညာျမိဳ႕ျဖစ္ပါသည္။ Putra Jaya မွာ Administrative City ျဖစ္ပါသည္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ရုံး ၊ အိမ္ႏွင့္ဝန္ၾကီးမ်ား ရုံးစုိက္မည့္ေနရာ ျဖစ္ပါသည္။ Putra မွ တာဝန္ရွိသူတုိ႔က အက်ယ္တဝင့္ရွင္းျပၾကပါသည္။ (၂၄) ဦးမွ (၂၆) ဦးခန္႔သာ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ၾကပါသည္။ ေမးခြန္းအဆင့္ျမင့္ျမင့္ ေမးျခင္းသည္ ေျဖသူ “က်ပ္” ေစလုိေသာ ဆႏၵမဟုတ္ပါ။နုိင္ငံမွာ ဒါမ်ိဳးေတြ ရွိေနပါေသးတယ္ ဆုိတာကို ျပသလုိျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ ေသြး၍ထက္ေသာအရာတြင္ ဓားတစ္ခုတည္းမဟုတ္ပါ။ ဦးေႏွာက္လည္း ပါဝင္ပါသည္။ ဏားတစ္ခုတ္သည္ တစ္ခ်က္သာ ျပတ္ပါသည္။ ဦးေႏွာက္တစ္ခု၏ မူဝါဒသည္ အခ်က္မ်ားစြာ အပုိင္းပိုင္းျပတ္ထြက္သြားနုိင္ပါသည္။
ဘုရားရွင္မင္း စညး္စိမ္ကုိ စြန္႔လႊတ္ျခင္းသည္ ေရာင့္ရဲျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဒုကၠရစရိယာ က်င့္ၾကံ ျခင္းသည္ ၾကိဳးစားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ရလဒ္မွာ ဘဝအဆက္ဆက္ ပါရမီႏွင့္ ေပါင္းဖက္သည့္အခါ အတုမရွိ ျမတ္ဗုဒၶ ျဖစ္လာပါသည္။ ဘာမွမလုပ္သူမ်ား ေရာင့္ရဲျခင္း အေရမျခဳံသင့္ပါ။ သူတုိ႔ေရွ႕ေငြထုပ္ ခ်ေပးၾကည့္နုိင္ပါသည္။ သုိ႔မဟုတ္ အလြယ္ရ လမ္းျပေပးျခင္းျဖင့္ တုံ႕ျပန္မႈကို စမ္းသပ္နုိင္ပါသည္။ ေရာင့္ရဲသူမ်ား အလုပ္လုပ္ၾကပါသည္။ ရလဒ္ကုိသာ ေက်နပ္သူမ်ားျဖစ္ပါသည္။ နည္းနည္းလုပ္၍ မ်ားမ်ားလုိခ်င္သူမ်ား၊ ဘာမွမလုပ္ဘဲ အမ်ားၾကီး လုိခ်င္သူမ်ား Brain Pain မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ Drain ျဖစ္၍ ဆုံးရႈံးရသည္မွာ မေကာင္းေသာ္လည္း ၾကားေကာင္းေသး၍ Drain မျဖစ္ဘဲ Pain ျဖစ္သူမ်ားမွာ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ကုိပါ ဖ်က္ဆီးနုိင္သည္ ဟူေသာ အသိကုိ ရွိၾကလွ်င္ အနာဂတ္အလင္းေရာင္ ေတာက္ပနုိင္ပါသည္။ ။ ။

ေနဇင္လတ္
(ေရႊအျမဳေတ ရုပ္စုံမဂၢဇင္း၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၀၄)
က်ေနာ္ဖတ္ဖူးတဲ့ စာပုိဒ္ေလး တစ္ခုပါ
Read More »

အေမ့ထူသူမ်ားအတြက္ နည္း ၅ နည္း




ေသာ့ဘယ္မွာ ထားမိမွန္းမသိ ျဖစ္ေနသလား။ လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ တစ္ေယာက္ရဲ႕ နာမည္ကုိ ေမ့ေနသလား။ အေမ့ထူလြန္းလုိ႔ စိတ္ညစ္ေနပါသလား။ စိတ္မညစ္ပါနဲ႔ေတာ့။ ေမ့တတ္တဲ့အက်င့္ ေပ်ာက္ၿပီး မွတ္ဉာဏ္ေကာင္းေစႏုိင္တဲ့ အလြယ္နည္းေတြကုိ သိပၸံပညာရွင္ေတြ ရွာေဖြေတြ႕ရွိထားပါတယ္။



(၁) အခ်က္အလက္သစ္ေတြ မွတ္မိဖုိ႔ ေမးေစ့ကိုင္ပါ
႐ုပ္ရွင္ေတြထဲမွာ ျမင္ဖူးၾကမွာပါ။ ဇာတ္ဝင္ခန္းထဲမွာ တစ္ခုခုကုိ အေလးအနက္ စဥ္းစားၿပီဆုိရင္ ေမးေစ့ကုိပြတ္ၿပီး စဥ္းစားတတ္ၾကတာကုိေပါ့။ အဲဒီလုိပဲ အခ်က္အလက္အသစ္ တစ္ခုခုကုိ နားေထာင္တဲ့အခါ လက္က တစ္ခုခု လုပ္ေနလုိက္ပါ။ အဲဒီအခ်က္အလက္ကုိ ပုိၿပီး မွတ္မိလြယ္ပါတယ္။ နားေထာင္ေနစဥ္ လက္ဟန္ေျခဟန္ တစ္ခုခုလုပ္ေနတာက ဦးေႏွာက္ရွိ မွတ္ဉာဏ္ဌာနရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိ ျမင့္မားေစၿပီး မွတ္ဉာဏ္ ပုိေကာင္းေစႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာ- ဖုန္းနံပါတ္တစ္ခုကုိ မွတ္ရာမွာ ေမးေစ့ကုိ ကုိင္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ နားရြက္ကုိ ကုိင္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပဳလုပ္ေနၿပီး အဲဒီ ဖုန္းနံပါတ္ကုိ ေခါင္းထဲ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္တဲ့အခါ ေမးေစ့ ဒါမွမဟုတ္ နားရြက္ကုိ ျပန္ကုိင္ၿပီး စဥ္းစားပါက ပုိၿပီး မွတ္မိလြယ္ပါတယ္။


(၂) အခ်က္အလက္သစ္ေတြကုိ မေမ့ဖုိ႔ စိတ္ကူးထဲ ပုံေဖာ္ၾကည့္ပါ
ဖုန္းနံပါတ္တစ္ခု ဒါမွမဟုတ္ နာမည္တစ္ခုကုိ မွတ္ရာမွာ “ငါေနာက္တစ္ခါ ဒီဖုန္းကုိဆက္ခ်င္ရင္ ဘယ္ကုိဆက္ရမလဲ” ဒါမွမဟုတ္ “ငါသူ႔ကုိ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ေတြ႕ရင္ ဘယ္လုိေခၚရမလဲ” စသျဖင့္ အနာဂတ္မွာ ႀကံဳရင္ ဘယ္လုိေျဖရွင္းမလဲဆုိတာ ႀကိဳေတြးၿပီး စိတ္ကူးထဲ ပုံေဖာ္ၾကည့္တာက တစ္ခုခုကုိ မွတ္ရာမွာ ပုိလြယ္ကူေစပါတယ္။ ေလ့လာခ်က္တစ္ခုအရ ဒီေန႔ သင္လုိက္တဲ့အရာကုိ အနာဂတ္မွာ ဘယ္လုိသုံးမယ္ဆုိတာကုိ ပုံေဖာ္ၾကည့္သူေတြဟာ စိတ္ကူးမၾကည့္မိသူေတြထက္စာရင္ ထုိအရာကုိ ပုိၿပီးမွတ္မိေနတာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ သုေတသနပညာရွင္ေတြရဲ႕ အဆုိအရ အခ်က္အလက္ေတြကုိ မွတ္ရာမွာ ထုိအခ်က္ေတြကုိ ဦးစားေပးအျဖစ္ ကုိယ္ကအသုံးျပဳပုံကုိ စိတ္ကူးယဥ္ၾကည့္ပါက ဦးေႏွာက္ကေန ေသခ်ာမွတ္ထားၿပီး အလုိရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပန္ထုတ္ေပးဖုိ႔ အသင့္ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။



(၃) မွတ္ဉာဏ္ ပုိေကာင္းေစဖုိ႔ လမ္းေလွ်ာက္ပါ

သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ ဦးေႏွာက္ရွိ မွတ္ဉာဏ္ထိန္းေပးတဲ့ အစိတ္အပုိင္း (Hippocampus) ဟာ အသက္ႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် က်ဳံ႕သြားတတ္ၿပီး ထုိသုိ႔ က်ဳံ႕သြားျခင္းကုိ ျပန္ျပင္လုိ႔မရႏုိင္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။ ခုေတာ့ အဲလုိယူဆဖုိ႔ မလုိေတာ့ပါဘူး။ ေလ့လာခ်က္ အသစ္တစ္ခုအရ ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားမႈကုိ ပုံမွန္ျပဳလုပ္သူဟာ ဦးေႏွာက္က်ဳံ႕တာကုိ ကာကြယ္ေပး႐ုံမွ်မက တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ျပန္လုိေတာင္ခ်ဲ႕ႏုိင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရပါတယ္။ တစ္ေန႔ကုိ မိနစ္ ၄၀ ၾကာ တစ္ပတ္ကုိ သုံးရက္လမ္းေလွ်ာက္သူ သက္ႀကီးရြယ္အုိေတြဟာ ခုမွစၿပီး ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္သူထက္ Hippocampus အရြယ္အစား ၂ ရာခုိင္ႏႈန္း ဒါ့အျပင္ မွတ္ဉာဏ္စာေမးပြဲ ေျဖရာမွာလည္း အမွတ္ပုိေကာင္းၿပီး ဦးေႏွာက္က်န္းမာေရး ေကာင္းေစႏုိင္တဲ့ ဓာတ္ေတြလည္း ပိုမ်ားေနပါတယ္။ တစ္ပတ္ကုိ သုံးရက္၊ တစ္ရက္ကုိ မိနစ္ ၃၀ ၾကာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္႐ုံနဲ႔ ဦးေႏွာက္မွတ္ဉာဏ္ ေကာင္းေစႏုိင္ပါတယ္။

(၄) ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြ ကာကြယ္ဖို႔ အျမန္စာ မစားပါနဲ႔

အဆီမ်ားတဲ့ အဝစာ၊ အျမန္စာေတြကုိ အစားမ်ားပါက ၾကာလာရင္ မွတ္ဉာဏ္ ေလ်ာ့နည္းေစေၾကာင္း သိထားတာ ၾကာပါၿပီ။ ဒီအစာေတြက အခ်ိန္တုိအတြင္းမွာလည္း ဦးေႏွာက္ကုိ ထိခုိက္ေစႏုိင္ေၾကာင္း သတိမျပဳမိၾကေသးပါဘူး။ ေလ့လာခ်က္တစ္ခုအရ အဆီမ်ားတဲ့ အဝစာေတြကုိ ေကၽြးတဲ့ အစမ္းသပ္ခံ သတၱဝါေတြဟာ ကုိးရက္အတြင္း မွတ္ဉာဏ္နဲ႔ ျပႆနာ ေျဖရွင္းႏုိင္စြမ္း ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္း က်သြားတာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။

(၅) အေမ့ထူတာ ေလ်ာ့ေစဖုိ႔ Chamomile Tea ေသာက္ပါ

Chamomile Tea ကုိ စူပါမားကက္ေတြမွာ ရွာဝယ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ကုိ အားျဖည့္ေပးသလုိ စိတ္ကုိလည္း ေျဖေလွ်ာ့ေပးပါတယ္။ အေမ့ထူတာကုိ ေလ်ာ့ေစတဲ့ Luteolin ဓာတ္ေတြလည္း မ်ားစြာပါရွိေနပါတယ္။ အသက္အရြယ္ အုိမင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ မွတ္ဉာဏ္ေလ်ာ့နည္းမႈကုိ ျဖစ္ေစတဲ့ ဦးေႏွာက္ေရာင္ရမ္းမႈကုိ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ Luteolin ဓာတ္ေတြဟာ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ ဆက္ႏႊယ္မႈကုိ အေႏွာင့္အယွက္ေပးႏုိင္တဲ့ အႏၲရာယ္ရွိ ဓာတုပစၥည္းမ်ားျဖစ္တဲ့ Cytokines ေတြ ထြက္ရွိမႈကုိ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္ပါတယ္။ အကယ္၍ Chamomile Tea ကုိ ရွာမေတြ႕ပါက Luteolin ဓာတ္ႂကြယ္ဝတဲ့ မုန္လာဥနီနဲ႔ င႐ုတ္သီးစိမ္းတုိ႔ကုိ စားေပးႏုိင္ပါတယ္။

ေဒါက္တာႏုျမတ္
By Good Health
Read More »

မိတၱဗလ ဋီကာ မွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ (ဦးႏု)


ဥပေဒသ အမွတ္ ၁
တစ္ဖတ္သားကို မိမိဘက္သုိ႔ ပါေအာင္လုပ္ရန္ အတြက္ အေကာင္းဆံုးေသာ နည္းတစ္သည္ ၿငင္းခံုၿခင္းကို ေရွာင္ရွားပါ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၂
တစ္ဖက္သား၏ အယူအဆကို အေလးဂရုၿပဳပါ ။ လူတစ္ေယာက္အားမွားသည္ဟု ဘယ္ေသာအခါမွ မေၿပာေလႏွင္႔။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၃
အကယ္၍ သင္သည္မွားခဲ႔ပါလွ်င္ ထိုအမွားကို လွ်င္လွ်င္ၿမန္ၿမန္ႏွင္႔ ေလးေလးနက္ နက္ ၀န္ခံပါ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၄
ခ်ိဳခ်ိဳသာသာ ႏွင္႔ စပါ ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၅
တစ္ဖက္သား အလွ်င္အၿမန္ “ အင္း ” လုိက္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၆
တစ္ဖက္သားကို သူေၿပာခ်င္တာ ၀ ေအာင္ေၿပာပါေစ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၇
တစ္ဖက္သားအား ေပးအပ္ေသာအၾကံသည္ သူ၏ အၾကံသာၿဖစ္သည္ဟု
အထင္ေရာက္ေနပါေစ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၈
တစ္ဖက္သားဘက္မွေန၍ အရာခပ္သိမ္းကို ေ၀ဖန္ပိုင္းၿခားႏိုင္ေအာင္ စိတ္ေကာင္း ေစတနာေကာင္းႏွင္႔ ၾကိဳးစားပါ ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၉
တစ္ဖက္သား၏ အယူအဆ အလုိဆႏၵတို႔ ႏွင္႔ စပ္လ်ဥ္း၍ ကိုယ္ခ်င္းစာတတ္ပါေစ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၁၀
ၿမင္႔ၿမတ္ေသာ စိတ္ဓာတ္ကို ထိခိုက္ေအာင္လုပ္ေပးပါ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၁၁
သင္၏အၾကံအစည္မ်ားၿဖင္႔ တစ္ဖက္သား၏ စိတ္ အာရံုကို ဆြဲႏိုင္ေအာင္ ၿပဳၿပင္ေပးပါ။

ဥပေဒသ အမွတ္ ၁၂
သူတို႔၏ မခံခ်င္ေသာစိတ္ကို ဆြေပးပါ။

မူရင္း- Dale Carnegie ၏ How To Win Friends And Influence People

ဦးႏု
(မိတၱဗလ ဋီကာမွ)
Read More »

ႏြားႏွင့္ သပိတ္ (ညိဳျမ)


လူတို႔သည္ တိုင္းေရးျပည္ေရးအေၾကာင္းကို ေျပာဆိုၾက၏။ နစ္နာခ်က္မ်ားကို ေႂကြးေၾကာ္ ၾက၏။ မ်ဳိးခ်စ္ စိတ္ရွိအပ္ေၾကာင္း ကို ဟစ္ၾက၏။ ညီညာမွ ျပည္သာမည္ဟု ေအာ္ၾက၏။

ထိုသို႔ ေျပာဆိုေႂကြးေၾကာ္ ေအာ္ဟစ္ၾကသူတို႔အား တကယ့္ျမင့္ျမတ္သည့္ မ်ဳိးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္ႀကီး ေတြဟု အေၾကာင္းမသိိသူမ်ားက ထင္စရာအေၾကာင္းရွိေသာ္လည္း အမ်ားအားျဖင့္ စၿဖီးမ်ားသာ ျဖစ္ ကုန္သည္။ သူတို႔သည္ လူစည္စည္ရွိေသာ အရပ္မ်ားတြင္ စင္ျမင့္ထက္သို႔တက္၍ စြာေလာင္စြာေလာင္ လုပ္ၾက၏။ ဟုမၼ႐ူး ဒုိင္အာကီ ေနာင္လာမည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစသျဖင့္ လွ်ာ အ႐ိုးမရွိသည့္ ဖုိးေျပာခ်င္ ဖိုးေအာ္ခ်င္မ်ားပင္။ သုိ႔ေသာ္ သူတို႔ အေပါင္းအေဖာ္မ်ားႏွင့္ ပင္ကိုယ္ေနေသာအခါမ်ားတြင္ကား တို္င္းျပည္ကို အလ်င္း သတိမရၾကကုန္။ ကိုယ့္ႏွမ လင္ေနေၾကာင္းႏွင့္ သူ႔ႏွမ သားေမြးေၾကာင္း ဖ႐ုႆဝါစာ အတင္းအဖ်င္း တို႔ကိုသာ ပြားမ်ားၾကေလသည္။

မ်ဳိးခ်စ္စိတ္အမွန္ထက္သန္၍ ဤျဖစ္ကတတ္ဆန္း တပါးကြ်န္ဘဝကို တကယ္နာက်ည္းသူ ျဖစ္က ထိုသို႔ မေနႏိုင္ရာ။ ဘယ္နံေရာအခါမဆို မ်ဳိးခ်စ္မီးေလာင္ကြ်မ္းလ်က္ အမ်ဳိး၏ နစ္နာခ်က္မ်ား ကိုသာ အႏုလံု ပဋိလံု စၿမံဳ႕ျပန္စိစစ္ကာ ... စားလွ်င္လည္း အမိျမန္မာျပည္ အိပ္လွ်င္လည္း ျမန္မာျပည္ အမိ လမ္းေလွ်ာက္လွ်င္လည္း ျမန္မာအမိျပည္ စာေရးလွ်င္ လည္း ျပည္အမိျမန္မာဟူ၍ သို႔သာလွ်င္ ျဖစ္ေစရာ၏။ အႏွီသို႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကိုသာ မ်ဳိးခ်စ္ဟု သမုတ္ကာ ေ႐ႊပန္းကံုး ေငြပန္းကံုးမ်ား စြပ္ၾကသင့္ေပသည္။
...............................................

ကြ်ႏ္ုပ္သည္ ဤမည္ေသာ တကၠသိုလ္သပိတ္ စံုစမ္းေရးေကာ္မတီလူႀကီးမ်ားေရွ႕ဝယ္ အလြန္ မေကာင္းဆိုးဝါးေသာ တကၠသိုလ္အေၾကာင္းခ်င္းရာတို႔ကို သိသမွ် ယထာဘူတ သက္ေသခံၿပီးသည္၏ အျခားမဲ့၌ (၁) တႏွစ္ေက်ာ္မွ် ခြဲခြာလာခဲ့ ရေသာ မိဘႏွစ္ပါးကို ဖူးေမွ်ာ္လိုျခင္း (၂) အၾကင္အညာေဒသ တြင္ သပိတ္အေျခအေန မည္သို႔မည္ပံုရွိသည္ကို စံုစမ္းလ်က္ အကယ္၍ လိုေလေသးရွိက  မိမိဇာတိ ခ်က္ေႂကြ ေတာအရပ္တဝိုက္တြင္ ေတာသူေတာင္သားတို႔အား သပိတ္တရားေရေအး တိုက္ေကြ်း လိုျခင္း ဟူေသာ ဆႏၵႏွစ္ပါး ဖိစီးလွသည္ျဖစ္၍ ေခါင္းေဆာင္ အၾကင္ေနာင္ႏု၊ ေနာင္အုန္း၊ ဘိုင္ရွစ္တို႔ အား ဆယ္ရက္အတြင္း ျပန္ခဲ့ပါမည္ စိတ္ခ်ပါဟု အဖန္ဖန္က်ိန္ဆို ခြင့္ပန္ၿပီးသကာလ ထိုမည္ေသာ သပိတ္ျပန္ၾကားေရးဌာန ကိုလည္း ကိုေက်ာ္ညိမ္းအား ေခတၱလႊဲအပ္ခဲ့ၿပီးေသာ္ တတိယတြဲသို႔ ခုန္တက္ ကာ အညာသို႔ ဆန္ခဲ့ေလေသာဟူ၏။

အညာႏိုင္ငံ၌ကား သပိတ္ေရး သာယာပါေပ၏။ မင္းဘူး၊ မံုရြာ၊ ပခုကၠဴ၊ ေရႊဘို၊ စစ္ကိုင္း၊ မႏၱေလး စေသာ အညာၿမိဳ႕မ်ား၌ ေက်ာင္းတိုင္းလိုလိုပင္ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ သပိတ္ေမွာက္လ်က္ ရွိၾက၏။ အစိုးရကြ်န္မ်ားမွတပါး သပိတ္ကို ခ်ီးၾကဴး ေထာက္ပံ့ၾကသူခ်ည္းသာတည္း။ ေသာတာပန္ရြာ တြင္လည္း လြန္ေလၿပီးေသာအခါက ေရႊေတာင္ၾကားပါတီဝင္ မင္းတိုင္ပင္ တဦးျဖစ္ေလသူ တီပီအက္စ္ “ေဖေဖ”မွတပါး သပိတ္ကို အားရၾကသူခ်ည္းပင္။ “မင္းတို႔ သတ္ေသေမဒ ေပးရတာနဲ႔ ရာစုတ္အုပ္က ညႇင္းတာက ေတာ္ေသးတယ္။ ဒို႔တကၠသိုလ္မွာ ဘာမွ သံုးမက်ဘူး ... လကားပါကြာ ... လေခြးလိုဘဲ။ လုပ္ပံု ကိုင္ပံုေတြက စြန္ပါဘူး ...” ဟု ကြ်န္ေတာ္က ေျပာျပေသာအခါ စာရင္းငွား စံ႐ႊန္းႏွင့္ သာေျဗ႕တို႔က ဂြမ္းႏုဆီစိမ္သကဲ့သို႔ တအိအိ ေခါင္းညိမ့္ၾကေပ၏။

သာယာေသာ တညေနခင္းတြင္ သန္႔ျပန္႔ေသာ ေလညႇင္းကို႐ႉ႐ိႈက္ရင္း တျဖည္းျဖည္း လမ္းေလွ်ာက္ထြက္လာခဲ့၏။ ေက်ာက္ေဆာင္အိုင္ေစာင္းကို ေက်ာ္လြန္လ်က္ ဦးကြ်န္းသရက္ၿခံဝသို႔ ဆိုက္ေလေတာ့သည္။ ၾကည္ႏူးဘြယ့္ ေနဝင္ခ်ိန္ တည္း။ အုန္းပင္ထက္ဝယ္ အုန္းလက္တို႔သည္ ျဖည္းညႇင္းစြာ လႈပ္ရွားလ်က္ ရွိကုန္၏။ ကြယ္လုဆဲေနေရာင္ျခည္သည္ သရက္ၿခံေပါက္ဝတြင္ ျမက္စား လ်က္ေနေသာ အမည္မသိ ႏြားၾကားႀကီး တေကာင္အား တမ်ဳိးပင္ လွပဖြံ႕ၿဖိဳး ၾကက္သေရ တိုးေအာင္ လႊမ္းမိုးလ်က္ ရွိေနေလသည္။ ကြ်န္ေတာ္သည္ ထိုႏြားႀကီးသို႔ ခ်ဥ္းကပ္ေတာ့၏။

“ဗ်ဳိ႕ႏြားႀကီး ဘာလုပ္ေနသလဲ ... ျမက္စားေနသလား”ဟု ကြ်န္ေတာ္ကပင္ စ၍ ယုတ္တရက္ ႏႈတ္ဆက္လိုက္ေပ၏။ ႏြားႀကီးကား စုိစိမ္းေသာ ေျမစာပင္မ်ားဝယ္ စိတ္ေရာပစပ္ပါ ဝင္စားခ်က္ ေကာင္းလွ၏။

`ယခု ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေ႐ႊတိဂံုေပၚမွာ သပိတ္ေမွာက္ေနၾကတယ္ သိလား။ ေက်ာင္းသားေတြကို အလကားေနရင္း ေက်ာင္းထုတ္ခံရလြန္းလို႔ ...´
ႏြားႀကီးသည္ စားၿမဲစားေန၏။

“နဲနဲမွ မတရားဘူးဗ်ာ။ တကယ္ဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ ႏုိင္လိုမင္းထက္ မုဆိုလိနီကေလးေတြလဲ မဟုတ္ပါဘူး။ ေက်ာင္းကို စာသင္ဘို႔ လာၾကတာပါ။ ေစာ္ကားဘို႔လဲ မဟုတ္ဘူး။ ေစာ္ကားတာကို ခံေနဘို႔လဲ မဟုတ္ဘူး။ ကိုစိုးျမင့္ကို ဆာမထူးလို႔ ေက်ာင္းထုတ္သတဲ့။ ထုတ္ပစ္ပံုကလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမဟုတ္ဘူး။ ျပန္သြင္းမလိုလို ဘာလိုလိုနဲ႔ ေလးငါးလေလာက္ ေက်ာင္းတက္ခြင့္ မေပးဘဲ ညႇင္းထားတယ္။ ကုန္ကုန္ေျပာၾကစို႔။ အခု ကိုစိုးျမင့္ တံတားကေလးကို ေရာက္ေနပီေလ။ အႏွာ ဘလူ႔လက္ခ်က္လဲ စဥ္းစားၾကည့္ေပေတာ့။ ဆရာ့ဝတ္တရားဆိုတာ တပည့္ကို အညြန္႔ခ်ဳိးဘို႔ ဘဲလားလို႔”

“ႏုိ႔ၿပီး ကိုေအာင္ျမင့္ဆိုတဲ့ ေက်ာင္းသားကိုလဲ အသံုးမဝင္ေတာ့တဲ့ ႏို႔တစ္စကၠဴကို သင္ပုန္းေပၚက ခြာမိလို႔တဲ့။ ေက်ာင္းထုတ္ ျပန္ေရာ။ မတရားသျဖင့္ ေက်ာင္းထုတ္ခံရတဲ့အတြက္ ေက်ာင္းစရိတ္ေတြကို တရားစြဲပီး ေလ်ာ္ေၾကး ေတာင္းမယ္လုပ္ေတာ့မွ ေက်ာင္းမထုတ္ရေသးပါဘူး။ ေအာင္ျမင့္က နားႀကား လြဲလို႔ အဂၤလိပ္စကားကိုေကာင္းေကာင္းနားမလည္လို႔နဲ႔ လုပ္လာတယ္။ ဘာဟုတ္မလဲ ... ညိဳျမတို႔ သိတာေပါ့။ အႏွီေန႔က အဂၤလိပ္ပါေမာကၡအခန္းကိုေရာက္ေတာ့ ကိုေအာင္ျမင့္နာမည္ကို ေက်ာင္း စာရင္းက ဖ်က္ပစ္ဘို႔ အမိန္႔စာ႐ြက္ကို ဆရာကျပလို႔ ဘတ္ခဲ့ရတယ္။ ခုထုတ္ ခုသြင္းမို႔ မ်က္ႏွာျဖဴဆရာ တေယာက္ကေတာင္ ဒို႔သခင္မ်ဳိးေတြ ဘယ့္ႏွယ္ ျဖစ္ကုန္ပီလဲတဲ့။

“ကြ်န္ေတာ္တို႔ အ႐ိုအေသေပးၿပီး တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ သမဂၢဥကၠဌကိုႏုကို ေက်ာင္းထုတ္တာကေတာ့ ဘာျဖစ္လို႔ ထုတ္ထုတ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုးကို ေစာ္ကားတာနဲ႔ အတူတူေပါ့။ ဟုတ္ကဲ့မႈတ္လား”
ႏြားႀကီးသည္ ေရွ႕သို႔ ေျခတလွမ္းတိုး၍ ျမက္မ်ားကို ဆက္လက္စားေန၏။

“ေနာက္ဆံုး ေက်ာင္းထုတ္ခံရတာကေတာ့ ကိုေအာင္စန္းေပါ့။ အိုးေဝမဂၢဇင္း အဂၤလိပ္စာပိုင္းမွာ ညစ္ညမ္းတဲ့ ေဆာင္းပါးတို တခု ထည့္မိလို႔တဲ့ ။ ရန္ကုန္တုိင္းသတင္းစာ အယ္ဒီတာက သူ႔မွာ အႏွာကိုဘတ္ၿပီး တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ခ်ား သြားရွာဆိုကိုး။ ေက်ာင္းထုတ္ဘုို႔ ေျမႇာက္ေပးရွာတယ္။ အစိုးရ ကေတာ့ ဘာမွ် အျပစ္မဆိုပါဘူး။ မိန္းမမ်ားကေတာင္ ထိုေဆာင္းပါးဟာ ညစ္ညမ္းေသာ္လဲ ေကာင္းေစ ခ်င္စိတ္ထားက ပိုမိုထင္ရွားလို႔မို႔ ဘာမွ အေရးယူဘို႔ မလိုဘူးတဲ့။ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးကေတာ့ မထုတ္ဘဲ မေနႏိုင္ရွာဘူးေပါ့ေလ။ ေက်ာင္းအုပ္ေပမဲ့ စိတ္ကေတာ့ ႏြားသတ္ကုလားလိုဘဲ။ ထုတ္ပံုကလဲ မွတ္ဘုိ႔ ေကာင္းတယ္။ အိုးေဝမဂၢဇင္းထြက္ပီး တလေလာက္ၾကာလို႔ စာေမးပြဲနဲ႔ကပ္ေနမွ ထုတ္ဘို႔ဆံုးျဖတ္ ထားတယ္။ စာေမးပြဲ မလုပ္ခင္ တရက္ ႏွစ္ရက္မွာေတာ့ ကိုေအာင္စန္းအတြက္ အျခားမခံခ်င္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြဟာ ကူညီႀကံဖန္ႏိုင္ဘို႔ ခဲယဥ္းၾကမယ္ ေပါ့။ သူတို႔ တြက္ပံုခ်က္ပံုက သိပ္ဟုတ္တာ။ အၾကမ္းဘတမ္းမဟုတ္ဘဲ ေသေသခ်ာခ်ာ နားနားေနေနနဲ႔ လည္လွီးတဲ့ သေဘာေပါ့။ တပည့္နဲ႔ ဆရာ ဆုိတာ တကၠသိုလ္မွာ အႏွာလို ျဖစ္ေနၾကတာကလား”။
ႏြားႀကီးကား နားရြက္တခတ္ခတ္ႏွင့္ တျပဳတ္ျပဳတ္စားလ်က္ ၿမိန္လ်က္ပင္။

“သဟေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သပိတ္ေမွာက္ခဲ့တယ္ေလ။ ဘာျဖစ္ေသးလဲ။ ေမွာက္တယ္ ေမွာက္တယ္ ေပါ့။ ကိုယ့္ကို လူမထင္တဲ့သူကို ကိုယ္ကျပန္ပီး လူထင္ေနဘို႔ကိစၥက ခဲယဥ္းသားဘဲ။ ဟုတ္ကဲ့မႈတ္ လား။ အခုတေလာေတာ့ ဆရာေတြနဲ႔ ေကာက္ဘဲ။ ကြ်န္ေတာ့္ ပါေမာကၡ ဝ႐ုတ္ဆီက စာရတယ္။ “မင္းတို႔ သပိတ္ေမွာက္ေကာင္စီက ေကာင္ေတြဟာ ေမ်ာက္ေတြ ဘဲေတြတဲ့။ အျခား ပါေမာကၡက ေတာ့လဲ ေက်းဇူးကန္း ေခြးေကာင္ေလးေတြ ငါ့အိမ္က လက္ဘက္ေရကိုေတာ့ လာေသာက္ သြားတယ္တဲ့။ နစ္နာခ်က္ ဘာမွမရွိဘူးတဲ့။ ဘုရင္ခံက စံုစမ္းေရးေကာ္မတီ မခန္႔သင့္ဘူးတဲ့။ သိပ္ဟုတ္တဲ့ အာစရိေတြဘဲ။ ဆရာလဲဆရာ မ်က္ႏွာကလဲ မမဲေတာ့ ဒီစကားမ်ဳိးေျပာ အားရွိမွာေပါ့ေနာ္”
ယုတ္တရက္ႏြားႀကီးသည္ ေနာက္ေခ်းမ်ား ယုိေနသည္ကိုျမင္ရ၍ ႏွစ္မိနစ္ခန္႔ စကားကို ရပ္တန္႔ထား ရ၏။

“ကြ်န္ေတာ္တို႔ အခုလို သပိတ္ေမွာက္တာကို ဒီေကာင္ကန္းကေလးေတြဟာ ေမြးကထဲက ဥပေဒၾကဴး လြန္တဲ့ သူပုန္၀သီ ပါလို႔”တဲ့။ ေနာက္တခါ လမ္းေပၚမွာလွဲအိပ္ရင္ ဥပေဒၾကဴးလြန္မႈနဲ႔ ေဆာ္ပစ္လိုက္ မယ္တဲ့ ... ဟုတ္ကဲ့မႈတ္လား။ အႏွာ့ေၾကာင့္ ဒီလိုလူစားေတြကို ဘာမွ ထူးထူးေထြေထြ ျပန္မေျပာ ေနခ်င္ပါဘူးဗ်ာ။ ဟိုသူတို႔ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး ဆစ္တနီစမစ္ေရးတဲ့ စာကိုသာ ႐ြတ္ျပလိုက္ခ်င္ေတာ့တယ္”

“အိုင္ယာလန္သည္ အဘယ္ေၾကာင့္ဤမွ်ဆူပူေနသနည္း။ အေၾကာင္းရင္းဇစ္ျမစ္ကို သိလ်က္ႏွင့္ပင္ တိမ္ျမဳပ္၍ သင္တို႔သည္ ေခ်ာ္ေတာေငါ့ကာ ထင္ရာေျပာဘို႔သာ တတ္ၾက၏။ သင္တို႔ ဖိစီးႏိွပ္ကြပ္ သည္ကို မခံႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္သာ မဟုတ္ပါေလာ။ သင္သည္ ျမင္းတေကာင္ကို ႀကိဳးႏွင့္တုတ္၍ ရက္ရက္စက္စက္႐ိုက္ႏွက္လွ်င္ ထိုျမင္း သင့္ကိုျပန္၍ ကန္ေၾကာက္က ျမင္းကို အဆိုးဆုိမည္ေလာ။ ေခြးတေကာင္ကိုႏွစ္ရွည္လမ်ား ညႇင္းဆဲႏွိပ္စက္ခဲ့ၿပီးလွ်င္ ထိုေခြး သင့္ကိုျမင္တိုင္း ေဟာင္ေသာေၾကာင့္ ေခြးကို႐ူးသည္ဆိုအံ့ေလာ။ အိုင္ယာလန္တိုင္းသားတို႔ုသည္ ပဋိသေႏၶအားျဖင့္ ယုတ္ညံ့ေသာ သေဘာ ရွိၾက၍ အလြန္ဆူဆူပူပူ လုပ္တတ္သည္ဟု သင္က မစြပ္စြဲမီ သင္သည္ သူတို႔အား တန္းတူမိတ္ေဆြ လူလူခ်င္းဟု သေဘာထားခဲ့ဘူးပါသလား ေမးခ်င္၏။ သင္သည္ သူတို႔၏ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးတြင္ သူတို႔အက်ဳိးကို ၾကည့္႐ႈကာကြယ္ခဲ့ဘူးပါ၏ေလာ။ သင္သည္ သူတို႔၏ အမ်ဳိးဘာသာသာသနာကို ေလးစားခဲ့ပါ၏ေလာ။ သူတို႔၏ လြတ္လပ္ေရးကို သင္၏လြတ္လပ္ေရးကဲ့သို႔ ခင္မင္ လိုလားခဲ့ပါ ၏ေလာ။ အမွန္အားျဖင့္ သင္သည္ ဤသည္တို႔ကို ဘာမွ်ဂ႐ုမစိုက္ခဲ့။ သင္ကား သူတို႔ေျမယာမ်ားကို သိမ္းခဲ့၏။ သူတို႔ကို သတ္ပစ္ခဲ့၏။ တကြ်န္းသို႔ ပို႔ခဲ့၏။ သူတို႔ႏွင့္ ထုိုက္တန္ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားကို မေပးခဲ့။ သို႔စဥ္လ်က္ အိုင္ယာလန္ တိုင္းသားမ်ား ဆူပူ၍ သင္တို႔ကို မုန္းေသာအခါ ထိုမုန္းတီးျခင္းမွာ ၎တို႔၏ ပင္ကိုယ္သေဘာထား ယုတ္ညံ့ေသာေၾကာင့္ ဟူ၍လည္းေကာင္း အမ်ဳိးကိုကပင္ ေခတ္မမွီ ႏုိင္ေအာင္ ႐ိုင္းစိုင္းလ်က္ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ျခင္းငွာ လံုးလံုးမစြမ္းႏိုင္ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု သင္ဆိုရက္ ေလသည္ ...”

နီလာေရာင္ ေျပးလ်က္ေနေသာ ေကာင္းကင္ကိုေမာ့လ်က္ ကြ်န္ေတာ္သည္ စိတ္ပါလက္ပါ ထို ဆစ္တနီစမစ္၏စာကို ႐ြတ္ေလၿပီးသည္၏။ အဆံုး၌ ၾကည့္လိုက္ရာ သရက္ပင္မ်ားၾကားတြင္ ႏြားနီ မေလးတေကာင္ေနာက္သို႔ သုတ္ေျခတင္၍ သြားေလေသာ ႏြားႀကီးကုိ ျမင္လိုက္ရပါသည္။

လာလမ္းျဖင့္ျပန္ခဲ့ေသာ ကြ်န္ေတာ္ကား စိတ္မေကာင္းေခ်။ ႏြားႀကီးကို သပိတ္အေၾကာင္း ေျပာရသည္မွာ ကြ်ဲပါးေစာင္းတီး ရွိလွ၏။ ဂ႐ုစိုက္ပံုလည္း မေပၚ။ နားလည္ဟန္လည္း မရွိ။ ေဟာရ ေျပာရသူတြင္ကား ေမာလွ၏။ အို ... ႏြားေတြ ... ႏြားေတြ ... ႏြားတို႔သည္ကား အဟိတ္ တိရစာၦန္မ်ားသာ ျဖစ္ကုန္၏။ အႏၶမ်ားသာ ျဖစ္ကုန္၏။ သပိတ္ကိုလည္း နားမလည္။ တရားကိုလည္း နားမဝင္။ ဒင္းတို႔၏ဝါဒႏွင့္ လုပ္ငန္းကား သံသရာ တေလွ်ာက္လံုး ျမက္စား၍ ေနာက္ေခ်းယုိုၿပီးလွ်င္ ႏြားမေနာက္လိုက္ရန္သာ တတ္ၾကေလေတာ့သတည္း။     ။

ညဳိျမ 

ဤေနရာမွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။
Read More »

Check and Balance ႏွင့္တူေသာ Check and Balance


Photo: Check and Balance ႏွင့္တူေသာ Check and Balance

မွဴးေဇာ္

ေဂ်ာ့ဘုရွ္လက္ထက္ အျဖစ္အပ်က္

၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔ ည ၈ နာရီအခ်ိန္။ အေမရိကန္ သမၼတ ေဂ်ာ့ခ္်ဒဗလ်ဴဘုရွ္က အီးေမးလ္ တစ္ေစာင္ ေပးပို႔ခဲ့သည္။ ယင္း အီးေမးလ္မွာ ယင္းမတိုင္မီအခ်ိန္ေလးမွာပင္ လက္မွတ္ေရး ထိုးလိုက္ေသာ ဥပေဒၾကမ္းအေပၚ ထားရွိသည့္ အေမရိကန္သမၼတ၏ သေဘာထားကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ တရား႐ုံးမ်ားက သိရွိနားလည္ သေဘာေပါက္ေစရန္ ေရးသားထားျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္းဥပေဒၾကမ္းမွာ သမား႐ိုးက် ဥပေဒျပဳေရး ကိစၥတစ္ရပ္ေတာ့ မဟုတ္ ခဲ့ေပ။ ဆီနိတ္တာ ဂြၽန္မက္ကိန္း တင္သြင္းခဲ့သည့္ အက်ဥ္းသားမ်ား အေပၚ ျပဳက်င့္ရမည့္ အက္ဥပေဒပင္ ျဖစ္သည္။ မက္ကိန္းသည္ သမၼတ ဘုရွ္၏ အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းေရး စစ္ပြဲ ေခါင္းစဥ္ေအာက္၌ ထိန္းသိမ္း ထားရွိေသာ အက်ဥ္းသားမ်ားအား စစ္ေဆးသည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္ကာ ဤဥပေဒ ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဆီနိတ္တာ မက္ကိန္း ထိုဥပေဒကို ျပ႒ာန္းေတာ့မည္ဆိုသည့္ သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာကတည္းက သမၼတဘုရွ္သည္ အျပင္းအထန္ပင္ ကန္႔ကြက္ ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေဘးကင္း လုံၿခံဳေရးကို ေဆာင္ၾကဥ္းရာ၌ အကန္႔အသတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ က အပ္ႏွင္းထားေသာ သမၼတ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာကို ယုတ္ေလ်ာ့ေစေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အဆိုပါ ဥပေဒၾကမ္းအား ဆီးနိတ္ (အထက္လႊတ္ေတာ္) တြင္ ေထာက္ခံမဲ  ၉၀၊ ကန္႔ကြက္မဲ ကိုးမဲျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ေဟာက္စ္ (ေအာက္လႊတ္ေတာ္) တြင္ ေထာက္ခံမဲ ၃၀၈ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၁၂၂ မဲျဖင့္ လည္းေကာင္း အတည္ျပဳ ခဲ့သည္။ သမၼတဘုရွ္ႏွင့္ ဆီနိတ္တာ မက္ကိန္းတို႔ ႏွစ္ဦး ေတြ႕ဆုံခဲ့ရာ၌ ဥပေဒၾကမ္းအား သမၼတဘုရွ္က ဗီတိုအာဏာျဖင့္ ပယ္ခ်မည္မဟုတ္၊ လက္မွတ္ေရးထိုးကာ ထုတ္ျပန္ေပးမည္ဟူ၍ လူသိထင္ရွား ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

Check and Balance ဆိုတာ ဘယ္လိုမ်ဳိးလဲ

ဤေနရာတြင္ အလ်ဥ္းသင့္၍ အေမရိကန္ သမၼတမ်ားႏွင့္ ကြန္ဂရက္တို႔ ဥပေဒျပဳေရးဆိုင္ရာ ဆက္ဆံမႈမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ အေျခခံ ဥပေဒတြင္ သမၼတအား ဥပေဒျပဳေရး၌ ဗီတိုႏွင့္ အိတ္ေဆာင္ ဗီတိုမ်ား အပ္ႏွင္းထားေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အပ္ႏွင္းထားျခင္း မရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ အိတ္ေဆာင္ ဗီတိုအာဏာမွာ သမၼတျဖစ္သူ အေနႏွင့္ အဆိုပါဥပေဒ တင္ျပလာလွ်င္ လက္မွတ္ေရးထိုးမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ႀကဳိတင္၍ အသိေပး အေၾကာင္းၾကားျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္သည္။ ထိုအခါတြင္ ဥပေဒျပဳသူမ်ား အေနျဖင့္ ဗီတိုႏွင့္ ပယ္ခ်ခံရမည့္ သတိေပးခ်က္ ကို လက္ခံရရွိခ်ိန္တြင္ ဥပေဒၾကမ္း ေအာင္ျမင္မႈမရွိႏိုင္သည့္ အလားအလာ ကို တြက္ဆႏိုင္ေစရန္ ျဖစ္သည္။ ဗီတိုအာဏာမွာ ကြန္ဂရက္က ေပးပို႔ လာေသာ ဥပေဒၾကမ္း တစ္ရပ္ကို သမၼတက ဥပေဒအျဖစ္ ျပ႒ာန္းရန္ သေဘာမတူ၍ လက္မွတ္ မေရးထိုးႏိုင္ဟု ျပန္ၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ျပန္ၾကားျခင္းသည္ သမၼတက ဥပေဒျပဳေရးတြင္ ဗီတိုအာဏာ အသုံးျပဳျခင္း ျဖစ္သည္။ ကြန္ဂရက္၏ ဥပေဒျပဳေရး ကိစၥရပ္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အႀကီးအကဲကို ဗီတို အာဏာ ေပးအပ္ထားျခင္းသည္ ကမၻာေပၚတြင္ စံျပဳ ရသည့္ အေမရိကန္ ဒီမိုကေရစီ၊ အေမရိကန္ Check and Balance ၏ အဓိကအခ်က္ ျဖစ္သည္။

ဥပမာ- ကြန္ဂရက္မွ သေဘာတူ အတည္ျပဳ၍ ေပးပို႔လာေသာ ဥပေဒၾကမ္း တစ္ရပ္ရပ္ကို အေျခခံ ဥပေဒႏွင့္ မညီဟု သမၼတက ယူဆလွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ျပ႒ာန္းရန္မသင့္ဟု သမၼတက ဆုံးျဖတ္လွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း အထက္ပါ ဗီတိုအာဏာျဖင့္ ပယ္ခ်ႏိုင္သည္။ ထိုသို႔ သမၼတ က ဗီတိုအာဏာ သုံးကာ ပယ္ခ်လိုက္ေသာ ဥပေဒၾကမ္းကို ကြန္ဂရက္ အေနႏွင့္ ဥပေဒအျဖစ္ ထုတ္ျပန္လိုလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ဥပေဒျပဳေရးတြင္ အေျခခံဥပေဒက အပ္ႏွင္းထားေသာ သမၼတ၏ ဗီတိုအာဏာကို လႊမ္းမိုး ေက်ာ္လြန္လိုလွ်င္ အထက္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ ရပ္စလုံး ပါဝင္ေသာ ကြန္ဂရက္၌ မဲျပန္ခြဲ၍ ေထာက္ခံသူ အေရအတြက္ အနည္းဆုံး  ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ရရွိမွသာ ဥပေဒအျဖစ္ ထုတ္ျပန္ႏိုင္မည္ျဖစ္ သည္။ သမၼတကို ဗီတိုအာဏာ အပ္ႏွင္းထားေသာ္လည္း ယင္းဗီတိုကို ကြန္ဂရက္က ေက်ာ္လြန္ႏိုင္ေသာ  အခြင့္အာဏာ ျပန္လည္ ထည့္သြင္းထား သည္ကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေျခခံဥပေဒႏွင့္  ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ လွ်င္ အျပန္အလွန္ ထိန္းေက်ာင္းမႈစနစ္ အမွန္တကယ္ ပါဝင္မႈ ရွိ မရွိ ေတြ႕ ရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

တစ္ဖန္ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္တြင္ မဲခြဲ ဆုံးျဖတ္ရာ၌ လႊတ္ေတာ္အမတ္ မ်ားကို မတ္တတ္ရပ္ေစျခင္းျဖင့္ မဲခြဲေသာ နည္းလမ္းကို က်င့္သုံးေလ့ မရွိသျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ႐ိုေသေလးစား မႈကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ အထက္၊ ေအာက္ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလုံးတြင္ လူနည္းစု ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ လူမ်ားစု ေခါင္းေဆာင္မ်ားရွိသလို သက္ဆိုင္ ရာ ေကာ္မတီ၊ ဆပ္ေကာ္မတီမ်ား ရွိသည္။အထက္၊ ေအာက္ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒မ်ားမွာ ၾသဇာရွိသည့္တိုင္ေအာင္ ပါတီ မူဝါဒမ်ားက အဓိက လႊမ္းမိုး ထားေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ အေမရိက၏ Check and Balance မွာ သမၼတ နစ္ဆင္ကို ဝါးတားဂိတ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေစခဲ့ေသာ Check and Balanc ျဖစ္သလို ကြန္ဂရက္မွ ဥပေဒၾကမ္းမ်ားကို တရား႐ုံးခ်ဳပ္ႏွင့္ ျပန္လည္ ထိန္းေက်ာင္း ထားေသာ၊ သမၼတ၏ အိတ္ေဆာင္ ဗီတိုအာဏာ၊ ဗီတိုအာဏာတို႔ျဖင့္ ျပန္ လည္ ထိန္းေက်ာင္းထားေသာ Check and Balance ႏွင့္ တူေသာ Check and Balance ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။

Signing Statement

ျပန္ေကာက္ရလွ်င္ သမၼတဘုရွ္သည္ မက္ကိန္းတင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းကို လက္မွတ္ ေရးထိုးေပးမည္ဟု သေဘာတူခဲ့ေသာ္လည္း လက္မွတ္ေရး ထိုးခ်ိန္တြင္ Signing Statement ဟု ေခၚတြင္ႏိုင္ေသာ အထက္ပါ အီးေမးလ္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္း Signing Statement တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္မ်ားမွာ အထက္ပါ လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္ေသာ ဥပေဒႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အႀကီးအကဲ၊ စစ္ေသနာပတိခ်ဳပ္ျဖစ္ေသာ သမၼတကို ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒက အပ္ႏွင္းထားသည့္ အခြင့္အာဏာ မ်ား၊ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္အား သီးသန္႔တည္ရွိေစရန္ အပ္ႏွင္းထားသည့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား စသည္တို႔ကို အေလးအျမတ္ျပဳရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒပါ သမၼတ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားအရ ကြန္ဂရက္အေနႏွင့္ ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္ႏိုင္ျခင္းမရွိေၾကာင္း စသည္အားျဖင့္ ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည့္ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ ယႏၲရားႏွင့္ တရား႐ုံးမ်ားကို သမၼတဘုရွ္ ေျပာၾကားလိုသည့္ စကားမွာ ဤဥပေဒကို သမၼတ လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဤသို႔ သေဘာထား ရွိသည္။ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္ သည့္အခါ ဤသည္တို႔ကို သိရွိ နားလည္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္ၾကပါဟူေသာ သေဘာမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ဆိုလိုရင္းမွာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရး ဆိုင္ရာ ယႏၲရားမ်ားအေနႏွင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားအား ထားရွိထိန္းသိမ္းရာတြင္ သမၼတ ညႊန္ၾကားထားသည့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားအရသာ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ဝိနည္းလြတ္ အသိေပး ေၾကညာလိုက္္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဤသည္ကို Signing Statement ဟု ေခၚတြင္ၿပီး သမၼတအေနႏွင့္ ကြန္ဂရက္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး မပ်က္ျပားလို၍လည္းေကာင္း၊ ဗီတိုအာဏာ သုံးသည္အထိ မေဆာင္႐ြက္ လို၍ လည္းေကာင္း အသုံးျပဳေလ့ရွိသည္။ ထိုသို႔ Signing Statement ပါ ဥပေဒမ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရး အဖြဲ႕မ်ားက မလိုက္နာျခင္းေၾကာင့္ အျပစ္ဆို၍ မရေပ။ ထိုဥပေဒထက္ အေျခခံဥပေဒ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားက ပိုမို၍ အေလးအျမတ္ျပဳရမည့္ သေဘာမ်ဳိး ညႊန္းဆို ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။

သမၼတ ေဂ်ာ့ခ္်ဒဗလ်ဴဘုရွ္အေနႏွင့္ ေခတ္သစ္ အေမရိကန္ သမၼတမ်ား အနက္ လူႀကဳိက္ မမ်ားလွေသာ သမၼတမ်ားထဲတြင္ ပါဝင္ၿပီး သမၼတ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ သမၼတ၏ အာဏာကို အလြန္အကြၽံ သုံးစြဲသည္ဟူ၍ ေဝဖန္ခံ ရသူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ဥပမာဆိုရလွ်င္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနႏွင့္ စစ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲျခင္းကို ကြန္ဂရက္၏ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူရမည္ဟူ၍ အေျခခံ ဥပေဒက ျပ႒ာန္းထားေသာ္လည္း သမၼတ၏ အမိန္႔ျဖင့္ အီရတ္ႏွင့္ အာဖဂန္ စစ္ပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ သမိုင္းေၾကာင္းတြင္ စစ္ ဆင္ႏႊဲ ခဲ့သည့္ သမၼတမ်ားတြင္ ကြန္ဂရက္၏ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူခဲ့သူ တစ္ဦးမွ မရွိခဲ့ေပ။ ထိုသို႔ သေဘာတူညီခ်က္ မရယူခဲ့ေသာ္လည္း အေျခခံဥပေဒက အပ္ႏွင္းထားေသာ သမၼတ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားမွာ က်ယ္ျပန္႔လွေၾကာင္း ေတြ႕ ရွိရသည္။ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းမွာ လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ 
ေဖာ္ရသည့္ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ ယႏၲရားႀကီး တစ္ခုလုံးမွာ သမၼတ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာေအာက္တြင္ရွိၿပီး ကြန္ဂရက္ေအာက္တြင္ မရွိျခင္း၊ အေျခခံဥပေဒကို ဖြင့္ဆိုရာ၌ပင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေနရာ ကြန္ဂရက္မွ ျပ႒ာန္းလိုက္သည့္ ဥပေဒမ်ား မွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက လိုက္နာ ေဆာင္႐ြက္မွသာ အသက္ဝင္မည္ျဖစ္ျခင္း စသည္တို႔ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ Signing Statement ကဲ့သို႔ ပါဝင္ လာေသာ ဥပေဒမ်ဳိးမွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းမရွိေသာ တည္ဆဲဥပေဒ မ်ား အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ အမ်ားအျပား ရွိေနေၾကာင္းလည္း ေတြ႕ရွိ ရသည္။ ထိုသို႔ Signing Statement ထုတ္ျပန္ျခင္းသည္လည္း သမၼတ၏ ဥပေဒျပဳေရးဆိုင္ရာ အိတ္ေဆာင္ ဗီတိုအာဏာ တစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္သည္။ အလားတူ Judicial Review ကို ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ ရွိသည္မွာလည္း တရား ႐ုံးခ်ဳပ္သာျဖစ္ၿပီး ဥပေဒျပဳ အမတ္မ်ားအေနျဖင့္ မည္သို႔ တရားစီရင္ပါဟူ၍ စြက္ဖက္ခြင့္ မရွိပါ။ သို႔ေသာ္ ေဂ်ာ့ခ္်ဘုရွ္ ေျပာၾကားလိုက္သည့္ Message မွာ ဒီဥပေဒၾကမ္းကို လက္မွတ္ထိုးလိုက္ေပမယ့္ သမၼတရဲ႕သေဘာထားကေတာ့ ဒီလိုဟူ၍ ျဖစ္သည္။

ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္ေသာ သမၼတစနစ္

အေမရိကန္ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒအရ ျပည္သူက ေ႐ြးခ်ယ္သည့္၊ ျပည္သူ႔ အတြက္ ျပည္သူ႔ အစိုးရဟူေသာစကားမွာ သမၼတကို ညႊန္းဆိုေၾကာင္း လက္ခံထားၾကသည္။ အေမရိကန္သမၼတကို တစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ ျပည္သူမ်ား က ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ေပးျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ဆီနိတ္တာမ်ား၊ ကြန္ဂရက္စ္မင္းမ်ားမွာ သတ္မွတ္ မဲဆႏၵ နယ္ေျမမ်ားရွိ ျပည္သူ အခ်ဳိ႕က သာ ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မည္သူမ်ား က ေ႐ြးခ်ယ္ထားသနည္း ဟူေသာအခ်က္မွာ အေမရိကန္ သမၼတမ်ား၏ အားသာခ်က္ျဖစ္သလို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ သမၼတ တစ္ဦးတည္းကိုသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ စုၿပံဳ အပ္ႏွင္းထားေသာ္လည္း လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားမွာ အမ်ားျဖင့္ ညႇိႏိႈင္း တိုင္ပင္ရျခင္း ျဖစ္သည္။

မက္ကိန္းႏွင့္ အၿပဳိင္ အႀကိတ္အနယ္ ယွဥ္ၿပဳိင္ၿပီး အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ ရရွိခဲ့ေသာ သမၼတ အိုဘားမားသည္ အိမ္ျဖဴေတာ္သို႔ ေရာက္ရွိၿပီး သံုးရက္ အၾကာတြင္ ကြန္ဂရက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖိတ္ၾကားခဲ့သည္။

ထိုစဥ္က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တစ္ခုလုံးအတြက္ အေရးႀကီးဆုံး ထိပ္တန္း ဦးစားေပးမွာ သမၼတဘုရွ္ လက္ထက္တြင္ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရေသာ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းမွ အျမန္ဆုံး ႐ုန္းထြက္ လြတ္ေျမာက္ေရး ပင္ ျဖစ္သည္။ အိုဘားမားႏွင့္ ကြန္ဂရက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာ အေမရိကန္ စီးပြားေရး လႈံ႕ေဆာ္ေရး ဥပေဒ မူၾကမ္းကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။
 
ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဝင္ေငြခြန္ ေပးေဆာင္ထားျခင္း မရွိသူ မ်ားအား အခြန္ေခ်းေငြ ေပးအပ္မည့္ အစီအစဥ္ ဖယ္ရွားေပးရန္ သမၼတ အိုဘားမားကို ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အိုဘားမားက ျငင္းပယ္ ခဲ့ၿပီး ေလာေလာဆယ္ အႏိုင္ရရွိထားေသာ သမၼတ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ျပန္ လည္ ရည္ညႊန္းခဲ့သည္။ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အိုဘားမား ေျပာခဲ့သည့္စကားမွာ “ကြၽန္ေတာ္က သမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲ ႏိုင္ခဲ့ တာေနာ္” ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

အခုေနာက္ပိုင္းတြင္ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ၌ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ား စံျပဳ အတုယူေနၾကရသည့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရး စနစ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး သေဘာတရားကို ပို၍ ပို၍ ေတြ႕ျမင္ေနရၿပီျဖစ္ရာ အေမရိကန္အိပ္မက္ American Dream ဟု ေခၚတြင္ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

ထိုသို႔ အေမရိကန္ အိပ္မက္ မက္ေနၾကေသာ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနႏွင့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကို တိုက္႐ိုက္ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ ရရွိေစေရးကိုလည္း အေလးထား စဥ္းစားေစလိုသည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကဲ့သို႔ ပါတီတြင္း သမၼတေလာင္း ေ႐ြးခ်ယ္ပြဲ၊ ဖက္ဒရယ္အဆင့္ သမၼတ ေ႐ြးခ်ယ္ပြဲ မေရာက္ႏိုင္ေသးေစကာမူ အနိမ့္ဆုံး အဆင့္အားျဖင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံကဲ့သို႔ေသာ သမၼတ ေ႐ြးခ်ယ္မႈမ်ဳိး၊ အေမရိကန္ အေျခခံဥပေဒကဲ့သို႔ အမွန္တကယ္ အျပန္အလွန္ ထိန္းေက်ာင္းေစေသာ  Check and Balance ႏွင့္ အမွန္ပင္တူေသာ Check and Balance စနစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ ယခု ေနာက္ဆုံး ေခတ္ စားေနေသာ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ဒီဘိတ္၌ ထည့္သြင္းေပးပါမည့္ အေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ အိပ္မက္မ်ားကို အမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွသာ ခိုင္မာေသာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကို ထားရစ္ ခဲ့ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေလးထား တိုက္တြန္း ေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။

[Ref – The Levers of Presidential Control by David E. Lewis and Terry M. Moe]

မွဴးေဇာ္

ေဂ်ာ့ဘုရွ္လက္ထက္ အျဖစ္အပ်က္

၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔ ည ၈ နာရီအခ်ိန္။ အေမရိကန္ သမၼတ ေဂ်ာ့ခ္်ဒဗလ်ဴဘုရွ္က အီးေမးလ္ တစ္ေစာင္ ေပးပို႔ခဲ့သည္။ ယင္း အီးေမးလ္မွာ ယင္းမတိုင္မီအခ်ိန္ေလးမွာပင္ လက္မွတ္ေရး ထိုးလိုက္ေသာ ဥပေဒၾကမ္းအေပၚ ထားရွိသည့္ အေမရိကန္သမၼတ၏ သေဘာထားကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ တရား႐ုံးမ်ားက သိရွိနားလည္ သေဘာေပါက္ေစရန္ ေရးသားထားျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္းဥပေဒၾကမ္းမွာ သမား႐ိုးက် ဥပေဒျပဳေရး ကိစၥတစ္ရပ္ေတာ့ မဟုတ္ ခဲ့ေပ။ ဆီနိတ္တာ ဂြၽန္မက္ကိန္း တင္သြင္းခဲ့သည့္ အက်ဥ္းသားမ်ား အေပၚ ျပဳက်င့္ရမည့္ အက္ဥပေဒပင္ ျဖစ္သည္။ မက္ကိန္းသည္ သမၼတ ဘုရွ္၏ အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းေရး စစ္ပြဲ ေခါင္းစဥ္ေအာက္၌ ထိန္းသိမ္း ထားရွိေသာ အက်ဥ္းသားမ်ားအား စစ္ေဆးသည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္ကာ ဤဥပေဒ ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဆီနိတ္တာ မက္ကိန္း ထိုဥပေဒကို ျပ႒ာန္းေတာ့မည္ဆိုသည့္ သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာကတည္းက သမၼတဘုရွ္သည္ အျပင္းအထန္ပင္ ကန္႔ကြက္ ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေဘးကင္း လုံၿခံဳေရးကို ေဆာင္ၾကဥ္းရာ၌ အကန္႔အသတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ က အပ္ႏွင္းထားေသာ သမၼတ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာကို ယုတ္ေလ်ာ့ေစေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အဆိုပါ ဥပေဒၾကမ္းအား ဆီးနိတ္ (အထက္လႊတ္ေတာ္) တြင္ ေထာက္ခံမဲ ၉၀၊ ကန္႔ကြက္မဲ ကိုးမဲျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ေဟာက္စ္ (ေအာက္လႊတ္ေတာ္) တြင္ ေထာက္ခံမဲ ၃၀၈ မဲ၊ ကန္႔ကြက္မဲ ၁၂၂ မဲျဖင့္ လည္းေကာင္း အတည္ျပဳ ခဲ့သည္။ သမၼတဘုရွ္ႏွင့္ ဆီနိတ္တာ မက္ကိန္းတို႔ ႏွစ္ဦး ေတြ႕ဆုံခဲ့ရာ၌ ဥပေဒၾကမ္းအား သမၼတဘုရွ္က ဗီတိုအာဏာျဖင့္ ပယ္ခ်မည္မဟုတ္၊ လက္မွတ္ေရးထိုးကာ ထုတ္ျပန္ေပးမည္ဟူ၍ လူသိထင္ရွား ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

Check and Balance ဆိုတာ ဘယ္လိုမ်ဳိးလဲ

ဤေနရာတြင္ အလ်ဥ္းသင့္၍ အေမရိကန္ သမၼတမ်ားႏွင့္ ကြန္ဂရက္တို႔ ဥပေဒျပဳေရးဆိုင္ရာ ဆက္ဆံမႈမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ အေျခခံ ဥပေဒတြင္ သမၼတအား ဥပေဒျပဳေရး၌ ဗီတိုႏွင့္ အိတ္ေဆာင္ ဗီတိုမ်ား အပ္ႏွင္းထားေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အပ္ႏွင္းထားျခင္း မရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ အိတ္ေဆာင္ ဗီတိုအာဏာမွာ သမၼတျဖစ္သူ အေနႏွင့္ အဆိုပါဥပေဒ တင္ျပလာလွ်င္ လက္မွတ္ေရးထိုးမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ႀကဳိတင္၍ အသိေပး အေၾကာင္းၾကားျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္သည္။ ထိုအခါတြင္ ဥပေဒျပဳသူမ်ား အေနျဖင့္ ဗီတိုႏွင့္ ပယ္ခ်ခံရမည့္ သတိေပးခ်က္ ကို လက္ခံရရွိခ်ိန္တြင္ ဥပေဒၾကမ္း ေအာင္ျမင္မႈမရွိႏိုင္သည့္ အလားအလာ ကို တြက္ဆႏိုင္ေစရန္ ျဖစ္သည္။ ဗီတိုအာဏာမွာ ကြန္ဂရက္က ေပးပို႔ လာေသာ ဥပေဒၾကမ္း တစ္ရပ္ကို သမၼတက ဥပေဒအျဖစ္ ျပ႒ာန္းရန္ သေဘာမတူ၍ လက္မွတ္ မေရးထိုးႏိုင္ဟု ျပန္ၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ ျပန္ၾကားျခင္းသည္ သမၼတက ဥပေဒျပဳေရးတြင္ ဗီတိုအာဏာ အသုံးျပဳျခင္း ျဖစ္သည္။ ကြန္ဂရက္၏ ဥပေဒျပဳေရး ကိစၥရပ္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အႀကီးအကဲကို ဗီတို အာဏာ ေပးအပ္ထားျခင္းသည္ ကမၻာေပၚတြင္ စံျပဳ ရသည့္ အေမရိကန္ ဒီမိုကေရစီ၊ အေမရိကန္ Check and Balance ၏ အဓိကအခ်က္ ျဖစ္သည္။

ဥပမာ- ကြန္ဂရက္မွ သေဘာတူ အတည္ျပဳ၍ ေပးပို႔လာေသာ ဥပေဒၾကမ္း တစ္ရပ္ရပ္ကို အေျခခံ ဥပေဒႏွင့္ မညီဟု သမၼတက ယူဆလွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ျပ႒ာန္းရန္မသင့္ဟု သမၼတက ဆုံးျဖတ္လွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း အထက္ပါ ဗီတိုအာဏာျဖင့္ ပယ္ခ်ႏိုင္သည္။ ထိုသို႔ သမၼတ က ဗီတိုအာဏာ သုံးကာ ပယ္ခ်လိုက္ေသာ ဥပေဒၾကမ္းကို ကြန္ဂရက္ အေနႏွင့္ ဥပေဒအျဖစ္ ထုတ္ျပန္လိုလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ဥပေဒျပဳေရးတြင္ အေျခခံဥပေဒက အပ္ႏွင္းထားေသာ သမၼတ၏ ဗီတိုအာဏာကို လႊမ္းမိုး ေက်ာ္လြန္လိုလွ်င္ အထက္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ ရပ္စလုံး ပါဝင္ေသာ ကြန္ဂရက္၌ မဲျပန္ခြဲ၍ ေထာက္ခံသူ အေရအတြက္ အနည္းဆုံး ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ရရွိမွသာ ဥပေဒအျဖစ္ ထုတ္ျပန္ႏိုင္မည္ျဖစ္ သည္။ သမၼတကို ဗီတိုအာဏာ အပ္ႏွင္းထားေသာ္လည္း ယင္းဗီတိုကို ကြန္ဂရက္က ေက်ာ္လြန္ႏိုင္ေသာ အခြင့္အာဏာ ျပန္လည္ ထည့္သြင္းထား သည္ကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေျခခံဥပေဒႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ လွ်င္ အျပန္အလွန္ ထိန္းေက်ာင္းမႈစနစ္ အမွန္တကယ္ ပါဝင္မႈ ရွိ မရွိ ေတြ႕ ရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

တစ္ဖန္ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္တြင္ မဲခြဲ ဆုံးျဖတ္ရာ၌ လႊတ္ေတာ္အမတ္ မ်ားကို မတ္တတ္ရပ္ေစျခင္းျဖင့္ မဲခြဲေသာ နည္းလမ္းကို က်င့္သုံးေလ့ မရွိသျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ႐ိုေသေလးစား မႈကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။ အထက္၊ ေအာက္ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလုံးတြင္ လူနည္းစု ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ လူမ်ားစု ေခါင္းေဆာင္မ်ားရွိသလို သက္ဆိုင္ ရာ ေကာ္မတီ၊ ဆပ္ေကာ္မတီမ်ား ရွိသည္။အထက္၊ ေအာက္ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒မ်ားမွာ ၾသဇာရွိသည့္တိုင္ေအာင္ ပါတီ မူဝါဒမ်ားက အဓိက လႊမ္းမိုး ထားေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ အေမရိက၏ Check and Balance မွာ သမၼတ နစ္ဆင္ကို ဝါးတားဂိတ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေစခဲ့ေသာ Check and Balanc ျဖစ္သလို ကြန္ဂရက္မွ ဥပေဒၾကမ္းမ်ားကို တရား႐ုံးခ်ဳပ္ႏွင့္ ျပန္လည္ ထိန္းေက်ာင္း ထားေသာ၊ သမၼတ၏ အိတ္ေဆာင္ ဗီတိုအာဏာ၊ ဗီတိုအာဏာတို႔ျဖင့္ ျပန္ လည္ ထိန္းေက်ာင္းထားေသာ Check and Balance ႏွင့္ တူေသာ Check and Balance ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။

Signing Statement

ျပန္ေကာက္ရလွ်င္ သမၼတဘုရွ္သည္ မက္ကိန္းတင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းကို လက္မွတ္ ေရးထိုးေပးမည္ဟု သေဘာတူခဲ့ေသာ္လည္း လက္မွတ္ေရး ထိုးခ်ိန္တြင္ Signing Statement ဟု ေခၚတြင္ႏိုင္ေသာ အထက္ပါ အီးေမးလ္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္း Signing Statement တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္မ်ားမွာ အထက္ပါ လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္ေသာ ဥပေဒႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အႀကီးအကဲ၊ စစ္ေသနာပတိခ်ဳပ္ျဖစ္ေသာ သမၼတကို ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒက အပ္ႏွင္းထားသည့္ အခြင့္အာဏာ မ်ား၊ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္အား သီးသန္႔တည္ရွိေစရန္ အပ္ႏွင္းထားသည့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား စသည္တို႔ကို အေလးအျမတ္ျပဳရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒပါ သမၼတ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားအရ ကြန္ဂရက္အေနႏွင့္ ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္ႏိုင္ျခင္းမရွိေၾကာင္း စသည္အားျဖင့္ ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည့္ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ ယႏၲရားႏွင့္ တရား႐ုံးမ်ားကို သမၼတဘုရွ္ ေျပာၾကားလိုသည့္ စကားမွာ ဤဥပေဒကို သမၼတ လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဤသို႔ သေဘာထား ရွိသည္။ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္ သည့္အခါ ဤသည္တို႔ကို သိရွိ နားလည္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္ၾကပါဟူေသာ သေဘာမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ဆိုလိုရင္းမွာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရး ဆိုင္ရာ ယႏၲရားမ်ားအေနႏွင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားအား ထားရွိထိန္းသိမ္းရာတြင္ သမၼတ ညႊန္ၾကားထားသည့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားအရသာ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ဝိနည္းလြတ္ အသိေပး ေၾကညာလိုက္္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ဤသည္ကို Signing Statement ဟု ေခၚတြင္ၿပီး သမၼတအေနႏွင့္ ကြန္ဂရက္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး မပ်က္ျပားလို၍လည္းေကာင္း၊ ဗီတိုအာဏာ သုံးသည္အထိ မေဆာင္႐ြက္ လို၍ လည္းေကာင္း အသုံးျပဳေလ့ရွိသည္။ ထိုသို႔ Signing Statement ပါ ဥပေဒမ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရး အဖြဲ႕မ်ားက မလိုက္နာျခင္းေၾကာင့္ အျပစ္ဆို၍ မရေပ။ ထိုဥပေဒထက္ အေျခခံဥပေဒ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားက ပိုမို၍ အေလးအျမတ္ျပဳရမည့္ သေဘာမ်ဳိး ညႊန္းဆို ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။

သမၼတ ေဂ်ာ့ခ္်ဒဗလ်ဴဘုရွ္အေနႏွင့္ ေခတ္သစ္ အေမရိကန္ သမၼတမ်ား အနက္ လူႀကဳိက္ မမ်ားလွေသာ သမၼတမ်ားထဲတြင္ ပါဝင္ၿပီး သမၼတ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ သမၼတ၏ အာဏာကို အလြန္အကြၽံ သုံးစြဲသည္ဟူ၍ ေဝဖန္ခံ ရသူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ဥပမာဆိုရလွ်င္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနႏွင့္ စစ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲျခင္းကို ကြန္ဂရက္၏ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူရမည္ဟူ၍ အေျခခံ ဥပေဒက ျပ႒ာန္းထားေသာ္လည္း သမၼတ၏ အမိန္႔ျဖင့္ အီရတ္ႏွင့္ အာဖဂန္ စစ္ပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ သမိုင္းေၾကာင္းတြင္ စစ္ ဆင္ႏႊဲ ခဲ့သည့္ သမၼတမ်ားတြင္ ကြန္ဂရက္၏ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူခဲ့သူ တစ္ဦးမွ မရွိခဲ့ေပ။ ထိုသို႔ သေဘာတူညီခ်က္ မရယူခဲ့ေသာ္လည္း အေျခခံဥပေဒက အပ္ႏွင္းထားေသာ သမၼတ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားမွာ က်ယ္ျပန္႔လွေၾကာင္း ေတြ႕ ရွိရသည္။ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းမွာ လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္
ေဖာ္ရသည့္ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ ယႏၲရားႀကီး တစ္ခုလုံးမွာ သမၼတ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာေအာက္တြင္ရွိၿပီး ကြန္ဂရက္ေအာက္တြင္ မရွိျခင္း၊ အေျခခံဥပေဒကို ဖြင့္ဆိုရာ၌ပင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေနရာ ကြန္ဂရက္မွ ျပ႒ာန္းလိုက္သည့္ ဥပေဒမ်ား မွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက လိုက္နာ ေဆာင္႐ြက္မွသာ အသက္ဝင္မည္ျဖစ္ျခင္း စသည္တို႔ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ Signing Statement ကဲ့သို႔ ပါဝင္ လာေသာ ဥပေဒမ်ဳိးမွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းမရွိေသာ တည္ဆဲဥပေဒ မ်ား အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ အမ်ားအျပား ရွိေနေၾကာင္းလည္း ေတြ႕ရွိ ရသည္။ ထိုသို႔ Signing Statement ထုတ္ျပန္ျခင္းသည္လည္း သမၼတ၏ ဥပေဒျပဳေရးဆိုင္ရာ အိတ္ေဆာင္ ဗီတိုအာဏာ တစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္သည္။ အလားတူ Judicial Review ကို ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ ရွိသည္မွာလည္း တရား ႐ုံးခ်ဳပ္သာျဖစ္ၿပီး ဥပေဒျပဳ အမတ္မ်ားအေနျဖင့္ မည္သို႔ တရားစီရင္ပါဟူ၍ စြက္ဖက္ခြင့္ မရွိပါ။ သို႔ေသာ္ ေဂ်ာ့ခ္်ဘုရွ္ ေျပာၾကားလိုက္သည့္ Message မွာ ဒီဥပေဒၾကမ္းကို လက္မွတ္ထိုးလိုက္ေပမယ့္ သမၼတရဲ႕သေဘာထားကေတာ့ ဒီလိုဟူ၍ ျဖစ္သည္။

ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္ေသာ သမၼတစနစ္

အေမရိကန္ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒအရ ျပည္သူက ေ႐ြးခ်ယ္သည့္၊ ျပည္သူ႔ အတြက္ ျပည္သူ႔ အစိုးရဟူေသာစကားမွာ သမၼတကို ညႊန္းဆိုေၾကာင္း လက္ခံထားၾကသည္။ အေမရိကန္သမၼတကို တစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ ျပည္သူမ်ား က ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ေပးျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ဆီနိတ္တာမ်ား၊ ကြန္ဂရက္စ္မင္းမ်ားမွာ သတ္မွတ္ မဲဆႏၵ နယ္ေျမမ်ားရွိ ျပည္သူ အခ်ဳိ႕က သာ ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မည္သူမ်ား က ေ႐ြးခ်ယ္ထားသနည္း ဟူေသာအခ်က္မွာ အေမရိကန္ သမၼတမ်ား၏ အားသာခ်က္ျဖစ္သလို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ သမၼတ တစ္ဦးတည္းကိုသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ စုၿပံဳ အပ္ႏွင္းထားေသာ္လည္း လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားမွာ အမ်ားျဖင့္ ညႇိႏိႈင္း တိုင္ပင္ရျခင္း ျဖစ္သည္။

မက္ကိန္းႏွင့္ အၿပဳိင္ အႀကိတ္အနယ္ ယွဥ္ၿပဳိင္ၿပီး အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ ရရွိခဲ့ေသာ သမၼတ အိုဘားမားသည္ အိမ္ျဖဴေတာ္သို႔ ေရာက္ရွိၿပီး သံုးရက္ အၾကာတြင္ ကြန္ဂရက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖိတ္ၾကားခဲ့သည္။

ထိုစဥ္က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တစ္ခုလုံးအတြက္ အေရးႀကီးဆုံး ထိပ္တန္း ဦးစားေပးမွာ သမၼတဘုရွ္ လက္ထက္တြင္ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရေသာ ဘ႑ာေရး အက်ပ္အတည္းမွ အျမန္ဆုံး ႐ုန္းထြက္ လြတ္ေျမာက္ေရး ပင္ ျဖစ္သည္။ အိုဘားမားႏွင့္ ကြန္ဂရက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာ အေမရိကန္ စီးပြားေရး လႈံ႕ေဆာ္ေရး ဥပေဒ မူၾကမ္းကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဝင္ေငြခြန္ ေပးေဆာင္ထားျခင္း မရွိသူ မ်ားအား အခြန္ေခ်းေငြ ေပးအပ္မည့္ အစီအစဥ္ ဖယ္ရွားေပးရန္ သမၼတ အိုဘားမားကို ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အိုဘားမားက ျငင္းပယ္ ခဲ့ၿပီး ေလာေလာဆယ္ အႏိုင္ရရွိထားေသာ သမၼတ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ျပန္ လည္ ရည္ညႊန္းခဲ့သည္။ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အိုဘားမား ေျပာခဲ့သည့္စကားမွာ “ကြၽန္ေတာ္က သမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲ ႏိုင္ခဲ့ တာေနာ္” ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

အခုေနာက္ပိုင္းတြင္ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ၌ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ား စံျပဳ အတုယူေနၾကရသည့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရး စနစ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး သေဘာတရားကို ပို၍ ပို၍ ေတြ႕ျမင္ေနရၿပီျဖစ္ရာ အေမရိကန္အိပ္မက္ American Dream ဟု ေခၚတြင္ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

ထိုသို႔ အေမရိကန္ အိပ္မက္ မက္ေနၾကေသာ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနႏွင့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကို တိုက္႐ိုက္ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ ရရွိေစေရးကိုလည္း အေလးထား စဥ္းစားေစလိုသည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကဲ့သို႔ ပါတီတြင္း သမၼတေလာင္း ေ႐ြးခ်ယ္ပြဲ၊ ဖက္ဒရယ္အဆင့္ သမၼတ ေ႐ြးခ်ယ္ပြဲ မေရာက္ႏိုင္ေသးေစကာမူ အနိမ့္ဆုံး အဆင့္အားျဖင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံကဲ့သို႔ေသာ သမၼတ ေ႐ြးခ်ယ္မႈမ်ဳိး၊ အေမရိကန္ အေျခခံဥပေဒကဲ့သို႔ အမွန္တကယ္ အျပန္အလွန္ ထိန္းေက်ာင္းေစေသာ Check and Balance ႏွင့္ အမွန္ပင္တူေသာ Check and Balance စနစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ ယခု ေနာက္ဆုံး ေခတ္ စားေနေသာ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ဒီဘိတ္၌ ထည့္သြင္းေပးပါမည့္ အေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ အိပ္မက္မ်ားကို အမွန္တကယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွသာ ခိုင္မာေသာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကို ထားရစ္ ခဲ့ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေလးထား တိုက္တြန္း ေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။

[Ref – The Levers of Presidential Control by David E. Lewis and Terry M. Moe]
Credit To The Voice Weekly

Read More »

ဟစ္တလာ့ပန္းခ်ီကား၊ ေလဒီဂါဂါရဲ႕ေဒါက္ဖိနပ္ႏွင့္ ရပ္စ္ျပဴတင္ဒိုင္ယာရီ - ေမာင္ခိုင္လတ္



တေလာေလးက မိတ္ေဆြစာေရးဆရာတစ္ေယာက္၏ ႏိုင္ငံေရးေဆာင္းပါးမ်ား စုေပါင္း ပံုႏွိပ္ထားေသာ လံုးခ်င္းစာအုပ္ကေလးထြက္ရွိခဲ႕သည္။ ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ ေဖာျ္ပပါရွိၿပီး ေဆာင္းပါး မ်ား၏ ပံုႏွိပ္ေဖာ္ျပျခင္းမျပဳရေသးေသာ ေဆာင္းပါးတခ်ိဳ႔ပါ၀င္သည္။ မိတ္ေဆြ၏ ေတာင္းဆိုမႈေၾကာင္႕ ကၽြန္ေတာ္ႏွင္႕ တျခားသူတစ္ဦးက အမွာစာမ်ား ပါ၀င္ေရးသားခဲ႕ၾကသည္။ မိတ္ေဆြထံမွ ေမတၲာလက္ေဆာင္ စာအုပ္(၂)အုပ္ရရွိပါသည္။ အျခား စာဖတ္သူ မိတ္ေဆြ မ်ားက ေတာင္းခံေသာေၾကာင္႕ (ဖတ္ေစခ်င္ေသာ ေစတနာေၾကာင့္) ကၽြန္ေတာ္၀ယ္ၿပီး လက္ေဆာင္ ေပးရသည္ပင္ (၁၀) အုပ္မကေတာ့ပါ။ မိတ္ေဆြတခ်ိဳ႔က ကၽြန္ေတာ္လက္ေဆာင္ေပး ေသာအခါ စာအုပ္မွာ လက္မွတ္ေရးထိုးခိုင္းသည္။ ကၽြန္ေတာ္ေရးတဲ႕ စာအုပ္မွမဟုတ္တာဆိုေတာ႕ ခင္ဗ်ား အမွာစာပါတာပဲဟု ဇြတ္ေျပာတတ္သည္။ ဘာဆိုင္လို့လဲ ေျပာၿပီး ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရယ္ေမာမိၾကသည္။

လက္မွတ္တဲ႕ စာေရးဆရာလက္မွတ္တဲ႕။ စာေရးဆရာရဲ႔လက္မွတ္က သူေရးတဲ႕ စာထက္ ပိုၿပီး အေရးပါေနသလား။ စာေရးဆရာအမ်ားစုုက ေငြေၾကးလည္းမခ်မ္းသာ အာဏာလည္းမရွိၾက။ ဒါ ျဖင္႕ ဘာျဖစ္လို့စာေရးဆရာရဲ႔လက္မွတ္ကို တခုတ္တရလိုခ်င္ေနၾကရတာပါလဲ။ အမွန္ေတာ႕ ကၽြန္ေတာ္ ကိုယ္တုိင္လည္း စာေရးဆရာအခ်င္းခ်င္း စာအုပ္ေတြအျပန္အလွန္ ေမတ္ၲာ လက္ေဆာင္ေပးၾကရာမွာ စာေရးသူကိုယ္တုိင္လက္မွတ္ထုိး ေပးတာကို ပိုမိုႏွစ္ၿခိဳက္သည္။ အမွတ္တရ ျဖစ္ေစတာေၾကာင္႕ပါ။
ကိုယ္က (Celebrity) မဟုတ္ေစကာမူ စာဖတ္သူတခ်ိဳ႔က လိုလိုခ်င္ခ်င္ေတာင္းခံလာသျဖင္႕ လက္မွတ္ေရးထိုးေပးရတာေတြရွိခဲ႕သည္။ ကၽြန္ေတာ္႕စာအုပ္စင္မွာ ဆရာေတြ၏ လက္မွတ္ေတြ ႏွင္႕ စာအုပ္ေတြ။ ဆရာျမသန္းတင္႕၊ ဆရာေအာင္သင္း၊ ဆရာေန၀င္းျမင္႕၊ ဆရာမခင္ခင္ထူး၊ ဆရာေမာင္ရင္႕မာ၊ ဆရာေျမလတ္ေမာင္ျမင္႕သူ၊ ဆရာမင္းခ်မ္းမြန္၊ ဆရာ၀င္းၿငိမ္း၊ ဆရာတင္႕ခိုင္၊ ကဗ်ာဆရာေမာင္စိမ္းနီ၊ မိုဃ္းေဇာ္၊ ေအာင္ဘညိဳ၊ သစၥာနီ၊ မိခ်မ္းေ၀၊ အိုး အမ်ားႀကီးပါပဲ။ သူငယ္ ခ်င္းမင္းနန္(ေမာ္ကၽြန္း) စာအုပ္ေတြဆုိ စာအုပ္စင္မွာ ေနရာအေတာ္ယူသည္။ (ေတာ္ေတာ္လည္း ေရးႏိုင္တဲ႕သူ) ခပ္ေနာက္ေနာက္ မိတ္ေဆြတစ္ဦးကဆိုလွ်င္ ေအးဗ်ာ ခင္ဗ်ားလက္မွတ္က အခု တန္ဖိုးမရွိဘူးပဲထားေတာ႕ ေနာင္ႏွစ္ငါးဆယ္ ေျခာက္ဆယ္ေလာက္ၾကာရင္ ေဒၚလာငါးသန္း လည္းျဖစ္ႏိုင္တာပဲ မဟုတ္လား။ သမိုင္းတန္ဖိုးအရေလ။ အင္း ကၽြန္ေတာ္႕ေျမးေတြကိုအေမြေပးခဲ႕ ရမွာေပါ႕ဗ်ာ . . .တဲ႕ေလ။
သူက သူ့သားသမီးေတြဟု မေျပာ၊ သူ့ေျမးေတြဟု သံုးႏႈန္းသြားသည္။ သူ့သားေတြ ေခတ္တိုင္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္႕လက္မွတ္က တန္္ဖိုးမရွိေသးဟု တစ္ခါတည္း ယတိျပတ္ ေျပာလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ စာအုပ္လည္းေပးရေသး အေတာ္ခ်စ္ဖို့ေကာင္းတဲ႕သူ။
ကၽြန္ေတာ္႕မိတ္ေဆြေျပာလည္း ေျပာခ်င္စရာေကာင္းလွသည္။ ယခု ႏွစ္ထဲမွာ စာအုပ္ ပြဲေတြ အေတာ္က်င္းပခဲ႕ၾကသည္။ အမ်ားစုက ႏိုင္ငံေရး အေတြ႔အႀကံဳစာအုပ္ေတြ။ စာေရး ဆရာကိုယ္တိုင္ စာအုပ္မွာအမွတ္တရ လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး ေရာင္းခ်ျခင္းျဖစ္သည္။ စာအုပ္ေရးျဖစ္ပံု ေနာက္ခံအေၾကာင္းအရာေတြကိုလည္း ေဟာေျပာလိုက္ၾကေသးသည္။ စာအုပ္အေၾကာင္း မုဒိတာစကားခ်ီးျမွင္႕ေပးသူေတြကလည္း စိတ္ပါလက္ပါ မာရသြန္ ေဟာေျပာပြဲအလားခ်ီးျမႇင္႕ၾကသည္။
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေကာင္းပါသည္။ လွပသည္႕ ပြဲေတြ၊ ႏွစ္ရွည္လမ်ားေစာင္႕ဆိုင္းခဲ႕ရျခင္း ရလဒ္အျဖစ္ ႀကိဳဆိုထိုက္ပါေပသည္။ မုဒိတာပြားမ်ား ထိုက္ပါေပသည္။ စာဖတ္သူစစ္စစ္ေတြ က စာေရးဆရာလက္မွတ္ကိုရယူလိုျခင္းမွာ Celebrity ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ တစ္ခုတည္းေတာ့ျဖင့္မဟုတ္ႏိုင္ေပ။ စာတစ္အုပ္ ေပတစ္အုပ္ထြက္ရွိသည္အထိ သူ့ေလာက သူ့နယ္ပယ္ တြင္ ထက္သန္စူးနစ္စိတ္ရွိျခင္းအေပၚ အေလးဂ႐ုျပဳျခင္း၊ စိတ္အာ႐ံုညြတ္ႏူးျခင္းေၾကာင့္က ပိုမိုျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသည္။
စာေရးဆရာနဲ့သိတယ္ ေတြ႔လား။ သူကုိယ္တိုင္လက္မွတ္ေရးထိုးေပးထားတာ။ လူ့သဘာ၀စိတ္အရ သည္လိုပဂိၢဳလ္မ်ိဳးေတြလည္းရွိႏိုင္သည္ပဲေလ။ လက္မွတ္အေပၚတြင္ ေရးသားသည္႕ ခ်စ္ေသာ၊ ခ်စ္ခင္ေသာ ေလးစားေသာ စသည္႕ ၀ိေသသေတြကလည္း စာေရးသူႏွင္႕ မိမိ၏ဆက္ဆံေရးလမ္းေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပႏိုင္ေသးသည္မဟုတ္လား။
လက္မွတ္ထိုးတဲ႕ လက္ဟာၿမိဳ႔ကိုဖ်က္တယ္။ ႏိုင္ငံကိုဖ်က္တယ္။ ကမၻာႀကီးကိုဖ်က္ တယ္ ဆိုရေလာက္ေသာ စာေရးဆရာမ်ိဳးရွိႏိုင္မည္မထင္ပါ။ သို့ေသာ္ စာေရးဆရာေရးေသာ ၀တၳဳတစ္ပုဒ္ေၾကာင္႕ ျဖစ္အံ႕ဆဲဆဲ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီး ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ျဖစ္လာျခင္းမ်ိဳးေတာ႕ရွိ ခဲ႕သည္။ စာေရးဆရာ၏ ေစတနာေၾကာင္႕ေတာ႕မဟုတ္ေပ။ ႏိုင္ငံေရးဒႆနေတြးေခၚရွင္ ေတြေၾကာင္႕ ၀ါဒႀကီးေတြ ေပၚထြန္းပ်ံ႔ႏွံ့လာျခင္းမ်ိဳးေတာ႕ ရွိႏိုင္သည္။ အေကာင္းအဆိုး ဒြန္တြဲေနျခင္းမ်ိဳးသာျဖစ္သည္။
လြန္ခဲ႕ေသာလကပင္ AFP  သတင္းတစ္ပုဒ္မွာ ကြယ္လြန္ေလၿပီးေသာ ကမၻာေက်ာ္ အႏုပညာရွင္တို့ႏွင္႕ ႏိုင္ငံေရးေလာကမွ ပုဂိၢဳလ္တို့၏ အသံုးအေဆာင္ပစ္ၥည္းတခ်ိဳ႔ကို ေလလံ ပြဲျပဳလုပ္ေရာင္းခ်ေၾကာင္း ဖတ္လိုက္ရေသးသည္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကေတာ႕ သက္ရွိ ထက္ရွားရွိေနဆဲပင္။
၂၀၀၉ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ကမၻာလွည္႕ေဖ်ာ္ေျဖရင္း ပါရီၿမိဳ႔ကိုေရာက္ရွိခဲ႕သူ ေပါ႕ပ္ဘုရင္မ ေလဒီဂါဂါက ပရိသတ္ထဲသို့ သူ၏ေဒါက္ဖိနပ္တစ္ရံလံုး ပစ္ခ်ေပးခဲ႕သည္။ ယခုေလလံပြဲ တြင္ ေရာင္းခ်ေသာ ေဒါက္ဖိနပ္မွာ ညာဖက္တစ္ရံသာျဖစ္သည္။ ယူ႐ို ၉၀၀၀ ခန့္ရရွိမည္ ဟု ခန့္မွန္းထားပါသတဲ႕။
ထို့အတူပင္ ၂၀၀၉ခုႏွစ္တြင္ အျငင္းပြားစရာမ်ား လႈိင္းထက်န္ရစ္ခ့ဲေသာ ကြယ္လြန္ သူ ကမၻာေက်ာ္ေပါ႕ပ္ဂီတပါရမီရွင္ မိုက္ကယဂ၈်က္ဆင္၏ ဦးထုပ္လည္း ေလလံပြဲတြင္ အလုအယက္ ၀ယ္ယူၾကသည္။ မကြယ္လြန္မီက ခေလးသူငယ္မ်ားအေပၚ မေတာ္မတရား ျပဳက်င္႕မႈေၾကာင္႕ တရားစြဲခံရ၊ ေလ်ာ္ေၾကးေပးရ၊ အပုပ္နံေတြ တေထာင္းေထာင္းထြက္ခဲ႕ သူ အဆိုေတာ္တစ္ဦး။
၁၉၀၈-၁၉၀၉ ခုႏွစ္မွာ ဟစ္တလာေရးဆဲြခဲ႕ေသာ ေရေဆးပန္းခ်ီကား သံုးကား၊ ခဲေရး ပန္းခ်ီကားတစ္ကားကို အေနာက္ဂ်ာမဏီျမဴးနစ္ၿမိဳ႔မွာ ျပဳလုပ္ေသာေလလံပြဲတြင္ အေမရိကန္ ျပတိုက္တစ္ခုက ေစ်းအျမင္႕ဆံုးေပးၿပီး ေလလံဆြဲ၀ယ္ယူလိုက္သည္။ ကာယကံရွင္ ေမတၲာ ရပ္ခံမႈေၾကာင္႕ ေရာင္းေစ်းႏႈန္း ၀ယ္ယူသူအမည္ကို မေဖာ္ျပခဲ႕။
ကၽြန္ေတာ္႕ မိတ္ေဆြက သမိုင္းတန္ဖိုး ဟူသည္႕စကားကို အမွတ္ မထင္သံုးသြားတာ ကို ကၽြန္ေတာ္သတိရလိုက္မိသည္။ တန္ဖိုးဆိုတာ ဘာလဲဟု စဥ္းစားၾကည္႕ေတာ႕ တန္ဖိုး၌ ေပ်ာ္၀င္မႈေတြက အမ်ားသား၊ လူမႈအေျခခံ ကိုယ္ က်င္႕တရား၊ က်င္႕၀တ္မ်ား၊ ပန္းတိုင္မ်ား၊ ႏႈန္းစံမ်ား၊ အေလ႕အထမ်ား၊ ယံုၾကည္မႈမ်ား စသည္တို့ပါ၀င္ၾက ေလသည္။ သို့မဟုတ္ ပါ၀င္ႏိုင္သည္။
၁၈၉၀ တြင္ စိတ္ဓါတ္ေျခာက္ျခားမႈ၊ နာမက်န္း ျဖစ္မႈတို့ေၾကာင္႕ မိမိကိုယ္မိမိ အဆံုးစီရင္သြားေသာ ပန္းခ်ီေက်ာ္ ဗန္၈ုိးမွာ သူအသက္ရွင္စဥ္ ဘ၀တ ေလ်ာက္လံုး သူ့ပန္းခ်ီကားေရာင္းခ်ရေငြမွာ ေဒၚလာ ၈၀ ပင္ မျပည္႕တတ္။ သူကြယ္လြန္သြားၿပီးေနာက္မွာ ေတာ႕ ေဒါက္တာဂါးရွက္စ္ ပံုတူပန္းခ်ီကားကို ေဒၚလာ ၈၂ .၅သန္း၊ ေနၾကာပန္းပန္းခ်ီကားကို ေဒၚလာ ၃၉ .၉ သန္း၊ အိုင္းရစ္ပန္းမ်ားကို ေဒၚလာ ၅၃ .၉သန္း၊ ဆိုက္ပရပ္စ္ပင္မ်ားႏွင္႕ ဂ်ံဳခင္းပန္းခ်ီကားကို ေဒၚလာ ၅၇ သန္းေရာင္းခ်ခဲ႕ရသည္။
နာဇီေခတ္ ဂ်ာမန္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဂိုအာရင္း လက္ မွတ္ပါေသာ စာတစ္ေစာင္ကိုလည္း ေလလံပြဲမွာ ေစ်းႀကီးႀကီးေပး၍၀ယ္ယူသြားသည္။ သာမန္ေက်ာင္းသံုး ဗလာစာအုပ္တြင္ အင္မတန္ဆိုး၀ါး႐ႈပ္ေထြးေသာ လက္ေရးျဖင္႕ ေရးသားခဲ႕သည္႕ ႐ုရွားနန္းတြင္းေပ်ာက္ေစ ဆရာႀကီး ရပ္စ္ျပဴတင္၏ ဒိုင္ယာရီ စာအုပ္ကေလး လည္း ေလလံပြဲမွာ ေစ်းေခၚေကာင္း ေသာ ပစၥည္း ျဖစ္ေနျပန္သည္။ စာမ်က္ႏွာ (၁၂)မ်က္ႏွာသာရွိသည္။
သမိုင္းတန္ဖိုးကို အကဲျဖတ္ရာတြင္ က်ိဳးေၾကာင္း ဆင္ျခင္ျခင္းမရွိေတာ႕ပဲ စိတ္ထင္ရာႏွစ္သက္မႈကိုျပျခင္း သည္ စံႏႈန္းတစ္ခုအျဖစ္ က်င္႕သံုးေနၾကေလသည္။ ခံစားမႈကသာ အေျခခံျဖစ္ေနၿပီး အက်ိဳးအေၾကာင္း ဆက္စပ္မႈဆင္ျခင္တံုတရားသည္ ထည္႕သြင္းစဥ္းစား ရန္ မလိုအပ္ေသာ အေျခအေနသို့ေရာက္ရွိ ေနေလ သည္။
ကမၻာ႕သမိုင္း၌ ထင္ရွားေသာ ဇာတ္ေကာင္ ျဖစ္ ဖို့မွာ Grate man လည္းျဖစ္ရမည္။ Great Country ၌လည္း ေမြးဖြားေနထိုင္သူျဖစ္ရမည္။ Great Issue ႀကီးက်ယ္ေသာ ျဖစ္ရပ္တို့ႏွင္႕လည္း ႀကံဳဆံုရင္ဆိုင္ဖူး ရမည္ဟု သမိုင္းပညာရွင္တို့က တညီတညြတ္တည္းဆို မိန့္ခဲ႕ၾကသည္။
သမိုင္းတရားခံျဖစ္ဖို့က်ေတာ႕ ဤအခ်က္သံုးခ်က္ ထဲမွ အခ်က္တစ္ခ်က္ေလာက္ႏွင္႕ပင္လံုေလာက္မည္ ထင္ပါသည္။
ေမာင္ခိုင္လတ္
ပင္းယစာမ်က္ႏွာမွကူယူေဖၚခ်င္ျဖစ္ပါသည္။
Read More »

ဒီမိုကေရစီက ႏုႏု မုန္တိုင္းကထန္ထန္ (ေဘးမွရပ္ၾကည့္မေနႏိုင္ေတာ့သည့္လူတစ္ေယာက္၏ အထူးစိုးရိမ္ေသာက) ေက်ာ္၀င္း


အခါလည္လြန္ ရင္တမမ

ျမန္မာ့ေႏြဦး အခါလည္ေက်ာ္လာသည္ႏွင့္ ေဘးမွရပ္ၾကည့္ေနျမဲ စာေရးသူမွာ၊ ရင္မ ေနရေတာ့သည္။ ဤအခုိက္မွာပင္၊ ဘယ္(လ)ဂ်ီယံႏိုင္ငံ၊ ဘရပ္ဆဲ(လ) အေျခစိုက္ ‘International Crisis Group’ ၏ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီ ၁၁ ရက္ေန႔စဲြျဖင့္ ထုတ္ျပန္လုိက္ေသာ ‘Reform in Myanmar: One Year On’ အမည္႐ွိ စာတမ္းကို ဖတ္လိုက္ရရာ၊ ပို၍ပင္ ဂ႐ုဓမၼထား ေစာင့္ၾကည့္ေနမိသည္။ အဆိုပါစာတမ္းက၊ ျမန္မာ့ဒီမိုကရက္တိုင္ေဇးရွင္း၏ အံ့ဖြယ္ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကို မီးေမာင္းထုိးျပထားသလို၊ ျဖစ္တန္ရာစိန္ေခၚခ်က္မ်ားကိုလည္း ေဖာ္ထုတ္သတိေပးထားသည္။ ဆိုခဲ့ပါစိန္ေခၚခ်က္မ်ားထဲမွ တစ္ခုမွာ - ယခုလို … ၊ “ အေျပာင္းအလဲမ်ားေၾကာင့္၊ လူထု၏ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားျမင့္မားလာခ်ိန္၊ ကာလတာရွည္ ႐ွိေနခဲ့ေသာ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားလည္း ေလ်ာ့ပါးလာခ်ိန္ …၊ ဤကဲ့သို႔ေသာ အေျခအေန အခ်ိန္အခါမ်ဳိးတြင္ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားထြက္ေပၚလာႏိုင္စရာ အလားအလာရွိေပသည္ …။” - စသျဖင့္။

အားလံုးသိၾကသည့္အတိုင္း၊ အလုပ္သမားမ်ား၏ သဘာ၀က်ေသာလိုလားေတာင္းဆိုမႈမ်ား၊ ၿမိဳ႕ျပလူထု၏ဖေရာင္းတိုင္မီးကိုင္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္မႈမ်ား၊ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၏ အႏွစ္ႏွစ္အလလ မျပည့္ဝခဲ့ေသာ ခ်ဥ္ျခင္း …၊ စသည္ စသည္မ်ားကို ဆက္တိုက္ဆိုသလို ၾကားေန ျမင္ေနရရာ၊ အရာအားလံုးကို စာနာနားလည္ႏိုင္ေသာ္လည္း၊ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ရသည္မ်ားကိုမူ မတားဆီးႏိုင္။ ႏိုင္ငံတကာ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားအရ၊ ႏုနယ္ေသာဒီမိုကေရစီ၏ ကတိမ္းကပါးျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ခ်င့္တြက္ၿပီး၊ ဘုရားတေနရေတာ့သည္။ သို႔ႏွင့္တိုင္ စာေရးသူ စိုးရိမ္သလိုကားမျဖစ္ခဲ့ပါ။ အခါလည္စကေလးငယ္မွ်သာ ရွိေသးေသာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီမွာ ဆိုခဲ့ပါ စိန္ေခၚခ်က္မ်ားကို အံ့ၾသဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေအာင္ လွလွပပ ျဖတ္ေက်ာ္ႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ဤအတြက္ ဒီမိုကရက္တစ္ စိတ္ရွည္သည္းခံမႈကို လက္ေတြ႕ျပသခဲ့ၾကေသာ၊ အစိုးရေရာ လူထုကိုပါ ခ်ီးက်ဴး ေက်းဇူးတင္မိသည္။

ဤသို႔သက္မခ်လို႔မွ မဆံုးတတ္ေသးမီမွာပင္၊ ေနာက္ထပ္စိန္ေခၚခ်က္ႀကီးတစ္ခုႏွင့္ ရင္ဆိုင္လိုက္ရျပန္သည္။ ယခုတစ္ႀကိမ္တြင္ကား၊ ယခင္ကလိုမဟုတ္ေလေတာ့။ ဒီမိုကရက္တစ္ စည္းေဘာင္မ်ားကို ေက်ာ္ကာ၊ အၾကမ္းဖက္အသြင္အျဖစ္ ဦးတည္လာသည္။ သာမန္တိုးမိတိုက္မိသည့္ ဝိေရာဓိေလးမ်ားကပင္၊ မၿပီးႏုိင္၊ မစီးႏိုင္၊ ေျပခ်ိန္တန္လို႔မွ မေျပႏုိင္ျဖစ္လာရာ၊ ဆက္စပ္စဥ္းစားစရာေတြ မနည္းမေနာရွိလာေတာ့သည္။ ဤကိစၥမွာ သမိုင္းႏွင့္ဆိုင္သလို၊ လက္႐ွိႏုိင္ငံတကာအခင္းအက်င္းႏွင့္လည္း ဆက္စပ္ႏုိင္သည္ျဖစ္ရာ၊ ျမန္မာ့ဇာတ္ပဲြတစ္ပဲြမွ သံဆန္းတစ္ပုိဒ္လို၊ “ မေျပးေသာ္ ကန္ရာရွိေန၍၊ ေဒြးႏွစ္ေဖာ္ သံဝါညိႇ”   ၾကသည္မ်ဳိးပင္ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေလမည္လား စဥ္းစားဖို႔ရွိလာသည္။ အကယ္၍မ်ား၊ ညီေႏွာင္သားခ်င္း-ခ်င္း အေၾကအလည္ညိႇၾကရမည့္ ဒီမိုကရက္တိုက္ေဇးရွင္းထက္ေက်ာ္ၿပီး၊ အမ်ဳိးသားေရးျပႆနာ ျဖစ္လာမည္ဆိုလွ်င္၊ ခါတိုင္းလို ေဘးမွရပ္ၾကည့္မေနႏိုင္ေတာ့ပါ။ ႏိုင္ငံသားတစ္ဦး၏ အထူးစိုးရိမ္ေသာက- ဟု ဆိုရေတာ့မည္ျဖစ္ပါသည္။

ဇစ္ျမစ္ႏွင့္ ဆက္စပ္အေျခအေနမ်ား

နာမည္ေက်ာ္ အနာဂတိၱဆရာ၊ ေဂ်ာ့ဖရီးမင္းက၊ သူ၏အေရာင္းသြက္စာအုပ္ ‘ The Next 100 Years ’ စာအုပ္တြင္၊ ၂၁ ရာစုအတြင္း၊ ေပါက္ကဲြလွ်ံက်လာႏိုင္စရာရွိသည့္ ‘ ပထဝီႏုိင္ငံေရး အႏၲရာယ္လမ္းေၾကာင္းမ်ား ’  (geopolitical fault lines) မ်ားကိုေရတြက္ျပရာ၊ ‘ ထိစပ္နယ္ေျမမ်ား ’ ( borderlands ) အေၾကာင္းကို အထူးအႏၲရာယ္တစ္ခုအျဖစ္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ထိစပ္နယ္ေျမ - ဆိုသည္မွာ သာမန္ နယ္စပ္ေဒသ ( frontier ) ႏွင့္မတူပါ။ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံႏွစ္ခု၏ ဆက္စပ္နယ္ေျမျဖစ္သည့္တိုင္၊ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ဆိုင္မႈ၊ အႀကိမ္ႀကိမ္ အေျပာင္းအလဲရွိသည့္ ေဒသမ်ိဳးကိုဆိုလိုသည္။ ဤေဒသမ်ဳိးတြင္ ေထြျပားေသာ ယဥ္ေက်းမႈေပါင္းစံုရွိေနတတ္သလို၊ သစၥာခံမႈအမ်ိဳးမ်ဳိးလည္း ရွိေနတတ္ရာ၊ မတည္ၿငိမ္မႈ၏ ေရခံေျမခံမ်ား အျပည့္ရွိေနသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ႐ႈပ္ေထြးေသာ ႏုိင္ငံတကာဆက္စပ္အေျခအေနႏွင့္ ဆံုမိႀကံဳမိလ်င္၊ ဤေဒသမ်ဳိးရွိ သာမန္၊ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရး အဓိက႐ုဏ္းမ်ားသည္ပင္ ဆုိးဆိုးဝါးဝါးအေျခအေနထိ ဦးတည္သြားတတ္သည္- ဟုဆိုခဲ့ပါ အနာဂတိၱဆရာက သတိေပးထားသည္။ ဥပမာ- ျပင္သစ္ႏွင့္ ဂ်ာမဏီၾကားမွ အဲ(လ)ဆက္ႏွင့္ေလာ္ရိန္း၊ အႏၵိယႏွင့္ ပါကစၥတန္ၾကားမွ ကက္႐ွမီးယား၊ ဆားဗီးယားႏွင့္ အယ္(လ)ေဘးနီးယားၾကားမွ ကိုဆိုဗို- စသည္တို႔ျဖစ္သည္။ လက္ရွိ မကၠစီကိုႏွင့္ အေမရိကန္နယ္စပ္မွာလည္း အလားတူ အႏၲရာယ္ထိစပ္နယ္ေျမ ဟုေထာက္ျပပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္လည္း၊ ဤသို႔ေသာထိစပ္နယ္ေျမမ်ဳိးရွိသေလာက္ရွိသည္။ ယေန႔ျပႆနာၾကံဳေနရေသာ၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာေဒသမွာ၊ ဤလိုနယ္ေျမမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ဤသို႔ျဖစ္ရသည္မွာလည္း ကိုလိုနီစနစ္၏ အေမြဆိုးဟုဆိုရပါလိမ့္မည္။ ေျပာရလွ်င္ ဇာတ္၏အစမွာ၊ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္ပဲြပင္ျဖစ္သည္။ ဤစစ္ပဲြအၿပီးမွာပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္တစ္ခုလံုး၊ အဂၤလိပ္ကိုလိုနီျဖစ္သြားခဲ့ရေတာ့သည္။ ဤသည္ႏွင့္ မေ႐ွးမေႏွာင္းမွာပင္၊ အဂၤလိပ္အစိုးရက ေျမ႐ိုင္းေဝငွသည့္ ဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းလိုက္ေသာအခါ၊ စစ္တေကာင္းနယ္မွ၊ မြတ္စလင္ဘာသာဝင္မ်ား အလံုးအရင္းႏွင့္ ဝင္ေရာက္လာၾကၿပီး၊ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာ၊ ေက်ာက္ေတာ္၊ မင္းျပား၊ ေျမပံုစသည့္ေဒသတို႔တြင္ ရြာမ်ားတည္ေထာင္ေနထိုင္လာၾကသည္။ ကနဦးကာလကမူ၊ ရိုးသားေအးေဆးေသာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ မည္သည့္ျပႆနာမွ ရွိခဲ့သည္မဟုတ္ပါ။ ေအးအတူပူအမွ် ရင္းႏွီးခ်စ္ၾကည္စြာ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္သာျဖစ္ပါသည္။ သို႔တေစ၊ လူမ်ဳိးသဘာဝအရ၊ ေမြးႏႈန္းမတူသည့္အခ်က္က၊ ေရရွည္တြင္ အကြာအေဝးတစ္ခု ျဖစ္တည္လာေစခဲ့သည္။

၁၈၃၂ ခုႏွစ္က၊ စစ္ေတြခ႐ိုင္၏ လူဦးေရမွာ တစ္သိန္းေက်ာ္သာရွိခဲ့ရာမွ၊ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္တြင္ ၆ သိန္းေက်ာ္ရွိလာၿပီး၊ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္တြင္မူ ၇ သိန္းခဲြေက်ာ္အထိတိုးပြားလာခဲ့သည္။ ဤသို႔တိုးပြားလာသည္မွာလည္း၊ အဓိကအားျဖင့္ စစ္တေကာင္းသားမ်ားပင္ျဖစ္ရာ၊ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာ၏ စစ္တေကာင္းမြတ္စလင္လူဦးေရမွာ ၃ သိန္းေက်ာ္အထိျဖစ္လာၿပီး၊ မူလတိုင္းရင္းသားရခိုင္တို႔မွာ၊ အနညး္စု ျဖစ္လာေတာ့သည္။ ဤအခ်ိန္ေလာက္မွစ၍၊ အနညး္စု-အမ်ားစု တိုးမိတိုက္မိသည္မ်ားစတင္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤအေျခအေနကိုပို၍ ဆိုးဝါးေစသည္မွာ ဒုတိယကမာၻစစ္ႀကီးပင္ ျဖစ္သည္။ စစ္အစပိုင္း အဂၤလိပ္တပ္မ်ားအဆုတ္တြင္ စစ္ေတြခ႐ိုင္အတြင္း လက္နက္ခဲယမ္းအေျမာက္အမ်ားက်န္ရစ္ခဲ့ရာမွ၊ သာမန္ဝိေရာဓိမ်ားမွ၊ လက္နက္ကိုင္အၾကမ္းဖက္ အဓိက႐ုဏ္းမ်ားအထိ အေျခအေနဆိုးလာေလေတာ့သည္။ ေနာက္ဆံုးရခိုင္တိုင္းရင္းသားအေျမာက္အျမား၊ စစ္တေကာင္းနယ္ထဲသို႔၊ ဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕သြားရသည္မ်ားပင္ ရွိသည္။ စစ္ႀကီးအၿပီး အဂၤလိပ္တပ္မ်ားျပန္အေရာက္၊ အဆိုပါရခိုင္ဒုကၡသည္မ်ားကုိ မူလေနရာေဟာင္းသို႔ျပန္လည္ အေျခခ်ေပးခဲ့ေသာ္လည္း အာဃာတအမုန္းမီးပြားမ်ားကိုကား၊ မၿငိမ္းသတ္ႏိုင္ေတာ့ပါေခ်။

စစ္ၿပီးေခတ္အ႐ႈပ္အေထြးမ်ားေအာက္တြင္၊ ျပႆနာမွာ အၾကမ္းဖက္ႏိုင္ငံေရးသေဘာေဆာင္လာၿပီး၊ မူဂ်ာဟစ္အမည္ျဖင့္ လ်ဳိ႕ဝွက္လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားေပၚထြက္လာခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ေရးေခတ္ဦး၊ ရန္ကုန္အစိုးရကာလ၊ ၁၉၄၉ - ၅၀ မွာဆိုလွ်င္ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ရေသ့ေတာင္တို႔မွာ၊ မူဂ်ာဟစ္သူပုန္မ်ားလက္ေအာက္တြင္ က်ေရာက္ခဲ့ရသည္။ မူဂ်ာဟစ္တို႔၏ ရည္မွန္းခ်က္မွာ၊ သီးျခားအစၥလာမ္မစ္ႏိုင္ငံတည္ေထာင္ေရးပင္ျဖစ္သည္။ (Hugh Tinker: The Union of Burma- page 34) ထိုသည္၏ေနာက္ပိုင္း ( ၁၉၅၂ - ၅၂ ႏွင့္ ၅၄ ) ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ စစ္ဆင္ေရးမ်ားျဖင့္ အဆင့္ဆင့္ႏွိမ္ႏွင္းၿပီးမွသာ၊ တစ္စံုတရာတည္ၿငိမ္ေျခကို ျပန္လည္ရယူႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔တေစ ျပႆနာကိုအၿပီးအျပတ္ ေျဖရွင္းႏိုင္ခဲ့သည္ကား မဟုတ္။ စစ္ေအးလြန္ေခတ္၏ အေျခအေနသစ္ေအာက္တြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုေသာ အမည္သစ္ျဖင့္ ျပန္လည္လႈပ္ရွားလာျပန္သည္။ ယခုတစ္ႀကိမ္ထူးျခားခ်က္ကား၊ ဒီမိုကေရစီခ်န္ပီယံဆိုေသာ မီဒီယာအခ်ဳိ႕ကိုယ္တိုင္က၊ မီးေလာင္ရာေလပင့္လုပ္လာၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

အမွန္စင္စစ္၊ ယေန႔ ရခိုင္အေရးမွာ အဆိုပါမီဒီယာ အခ်ဳိ႕စြပ္စဲြေျပာဆိုေနၾကသလို၊ လူနည္းစုဘာသာဝင္မ်ား၏ အေရးမဟုတ္။ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားမ်ား၏အေရး ပို၍ပင္မဟုတ္။ ကိုလိုနီအေမြဆိုးမွ အေၾကာင္းခံေပၚထြက္ေသာ၊ အတိမ္းအေစာင္းမခံသည့္ ထိစပ္နယ္ေျမျပႆနာပင္ျဖစ္သည္။ ဤျပႆနာကို၊ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ႏိုင္ငံတကာအခင္းအက်င္းမွ ထြက္ေပၚလာတန္ရာေသာ အေမွာင့္ပေယာဂမ်ားႏွင့္ခ်ိတ္ဆက္စဥ္းစားလိုက္လ်င္၊ ႏုနယ္လွေသးေသာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္သာမက၊ ျမန္မာ့အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအတြက္ပါ၊ မထိတ္သာ မလန္႔သာ အက်ဳိးဆက္မ်ား ခုႏွစ္စဥ္အမွ်င္တန္းျဖစ္ေကာင္းျဖစ္လာႏိုင္ေလမလား စဥ္းစားစရာေတြရွိေနသည္။ အထူးသျဖင့္၊ စစ္ေအးလြန္ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္း၏ ႏိုင္ငံတကာ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ အႏၲရာယ္ျဖစ္ပါသည္။ ဤအႏၲရာယ္မွာ ေလွ်ာ့ပါးသက္သာသြားၿပီ ဆိုၾကေသာ္လည္း တကယ္ေတာ့၊ ပစ္မွတ္ေျပာင္းသြားျခင္းသာျဖစ္သည္။ ယခင္ဖံြ႕ၿဖိဳးၿပီးေရွ႕တန္းေရာက္ ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားမွ၊ အားနည္းခ်ည့္နဲ႔ေသာ ဖံြ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ခ်ိန္ရြယ္ခ်က္ေျပာင္းသြားျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ ပစ္မွတ္ေရြးခ်ယ္ၾကရာတြင္လည္း အစိုးရႏွင့္ လူထုၾကား ယံုၾကည္မႈမေကာင္းလွေသာ၊ ႏုိင္ငံငယ္ေလးမ်ားကို ဦးစားးေပးေလ့ရွိသည္ကို သတိခ်ပ္ၾကဖို႔လိုမည္ထင္ပါသည္။

ျမန္မာ့စိတ္ရင္း

ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းေခတ္၏ ေနာက္ထပ္ထူးျခားျဖစ္စဥ္တစ္ရပ္မွာ ‘ ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကသည္မ်ား ’ (migration) ေရွ႕ေရာက္လာျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ဤေနရာတြင္လည္း၊ တစ္ႏိုင္ငံမွ တစ္ႏိုင္ငံသို႔ သမား႐ိုးက်ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကသည္ႏွင့္ ထိစပ္နယ္ေျမအတြင္း၊ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႕ၾကသည္တို႔မွာ၊ သေဘာသဘာဝခ်င္းမတူၾကပါေခ်။ ထိစပ္နယ္ေျမျပႆနာမွာ သစၥာခံမႈေထြျပားသည္ျဖစ္၍ အႏၲရာယ္လမ္းေၾကာင္းဟု သတ္မွတ္ၾကေသာ္လည္း၊ သမား႐ိုးက်ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈမ်ားမွာ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္သေဘာမွ်သာျဖစ္ပါသည္။ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကသူမ်ားဘက္မွ ၎တို႔ေရာက္ရွိရာ ႏုိင္ငံအေပၚသစၥာခံၾကသလို၊ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံမ်ားဘက္မွလည္း၊ သူတို႔တေတြကို ႏိုင္ငံသား အခြင့္အရးအဆင့္ဆင့္ေပးၾကသည္သာျဖစ္ပါသည္။ သို႔တိုင္ေအာင္ community အျဖစ္သာ သေဘာယူၿပီး၊ nationality အျဖစ္ကား၊ မည္သည့္ႏိုင္ငံကမွ သေဘာထားၾကသည္မဟုတ္ပါ။ ယေန႔အရင့္က်က္ဆံုး ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံ အေမရိကမွာပင္၊ ဤအတိုင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့သမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္လိုက္လ်င္၊ ပုဂံေခတ္ဦးေလာက္ကပင္၊ ႏုိင္ငံရပ္ျခားႏွင့္ ကူးလူးဆက္ဆံမႈမ်ား ရွိသေလာက္ရွိခဲ့သည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာ ဗ်တ္ဝိ၊ ဗ်တၱဇာတ္လမ္ကိုပင္ၾကည့္ ...။ သူတို႔ ညီေနာင္မွာ၊ ပင္လယ္ျဖတ္၍ေရာက္လာၾကေသာ၊ တေျမရပ္ျခားမွ၊ ဘာသာျခားေတြျဖစ္သည္။ သို႔တေစ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ပုဂံသားေတြက၊ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ကို သူရဲေကာင္း အျဖစ္ခ်စ္ခင္ၾကသည္။ သူတို႔ကြယ္လြန္သည္အထိပင္၊ သံုးဆယ့္ခုႏွစ္မင္း စာရင္းသြင္းကိုးကြယ္သည္အထိ ခ်စ္ခဲ့ၾကသည္။ ထားေတာ့- ဤဇာတ္လမ္းမွာ သမိုင္းမဟုတ္၊ ပံုျပင္မွ်သာဟုဆိုေစဦး၊ အျခားအေထာက္အထားေတြ မနည္းမေနာရွိသည္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ကဆိုလွ်င္၊ မြတ္စလင္ဘာသာဝင္တစ္ဦးကိုပင္၊ ဘုရင္ကိုယ္တိုင္က ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္အျဖစ္ ေျမႇာက္စားဖူးသည္။ (အမရပူရၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ဘိုင္ဆတ္)။ ထ႔ိုထက္၊ ယေန႔ထက္တိုင္ ျမန္မာလူထုမေမ့ႏိုင္ၾကေသးသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ႏွင့္အတူ က်ဆံုးခဲ့ရေသာ၊ ဆရာႀကီးဦးရာဇတ္မွာ မြတ္စလင္ဘာသာဝင္ သူေတာ္ေကာင္းႀကီးျဖစ္သည္။ ဤတြင္ေျပာလိုသည္မွာ၊ လူမ်ဳိးဘာသာမခဲြျခားဘဲ၊ သူရဲေကာင္းဆိုလ်င္ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးတတ္သည့္၊ ျမန္မာ့ အစဥ္အလာ ျမန္မာ့စိတ္ရင္း အေၾကာင္းျဖစ္ပါသည္။

ဤအစဥ္အလာ ဤစိတ္ရင္းကို၊ ျမန္မာေတြထိန္းသိမ္းၾကရပါလိမ္႔မည္။ လက္ေတြ႕က်က်ျပသရပါလိမ့္မည္။ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ထိုက္တန္ေသာလူမ်ဳိးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကမာၻကသိေစရပါမည္။ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္းမွာပင္၊ ႐ႈပ္ေထြးေပြလီ၊ မာယာမ်ားလွေသာ ကမာၻ႕ႏိုင္ငံေရး က်ားကြက္တြင္ အမ်ဳိးသားေရးသတိမေမ့မေလွ်ာ့ရွိၾကဖို႕လည္း လိုမည္ထင္ပါသည္။ ဂရိတ္ပါဝါယွဥ္ၿပိဳင္ပဲြတြင္၊ ႏိုင္ငံငယ္ေလးမ်ားေျမဇာပင္ျဖစ္ၾကရသည့္ သာဓကေတြ၊ သမိုင္း ဇာတ္ခံုထက္တြင္ မျမင္ခ်င္အဆံုးေတြ႕ခဲ့ရၿပီး မဟုတ္ပါေလာ။ ဒုတိယကမာၻစစ္အႀကိဳကာလက၊ ၿဗိတိသွ်နန္းရင္းဝန္ ခ်ိန္ဘာလင္၏ ဟစ္တလာေခ်ာ့ျမဴေရးေပၚလစီအရ၊ အဲ(လ)ဆက္ႏွင့္ ေလာ္ရိန္းနယ္ ဖက္ဆစ္က်ားစာျဖစ္ခဲ့ရသည္ကို သတိခ်ပ္ၾကရပါလိမ့္မည္။ လာေတာ့မည့္ လႊတ္ေတာ္အေနႏွင့္ အဆိုပါသတိ၊ အဆိုပါအသိျဖင့္၊ အခါလည္သား ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ပါေစသတည္း။

ေက်ာ္ဝင္း( ေပ႔ကေနကူယူေဖၚျပခ်င္ျဖစ္ပါသည္။)
Read More »

ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေတြးမိသည္မ်ား - ေက်ာ္၀င္း


ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္း
ေရးေတြးမိသည္မ်ား (အပိုင္း - ၁)
ေက်ာ္၀င္း

  • စကားဦး

ယေန႔ျမန္မာႏိုိင္ငံတြင္၊ အေျပာင္းအလဲသံုးရပ္ကို အားတက္ဖြယ္ရာ၊ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း ျမင္ေတြ႕ေနရပါသည္။ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ၊ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္း ေရး ျပန္လည္တည္ေဆာက္မႈတို႔ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ အေျပာင္းအလဲသံုးရပ္မွာ၊ တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု အျပန္အလွန္ေက်းဇူးျပဳႏိုင္ၾကသလို၊ အျပန္အလွန္အဟန္႕အတားျပဳႏိုင္သည္မ်ားလည္း ရွိရာ ဟန္ ခ်က္ညီညီ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ဖို႔ အထူးအေရးႀကီးလိမ့္မည္ထင္သည္။

အထူးသျဖင့္၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးေအာင္ျမင္စြာ တည္ေဆာက္ႏိုင္လ်င္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြား ေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ပိုၿမိဳင္၊ ပိုသြက္၊ ပိုအျပန္႕က်ယ္လာႏိုင္သလို၊ ျပည္တြင္းစစ္မီး မၿငိမ္းႏိုင္ပါ ကလည္း၊ ေရွ႕အေျပာင္းအလဲႏွစ္ခုမွ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားပင္၊ ေရရွည္သေဘာမေဆာင္ႏိုင္သည္ကို စဥ္း စားမိပါသည္။ ယခုအခါ၊ အစိုးရေရာ၊ လူမ်ိဳးစုလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားပါ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ ဝိုင္းဝန္းအေျဖရွာေနၾကသည္ကို ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။ သို႔နွင့္တိုင္၊ ဆက္ လက္ေျဖရွင္းစရာမ်ားလည္း မနည္းမေနာရွိလိမ့္ဦးမည္ဟု သေဘာရပါသည္။ ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္ ေက်ာ္၊ အျမစ္တြယ္ေနေသာ နာတာရွည္ေဝဒနာဆိုးႀကီးကို၊ ေန႔ခ်င္းညခ်င္းကုသေပ်ာက္ကင္းဖု႔ိ မလြယ္ကူေၾကာင္းကိုလည္း ဆင္ျခင္မိပါသည္။

ယခုစာစုမွာ၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ စာေရးသူေတြးမိသည္မ်ားသာျဖစ္ သည္။ ျပည္တြင္းစစ္ေနာက္ခံႏိုင္ငံေရး မိုးသက္မုန္တိုင္းမ်ားၾကားတြင္၊ ကာလတစ္ခုျဖတ္သန္းခဲ့ဖူး ေသာ မဆိုစေလာက္ အေတြ႕အၾကံဳအခ်ဳိ႕ႏွင့္၊ ဖတ္ရမွတ္ရသမွ် စာအုပ္စာတမ္းမ်ားကို၊ စုစည္းၿပီ၊ ဥာဏ္မီသေလာက္ စဥ္းစားရခ်က္မ်ားျဖစ္ပါသည္။ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈ၊ လက္ ေတြ႕ႀကိဳးပမ္းေနၾကသူ အားလံုးအတြက္၊ အုတ္တစ္ခ်ပ္ သဲတစ္ပြင့္ျဖစ္ေစ၊ အေထာက္အကူ တစ္စံု တရာ ရလိုရျငား၊ မံႈဝါးဝါးရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ တင္ျပလိုက္ျခင္းျဖစ္ပါေၾကာင္း…။


၁။ သေဘာတရားေရးအ႐ႈပ္အေထြး|တရားေသဝါဒ အႏၲရာယ္|

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေခတ္သစ္စာေပမွာ၊ ‘နဂါးနီ’ တြင္သေႏၶတည္ခဲ့ၿပီး၊ ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံေရးမွာလည္း၊ ေထာင့္သံုးရာျပည့္အေရးေတာ္ပံုႀကီးတြင္ ပႏၷက္ခ်ခဲ့သည္ဟု ယူဆရပါသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ်၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ ငံေရးႏွင့္ အေတြးအေခၚလႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ လက္ဝဲအုိင္ဒီအိုလိုဂ်ီ၏ အခန္းမွာ၊ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားစဲြ ခိုင္စူးဝင္ေနသလား စဥ္းစားဖို႕ရွိသည္။ အမွန္စင္စစ္၊ ကား(လ)မတ္ဆိုေသာ ပုဂိၢဳလ္ႀကီး၏ အယူအ ဆမွာ၊ ၁၉ ရာစု ဥေရာပ၏ ေရွ႕တန္းအေရာက္ဆံုး၊ အိုင္ဒီအိုလိုဂ်ီတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည့္တိုင္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ လို၊ ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈေနာက္က်ေသာ ေဒသမ်ားတြင္ လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္မူ၊ “တရားေသ ဝါဒ” ႏွင့္ ပူးတံုခြာတံု ရွိခဲ့သည္ကမ်ားပါသည္။

ယေန႔စစ္ေအးအလြန္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္၊ လက္ဝဲၾသ ဇာ တစ္စံုတရာ အက်ဘက္ေရာက္လာသည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း၊ “တရားေသ ဝါဒ” ကား အားေကာင္း ေမာင္းသန္ က်န္ေနဆဲဟု သေဘာရသည္။ ယခုထက္တိုင္ မၿပီးႏိုင္ မစီးႏိုင္ရွိေနဆဲ ျပည္တြင္းစစ္မီး တြင္အခ်က္အျခာ ေနရာမွရွိေသာ ‘လူမ်ိဳးစုျပႆနာ’ တြင္လည္း အဆိုပါ လက္ဝဲအစဲြႏွင့္ တရားေသ ဝါဒအႏၲရာယ္ကို ေတြ႕ျမင္ေနရဆဲဟု ထင္ပါသည္။ ဤသေဘာကို ဆဝါးႏိုင္ေစရန္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးကို ဒုကၡမ်ားေစခဲ့ေသာ၊ ဆက္လက္၍လည္း ဒုကၡေပးႏိုင္စရာရွိေသးေသာ၊ သေဘာတရားေရးဆုိင္ရာ ႐ႈပ္ေထြးမႈအခ်ိဳ႕ကို တင္ျပအပ္ပါသည္။

(က) ဆိုဗီယက္ (႐ုရွား) အစဲြ

တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအေရးႏွင့္ ပတ္သက္လ်င္၊ အမ်ဳိးသားလြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈကာလ ကတည္းက၊ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား ကိုးကားညႊန္ဆိုခဲ့ၾကသည္မွာ၊ စတာလင္၏ ‘မတ္ဝါဒႏွင့္ အမ်ဳိးသားေရးျပႆနာ’ (Marxism and National Question) စာအုပ္ပင္ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ေမလက က်င္းပခဲ့ေသာ၊ ဖဆပလျပင္ဆင္မႈညီလာခံတြင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ကိုင္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္မွာလည္း၊ ဤစာအုပ္ပင္ျဖစ္သည္။ ဤစာအုပ္တြင္ စတာလင္က ဆိုဗီယက္ယူနီယံကြန္ျမဴနစ္ ပါတီ (ေဘာ္ရွီဗစ္)၏ လူမ်ိဳးစုဆိုင္ရာ ေပၚလစီ Self-determination ဆိုသည္ကို ယခုလို ဖြင့္ဆိုခဲ့ပါ သည္။ “The right of nations (or nationality) freely to secede or enter the federal relation with others” ဟူ၍ျဖစ္သည္။ “ခဲြထြက္လိုကခဲြထြက္ပိုင္ခြင့္အပါအဝင္ လူမ်ိဳးမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္း ခြင့္” ဟုနည္းလည္ရပါသည္။

အမွန္စင္စစ္၊ ဆုိဗီယက္ကြန္ျမဴနစ္မ်ား၏၊ အဆိုပါ ‘ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္’ အယူအဆမွာ၊ သူတို႔ အေျခအေနႏွင့္ သူတို႔ အဓိပၸါယ္ ရွိပါလိမ့္မည္။ သူတို႔အဓိက ရင္ဆိုင္ခဲ့ရေသာ ဇာဘုရင္မွာ၊ သီးျခား လြတ္လပ္ေသာ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံမ်ားကို ဆလ(ဗ္)လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒျဖင့္ ဆဲြစုထားသည္ျဖစ္၍၊ ဇာဘုရင္၏ အင္ပါယာကို ၿဖိဳခဲြႏုိင္ရန္ ‘ခဲြထြက္ေရး’  ေၾကြးေက်ာ္သံျဖင့္ လက္ေအာက္ခံလူမ်ိဳးမ်ားကို လႈံ႕ေဆာ္ စည္းရံုးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ကြန္ျမဴနစ္မ်ားအာဏာရၿပီး ေရးဆဲြခဲ့ေသာ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ၏ ဖဲြ႕ စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္လည္း၊ ခဲြထြက္ေရးအပါအဝင္ လူမ်ိဳးမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ဆိုသည္ကို တရားဝင္ေဖာ္ျပေပးခဲ့သည္။ သို႔တေစ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာက၊ ဤအခ်က္ကိုကိုင္ၿပီး၊ ခဲြထြက္ဖို႔ႀကိဳးစားလာ ေသာအခါ၊ တပ္နီေတာ္ႏွင့္ ရွင္းခဲ့သည္သာျဖစ္ပါသည္။

ေျပာရလ်င္ ကိုလိုနီေခတ္မတိုင္မီ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ၊ ဇာဘုရင္၏အင္ပါယာႏွင့္ အေျခခံအရတူညီ သည္မဟုတ္ပါ။ ဗမာအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားအေနႏွင့္ ‘မ်ိဳးတူစု’ (tribe) သာသာ၊ ‘ၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံမ်ား’ (City States) အျဖစ္ စုစည္းေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္ကသာ မ်ားပါသည္။ တစ္ခါတရံ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးတစ္ခုခုက၊ အင္ပါယာအျဖစ္စုစည္းခဲ့ၾကသည္မ်ားရွိသေလာက္ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း၊ ေခတ္သစ္အမ်ိဳးသားႏုိင္ငံအဆင့္ထိ ပီပီျပင္ျပင္ေရာက္ခဲ့သည္ေတာ့မဟုတ္ပါ။ ဤသည္မွာလည္း ပေဒသရစ္စနစ္၏ သေဘာသဘာဝအတိုင္းပင္ျဖစ္ရာ၊ ေခတ္သစ္အမ်ိဳးသားႏုိင္ငံမ်ားကို ဆဲြစုထား ေသာ ဇာဘုရင္၏ ေခတ္သစ္အင္ပါယာမ်ိဳး မဟုတ္ပါေခ်။ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ား (အထူးသျဖင့္ ကြန္ျမဴနစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား) အေနႏွင့္ အေရးႀကီးေသာ အဆိုပါျခားနားခ်က္ကို အေလးမထားဘဲ၊ တရားေသဝါဒ အစဲြျဖင့္ ဆုိဗီယက္ပံုစံကို ဆဲြယူခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ပဲခူးရိုးမၿပိဳကြဲသြားေသာ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္အထိ၊ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ၏ တရားဝင္ လူမ်ိဳးစုေပၚလစီမွာ၊ ဆိုခဲ့ပါ ဆိုဗီယက္ပံုစံ ကိုယ္ ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

(ခ) တရုတ္အစဲြ

အားလံုးသိၾကသည့္အတိုင္း၊ တရုတ္ဆိုဗီယက္အကဲြအျပဲတြင္ ဗမာကြန္ျမဴနစ္မ်ားအေနႏွင့္ တရုတ္ဘက္က ရပ္ခံခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ႏွင့္အမွ်၊ အေရွ႕ေျမာက္ ဗကပ ဗဟို၏ တရားဝင္ လူမ်ိဳးစု ေပၚလစီမွာ၊ ပဲခူးရိုးမကာလလို၊ ဆိုဗီယက္ပံုစံမဟုတ္ေတာ့ဘဲ၊ တရုတ္ပံုစံ ‘ကို္ယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး’ (autonomy) ျဖစ္လာခဲ့သည္။ တရုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံ၏ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္၊ မည္သည့္လူမ်ိဳးစုကိုမွ ခဲြထြက္ခြင့္မျပဳပါ။ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ပင္မေပးပါ။ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္သာ ေပးၿပီး၊ ‘တစ္ျပည္ေတာင္စနစ္’ (Unitary System) ျဖင့္စုစည္းထားပါသည္။

ဤသည္မွာလည္း၊ သူ႕အေၾကာင္းႏွင့္သူသာ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္မ်ားအေနႏွင့္ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာၿပိဳကြဲေနေသာ တရုတ္ျပည္ႀကီးကို ျပန္လည္စုစည္းရသည္ျဖစ္၍ ‘တစ္ျပည္ ေတာင္စနစ္’ ပံုသ႑န္က်င့္သံုးျခင္းျဖစ္တန္ရာသည္။ သို႔ႏွင့္တိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ၊ တရုတ္ျပည္ႏွင့္ လည္း တူညီသည္ မဟုတ္ပါေခ်။ တရုတ္ျပည္တြင္၊ အမ်ားစု ‘ဟန္လူမ်ိဳး’ ကို ပခုံးခ်င္းယွဥ္ႏိုင္ေသာ လူမ်ိဴးစုဆို၍ အေတာ္ရွားပါသည္။ ယခုေလာေလာဆယ္ဆုိလ်င္ ‘တိဗက္’ ေလာက္သာရွိသည္။ ျမန္ မာႏုိင္ငံတြင္ကား ဤသို႔မဟုတ္။ ဗမာလူမ်ိဳးစုႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈသမုိင္းအရ၊ အၿပိဳင္ျဖစ္ရံုမွ်မက၊ ဗမာ ထက္ပင္ သက္တမ္းအရေရွ႕က်ေသာ လူမ်ိဳးစုမ်ားရွိေနသည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ ဇာအင္ပါယာမတိုင္မီ ရုရွားမွာလို၊ လြတ္လပ္ေသာေခတ္သစ္အမ်ိဳးသားႏုိင္ငံအဆင့္မရွိသည့္တိုင္ သီးျခားယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္မႈမ်ားရွိၾကသည့္ မ်ိဳးတူစုမ်ားျဖစ္ပါသည္။

ေျပာရလ်င္၊ အဆိုပါျခားနားခ်က္ကိုလည္း၊ ဗမာကြန္ျမဴနစ္မ်ား အေလးမထားခဲ့ၾကပါေခ်။ တရုတ္ပံုစံ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုသည္ကိုသာ၊ တရားေသက်က်ေပၚလစီခင္းခဲ့ၾကပါသည္။ အမွန္ စင္စစ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပကတိအရွိမွာ၊ ရုရွားႏွင့္မတူသလို တရုတ္ႏွင့္တူသည္လည္းမဟုတ္။ သူ႕ထူး ျခားခ်က္ႏွင့္သူျဖစ္သည္။ သီးျခားယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္မႈမ်ား ကိုယ္စီရွိၾကသည့္ လူမ်ိဳးစုမ်ား၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုသည့္ ပထဝီေဒသႀကီးတြင္ (မ်ားေသာအားျဖင့္) တန္းတူရည္တူ၊ စုစည္း ေနထုိင္ၾကသည့္ သမိုင္းအစဥ္အလာျဖစ္သည္။

(ဂ) အေမရိကန္အစဲြ

၁၉၈၉ - ဘာလင္တံတိုင္းၿပိဳက်ၿပီးသည့္ေနာက္တြင္၊ ကမာၻႀကီး၏ ေရဘူယ်တူ႐ူခ်က္မွာ၊ ကြန္ျမဴ နစ္ဝါဒမွ ဒီမိုကေရစီဘက္သို႔ လွည့္ေျပာင္းသြားခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္လည္း ၁၉၈၈ အေရးအခင္းမွစ၍၊ အစဥ္အလာလက္ဝဲအိပ္မက္မ်ား မွိန္ေဖ်ာ့သြားၿပီး၊ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံေရးစနစ္ဘက္ သို႔ ဦးတည္လႈပ္ရွားလာခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ အိုင္ဒီအိုလိုဂ်ီတူ႐ူခ်က္ တစ္ရာ့ရွစ္ဆယ္ဒီဂရီ လွည့္ေျပာင္း သြားသည့္တိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးကို အစဥ္တစိုက္လုိ၊ ဒုကၡေပးခဲ့ေသာ တရားေသဝါဒ အႏၲရာယ္ကို ကား၊ ေတြ႕သေလာက္ေတြ႕ေနရဆဲရွိသည္။ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုျပႆနာ အေျဖရွာေရးတြင္၊ အေမရိကန္ပံုစံကို ‘ဗန္းတင္’ လာၾကသည္မ်ားျဖစ္ပါသည္။

ဆိုရလ်င္၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ကနဦးသမိုင္းတြင္လည္း၊ ‘ဖက္ဒေရးရွင္း’လား၊ ‘ကြန္ဖက္ဒေရးရွင္း’ လားဆိုေသာ၊ အျငင္းပြားမႈမ်ားရွိခဲ့သည္သာျဖစ္သည္။ သို႔ႏွင့္တုိင္ အေမရိက၏ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခအခံဥပေဒတြင္ ‘အေျခခံႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး’ (Bill of Rights) ျဖင့္၊ ထိန္းထားႏုိင္ ခဲ့ရာ ျပည္ေထာင္စုႀကီးကို ယေန႔ထက္တုိင္၊ မၿပိဳမကဲြ၊ အားေကာင္းေမာင္းသန္ေတြ႕ျမင္ေနရဆဲ ျဖစ္ ပါသည္။ ဤအစဥ္အလာကို ေထာက္ျပၿပီး၊ “ျမန္မာ့လူမ်ိဳးစုအေရးကိုလညး္၊ အေမရိကန္ပံုစံ ‘အေျခခံႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရး’ ျဖင့္ မေျဖရွင္းႏုိင္ပါသေလာ… ” ေမးခြန္းထုတ္အဆိုျပဳလာၾကသည္။

မတူပါ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ၊ ကမာၻအရပ္ရပ္မွ ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာ ေရႊ႕ေျပာင္းေန ထိုင္ၾကသူမ်ားျဖင့္ စုစည္းထားသည့္ ‘ပ်ံက်လူ႕အဖဲြ႕အစည္း’ ဟု ဆိုရမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ အေမရိ ကတြင္ ပေဒသရဇ္သမိုင္းမရွိ။ အစဥ္အလာ အမ်ဳိးသားယဥ္ေက်းမႈ မရွိ။ ဤသို႔ေသာစုဖဲြ႕မႈမ်ဳိးကို “ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး” ျဖင့္ ထိ္န္းထားႏုိင္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္မူ လံုေလာက္လိမ့္မည္ မဟုတ္ပါေခ်။ အစဥ္အလာအမ်ဳိးသားယဥ္ေက်းမႈ ကိုယ္စီရွိၾကေသာ ျမန္မာ့လူ႕အဖဲြ႕အစည္းတြင္ ‘အမ်ိဳးသားအမွတ္အသားသရုပ’္ (national identity) ကို ဥေပကၡာျပဳၿပီး၊ ‘အခြင့္အေရး’ (right) တစ္ခုတည္း ေျပာေနလ်င္၊ ေရမေရာသည္ ‘တရားေသဝါဒ’ ပင္ ျဖစ္ပါလိမ့္ မည္။

၂။ စကားလံုးတေစၧ
|ယူနီယံ/ ဖက္ဒရယ္|

စစ္ေအးေခတ္တြင္၊ အေျခခံအေကာက္အယူခ်င္း၊ တူလ်င္ေသာ္မွ စကားလံုးအရမတူေအာင္၊ တမင္ခဲြျခားသံုးစၾဲြကသည္မ်ားရွိခဲ့သည္ဟုထင္သည္။ ဥပမာ၊ လက္ဝဲဘက္က၊ ႏိုင္ငံမ်ား၏စုဖဲြ႕မႈကို ‘union’ ဟုသံုးသည္။ (Soviet Union) လက္ယာဘက္က ‘federal’ ဟုသံုးသည္။ (Federal Republic of Germany) ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္မူ အဆိုပါေဝါဟာရမ်ားကို၊ မိမိတို႔ နားလည္သလို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရာမွ အျငင္းပြားစရာပင္ ျဖစ္လာရေတာ့သည္။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးေသာ၊ သေဘာတရားေရးအ႐ႈပ္အေထြးကို ဗူးေလးရာဖ႐ံုဆင့္ေစသည့္ စကားလံုးတေစၧ ေျခာက္မႈမ်ားျဖစ္ပါ သည္။

လြတ္လပ္ေရးမရမီ ၁၉၄၉၊ ဇြန္လ ၁ ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့ေသာ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ ေဆြးေႏြးပဲြတြင္၊ အမတ္တစ္ဦးက၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ယခုလိုေမးခဲ့ဖူးသည္။ “ျမန္မာဘာသာ တြင္ ျပည္ေတာင္စုဟု သံုးႏႈန္းထားပါလ်က္၊ အဂၤလိပ္ဘာသာတြင္၊ အဘယ့္ေၾကာင့္ Federal မသံုးဘဲ၊ Union ဟုသံုးထားပါသနည္း” - ဟူ၏။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကမူ ‘ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျဖစ္၍ Union တို႔ Federal တို႔ကို အဓိကမထားဘဲ၊ ျမန္မာဘာသာ ‘ျပည္ေထာင္စု’ ဆိုသည္ကိုသာ အတည္ယူေၾကာင္း ျပန္ၾကားခဲ့ပါသည္။ တဖန္၊ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး၊ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္အၾကာ၊ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ ေတာင္ႀကီးညီလာခံမွ ‘ဖက္ဒရယ္မူ’ ေပၚထြက္လာရာ၊ ျမန္မာ့တပ္မ ေတာ္က ‘ခဲြထြက္ေရးအႏၲရာယ္’ ဟု အဓိပၸါယ္ေကာက္ၿပီး၊ ၁၉၆၂ - အာဏာသိမ္းမႈ အထိပင္ ဦးတည္ သြားခဲ့ရသည္။

အမွန္စင္စစ္ ‘ျပည္ေတာင္စုမူ စစ္-မစစ္’ ဆိုသည္ကို စကားလံုးမ်ားအေပၚ ကုပ္ကပ္ ျငင္းမေနၾကဘဲ၊ လက္ေတြ႕က်ေသာ ‘အာဏာခဲြေဝ က်င့္သံုးပံု’ ႏွင့္ စိစစ္သည္ကသာ ပို၍ အဓိပၸါယ္ ရွိလိမ့္မည္ထင္ပါသည္။ Union ျဖစ္ေစ၊ Federal ျဖစ္ေစ၊ ျပည္ေထာင္စု၏ အႏွစ္သာရမွာ၊ ဗဟိုႏွင့္ ေဒသအာဏာခဲြေဝက်င့္သံုးမႈတြင္ ရွိလိမ့္မည္ဟု သေဘာရသည္။ ဤေနရာတြင္လည္း အစြန္းႏွစ္ ဘက္ကို ေရွာင္ႏိုင္ေရးက အထူးအေရးႀကီးပါလိမ့္မည္။ အကယ္၍ ဗဟိုအစိုးရက၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာ ဏာ အလြန္အကၽြံကိုင္ထားလ်င္၊ ျပည္ေတာင္စု Union သို႔မဟုတ္ Federal ကိုေက်ာ္ၿပီး၊ ‘တစ္ျပည္ေတာင္’ (Unitary) အစြန္းသိုပေရာက္သြားပါလိမ့္မည္။ အလားတူ၊ ေဒသအစိုးရမ်ားက၊ အလြန္အကၽြံလုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားယူထားျပန္လ်င္လည္း၊ ဖက္ဒေရးရွင္းကိုေက်ာ္၍ ကြန္ဖက္ဒေရးသို႔ ဦးတည္သြားႏုိင္သည့္ အႏၲရာယ္ရွိေနသည္။ စကားလံုးတေစၧေျခာက္မႈမ်ားကို ေက်ာ္ၿပီး၊ သိမ္ေမြ႕နက္ ႐ိႈင္းလွေသာ အဆိုပါ- အာဏာခဲြေဝက်င့္သံုးေရးျပႆနာကို အေၾကအလည္ညိႇႏိႈင္းအေျဖရွာၾကဖို႔ လိုပါလိမ့္မည္။


၃။ ယၡင္အေတြ႕အၾကံဳမ်ား
(က) လူမ်ဳိးေပါင္းစံုညီလာခံမ်ား

ေခတ္သစ္ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းတြင္ ေရဘုယ်အားျဖင့္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုညီလာခံသေဘာေဆာင္ ေသာ ကြန္ဖရင့္မ်ိဳးႏွစ္ႀကိမ္သာက်င္းပႏိုင္ခဲ့ပါေသးသည္။ ၁၉၄၇ ပင္လံုညီလာခံႏွင့္ ၁၉၈၁ - ေတာင္ ႀကီးညီလာခံတုိ႔ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ညီလာခံႏွစ္ခု၏ အေတြ႕အၾကံဳႏွင့္ သင္ခန္းစာအခ်ိဳ႕ကို ဆက္ လက္ေဖာ္ျပပါမည္။
­
ပင္လံုညီလာခံ

အမွန္စင္စစ္၊ ပင္လံုညီလာခံမွာ ‘ေအာင္ဆန္း အက္တလီစာခ်ဳပ္’ ၏ အက်ိဳးဆက္ဟု ဆိုရမည္ သာျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါစာခ်ဳပ္တြင္ “နယ္ျခားေဒသမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံေပါင္းစည္းေရးကို၊ နယ္ျခား ေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ၊ တုိင္းရင္းသားမ်ား၏ ဆႏၵအတိုင္းျဖစ္ေစရမည္” ဆိုေသာ အခ်က္ ပါရွိရာ၊ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ေပါင္းစည္းေရးဆႏၵကို ရယူႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းရာမွ ထြက္ေပၚလာေသာ အက်ိဳးရလဒ္ပင္ျဖစ္သည္။ ဆိုခဲ့ပါ စာခ်ဳပ္အရ၊ “တိုင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊြတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပဲြကို ေစာ လ်င္စြာ က်င္းပေပးမည္” ဆိုေသာ အခ်က္လည္းပါရွိရာ ရတတ္သမွ်အခ်ိန္အတြင္း၊ တက္သုတ္ရိုက္ ေဆာင္ရြက္ရသည္ျဖစ္၍ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအားလံုးနွင့္ အခ်ိန္ယူညိွႏႈိင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား မလုပ္ ႏုိင္ခဲ့ပါေခ်။

အက်ိဳးဆက္အေနႏွင့္၊ ပင္လံုညီလာခံမွာ၊ တိုင္းရင္းသားအားလံုးပါဝင္ေသာ၊ က်ယ္ျပန္႔သည့္ ကြန္ဖရင့္ႀကီးအထိျဖစ္မလာခဲ့ပါ။ All inclusive မဟုတ္ဟု ဆုိရမည္သာျဖစ္ပါသည္။ ဗမာ၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ခ်င္းကိုယ္စားလွယ္မ်ားသာ ပါဝင္ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကၿပီး၊ ကရင္ႏွင့္ ကရင္နီ (ကယား) ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကမူ ေလ့လာသူအျဖစ္သာ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ညီလာခံဆံုးျဖတ္ခ်က္ (ပင္လံုစာခ်ဳပ္) မွာလည္း၊ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရး စိတ္ဓာတ္၊ တစ္နည္း ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္ကိုသာ ေဖာ္ျပႏုိင္ခဲ့ၿပီး၊ ေပါင္းစည္းေရးဆိုင္ရာ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားထိ သေဘာ တူဆံုးျဖတ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းမရွိခဲ့ပါ။ အထူးသျဖင့္ အေရးႀကီးသည့္ ဗဟိုႏွင့္ေဒသအာဏာခဲြေဝက်င့္သံုးေရး ဆုိင္ရာမူမ်ားကို၊ အေသးစိတ္ညိွႏိႈင္းေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္မႈမ်ားမလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဟု ဆုိရပါလိမ့္မည္။ ထိုထက္၊ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဇြန္ ၉ ရက္ေန႔က၊ စတင္က်င္းပခဲ့ေသာ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ေဆြးေႏြးပဲြတြင္ ရွမ္းႏွင့္ကရင္နီကိုယ္စားလွယ္က “ျပည္ေတာင္စုအတြင္းမွ ခဲြထြက္လိုက ခဲြထြက္ပိုင္ခြင့္” ဆိုသည္ကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကရာ၊ ၁၉၄၇ အေျခခံဥပေဒတြင္ ‘၁၀ ႏွစ္ၾကာလွ်င္ ခဲြထြက္လိုက ခဲြထြက္ခြင့္ရွိသည္’ ဆိုေသာ အခ်က္ကို ထည့္သြင္းခဲ့ရပါသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစ၊ ပင္လံုညီလာခံအေနႏွင့္- ျပည္ေထာင္စုႀကီးအျဖစ္ ေပါင္းစည္းေနထိုင္ၾကမည္ ဆိုေသာ ပင္လံုစိတ္ဓာတ္ကိုမူ တစ္စံုတရာ ျပသႏုိင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုႏုိင္ပါလိမ့္မည္။
­   
ေတာင္ႀကီးညီလာခံ

၁၉၆၁ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔က ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ ျပည္နယ္ေပါင္းစံုညီလာ ခံမွာ၊ ပင္လံုထက္ ပို၍ all inclusive သေဘာေဆာင္ပါသည္။ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ကယား၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ မြႏ္ႏွင့္ ရခိုင္ - ကိုယ္စားလွယ္မ်ားပါဝင္ခဲ့ၾက၍၊ အဓိက လူမ်ဳးစုအားလံုးပါဝင္သည္ဟု ဆိုႏုိင္သည္။ ဤညီလာခံႀကီးမွပင္၊ ‘ရွမး္မူ’ ေခၚ ‘ဖက္ဒရယ္မူ’ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ အမွန္စင္စစ္ ဖက္ဒရယ္မူမွာ ခဲြထြက္ေရးကို ေတာင္းဆိုသည္ေတာ့မဟုတ္ပါေခ်။ လက္ရွိ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (၁၉၄၇ ဥပေဒ) မွာျပည္ေထာင္စုမူဟု ဆိုေသာ္လည္း လက္ေတြ႕တြင္ တစ္ျပည္ေတာင္သေဘာ ျဖစ္ေန၍ ျပည္ေတာင္စုမူစင္စစ္ျဖစ္ေစရန္၊ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရးဆဲြရန္ အဆိုျပဳျခင္းသာျဖစ္ပါသည္။

ဖက္ဒရယ္မူက၊ အဆိုျပဳခဲ့ေသာ အေရးႀကီးသည့္ မူအခ်ဳိ႕မွာ-
၁။ ဗမာျပည္နယ္ဖဲြစည္းေရး (ရွစ္ျပည္နယ္မူ)
၂။ အထက္လႊတ္ေတာ္ (လူမ်ိဳးစုလႊတ္ေတာ္) သို႔ ျပည္နယ္တိုင္းမွ၊ တူညီေသာ ကိုယ္စားလွယ္ အေရအတြက္ ေစလႊတ္ေရး။
၃။ လူမ်ိဳးစုလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ (အထက္ႏွင့္ေအာက္လႊတ္ေတာ္) ကိုအာဏာတူ ေပးေရး။
၄။ ဗဟိုအစိုးရ (ျပည္ေတာင္စုအစိုးရ) ကိုေအာက္ပါဌာနမ်ားလႊဲအပ္ၿပီး၊ က်န္ရွိေသာ အာဏာႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ျပည္နယ္မ်ားသို႔လႊဲအပ္ေရး
-       ႏုိင္ငံျခားဆက္သြယ္ေရး
-       ကာကြယ္ေရး
-       ဘ႑ာေရး
-       ေငြဒဂၤါးႏွင့္ ေငြစကၠဴထုတ္ေဝေရး
-       စာတိုက္ႏွင့္ ေၾကးနန္းဆက္သြယ္ေရး
-       ရထား၊ ေလေၾကာင္း၊ ေရေၾကင္းဆက္သြယ္ေရး
-       တရားစီရင္ေရး
-       ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းခြန္ေကာက္ေရး
၅။ ျပည္ေထာင္စုဘ႑ာေတာ္မွ်တစြာ ခဲြေဝေရးျဖစ္သည္။

အဆိုပါ ဖက္ဒရယ္မူကို၊ ဖဆပလ ႏွင့္ ပမညတ တို႔က ဖက္ဒေရးရွင္းကိုေက်ာ္ၿပီး၊ ကြန္ဖက္ ဒေရးရွင္းသို႔ ဦးတည္သြားႏုိင္စရာရွိသည္ဟု ေဝဖန္ခဲ့ၾကသည္။ အာဏာရပါတီ - ပထစ၏ သေဘာ ထားကိုမူ မသိရေတာ့ပါေခ်။ သတ္မွတ္ရက္ခ်ိန္းမတိုင္မီတပ္မေတာ္က အာဏာသိမ္းလိုက္ေသာ ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

(ခ) ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား

လူမ်ိဳးစုလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရအဆက္ဆက္ၾကား၊ သီးျခားေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး ၾကသည္မ်ား၊ အခါအားေလ်ာက္စြာရွိခဲ့ပါသည္။ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းအားလံုးေလာက္ႏွင့္၊ အခ်ိန္တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ သီျခားေဆြးေႏြးၾကသည္မ်ိဳးကိုမူ၊ ႏွစ္ခါသာေတြ႕ရသည္။ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီေခတ္ဦး ၁၉၆၃ ခုႏွစ္ ႏွင့္ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားအတြင္းျဖစ္သည္။
­   
၁၉၆၃၊ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား

ထိုစဥ္က၊ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီအစိုးရႏွင့္၊ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေသာ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕ အစည္းမ်ားမွာ-

၁။ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ (ဗမာျပည္) [အလံနီ]
၂။ ရခိုင္ျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ
၃။ ရွမ္းအမ်ဳိးသားတပ္ေပါင္းစုႏွင့္ ရွမး္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္
၄။ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးေကာင္စီ
၅။ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ (ဗကပ)
၆။ သံုးပါတီ (ေကအင္ယူပါတီ၊ မြန္ျပည္သစ္ပါတီႏွင့္ ကရင္နီအမ်ဳိးသားတိုးတက္ေရးပါတီ)
၇။ မဒညတ (အထက္ပါသံုးပါတီ၊ ဗကပႏွင့္ခ်င္းဦးစီအဖဲြ႕)
၈။ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ

ကရင္ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ တစ္ခုတည္းႏွင့္သာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ရခဲ့ပါသည္။
­   
၁၉၈၉/၉၀ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား

ႏိုင္ငံေတာ္ၿငိမ္ဝပ္မိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖဲြ႕အစိုးရအေနႏွင့္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွစ၍၊ လူမ်ိဳးစုလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ သီးျခားေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈ မ်ားလုပ္ခဲ့ရာ၊ ၁၇ ဖဲြ႕နွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရး သေဘာတူညီခ်က္မ်ားရရွိခဲ့ပါသည္။ အဆိုပါအဖဲြ႕ မ်ားတြင္ ယခင္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီမွ ကဲြထြက္လာေသာ၊ ကိုးကန္႔အဖဲြ႕၊ ဝအဖဲြ႕မ်ားပါသလို၊ ေကအင္ယူပါတီမွခဲြထြက္လာေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ကရင္ ဗုဒၶဘာသာတပ္မေတာ္ (DKBA) လည္း ပါသည္။ ‘ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖဲြ႕’ (KJO) လို၊ အင္အားႀကီးအဖဲြ႕မ်ားပါသလို ကရင္နီလူမ်ဳိးေပါင္းစံု လြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႕ (ကလလတ) ၊ ကယမ္းျပည္သစ္ပါတီ၊ ရွမ္းျပည္လူမ်ဳိးေပါင္းစံုလြတ္ေျမာက္ ေရးအဖဲြ႕ (ရရလဖ) တို႔လို အဖဲြ႕ငယ္မ်ားလည္းပါသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္တပ္မေတာ္ (SSA) လို၊ ကရင္နီတိုးတက္ေရးပါတီလို၊ မြန္ျပည္သစ္ပါတီလို အင္အားအသင့္အတင့္ရွိေသာ အဖဲြ႕မ်ားလည္း ပါသည္။
အခ်ဳိ႕ေသာအဖဲြ႕မ်ားမွာ၊ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ရၿပီးမွ၊ ျပန္ပ်က္သြားသည္ မ်ားလည္းရွိသည္။ KIO/KIA ႏွင့္ဆိုလ်င္ယခုခ်ိန္ထိ၊ တုိက္ပဲြမ်ားဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနဆဲရွိသည္။

(ဂ) ၿခံဳငံုသံုးသပ္ခ်က္မ်ား

ဆိုခဲ့ၿပီးေသာ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကို၊ အေျခခံၿပီး၊ စာေရးသူ ဥာဏ္မီသေလာက္ ၿခံဳငံုသံုးသပ္ ၾကည့္ပါမည္။

၁။ ေရရွည္တည္တန္႔ခိုင္ၿမဲေသာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသို႔ ဦးတည္ႏိုင္ဖို႔ဆိုလ်င္၊ အင္အားစုအားလံုး ပါဝင္ေသာ အေျဖရွာမႈမ်ိဳးျဖစ္ဖို႔လိုလိမ့္မည္ထင္ပါသည္။ ပင္လံုညီလာခံတြင္၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး ေပါင္းစံုမပါဝင္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း၊ ေတာင္ႀကီးညီလာခံအၿပီး ဖက္ဒရယ္မူေဆြးေႏြးပဲြမ်ားတြင္၊ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မပါျခင္း စသည္တို႔မွာ ေနာက္ဆက္တဲြဝမ္းနည္းဖြယ္ရာမ်ား၏ အေၾကာင္းရင္းခံျဖစ္ ေလမည္လား စဥ္းစားမိသည္။

၂။       ၁၉၆၃ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္၊ လူမ်ဳိးစုလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ သေဘာတူ ညီခ်က္မရခဲ့သည့္ အဓိကအဖုအထစ္မွာ ‘ခဲြထြက္ခြင့္’ ကိစၥျဖစ္မည္ထင္သည္။ ၁၉၄၇ အေျခခံဥပေဒ တြင္၊ ‘ျပည္ေတာင္စုစနစ္’ ဟုေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း၊ လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ ‘တစ္ျပည္ေတာင္သေဘာ’ ျဖစ္ေနသည္ဟု၊ လူမ်ဳိးစုမ်ားဘက္မွ ထင္ျမင္ႏိုင္စရာရွိေပသည္။ အစိုးရ ဘက္မွ၊ အဆိုပါခံစားခ်က္ကိုေခ်ဖ်က္ေပးနိုင္ရန္၊ လက္ေတြ႕က်က်ျပသႏိုင္ဖို႔လိုပါလိမ့္မည္။ ေပါင္း စည္းမႈက၊ ၿပိဳကဲြမႈထက္၊ အားလံုးအတြက္ ပိုအက်ဳိးမ်ားေစႏိုင္ေၾကာင္းကိုလည္း၊ အခိုင္အမာျပသနိုင္ ဖို႔ လိုမည္ထင္သည္။

၃။       ၁၉၈၉/၉၀ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားမွ ရရွိခဲ့ေသာ၊ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရးမ်ား ဘာ့ေၾကာင့္ေရရွည္ မခံသည္ကို၊ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ဖို႕လိုမည္ထင္ပါသည္။ ထိုစဥ္က အစိုးရ၏ခ်ဥ္းကပ္မႈမွာ၊ ႏိုင္ငံေရး ထက္ စီးပြားေရး မ်က္ႏွာစာတစ္ခုတည္းကိုသာ အေလးထားခဲ့သည္လားစဥ္းစားမိသည္။ လက္နက္ ကိုင္တိုက္ပဲြ ရည္ၾကာလာသည္နွင့္အမွ်၊ လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားမွာ၊ မိမိတို႔တပ္ဖဲြ႕မ်ား ဆက္ လက္ရွင္သန္ေစရန္၊ စီးပြားေရးလုပ္ၾကရသည္မ်ားရွိပါသည္။ အစိုးရအေနနွင့္ အဆိုပါ ‘စစ္စီးပြားေရး’ ကို၊ ‘ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစီးပြားေရး’ ျဖစ္ေအာင္ႀကိဳးပမ္း ဖန္တီးေပးခဲ့သည္ကိုေတြ႕ရသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို စီးပြားေရးလုပ္ကြက္ႏွင့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္မ်ား အပ္ႏွင္းလိုက္သည့္သေဘာပင္ျဖစ္ သည္။ သို႔တေစ ေအာက္ေျခ တပ္သားထုႏွင့္ ေဒသခံလူထုအတြက္မူ၊ ထင္သာျမင္သာ အက်ဳိးေက်း ဇူးမ်ားဖန္တီးမေပးႏိုင္ခဲ့ဟု ယူဆရပါသည္။ ဤအခ်က္က၊ ဒုတိယတန္းေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေအာက္ ေျခတပ္သားထုကို၊ စစ္ပြဲဆီသို႔ျပန္လွည့္သြားေစရန္၊ ေစ့ေဆာ္မႈတစ္ခု ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္သြားႏုိင္ေပ သည္။

ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈေနာက္က်ျခင္းမွာ၊ ျမန္မာျပည္- ျပည္တြင္းစစ္၏ အေၾကာင္းတရားဆိုသည္ထက္၊ အက်ိဳး ဆက္ျဖစ္ဖို႔က ပိုမ်ားသည္ဟု သေဘာရပါသည္။ ျပည္တြင္းစစ္၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းခံျဖစ္ေသာ၊ ႏိုင္ငံေရးျပသနာမ်ားကို မေျဖရွင္းနိုင္လ်င္ ရရွိၿပီး၊ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရးမွ၊ အခ်ိန္မေရြးေသနတ္သံ ျပန္ထြက္ႏိုင္သည္ကို သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုမည္ထင္ပါသည္။ ေရရည္တည္တန္႔ခိုင္ၿမဲမည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လည္း ေဝးေနဦးမည္ ျဖစ္ပါသည္။


ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး 
ေတြးမိသည္မ်ား (အပိုင္း - ၂)
ေက်ာ္၀င္း


၄။ လတ္တေလာျပႆနာမ်ား

ယခုအခါ၊ လူမ်ိဳးစုလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းအားလံုးနီးပါးႏွင့္ ပဏာမ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရး သေဘာတူညီခ်က္မ်ား ရရွိၿပီးျဖစ္ပါသည္။ သို႔ႏွင့္တိုင္၊ အေရးႀကီးေသာ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာမ်ားကိုမူ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးေနၾကဆဲျဖစ္သည္။ ‘ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖဲြ႕’ (KIO)ႏွင့္မူ၊ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲ ေရး သေဘာတူညီခ်က္မရေသး႐ံုမွ်မက၊ တုိက္ပဲြမ်ားဆက္လက္ျဖစ္ပြားဆဲရွိေနသည္။

KIO ႏွင့္ အျမန္ဆံုးအပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ရဖို႔လိုသလို၊ KIO အပါအဝင္၊ လူ မ်ဳိးစုလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းအားလံုးႏွင့္လည္း၊ ေရရွည္တည္တန္႔ခိုင္ျမဲေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ ေဆာက္ႏိုင္ရန္၊ ႏိုင္ငံေရးအရ အေျဖရွာၾကဖို႔ အထူးအေရးႀကီးပါသည္။ ဤေနရာတြင္၊ စာေရးသူလို သာမန္ျပည္သူတစ္ေယာက္အေနႏွင့္ “မည္သို႔ေသာတိုးတက္မႈမ်ားရေနၿပီ”၊  “မည္သို႔ေသာအခက္ အခဲႏွင့္ ျပႆနာမ်ားရွိေနသည္” - စသည္မ်ားကို သိလွသည္မဟုတ္ပါ။ သိခြင့္ရွိသည္လည္းမဟုတ္ ပါ။ ဥာဏ္မီသေလာက္၊ စဥ္းစားရသမွ် ျပႆနာအခ်ဳိ႕ကိုသာ မွန္းဆေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။

(က) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းျပေျမပံု

အစိုးရဘက္မွ၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အဆင့္သံုးဆင့္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု၊ တရား ဝင္ထုတ္ျပန္ေၾကျငာထားၿပီးျဖစ္သည္။

ပထမအဆင့္မွာ၊ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းအသီးသီးႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ၊ ျပည္နယ္၊ တုိင္းေဒသ ႀကီး အစိုးရၾကား အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရးသေဘာတူညီမႈရဖို႔ျဖစ္သည္။ ဤအဆင့္တြင္၊ ႏွစ္ဘက္အ ျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရးကို အေရးႀကီးဆံုးအျဖစ္သေဘာယူသည္။ ဒုတိယအဆင့္မွာ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းအသီးသီးႏွင့္ ျပည္ေတာင္စုအစိုးရ (ဗဟိုအစိုးရ) ၾကား၊ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ ေသာ ညိွႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျဖစ္သည္။ ဤအဆင့္တြင္ လူမႈစီးပြားေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈေရး ႏွင့္၊ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာမ်ားအပါအဝင္၊ အျခားဆက္စပ္ေနေသာ၊ ျပႆနာရပ္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖ ရွင္းၾကမည္ျဖစ္သည္။ တတိယအဆင့္တြင္ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းအားလံုးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ႏွင့္ အျခားေသာ ‘အက်ဳိးရွင္မ်ား’ (Stakeholder) စုစည္းၿပီး၊ ေရရွည္တည္တ့ံခိုင္ျမဲမည့္ ႏုိင္ငံေရး သဘာတူညီခ်က္တရပ္၊ ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ရန္ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းၾကဖို႔ျဖစ္သည္။ ဤအဆင့္တြင္ လိုအပ္ပါ က၊ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအထိပါ၊ ေဆြးေႏြးညိွႏႈိင္းၾကဖို႔ရွိပါသည္

အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရး သေဘာတူညီမႈရရွိၿပီး၊ လူမ်ိဳးစုလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္လ်င္၊ ေရဘူယ်အားျဖင့္ ပထမအဆင့္ကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး၊ ဒုတိယအဆင့္ကို စတင္ေနၿပီဟု နားလည္ရပါသည္။ KIO ႏွင့္မူ၊ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရးသေဘာတူညီမႈ မရေသးသည့္တိုင္၊ ဗဟိုအစိုး ရအဖဲြ႕ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ပါ၊ တိုက္ရိုက္ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းေနၿပီျဖစ္၍၊ ပထမႏွင့္ဒုတိယအဆင့္ကို တစ္ၿပိဳင္နက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနသည့္သေဘာဟု ယူေသာ္ရမည္ထင္ပါသည္။ သို႔ႏွင့္တုိင္ ဘာ့ေၾကာင့္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ားထြက္မလာဘဲ၊ စစ္ေရးအရွိန္ျမင့္လာရသည္ကိုမူ စဥ္းစားစရာျဖစ္ေန ေတာ့သည္။ KIO တြင္၊ ၎တို႔ကိုယ္ပိုင္၊ သီးျခားလမး္ျပေျမပံုရွိေနသေလာ။ အကယ္၍ ရွိခဲ့လ်င္၊ ပြင့္ ပြင့္လင္းလင္းေဖာ္ထုတ္ေဆြးေႏြးၾကဖို႔လိုမည္ထင္သည္။ တတိယအဆင့္ေဆြးေႏြးပဲြတြင္၊ KIO အပါအဝင္၊ လူမ်ိဳးစု လက္နက္ကိုင္ အားလံုးစံုစံုညီညီတက္ေရာက္ႏုိင္ဖို႔ အထူးအေရးႀကီးေသာ ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

(ခ) မူပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာ
(ေပါင္းစည္းေရး/ခဲြထြက္ေရး)

တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ားအေရး၏ မူပိုင္းဆိုင္ရာတြင္ အေရးႀကီးဆံုးျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္မွာ၊ ‘ျပည္ ေတာင္စုႀကီးအျဖစ္၊ ဥမကဲြသိုက္မပ်က္ေပါင္းစည္းေနထိုင္ၾကမည္ေလာ’ သို႔မဟုတ္ “လြတ္လပ္ ေသာႏိုင္ငံမ်ားအျဖစ္ သီးျခားရပ္တည္ၾကမည္ေလာ” ဆိုေသာ ကိစၥတြင္ရွိလိမ့္မည္ဟု သေဘာရပါ သည္။ ၁၉၆၃ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္၊ လူမ်ိဳးစုလက္နက္ကိုင္အင္အားစု မ်ားႏွင့္ သေဘာတူညီခ်က္ မရခဲ့သည္မွာ၊ ဤျပႆနာအေပၚအေျဖမရွာႏုိင္ေသာေၾကာင့္ဟု ထင္ သည္။ ယခုအခါ၊ လူမ်ဳိးစုလက္နက္ကိုင္အင္အားစုတိုင္းက၊ ‘ခဲြထြက္ေရး’ ကိုစြန္႔လႊတ္ခဲ့ၾကၿပီျဖစ္ရာ၊ ျပႆနာ၏အေျဖကို ရရွိၿပီးျဖစ္သည္ဟု ယူဆရပါသည္။ ဆုိရလ်င္ မူပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာ၏ ေသာ့ ခ်က္အက်ဆံုးကိစၥကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္ခဲ့ၿပီျဖစ္၍၊ ရရွိၿပီး၊ ေပါင္းစည္းေရးစိတ္ဓာတ္ (တစ္နည္း- ပင္လံု စိတ္ဓာတ္) ျဖင့္ က်န္ျပႆနာမ်ားကို ညိွႏႈိင္းအေျဖရွာႏုိင္လိမ့္မည္စု ေမွ်ာ္လင့္ရပါသည္။ (ဤအပိုင္း ကို- ေရွ႕အခန္း- ထင္ျမင္ခ်က္မ်ားမွ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးပါမည္။)

(ဂ) လက္နက္ကိုင္တပ္ကိစၥ
(စစ္ေဘာင္သြင္းျခင္း/စစ္ေဘာင္ေလွ်ာ့ျခင္း)

စစ္ျဖစ္ၿပီဆုိလ်င္ ႏိုင္ငံေရးကိုစစ္ေဘာင္သြင္းၾကရသည္မွာ ဓမၼတာပင္ျဖစ္ပါသည္။  (militarization of politics) ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း၊ ျပည္တြင္းစစ္ကို အေၾကာင္းခံၿပီး၊ ဤအတိုင္းပင္ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ ႏုိင္ငံေရးေခတ္တစ္ေခတ္ပင္ဆံုးခန္းတုိင္ခဲ့ၿပီး၊ တပ္မေတာ္ကိုယ္တိုင္က၊ ႏုိင္ငံေရးကို တာဝန္ယူသည္အထိျဖစ္ခဲ့ရသည္။ အလားတူ၊ လူမ်ိဳးစုႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားမွာလည္း၊ စစ္အသြင္ေဆာင္ ၍၊ စစ္ေဘာင္သြင္းလိုက္ရပါသည္။

ယခုၿငိမ္းခ်မး္ေရး၊ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေတာ့မည္ဆိုေသာအခါ၊ ဆုိခဲ့ပါ စစ္ေဘာင္သြင္းထား သည့္ အေနအထားးမွ ျပန္ေျဖေလ်ာ့ဖို႔လိုလာသည္။ ႏုိင္ငံေရးမွ စစ္ေဘာင္ျပန္ေလွ်ာ့ဖို႔ျဖစ္ပါသည္။ (Demilitarization of politics) တည့္တည့္ဆိုရလွ်င္၊ လူမ်ဳိးစုလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားကို၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ျဖစ္သည္။ ဤကိစၥမွာ၊ မူပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာမဟုတ္သည့္ တုိင္၊ ‘မူ’ ႏွင့္နက္နက္႐ိႈင္း႐ိႈင္းဆက္စပ္ေနေသာျပႆနာျဖစ္ေလရာ၊ ဂ႐ုဓမၼထား၍ ေျဖရွင္းဖို႕လိုပါ သည္။
ယခုေလာေလာဆယ္တြင္၊ ဤျပႆနာႏွင့္ ပတ္သက္လ်င္၊ လိပ္ခဲတည္းလည္း အေျခအေန အ ခ်ိဳ႕ကို၊ မေက်ာ္လႊားႏိုင္ျဖစ္ေနဆဲဟုထင္သည္။ အစိုးရဘက္မွ၊ ‘ႏုိင္ငံတစ္ခုတြင္ တပ္မေတာ္တစ္ခု သာရွိရမည္’ ဟု ရပ္တည္ထားရာ၊ သဘာဝက်ေသာ ရပ္ခံမႈဟု ဆိုရပါလိမ့္မည္။ လူမ်ဳိးစုအဖဲြ႕အစည္း မ်ားဘက္မွလည္း၊ ၎တို႔၏ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႕မ်ားကို စြန္႕လႊတ္ဖို႔၊ သို႔မဟုတ္ တစ္ခုတည္းေသာ စစ္ဦးစီးမႈေအာက္တြင္ ထည့္သြင္းဖုိ႔ ဝန္ေလးေနၾကသည္မွာ၊ သူ႕ဟာႏွင့္သူသဘာဝက်သည္ဟု ဆို ရမည္သာျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာ လက္နက္ကိုင္ခဲ့ၾကေသာ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားအေနႏွင့္၊ ယံုၾကည္မႈအျပည့္အဝမရေသးခင္၊ လက္နက္စြန္႕လိုက္လ်င္ - ၎တို႔ဆက္လက္ရပ္တည္ရွင္သန္ႏိုင္ ပါ့မလား- စိုးရိမ္မကင္းေတြးမိၾကမည္သည္ျဖစ္ပါသည္။

အကယ္၍သာ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ၊ မူပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာမ်ားကိုေျဖရွင္းႏုိင္လ်င္မူ၊ ယခုထက္ ယံုၾကည္ မႈပိုမိုခိုင္မာလာႏုိင္စရာရွိပါလိမ့္မည္။ သည္ေတာ့မွ၊ ဆိုခဲ့ပါ ျပႆနာကို ဆက္လက္ ညိွႏႈိင္းအေျဖရွာ ၾကလ်င္ ပို၍ အဆင္ေျပလြယ္ကူေလမည္လား စဥ္းစားမိသည္။ သို႔အတြက္၊ လက္နက္ကိုင္တပ္ကိစၥ ႏွင့္ မူပိုင္းဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေရးကိစၥမ်ားကို ခဲြမစဥ္းစားဘဲ၊ ခ်ိတ္ဆက္စဥ္းစားၾက လ်င္ လိပ္ခဲတည္းလည္း အေျခအေန အခ်ိဳ႕ကိုေက်ာ္လႊားႏုိင္လိမ့္မည္ဟုသေဘာရ သည္။
ဤေနရာတြင္ေထာက္ကြက္ တစ္ခုရွိလာႏိုင္သည္မွာ၊ အစိုးရ အေနႏွင့္ေရာ၊ Demilitarize လုပ္ဖုိ႔ မလိုပါသေဘာဆုိေသာ ပုစၥာျဖစ္သည္။ သီအုိရီသေဘာအရဆုိလ်င္ ‘လိုသည္’ ဟုေျဖရပါလိမ့္ မည္။ လက္ေတြ႕သေဘာအရဆိုလ်င္၊ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖြယ္ရာမ်ားစြာရွိေနပါသည္။ လက္ရွိဒီမိုက ေရစီအေျပာင္းအလဲျဖစ္စဥ္သည္ပင္၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးကို စစ္ေဘာင္ေလွ်ာ့ခ်လိုက္သည့္သေဘာ ျဖစ္ရာ၊ ဤျဖစ္စဥ္ႀကီးကို တပ္မေတာ္ကိုယ္တိုင္က နားလည္မႈရွိရွိ ေထာက္ခံအားေပးဖုိ႔လိုပါသည္။ ဤသို႔ ေထာက္ခံအားေပးေနသေရြ႕ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးမွာ Demilitarization ျဖစ္စဥ္ထဲ ေရာက္ေနၿပီဟု ယူဆႏုိင္စရာရွိပါသည္။

(ဃ) အပစ္အခတ္ရပ္္ဆဲေရး/ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရး

တစ္ဘက္ႏွင့္တစ္ဘက္၊ စစ္မက္ယွဥ္ၿပိဳင္တုိက္ခိုက္ၾကသည္မွာ၊ ယံုၾကည္မႈၿပိဳကဲြျခင္း၏ အဆံုး စြန္လကၡဏာပင္ျဖစ္သည္။ စစ္ပဲြျဖင့္ ယံုၾကည္မႈျပန္လည္တည္ေဆာက္ႏိုင္သည္မ်ိဳး- သမိုင္းတြင္၊ တစ္ခါမွ မရွိခဲ့ဖူးပါ။ ယံုၾကည္မႈျပန္လည္တည္ေဆာက္ႏုိင္ဖို႔ဆိုလ်င္၊ စစ္ပဲြေတြရပ္ဖုိ႔လိုပါသည္။ အနိမ့္ ဆံုးအားျဖင့္ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲၾကဖို႔လိုပါသည္။ တစ္ဘက္ႏွင့္တစ္ဘက္သံသယမ်ားရွိေနၾကသည့္ အေျခအေနတြင္၊ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရး သေဘာတူညီမႈရဖို႔ ခက္ခဲႏုိင္သည္ကို သေဘာေပါက္ပါ သည္။ သို႔တေစ ဆက္လက္တိုက္ခိုက္ေနၾကမည္ဆိုလ်င္္ ရွိၿပီးသံသယေတြ ေလွ်ာ့ပါးမသြားရံုမွ်မက၊ ပို၍သာ ဆိုးဝါးလာဖို႔မ်ားပါသည္။ အပစ္အခတ္ရပ္ဆဲေရးမွာ၊ မူပိုင္းဆုိင္ရာ ျပႆနာမဟုတ္ဘဲ၊ နည္း နာကိစၥသာျဖစ္ေလရာ၊ သိပ္တင္းခံမေနၾကဖို႔ အင္အားစု အသီးသီးကို ေမတၱာရပ္ခံလိုပါသည္။


၅။ ထင္ျမင္ခ်က္အခ်ဳိ႕

ေရွ႕ပိုင္းတြင္ဆိုခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအေရးနွင့္ပတ္သက္လ်င္ သေဘာတ ရားေရးအ႐ႈပ္အေထြးမ်ားရွိသလို၊ စကားလံုးတေစၧေျခာက္မႈမ်ားလည္းရွိေနဆဲျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ဆို လ်င္၊ ဘာလုပ္ၾကမည္နည္း။ ေရရွည္တည္တန္႔ခိုင္ျမဲမည့္ ျပည္ထာင္စုႀကီးျဖစ္ေပၚလာေစရန္ ဘယ္ လိုစနစ္၊ ဘယ္လို ပံုသ႑န္ျဖင့္စုစည္းၾကမည္နည္း။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းဝန္ခံရလ်င္၊ အဆိုပါေမးခြန္းအ တြက္၊ စာေရးသူတြင္၊ တိတိပပအေျဖရွိသည္မဟုတ္ပါ။ အစိုးရေရာ၊ လူမ်ဳိးစုအဖဲြ႕အစည္းအသီးသီး ရွိေပၚလစီမိတ္ကာမ်ားထည့္သြင္းစဥ္းစားႏုိင္ေစရန္၊ စာေရးသူဖတ္ဖူးေသာ အယူအဆတစ္ခုကိုသာ တင္ျပလိုပါသည္။ ေခတ္ၿပိဳင္ပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ‘လာရီဒိုင္းမြန္း’ ၏ အယူအဆျဖစ္ပါသည္။ ဤအယူအဆမွာလည္း- ျမန္မာျပည္အတြက္၊ တစ္ခုတည္းေသာ အေျဖမွန္ဟု ဆုလိုသည္မဟုတ္ပါ။ ျမန္မာ့ပကတိအရွိႏွင့္ ေပါင္းစပ္က်င့္သံုးဖို႔ျဖစ္ႏုိင္၊ မျဖစ္ႏိုင္ စဥ္းစားၾကဖို႔တင္ျပရျခင္းသာျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ အဆိုပါ အယူအဆကို၊ ျမန္မာ့ပကတိအရွိႏွင့္ ေပါင္းစပ္က်င့္သံုးေတာ့မည္ဆိုလ်င္ အေသး စိတ္ညိႇႏိႈင္း အေျဖရွာၾကရမည့္ ‘အာဂ်င္ဒါ’ မ်ားလည္း မလဲြမေသြရွိပါလိမ့္ဦးမည္။ ဤ အာဂ်င္ဒါ- မ်ား ကိုလည္း စာေရးသူဥာဏ္မီသမွ်တင္ျပအပ္ပါသည္။ ဆိုခဲ့ပါအတုိင္းညိႇႏိႈင္းအေျဖရွာၾကရာတြင္၊ ပါဝင္ ပတ္သက္သူတိုင္း၊ ထားရွိသင့္သည္ဟု၊ စာေရးသူျမင္ေသာ၊ သေဘာထားမ်ားကိုလည္း ေဖာ္ျပလိုက္ ပါသည္။ အခ်ဳပ္ဆိုရလ်င္- ‘စာေရးသူ၏ထင္ျမင္ခ်က္အခ်ဳိ႕’ ဆိုပါစို႔ … ။

(က) လာရီဒိုင္းမြန္း၏အဆို
(Nation State/State Nation)

စတင္းဖို႔(ဒ္) တကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡလာရီဒိုင္းမြန္းက၊ ျမန္မာႏိုင္ငံလို၊ လူမ်ိဳးစု တစ္ရာေက်ာ္ မွီတင္းေနထိုင္ၾကေသာ၊ တိုင္းျပည္မ်ဳိးအတြက္၊ သမားရိုးက် Nation State ဆိုသည္ထက္၊ State Nation ပံုစံစုဖဲြ႕မႈမ်ဳိးက၊ ပို၍ေရရွည္တည္တန္႔ခိုင္ျမဲစရာရွိသည္ဟု အဆုိျပဳပါသည္။ (The Need for a Political Pact- by Larry Diamond, Journal of Democracy Volume 23.2012)

Nation State ကို ‘အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံ’ ဟူ၍ ဘာသာျပန္ရွိၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ေရဘူယ်အားျဖင့္ အမ်ိဳး သားတစ္ခု၊ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိးက ဦးေဆာင္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ပံုသ႑န္ပင္ျဖစ္သည္။ State Nation ကား ဤသို႔မဟုတ္။ တစ္ခုမကေသာ အမ်ဳိးသားမ်ား၊ တစ္နည္းလူမ်ဳိးေပါင္းစံုျဖင့္ စုဖဲြ႕ထားေသာ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ပံုသ႑န္ျဖစ္သည္။ လာရီဒုိင္းမြန္း၏ ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို အရင္းအတိုင္းေဖာ္ျပရလ်င္ “a state made up of many nationality groups in which the central state nonetheless still manages to engender strong identification and loyalty from (its) citizens”

ဤစာပိုဒ္ကိုပင္၊ အတတ္ႏိုင္ဆံုး- အတိအက်ဘာသာျပန္ဆိုေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။ “တစ္မ်ဳိးမက ေသာ၊ လူမ်ဳိးစုအုပ္စုမ်ားစြာျဖင့္၊ စုဖဲြ႕ထားေသာ ႏိုင္ငံေတာ္တစ္ရပ္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔တေစ၊ ႏုိင္ငံသား အားလံုး (လူမ်ဳိးစုအားလံုး) ၏သစၥာခံမႈႏွင့္ ခိုင္မာေသာ ကိုယ္စားျပဳမႈကို ဖန္တီးႏုိင္ရန္ ဗဟိုအစုိးရ ကပင္ စီမံခန္႔ခဲြရမည္ျဖစ္ေပသည္။”

အဆိုပါ State Nation စုဖဲြ႕မႈတြင္၊ လူမ်ဳိးတစ္ခုတည္း၏ အမွတ္အသားသရုပ္ (single identity) ျဖင့္သြားလို႔မျဖစ္။ လူမ်ဳိးစုအားလံုးကို ကိုယ္စားျပဳမည့္ ‘ဗဟုသေဘာေဆာင္သည့္တိုင္၊ သဟဇာတမွ် သည့္ အမွတ္အသားသရုပ္မ်ား’ (multiple but complementary identities) ကို သိမွတ္လက္ခံရ မည္ဟု ဆိုသည္။ ဗဟိုအစိုးရတစ္ခုတည္းက၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားရမည္မဟုတ္ဘဲ၊ အေရးႀကီးသည့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အခ်ဳိ႕ကို ဗဟိုမွ ေဒသသို႔ခဲြေဝေပးဖို႔လိုလိမ့္မည္။ (devolution of power) ဟုလည္း ဆိုပါသည္။ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္းမွာပင္- ေဒသအာဏာပိုင္မ်ားအေနႏွင့္လည္း ‘ခဲြထြက္ေရး’ ဆိုသည္ကိုရာသက္ပန္စြန္႔လႊတ္ဖို႕လိုလိမ့္မည္ဟု ဖြင့္ဆိုရွင္းျပပါသည္။

စာေရးသူနားလည္သေလာက္ဆိုရလ်င္၊ ပါေမာကၡလာရီ၏ State Nation ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ၊ ဆိုဗီ ယက္ပံုစံ ‘ခဲြထြက္ေရးအပါအဝင္ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္’ ႏွင့္မတူပါ။ သို႔တေစ ခဲြထြက္ေရးမွအပျဖစ္ေသာ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္သေဘာမ်ားကားပါရွိၿပီးျဖစ္သည္။ သို႔တိုင္ေအာင္ ပါေမာကၡလာရီက သူ၏ ဖြင့္ဆို ခ်က္တြင္ ‘ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္’ (self-determination) ဆိုေသာ ေဝါဟာရကိုမူမသံုး။ ‘ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ ေသာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္’ (more autonomy) ဟူ၍သာသံုးသည္။ သို႔အတြက္ တရုတ္ပံုစံကညႊန္း ေသာ ‘ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ထက္၊ ပိုျမင့္သည္ဟု နားလည္ရပါသည္။’ (တရုတ္ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ မွာ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္သေဘာထက္၊ ပုဂၢိဳလ္သေဘာေဆာင္သည္။ ဥပမာ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီမႀကိဳက္ ေသာ၊ ဒလိုင္းလားမားကိုပယ္၍၊ သူတို႔လိုလားေသာ ပန္ခ်င္လားမားကိုသာ ခြင့္ျပဳသလိုမ်ိဳး။) တစ္ ၿပိဳင္နက္တည္းမွာပင္ အေမရိကန္ပံုစံလို၊ Bill of rights တစ္ခုတည္းနွင့္ဆဲြစုထားသည္လည္း မဟုတ္ပါ။ ျမန္မာ့ ေရ-ေျမ ႏွင့္ ပိုနီးေလမည္လား စဥ္းစားမိသည္။ ထို႕ထက္- ယူနီယံ၊ ဖက္ဒရယ္ ပညတ္မ်ားကို ေရွ႕တင္မထား၍၊ စကားလံုတေစၧမ်ားကိုလည္း၊ ေရွာင္ႏုိင္စရာရွိလိမ့္မည္ထင္သည္။

(ခ) အာဂ်င္ဒါမ်ား
(ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ ဇယား ၁၊၂၊ ၃)

လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကရမည့္ အပိုင္းတြင္မူ အေသးစိတ္ညွိႏိႈင္းအေျဖရွာစရာမ်ား၊ မနည္းမေနာရွိပါလိမ့္မည္။ ဤေနရာတြင္၊ ဗဟိုအစိုးရ (ျပည္ေတာင္စုအစိုးရ) ႏွင့္ေဒသအစိုးရ (တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္အစိုးရ) တို႔ၾကား၊ မည္သို႔မည္ပံု လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား ခဲြေဝသတ္မွတ္ၾကမည္ဆို ေသာ ျပႆနာမွာ ေသာ့ခ်က္အက်ဆံုးျဖစ္ဖြယ္ ရွိပါသည္။ ဤကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္လ်င္၊ လက္ရွိ၊ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ ဇယား ၁၊ ၂၊ ႏွင့္ ၃ တို႔တြင္ တရားဝင္ ေဖာ္ျပၿပီးျဖစ္ပါသည္။ ဤသည္ပင္ အစိုးရ၏ ရပ္တည္ခ်က္ဟု ယူဆရပါသည္။ တစ္နည္း၊ ေပးထားခ်က္ဟု နားလည္ရပါ သည္။ အဆိုပါေပးထားခ်က္မ်ား (ဇယား ၁၊ ၂၊ ၃ - ပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ား) ကိုအေျခခံၿပီး၊ လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ လိုလားခ်က္မ်ားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းထုတ္ေဖာ္ေဆြးေႏြးၾကလ်င္၊ ႏွစ္ဘက္လက္ခံႏိုင္မည့္ ‘ၾကားအ ေျဖ’ တစ္ခု ရလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရပါသည္။

ဤသို႔ေဆြးေႏြးၾကရာတြင္ ေရဘူယ်အားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈစသျဖင့္ ဘက္ ေပါင္းစံု အာဂ်င္ဒါမ်ား ရွိပါလိမ့္မည္။ စာေရးသူစဥ္းစားမိသေလာက္ဆိုရလ်င္ လူမ်ိဳးစုလက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႕အစည္းအားလံုးက ခဲြထြက္ေရးကို စြန္႔လႊတ္ၿပီးျဖစ္၍၊ ႏုိင္ငံေရးအာဂ်င္ဒါတြင္ တင္းတင္းမာမာ ျဖစ္စရာမရွိလွဟု ထင္ပါသည္။ ယဥ္ေက်းမႈအာဂ်င္ဒါမွာလည္း၊ အနည္းငယ္မွ် သေဘာထားႀကီးရံုႏွင့္ အေျဖရႏိုင္စရာရွိလိမ့္မည္ဟု သေဘာရပါသည္။ စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ညိွႏိႈင္း ေဆြးေႏြးၾကရမည္မွာ၊ စီးပြားေရးအာဂ်င္ဒါတြင္ရွိလိမ့္မည္ထင္သည္။ အထူးသျဖင့္ ‘အရင္းအျမစ္မ်ား ခဲြေဝသံုးစဲြမႈ’ (Resource allocation) ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ သဘာဝသယံဇာတအရင္းအျမစ္အ မ်ားစုမွာ၊ လူမ်ဳိးစုမ်ား အမ်ားဆံုးေနထိုင္ရာနယ္စပ္ေဒသမ်ားတြင္ တည္ရွိေနရာ၊ ဤကိစၥေျပလည္ ေအာင္ မေျဖရွင္းႏိုင္လ်င္ ေရရွည္ခံမည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္ဖို႔လြယ္မည္မထင္ပါ။ ေခတ္ၿပိဳင္ပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္သူ၊ ‘ေပါ(လ)ကိုလီယာ’ ၏ “အရင္းအျမစ္ခဲြေဝသံုးစဲြမႈ ျပႆနာေၾကာင့္ ျပည္တြင္းစစ္မ်ား ျဖစ္တတ္သလို၊ ရွိၿပီးျပည္တြင္းစစ္မ်ားကိုလညး္ တာရွည္ေစတတ္သည္” ဆိုေသာ သတိေပးခ်က္ကို အေလးအနက္စဥ္းစားၾကဖုိ႔ျဖစ္ပါသည္။

ဤေနရာတြင္၊ အထူးသတိခ်ပ္ၾကေစခ်င္သည္မွာ၊ ‘အႏၲရာယ္အစြန္းမ်ားကို၊ သတိႀကီးႀကီးျဖင့္ ေရွာင္ႏုိင္ၾကဖို႔ျဖစ္ပါသည္။’ အထက္တစ္ေနရာတြင္၊ ဆိုခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း၊ ဗဟိုအစိုးရလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အလြန္အကၽြံ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာတင္းလိုက္လ်င္ တစ္ျပည္ေတာင္စနစ္ ျဖစ္သြားႏုိင္ပါသည္။ အလားတူ၊ ေဒသအစိုးရလုပ္ပိုင္ခြင့္လိုအပ္သည္ထက္မ်ားသြားပါကလည္း၊ ဖက္ဒေရးရွင္းကိုေက်ာ္၍ ကြန္ဖက္ ဒေရးရွင္းသို႔ ဦးတည္သြားႏုိင္သည္ကို အထူးဂ႐ုဓမၼထားၾကဖို႕ျဖစ္သည္။ အင္အားစုအားလံုးလက္ခံ ၿပီးျဖစ္ေသာ၊ ဘံုတူညီခ်က္ (ပင္လံုစိတ္ဓာတ္) ျဖင့္ အဆိုပါအစြန္းႏွစ္ဘက္ကို ေရွာင္ႏုိင္မွသာ၊ အမ်ား ညီ ၾကားအေျဖ တစ္ခု ထြက္ေပၚႏိုင္စရာရွိပါသည္။

(ဂ) သေဘာထားမ်ား
 (စာေရးသူ၏အတၱေနာမတိ)

၁။ ‘စစ္ပဲြသည္အေျဖမဟုတ္’ ဆိုသည္ကို၊ အင္အားစုအားလံုး နက္နက္႐ိႈင္း႐ိႈင္းခံယူထားေစလိုသည္။ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၏ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ႏွင့္ လြတ္လပ္ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို သာမက၊ တုိင္းျပည္၏ ကံၾကမၼာကိုပါ၊ စေတးခဲ့ရသည္မွာ၊ သမိုင္းသက္ေသပင္ျဖစ္သည္။ သို႔အတြက္၊ မည္သို႔ေသာ အခက္အခဲႏွင့္ မေျပလည္မႈမ်ားၾကံဳရသည္ျဖစ္ေစ၊ စစ္ပဲြျဖင့္ေျဖရွင္းသည့္နည္းကို၊ အၿပီးအျပတ္စြန္႔လႊတ္ၾကေစခ်င္သည္။

၂။ ျပည္တြင္းစစ္-ဆုိသည္မွာ၊ ညီအကိုခ်င္းစစ္ခင္းၾကရသည္ျဖစ္ရာ၊ အ႐ံႈးအႏိုင္ေပၚေစေသာ၊ ‘အၾကြင္းသုညဂိမ္း’ (Zero-sum-game) မ်ိဳး မျဖစ္သင့္ပါ။ မည္သည့္ဘက္က ႐ံႈးသည္ျဖစ္ေစ၊ တုိင္းရင္းသားအားလံုး၏အ႐ံႈး၊ တုိင္းျပည္၏အ႐ံႈးပင္ျဖစ္သည္။ သို႔အတြက္၊ ‘အၾကြင္းသုည မဟုတ္ သည့္ဂိမ္း’ (Non-zero-sum-game) ပို၍တိတိက်က်ဆိုရလ်င္- ‘ႏွစ္ဘက္လံုးအႏိုင္ရေစမည့္ေျဖရွင္း နည္း’ (win-win solution) ျဖစ္ဖို႔လိုပါသည္။

ဤသို႔ျဖစ္ဖို႔ဆုိလ်င္ ဘက္အသီးသီးအေနႏွင့္၊ မိမိတို႔ႏွစ္သက္ရာ “ေမွ်ာ္လင့္တန္ဖိုးမ်ား” (expected values) ကို အေသကိုင္ထား၍ မျဖစ္ပါ။ “လက္ရွိအေျခအေနထက္ပိုေကာင္း” (better- off) လ်င္ပင္ မဆိုးလွဟု ႏွလံုးသြင္းၿပီး၊ အျပန္အလွန္ အေပးအယူလုပ္ကာ၊ ‘ၾကားအေျဖ’ (compromise) တစ္ခုရွာၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤသေဘာထားမ်ိဳး၊ အင္အားစုတိုင္းတြင္ ရွိေစခ်င္ ပါသည္။

၃။ သေဘာကဲြလဲြမႈတစ္ခုခုကို၊ ညိွႏိႈင္းအေျဖရွာၾကရာတြင္၊ တစ္ႀကိမ္ႏွင့္မရလ်င္၊ အႀကိမ္ႀကိမ္အထပ္ ထပ္ေဆြးေႏြးၾကမည္ဆိုေသာ၊ သေဘာထားမ်ဳိး၊ အာလံုးတြင္ရွိေစခ်င္သည္။ အႀကိမ္ႀကိမ္ညိွႏိႈင္း သည့္တိုင္၊ အေျဖမရပါက၊ ကဲြလဲြခ်က္အတိုင္းအသာထားၿပီး၊ ရရွိၿပီး ‘ဘံုတူညီခ်က္မ်ား’ (common ground)  ကိုပူးတဲြအေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကရင္း အျပန္အလွန္ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ၾကရပါလိမ့္ မည္။ ပိုမိုအားေကာင္းေသာယံုၾကည္မႈျဖင့္၊ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ေဆြးေႏြးၾကလ်င္၊ ႏွစ္ဘက္အျမင္ ပိုနီးလာႏုိင္စရာရွိပါလိမ့္မည္။ ဤသေဘာထားျဖင့္၊ အင္အားစု အားလံုး ေဆြးေႏြးပဲြစားပဲြဝိုင္းတြင္၊ ေျခၿမဲလက္ၿမဲရွိေစခ်င္သည္။

စာေရးသူအေနႏွင့္ အမ်ားႀကီး မေတာင္းဆိုပါ။ ဆိုခဲ့ပါ သေဘာထားသံုးရပ္ကိုေတာ့၊ ေခါင္း ေဆာင္အားလံုးတြင္ ရွိေစခ်င္သည္။ စာေရးသူ၏ အတၱေနာမတိ သက္သက္ျဖစ္ပါသည္။

  • ပန္ၾကားခ်က္

ယခုစာစုကို၊ ေမတၱာရပ္ခံပန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ နိဂံုခ်ဳပ္ပါမည္။

စာေရးသူ၏ အသက္ ၆၁ ႏွစ္ျပည့္ပါေတာ့မည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံလူ႕သက္တမ္းအရဆိုလ်င္၊ သိပ္ၾကာ ၾကာေနရေတာ့မည္မထင္ပါ။ စာေရးသူတို႔ ႏုိင္ငံကို၊ ဒုကၡပင္လယ္ေဝေစခဲ့ေသာ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီးဆို လ်င္၊ စာေရးသူထက္ပင္၊ အသက္ႀကီးပါေသးသည္။ စာေရးသူမေမြးခင္ကတည္းက ေလာင္ၿမိဳက္ေန ခဲ့ေသာ ျပည္တြင္းစစ္မီးကို၊ စာေရးသူသက္တမ္းအတြင္း အၿပီးအျပတ္ၿငိမ္းေစခ်င္ပါၿပီ။ ဤသည္မွာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း၏ ဆႏၵမဟုတ္ပါ။ စာေရးသူတို႔ မ်ဳိးဆက္တစ္ခုလံုး၏ တစ္သက္တာအိပ္ မက္ျဖစ္ပါသည္။ ေနာင္အနာဂတ္ မ်ဳိးဆက္မ်ားအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္လည္းျဖစ္ပါသည္။

ဤအိပ္မက္ႏွင့္ဤေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးၾကပါ- ဟု၊ အင္အား စုအသီးသီးမွ၊ ေခါင္းေဆာင္အားလံုးကို ေမတၱာရပ္ခံပန္ၾကားအပ္ပါသည္။


ေက်ာ္၀င္း
ဆရာေက်ာ္၀င္းေပ႕မွကူယူခ်င္ျဖစ္ပါသည္။

Read More »