ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတအိမ္ေတာ္ေရာက္ေရးျဖစ္ႏုိင္ပါသည္...သို႔ေသာ္

Photo: ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတအိမ္ေတာ္ေရာက္ေရးျဖစ္ႏုိင္ပါသည္...သို႔ေသာ္
-------------------------------------------------------------
ေရးသားသူ- ေက်ာ္၀င္း

ယခုစာစုမွာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေမလ၂၅ရက္ ထုတ္  The Economist    မဂၢဇင္း၏ Special Report မွ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ျဖစ္ပါသည္။ ကမၻာသိ မဂၢဇင္းႀကီးတစ္ေစာင္၏ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး အနာဂတ္ႏွင့္ ပတ္
သက္ေသာ သေဘာထားအျမင္ျဖစ္၍ ဦးေႏွာက္မုန္တုိင္းဆင္ႏုိင္ရန္ မူလအာေဘာ္မပ်က္၊ ဘာသာျပန္
ဆုိ ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။

လႊတ္ေတာ္ႏုိင္ငံေရး
ေနျပည္ေတာ္တြင္ အသစ္ထြက္ေပၚလာေသာ ပါလီမန္မ်ားမွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္ဦးေဆာင္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအေနႏွင့္ ယခင္အစိုးရအကန္႔အသတ္ႏွင့္သာရွိေသာ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္    “စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမိုကေရစီ”ဆိုသည္ထက္ အဆမ်ားစြာ ပိုခရီးေရာက္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အခိုင္အ 
မာေဖာ္ျပေနသည္သို႔ ရွိပါသည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ပထမဆုံး လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမ်ား စတင္စဥ္
ကမူ အေျခအေနမွာ ယခုလို မဟုတ္ေသး။ အျငင္းပြားဖြယ္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြမွ အႏုိင္ရလာၾက
ေသာာအမတ္မ်ား၊ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ တပ္မေတာ္အစုအဖဲြ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ပဲြထြက္လာခဲ့ေသာ လႊတ္ေတာ္
မ်ားမွာ မူလရည္မွန္းထားသည့္အတုိင္း ရာဘာတံဆိပ္တုံး အင္စတီက်ဴးရွင္းထက္ ပိုလိမ့္မည္ဟု ထင္
မထားခဲ့ၾကပါ။ သို႔ႏွင့္တုိင္ တက္ႂကြထက္သန္ေသာေအာက္လႊတ္ေတာ္ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ (ျပည္သူ႔လႊတ္
ေတာ္ဥကၠ႒) သူရဦးေရႊမန္း၏ ေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္အတူ လႊတ္ေတာ္မ်ားမွာအံ့ၾသဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေအာင္ 
အသက္၀င္လာသည္။ သမၼတကိုပင္ မေၾကာက္ မရံြ႕စိန္ေခၚသည္မ်ား ရွိလာသည္။ (အမွန္စင္စစ္ ဦးေရႊ
မန္းကိုယ္တုိင္သည္ပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ယခင္တပ္မေတာ္အစိုးရလက္ထက္က နံပါတ္
သုံးေခါင္း ေဆာင္ ျဖစ္ခဲ့သည္။)
 
အျခားအတုိက္အခံပါတီမ်ားမွ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားလုိပင္ လူနည္းစုလူမ်ဳိးစုပါတီမ်ားမွာလည္း ေမွ်ာ္လင့္သည္ထက္ ပိုလႈပ္ရွားခြင့္ရလာေသာ လႊတ္ေတာ္ႏုိင္ငံေရးကို သိမွတ္လက္ခံႀကိဳဆိုၾကသည္မ်ားရွိပါသည္။ “ရခုိင္အမ်ဳိးသားမ်ား ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ”(RNDP)မွ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးဦးလွေစာက ယခုလိုေျပာသည္။    
“ပါလီမန္ရဲ႕ ကနဦးရက္ေတြတုန္းကေတာ့ ဖက္ဒရယ္စနစ္တို႔၊ ဓနခဲြေ၀ျဖန္႔ျဖဴးမႈတို႔လုိ ကိစၥမ်ဳိးေတြေျပာလို႔ မရခဲ့ဘူးေပါ့ဗ်ာ။ အခုေတာ့ ဒီအေၾကာင္းေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေဆြးေႏြးလို႔ရေနပါၿပီ။ အျပဳသေဘာ
ေဆာင္တဲ့ တိုးတက္မႈမို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္ခ်မ္းသာပါတယ္”
 
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြျဖင့္တက္လာေသာ အင္န္အယ္လ္ဒီပါတီမွ ၀ါရင့္လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦး၀င္းထိန္ကလည္း “အခုဆိုရင္ ပါလီမန္ဟာ တကယ့္ကို အသက္၀င္လာၿပီဗ်”ဟု ဆုိသည္။ ေျပာရလွ်င္  ပါတီ၀င္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားသည္ပင္ ပုံမွန္ဥပေဒျပဳေရးေဆြး ေႏြးပဲြမ်ားတြင္ တက္တက္ႂကြႂကြပါ၀င္လ်က္ ရွိေနၾကသည္။ တပ္မေတာ္၏ သေဘာထားႏွင့္ သီးျခားကင္းလြတ္စြာ၎တုိ႔၏ အရည္အေသြး၊ အေတြးအျမင္မ်ားအလုိက္ ဥပေဒအဆိုျပဳခ်က္မ်ားကို လြတ္ လြတ္လပ္လပ္ ေဆြးေႏြးဆုံးျဖတ္ေန ၾကသည္။ ျပည္သူလူထု၏ ေရြးခ်ယ္မႈသည္ကား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပင္ ျဖစ္ေနဆဲပင္။ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ကား သံသယျဖစ္စရာ မရိွပါေခ်။
 
ယခုအခါ  လာဘ္ျမင္ေသာ ႏုိင္ငံေရးပဲ့ကိုင္တစ္ဦးဟုဆိုၾကရမည့္ ဦးေရႊမန္းအေနႏွင့္ ၂၀၁၅ တြင္ သမၼတျဖစ္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိေကာင္း ရွိႏုိင္ပါသည္။ လာမည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပဲြကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပဖုိ႔ရွိသည္။ ဦးေရႊမန္းမွာ သူ႔ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္းစဥ္ေရွ႕ ဆက္ႏုိင္ေရးအတြက္ ပါလီမန္ကို “ယာဥ္” တစ္ခုအျဖစ္အသုံးျပဳေနသည့္ သ
ေဘာရွိသည္။ ကိစၥေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာဆိုလွ်င္ သမၼတအဖဲြ႕မွ တင္သြင္းလာေသာ အဆိုျပဳခ်က္မ်ားကို
ပင္ ဦးေရႊမန္းဦးေဆာင္ေသာ ပါလီမန္က ျဖတ္ေတာက္ ျပင္ဆင္သည္ မ်ားရွိသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိ
စနစ္အရ သမၼတကိုပါလီမန္အမတ္မ်ားက ေရြးခ်ယ္ၾကရပါသည္။
 
ယခုဆုိလွ်င္ ဦးေရႊမန္းမွာ လူသိမ်ား အထင္ရွားဆုံးပါလီမန္အမတ္ျဖစ္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
ႏွင့္ ခုိင္ခုိင္မာမာ မဟာမိတ္ဖဲြ႕ထားႏုိင္သည္။ ထိုမွ်မက သူ၏စိတ္အားထက္သန္မႈႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ အျမင္မ်ားကို လက္ခံ နားေထာင္ႏုိင္စြမ္း၊ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးႏုိင္စြမ္းမ်ားေၾကာင့္ အတိုက္အခံပါလီမန္ အမတ္မ်ား၏ ေလးစားမႈကိုပင္ ရေနသည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အတုိက္အခံပါတီမ်ားၾကား သေဘာကဲြလဲြမႈမ်ားကို ေပါင္းကူးတံတားခင္းေပးႏုိင္
ေလာက္သူ ျဖစ္ေန၍လည္း အေပးအယူေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းမႈမ်ားျဖင့္ ဦးေရႊမန္းကို သမၼတေလာင္းအျဖစ္ လ်ာ
ထားလာႏုိင္စရာရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ သမၼတေရြးခ်ယ္ရာတြင္ လူထုဆႏၵကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားမႈမ်ဳိး မလုပ္လွ်င္ က်န္အလားအလာမွာ ပို၍ပင္ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။

လူထုေခါင္းေဆာင္မွႏုိင္ငံေတာ္သမၼတသို႔
လူထု၏ ေရြးခ်ယ္မႈသည္ကား အျငင္းပြားဖြယ္ရာ မရွိေလာက္ေအာင္ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သာ ျဖစ္သည္။ သူမႏွင့္ သူမ၏ ပါတီအင္န္အယ္လ္ဒီတို႔မွာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအဖြင့္တြင္ အက်ဳိးအမ်ားဆုံးရေနသည္မွာ အထင္အရွားပင္ျဖစ္ သည္။ သူမႏွင့္သမၼတဦးသိန္းစိန္တုိ႔၏ ပုဂိၢဳလ္ေရးအဆင္ေျပမႈ၊ မၾကာေသးမီကမွ ပို၍သိသာထင္ရွားလာေသာ သူမႏွင့္ ဦးေရႊမန္းတို႔ၾကား ပုိမိုနီးစပ္လာမႈမ်ားမွာ ဒီမိုကေရစီျဖစ္စဥ္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ေရြ႕ႏုိင္ေရးအတြက္ ဆုံခ်က္အက်ဆုံးျဖစ္ေနသည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အကူအညီကို ရယူ
ႏုိင္ရန္ ဦးသိန္းစိန္က အတုံ႔အလွည့္အေနျဖင့္ အင္န္အယ္လ္ဒီတရား၀င္ပါတီျဖစ္ေစေရးအတြက္ အဟန္႔အ
တားအေမွာင့္ ပေယာဂမ်ားကို ဖယ္ရွားေပးခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီတြင္က်င္းပမည့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္
ပဲြကိုလည္း လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈရွိေစရမည္ဟု အာမခံခ်က္ေပးခဲ့သည္။ အင္န္အယ္လ္ဒီမွာ အဆိုပါ
ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ပထမဆုံးလြတ္လပ္၍ တရားမွ်
တေသာေရြးေကာက္ပဲြျဖစ္လာခဲ့သည္။ ဆုိခဲ့ပါ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြအေျဖမွာ “ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအိုက္ကြန္” အေနႏွင့္ ဆယ္စုအခ်ဳိ႕ၾကာ ၎အေပၚ သိကၡာခ်ဖို႔ ႀကိဳးစားမႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရသည့္တုိင္ လူထုအေပၚစဲြေဆာင္ႏုိင္စြမ္း အနည္း ငယ္မွ် ေလ်ာ့ပါးမသြားေၾကာင္းလွစ္ျပလုိက္သည့္ သာဓကပင္ျဖစ္သည္။ အင္န္အယ္လ္ဒီက အမတ္ေနရာ ၄၄ ေနရာ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ရာ ၄၃ ေနရာအႏုိင္ရခဲ့သည္။ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ အျပတ္အသတ္ အႏုိင္ရခဲ့သည္လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ယူအက္စ္ဒီပီ  အေနႏွင့္ကား မ႐ႈမလွပင္ ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့သည္ဟု ဆိုရပါလိမ့္မည္။  လႊမ္းမိုးထားေသာ အစိုးရ၀န္ထမ္း အမ်ားစု
ရွိရာ ေနျပည္ေတာ္မဲဆႏၵနယ္ေလးခုမွာပင္ အႏုိင္မရခဲ့ပါ။
 
အင္န္အယ္လ္ဒီကို ေထာက္ခံခဲ့ၾကသူမ်ားမွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဒီမိုကေရစီအတြက္ မဲေပးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ အခိုင္အမာက်က် ဆိုရလွ်င္မူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မဲေပးၾကျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ျပည္သူလူထု၏ အျမင္တြင္ သူမမွာ မိသားစုဘ၀ႏွင့္ လြတ္လပ္မႈကို တုိင္းျပည္အတြက္ စေတးခဲ့ရသူျဖစ္သည္။ ဤစြန္႔လႊတ္မႈအတြက္ လူထုက သူမကိုအသည္းၾကားမွ   မဲျပားမ်ားျဖင့္ ေထာက္ခံခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုထက္သူမမွာ၊ ေခတ္သစ္ျမန္မာႏုိင္ငံ
ကို အုတ္ျမစ္ခ်ေပးခဲ့သူ၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ သမီးလည္း ျဖစ္ေလရာတပ္မေတာ္ထဲမွပင္သူမကိုလုိလား
သူေတြ မနည္းမေနာ ရွိေနသည္။
 
ေျပာရလွ်င္ အာရွႏုိင္ငံေရးမွာ မင္းဆက္သေဘာႏွင့္လည္း ကင္းတတ္ေသးသည္မဟုတ္ရာ သူမ၏ မိဘမ်ဳိး႐ိုးကိုယ္တုိင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၿပိဳင္ဘက္မ်ားထက္ ႏွာတစ္ဖ်ားမက အဆမ်ားစြာကြာေစသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဓာတ္ပုံဆိုလွ်င္ လူထုအခ်စ္ေတာ္ သူမဖခင္ႀကီး၏ စစ္၀တ္စုံအက်ဖိုး႐ိုးဖားရားႀကီး ၀တ္ထားေသာ ဓာတ္ပုံႏွင့္ ယွဥ္တဲြခ်ိတ္ဆဲြေလ့ရွိၾကသည္။ ဤဓာတ္ပုံကို ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရႏွင့္ ေဆြးေႏြးရန္ လန္ဒန္သြားစဥ္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္က႐ုိက္ကူးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိအခ်ိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ အ
သက္(၂)ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္မွ်သာ ရွိပါေသးသည္။ ထိုႏွစ္မွာပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမွာ ႏုိင္ငံေရး ၿပိဳင္ဘက္မ်ား၏ လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္မႈခံခဲ့ရသည္။
 
မည္သို႔ပင္ရွိေစ ၂၀၁၂ ၾကား ျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အင္န္အယ္လ္ဒီလုံး၀ဥႆံုေအာင္ပဲြဆင္ႏုိင္ခဲ့
သည္မွာ ထူးျခားလွေသာ အလွည့္အေျပာင္းဟု ဆုိရပါလိမ့္မည္။အေၾကာင္းမူ ယခင္တပ္မေတာ္ အစုိးရလက္
ထက္တစ္ေလွ်ာက္လုံး ေလာက္ပင္အင္န္အယ္လ္ဒီမွာဘာတစ္ခုမွ လႈပ္ရွားလို႔မရေအာင္ အတားအဆီး
ခံခဲ့ရသည္။ အင္န္အယ္လ္ဒီေခါင္းေဆာင္ အားလုံးေလာက္မွာလည္း အက်ဥ္းေထာင္ထဲေရာက္ခဲ့ရသည္။ အခ်ဳိ႕ဆိုလွ်င္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားႏွင့္ ခ်ီၿပီးအက်ဥ္းစံ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ အက်ဥ္းက်ခ်ိန္တစ္ေလွ်ာက္လုံး သီးျခားခဲြၿပီးတုိက္ပိတ္ခံ ခဲ့ရသည္မ်ားပင္ရွိသည္။
 
သုိ႔ႏွင့္တုိင္ သူတို႔ထဲမွ အမ်ားစုမွာ တစ္ခါက ရန္သူေဟာင္းမ်ားအေပၚ ေျပာစမွတ္ျပဳေလာက္ေအာင္ ခြင့္လႊတ္ႏုိင္ခဲ့ၾကပါသည္။ ယခုအခါ ပါလီမန္အမတ္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ယခင္ရန္ဘက္ေဟာင္းမ်ားႏွင့္ လက္တဲြအလုပ္လုပ္ေနၾကၿပီျဖစ္ေသာ ဦး၀င္းထိန္ဆိုလွ်င္ အႏွစ္ ၂၀ မွ်နံရံတံတုိင္းမ်ားၾကားတြင္ ေနခဲ့ရ
သူျဖစ္သည္။ “ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ေယာက္ပီပီ၊ ေဒါသေတြ အာဃာတေတြကို ရင္ထဲမွာ မထားေတာ့ပါ။ လက္စားေခ်ဖုိ႔ အေတြးဆို၍လည္း စိတ္ထဲမွာမရွိပါ”ဟု သူကဆုိပါသည္။
သူ႔စကား “ေဒါသဆိုတာ မီးလိုပဲေလ။ ေလာင္ၿမိဳက္တတ္တာေပါ့။ ပူေလာင္တာေပါ့”
 
စည္းကမ္းတက် ပါတီတစ္ရပ္ အၿမဲတမ္းျဖစ္ေစေရးအတြက္ ယခုအခါ အင္န္အယ္လ္ဒီမွာ ယခင္ေျမ ေအာက္အတုိက္အခံလႈပ္ရွားမႈအျဖစ္မွ အစိုးရဖဲြ႕ႏုိင္ေလာက္သည့္ ပါတီတစ္ရပ္ျဖစ္လာေစရန္ ေျပာင္းလဲ တည္ေဆာက္လ်က္ရွိေနသည္။ ၿပီး ခဲ့ေသာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြအေတြ႕အႀကံဳအရဆိုလွ်င္ လက္ရွိ ျမန္
မာႏုိင္ငံတြင္ က်င့္သုံးေနေသာ “မဲအမ်ားဆုံးရသူအႏုိင္ရ”ေရြးေကာက္ပဲြစနစ္ (First-post -the-post) အရ
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ ေအးေအးသက္သာ အႏုိင္ရဖို႔မ်ားပါလိမ့္မည္။ လက္ရွိအာ
ဏာရ ယူအက္စ္ဒီပီပါတီအေနႏွင့္မူ အမတ္တစ္ေနရာရဖို႔ပင္ ခက္ခဲေကာင္းခက္ခဲႏုိင္သည္။

အင္န္အယ္လ္ဒီအေနႏွင့္ ၿပီးခဲ့ေသာ မတ္လက ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျပည္လုံးကၽြတ္ကြန္ဂရက္ႀကီးကို က်င္းပခဲ့ပါသည္။ ပါတီ၏ အင္အားကို စနစ္တက်စုစည္းႏုိင္ရန္ႏွင့္ ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ထိေရာက္ထက္ျမက္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္လာေစရန္ ရည္ရြယ္က်င္းပခဲ့ေသာ ကြန္ဂရက္ျဖစ္သည္။ သို႔တေစ အင္န္အယ္လ္ဒီကြန္ဂရက္မွာ အျပည့္အ၀ ေအာင္ျမင္သည္ဟူ၍ကား မဆိုႏုိင္ပါ။ ယခင္က မရွိခဲ့ဖူးေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚ ေ၀ဖန္မႈမ်ားပင္ ရွိသေလာက္ရွိလာသည္။ အထူးသျဖင့္ သူမ၏ေအာ္တိုကရက္စတုိင္ ေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္ေသြးသစ္မ်ား၊ အုိင္ဒီယာသစ္မ်ားကို လက္ခံဖုိ႔ စိတ္အားထက္သန္မႈမရွိစသျဖင့္ ေ၀ဖန္ၾကသည္။
 
ဤသုိ႔ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသူမ်ားအနက္တစ္ေယာက္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ အလုပ္လုပ္ခဲ့ဖူးေသာ ေဒၚခင္ေလးျဖစ္သည္။ ၎က ပါတီတြင္းအေျခ အေနကို ယခုလိုညည္းညည္း ညဴညဴေျပာျပသည္။ “ေဒၚစုက တစ္ခု
ခုေျပာလုိက္ရင္ အဲဒါေပၚလစီပဲ။ အုိင္ဒီယာသစ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ရင္ တကယ့္အစစ္အမွန္ ဒီဘိတ္လုပ္ ႏုိင္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းက မရွိသေလာက္ကို နည္းတယ္။ တစ္ခါတေလ ကၽြန္မတို႔က ေဒၚစုကိုေ၀ဖန္မိရင္ ပါတီအ
ေပၚသစၥာမရွိဘူး။ အေျပာခံရတယ္”
 
အင္န္အယ္လ္ဒီကို က်ယ္ျပန္႔ေသာ အေျခခံေပၚမွာ စုစည္းညီၫြတ္ေသာပါတီတစ္ရပ္အျဖစ္ေျပာင္းလဲႏုိင္ဖို႔လိုပါသည္။ သေဘာကဲြလဲြမႈမ်ား မျဖစ္ေစဘဲ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံျခားေရးႏွင့္ နယ္ပယ္တုိင္းတြင္ ခုိင္မာေသာေပၚလစီမ်ား ခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖို႔ လိုသည္။ ဤအရာမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္အခ်ိန္အမ်ားႀကီး ရွိေတာ့သည္လည္း မဟုတ္။ ၂ ႏွစ္မွ်သာ က်န္ေတာ့သည္။ ဤလုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ားသည္ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေခါင္းေဆာင္မႈအတြက္ စမ္းသပ္မႈတစ္ခု ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

အေျမာ္အျမင္ႏွင့္ အေပးအယူ
အကယ္၍ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အႏုိင္ရလွ်င္ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတျဖစ္လာလိမ့္မည္ဟု ဆိုႏုိင္ဦးမည္ မဟုတ္ပါေခ်။ လက္ရွိဖဲြ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒအရ သူမကိုသမၼတျဖစ္ မလာေစရန္ တားဆီးထားသည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ခုရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ သူမကို ရည္ရြယ္ၿပီး သတ္မွတ္ထားေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္ဟူ၍ပင္ဆိုႏုိင္သည္။ (ပုဒ္မ ၅၉၊ ပုဒ္မခဲြ - စ-ျဖစ္ပါသည္)ဤျပ႒ာန္းခ်က္အရ ဇနီးခင္ပြန္းျဖစ္ေစ၊ သားသမီး ျဖစ္ေစ၊ ႏုိင္ငံျခားသားျဖစ္လွ်င္ အဆိုပါ ပုဂိဳလ္အေနႏွင့္ သမၼတ(သို႔မဟုတ္) ဒုတိယသမၼတျဖစ္ခြင့္ မရွိပါေခ်။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး မိုက္ကယ္အဲရစ္(၁၉၉၉ ခုႏွစ္က ကြယ္လြန္)ႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်ပတ္စ္ပို႔ကိုင္ထားေသာ သားႏွစ္ေယာက္ထြန္းကားခဲ့သည္။ 
 
အင္န္အယ္လ္ဒီအေနႏွင့္မူ အဆုိပါ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒကို ဘယ္တုန္းကမွ လက္မခံခဲ့သလို ဤ ဥပေဒျပင္ဆင္ႏုိင္ေရးအတြက္လည္း ေရြးေကာက္ပဲြမဲဆြယ္ကာလကတည္းက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ သို႔ႏွင့္တုိင္ တပ္မေတာ္ဘက္ကမူမည္သို႔ေသာ ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကိုမဆို ပယ္ခ်မည့္သေဘာရွိေနသည္။ သို႔တေစ ယခုေနာက္ ပိုင္းစိတ္၀င္စားဖို႔ ေကာင္းလာသည္မွာ တပ္မေတာ္ကိုယ္တုိင္က စိတ္ေျပာင္းခ်င္ေျပာင္းလာႏုိင္သည့္ အေနအထားျဖစ္ပါသည္။
 
တပ္မေတာ္ကိုယ္ပြားတစ္ခုဟု ဆိုႏုိင္ေသာ ဦးေရႊမန္းဦးေဆာင္သည့္ ယူအက္စ္ဒီပီအေနႏွင့္မူ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ အရွိန္အဟုန္ႏွင့္ ေမာင္းႏွင္လာေတာ့မည့္ အင္န္အယ္လ္ဒီ ယႏၲရားႀကီးကို တားဆီးႏုိင္ေလာက္မည့္ တစ္ခုတည္းေသာ
နည္းလမ္းမွာ လက္ရွိေရြးေကာက္ပဲြစနစ္ကိုေျပာင္းၿပီး “အခ်ဳိးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္” (PR စနစ္)ႏွင့္ အစားထိုးဖို႔သာ ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု သေဘာေပါက္နားလည္လာၾကဟန္ရွိသည္။ ဤနည္းျဖင့္သာလွ်င္ ယူအက္စ္ဒီပီမွာ လုံး၀ဖယ္ရွားခံရႏုိင္သည့္ အႏၲရာယ္မွ (အနိမ့္ဆုံးအားျဖင့္) ေရွာင္ရွားႏုိင္စရာရွိပါလိမ့္မည္။ ထို႔ထက္ ပီအာရ္
စနစ္၏ေအာက္တြင္ လူနည္းစုပါတီမ်ားအတြက္လည္း ပိုအခြင့္သာႏုိင္ စရာရွိသည္။
 
လက္ရွိဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒက မည္သို႔ေသာေရြးေကာက္ပဲြ စနစ္က်င့္သုံးရမည္ဆုိသည္ကို တိတိပပ သတ္မွတ္ထားသည္ေတာ့ မရွိပါ။ တစ္ခုပဲရွိသည္။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ကို မဲဆႏၵနယ္တစ္ခု၊ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းရမည္ဟုဆိုထားရာ ပီအာရ္စနစ္ကို က်င့္သုံးေတာ့မည္ဆုိလွ်င္ လက္ရွိ
အေျခခံဥပေဒကို တစ္စုံတစ္ရာျပင္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လက ပါလီမန္တြင္ ယူအက္စ္ဒီပီက အေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္စိစစ္ရန္လႊတ္ေတာ္ေကာ္မရွင္တစ္ရပ္ဖဲြ႕စည္းဖုိ႔ အဆုိျပဳခဲ့ပါသည္။ ဘာေၾကာင့္ 
ဤသို႔ စိစစ္ဖို႔လိုသည္ဆိုသည္ကုိမူ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားျခင္း မရိွခဲ့ပါ။ 
ယူအက္စ္ဒီပီအေနႏွင့္ လက္ရွိအေျခခံဥပေဒကို ျပင္လိုလွ်င္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေနရာအမ်ားစုရထား
ေသာလက္ရွိအခ်ိန္သာ အေကာင္းဆုံးျဖစ္သည္ကိုမူ လူတုိင္းရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိႏုိင္ပါသည္။
 
လူမ်ဳိးစုပါတီမ်ားျဖစ္ေသာ ကရင္၊ ခ်င္းႏွင့္ ရွမ္းပါတီမ်ားမွ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အျခား ပါတီငယ္မ်ားကလည္း ပီအာရ္စနစ္ကို ေထာက္ခံမည့္ပုံရွိသည္။ လူမ်ဳိးစုပါတီေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားအေနႏွင့္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ယူအက္စ္ဒီပီ အျပတ္ႏုိင္ခဲ့သလို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ လည္း အင္န္အယ္လ္ဒီ အျပတ္ႏုိင္သြားႏုိင္မည္ကုိ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနၾကဟန္ ရွိသည္။ သူတုိ႔အျမင္တြင္ အဆိုပါ ပါတီႀကီးႏွစ္ခုလုံးမွာ ဗမာ
လူမ်ဳိးစုအက်ဳိးစီးပြားကုိသာ ကုိယ္စားျပဳၾကသည္ျဖစ္ရာ အျပည့္အ၀မယံုၾကည္ႏုိင္ၾကပါေခ်။ လူမ်ဳိးစုပါတီမ်ားစုေပါင္းၿပီး ဖက္ဒရယ္ပါတီ ကို ပါတီသစ္တစ္ရပ္ဖဲြ႕စည္းဖို႔ ညႇိႏႈိင္းေျပာဆိုေနၾကသည္မ်ားလည္း ရွိသည္။ ဤသို႔ေသာ တပ္ေပါင္းစု မ်ဳိးျဖင့္သာ အင္န္အယ္လ္ဒီႏွင့္ ယူအက္စ္ဒီပီတို႔ကို စိန္ေခၚႏုိင္မည္ျဖစ္သလို  ပီအာရ္စနစ္ေအာက္တြင္ ပို၍ ေအာင္ျမင္မႈရလိမ့္မည္ ဟု ယူဆထားၾကဟန္ ရွိပါသည္။
 
ေျပာရလွ်င္ အေျခအေနမွာ ဘာတစ္ခုမွ ကံေသကံမမဆိုသာ သည့္ စြန္႔စားမႈႏွင့္ အရင္းတည္ၾကရမည့္ အေနအထားဟု ဆုိၾကရမည့္ သေဘာရွိသည္။ အကယ္၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတျဖစ္ေရးအတြက္တားဆီးပိတ္ပင္ထားေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္ကိုသာ ဖယ္ရွား ေပးလွ်င္ အင္န္အယ္လ္ဒီဘက္မွ လည္း အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ပီအာရ္စနစ္ကို လက္ခံေကာင္း လက္ခံပါလိမ့္မည္။ ေနျပည္ေတာ္တြင္ “လိမၼာပါးနပ္ေသာ ႏုိင္ငံေရး အေပးအယူ”တစ္ခု ရွိလာေလမည္လား မွန္းဆရပါသည္။ 

စာၫႊန္း-   Suu Kyi for President? (The Economist; May 25 th, 2013)
ေရးသားသူ- ေက်ာ္၀င္း

ယခုစာစုမွာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေမလ၂၅ရက္ ထုတ္ The Economist မဂၢဇင္း၏ Special Report မွ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ျဖစ္ပါသည္။ ကမၻာသိ မဂၢဇင္းႀကီးတစ္ေစာင္၏ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး အနာဂတ္ႏွင့္ ပတ္
သက္ေသာ သေဘာထားအျမင္ျဖစ္၍ ဦးေႏွာက္မုန္တုိင္းဆင္ႏုိင္ရန္ မူလအာေဘာ္မပ်က္၊ ဘာသာျပန္
ဆုိ ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။

လႊတ္ေတာ္ႏုိင္ငံေရး
ေနျပည္ေတာ္တြင္ အသစ္ထြက္ေပၚလာေသာ ပါလီမန္မ်ားမွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္ဦးေဆာင္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအေနႏွင့္ ယခင္အစိုးရအကန္႔အသတ္ႏွင့္သာရွိေသာ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္ “စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမိုကေရစီ”ဆိုသည္ထက္ အဆမ်ားစြာ ပိုခရီးေရာက္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အခိုင္အ
မာေဖာ္ျပေနသည္သို႔ ရွိပါသည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ပထမဆုံး လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမ်ား စတင္စဥ္
ကမူ အေျခအေနမွာ ယခုလို မဟုတ္ေသး။ အျငင္းပြားဖြယ္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြမွ အႏုိင္ရလာၾက
ေသာာအမတ္မ်ား၊ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ တပ္မေတာ္အစုအဖဲြ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ပဲြထြက္လာခဲ့ေသာ လႊတ္ေတာ္
မ်ားမွာ မူလရည္မွန္းထားသည့္အတုိင္း ရာဘာတံဆိပ္တုံး အင္စတီက်ဴးရွင္းထက္ ပိုလိမ့္မည္ဟု ထင္
မထားခဲ့ၾကပါ။ သို႔ႏွင့္တုိင္ တက္ႂကြထက္သန္ေသာေအာက္လႊတ္ေတာ္ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ (ျပည္သူ႔လႊတ္
ေတာ္ဥကၠ႒) သူရဦးေရႊမန္း၏ ေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္အတူ လႊတ္ေတာ္မ်ားမွာအံ့ၾသဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေအာင္
အသက္၀င္လာသည္။ သမၼတကိုပင္ မေၾကာက္ မရံြ႕စိန္ေခၚသည္မ်ား ရွိလာသည္။ (အမွန္စင္စစ္ ဦးေရႊ
မန္းကိုယ္တုိင္သည္ပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ယခင္တပ္မေတာ္အစိုးရလက္ထက္က နံပါတ္
သုံးေခါင္း ေဆာင္ ျဖစ္ခဲ့သည္။)

အျခားအတုိက္အခံပါတီမ်ားမွ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားလုိပင္ လူနည္းစုလူမ်ဳိးစုပါတီမ်ားမွာလည္း ေမွ်ာ္လင့္သည္ထက္ ပိုလႈပ္ရွားခြင့္ရလာေသာ လႊတ္ေတာ္ႏုိင္ငံေရးကို သိမွတ္လက္ခံႀကိဳဆိုၾကသည္မ်ားရွိပါသည္။ “ရခုိင္အမ်ဳိးသားမ်ား ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးပါတီ”(RNDP)မွ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးဦးလွေစာက ယခုလိုေျပာသည္။
“ပါလီမန္ရဲ႕ ကနဦးရက္ေတြတုန္းကေတာ့ ဖက္ဒရယ္စနစ္တို႔၊ ဓနခဲြေ၀ျဖန္႔ျဖဴးမႈတို႔လုိ ကိစၥမ်ဳိးေတြေျပာလို႔ မရခဲ့ဘူးေပါ့ဗ်ာ။ အခုေတာ့ ဒီအေၾကာင္းေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေဆြးေႏြးလို႔ရေနပါၿပီ။ အျပဳသေဘာ
ေဆာင္တဲ့ တိုးတက္မႈမို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္ခ်မ္းသာပါတယ္”

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြျဖင့္တက္လာေသာ အင္န္အယ္လ္ဒီပါတီမွ ၀ါရင့္လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦး၀င္းထိန္ကလည္း “အခုဆိုရင္ ပါလီမန္ဟာ တကယ့္ကို အသက္၀င္လာၿပီဗ်”ဟု ဆုိသည္။ ေျပာရလွ်င္ ပါတီ၀င္ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားသည္ပင္ ပုံမွန္ဥပေဒျပဳေရးေဆြး ေႏြးပဲြမ်ားတြင္ တက္တက္ႂကြႂကြပါ၀င္လ်က္ ရွိေနၾကသည္။ တပ္မေတာ္၏ သေဘာထားႏွင့္ သီးျခားကင္းလြတ္စြာ၎တုိ႔၏ အရည္အေသြး၊ အေတြးအျမင္မ်ားအလုိက္ ဥပေဒအဆိုျပဳခ်က္မ်ားကို လြတ္ လြတ္လပ္လပ္ ေဆြးေႏြးဆုံးျဖတ္ေန ၾကသည္။ ျပည္သူလူထု၏ ေရြးခ်ယ္မႈသည္ကား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပင္ ျဖစ္ေနဆဲပင္။ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ကား သံသယျဖစ္စရာ မရိွပါေခ်။

ယခုအခါ လာဘ္ျမင္ေသာ ႏုိင္ငံေရးပဲ့ကိုင္တစ္ဦးဟုဆိုၾကရမည့္ ဦးေရႊမန္းအေနႏွင့္ ၂၀၁၅ တြင္ သမၼတျဖစ္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိေကာင္း ရွိႏုိင္ပါသည္။ လာမည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပဲြကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပဖုိ႔ရွိသည္။ ဦးေရႊမန္းမွာ သူ႔ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္းစဥ္ေရွ႕ ဆက္ႏုိင္ေရးအတြက္ ပါလီမန္ကို “ယာဥ္” တစ္ခုအျဖစ္အသုံးျပဳေနသည့္ သ
ေဘာရွိသည္။ ကိစၥေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာဆိုလွ်င္ သမၼတအဖဲြ႕မွ တင္သြင္းလာေသာ အဆိုျပဳခ်က္မ်ားကို
ပင္ ဦးေရႊမန္းဦးေဆာင္ေသာ ပါလီမန္က ျဖတ္ေတာက္ ျပင္ဆင္သည္ မ်ားရွိသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္ရွိ
စနစ္အရ သမၼတကိုပါလီမန္အမတ္မ်ားက ေရြးခ်ယ္ၾကရပါသည္။

ယခုဆုိလွ်င္ ဦးေရႊမန္းမွာ လူသိမ်ား အထင္ရွားဆုံးပါလီမန္အမတ္ျဖစ္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
ႏွင့္ ခုိင္ခုိင္မာမာ မဟာမိတ္ဖဲြ႕ထားႏုိင္သည္။ ထိုမွ်မက သူ၏စိတ္အားထက္သန္မႈႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ အျမင္မ်ားကို လက္ခံ နားေထာင္ႏုိင္စြမ္း၊ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးႏုိင္စြမ္းမ်ားေၾကာင့္ အတိုက္အခံပါလီမန္ အမတ္မ်ား၏ ေလးစားမႈကိုပင္ ရေနသည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အတုိက္အခံပါတီမ်ားၾကား သေဘာကဲြလဲြမႈမ်ားကို ေပါင္းကူးတံတားခင္းေပးႏုိင္
ေလာက္သူ ျဖစ္ေန၍လည္း အေပးအယူေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းမႈမ်ားျဖင့္ ဦးေရႊမန္းကို သမၼတေလာင္းအျဖစ္ လ်ာ
ထားလာႏုိင္စရာရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ သမၼတေရြးခ်ယ္ရာတြင္ လူထုဆႏၵကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားမႈမ်ဳိး မလုပ္လွ်င္ က်န္အလားအလာမွာ ပို၍ပင္ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။

လူထုေခါင္းေဆာင္မွႏုိင္ငံေတာ္သမၼတသို႔
လူထု၏ ေရြးခ်ယ္မႈသည္ကား အျငင္းပြားဖြယ္ရာ မရွိေလာက္ေအာင္ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သာ ျဖစ္သည္။ သူမႏွင့္ သူမ၏ ပါတီအင္န္အယ္လ္ဒီတို႔မွာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအဖြင့္တြင္ အက်ဳိးအမ်ားဆုံးရေနသည္မွာ အထင္အရွားပင္ျဖစ္ သည္။ သူမႏွင့္သမၼတဦးသိန္းစိန္တုိ႔၏ ပုဂိၢဳလ္ေရးအဆင္ေျပမႈ၊ မၾကာေသးမီကမွ ပို၍သိသာထင္ရွားလာေသာ သူမႏွင့္ ဦးေရႊမန္းတို႔ၾကား ပုိမိုနီးစပ္လာမႈမ်ားမွာ ဒီမိုကေရစီျဖစ္စဥ္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ေရြ႕ႏုိင္ေရးအတြက္ ဆုံခ်က္အက်ဆုံးျဖစ္ေနသည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အကူအညီကို ရယူ
ႏုိင္ရန္ ဦးသိန္းစိန္က အတုံ႔အလွည့္အေနျဖင့္ အင္န္အယ္လ္ဒီတရား၀င္ပါတီျဖစ္ေစေရးအတြက္ အဟန္႔အ
တားအေမွာင့္ ပေယာဂမ်ားကို ဖယ္ရွားေပးခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီတြင္က်င္းပမည့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္
ပဲြကိုလည္း လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈရွိေစရမည္ဟု အာမခံခ်က္ေပးခဲ့သည္။ အင္န္အယ္လ္ဒီမွာ အဆိုပါ
ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ပထမဆုံးလြတ္လပ္၍ တရားမွ်
တေသာေရြးေကာက္ပဲြျဖစ္လာခဲ့သည္။ ဆုိခဲ့ပါ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြအေျဖမွာ “ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအိုက္ကြန္” အေနႏွင့္ ဆယ္စုအခ်ဳိ႕ၾကာ ၎အေပၚ သိကၡာခ်ဖို႔ ႀကိဳးစားမႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရသည့္တုိင္ လူထုအေပၚစဲြေဆာင္ႏုိင္စြမ္း အနည္း ငယ္မွ် ေလ်ာ့ပါးမသြားေၾကာင္းလွစ္ျပလုိက္သည့္ သာဓကပင္ျဖစ္သည္။ အင္န္အယ္လ္ဒီက အမတ္ေနရာ ၄၄ ေနရာ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ရာ ၄၃ ေနရာအႏုိင္ရခဲ့သည္။ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ အျပတ္အသတ္ အႏုိင္ရခဲ့သည္လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ယူအက္စ္ဒီပီ အေနႏွင့္ကား မ႐ႈမလွပင္ ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့သည္ဟု ဆိုရပါလိမ့္မည္။ လႊမ္းမိုးထားေသာ အစိုးရ၀န္ထမ္း အမ်ားစု
ရွိရာ ေနျပည္ေတာ္မဲဆႏၵနယ္ေလးခုမွာပင္ အႏုိင္မရခဲ့ပါ။

အင္န္အယ္လ္ဒီကို ေထာက္ခံခဲ့ၾကသူမ်ားမွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဒီမိုကေရစီအတြက္ မဲေပးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ အခိုင္အမာက်က် ဆိုရလွ်င္မူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မဲေပးၾကျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ျပည္သူလူထု၏ အျမင္တြင္ သူမမွာ မိသားစုဘ၀ႏွင့္ လြတ္လပ္မႈကို တုိင္းျပည္အတြက္ စေတးခဲ့ရသူျဖစ္သည္။ ဤစြန္႔လႊတ္မႈအတြက္ လူထုက သူမကိုအသည္းၾကားမွ မဲျပားမ်ားျဖင့္ ေထာက္ခံခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုထက္သူမမွာ၊ ေခတ္သစ္ျမန္မာႏုိင္ငံ
ကို အုတ္ျမစ္ခ်ေပးခဲ့သူ၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ သမီးလည္း ျဖစ္ေလရာတပ္မေတာ္ထဲမွပင္သူမကိုလုိလား
သူေတြ မနည္းမေနာ ရွိေနသည္။

ေျပာရလွ်င္ အာရွႏုိင္ငံေရးမွာ မင္းဆက္သေဘာႏွင့္လည္း ကင္းတတ္ေသးသည္မဟုတ္ရာ သူမ၏ မိဘမ်ဳိး႐ိုးကိုယ္တုိင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၿပိဳင္ဘက္မ်ားထက္ ႏွာတစ္ဖ်ားမက အဆမ်ားစြာကြာေစသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဓာတ္ပုံဆိုလွ်င္ လူထုအခ်စ္ေတာ္ သူမဖခင္ႀကီး၏ စစ္၀တ္စုံအက်ဖိုး႐ိုးဖားရားႀကီး ၀တ္ထားေသာ ဓာတ္ပုံႏွင့္ ယွဥ္တဲြခ်ိတ္ဆဲြေလ့ရွိၾကသည္။ ဤဓာတ္ပုံကို ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရႏွင့္ ေဆြးေႏြးရန္ လန္ဒန္သြားစဥ္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္က႐ုိက္ကူးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိအခ်ိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ အ
သက္(၂)ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္မွ်သာ ရွိပါေသးသည္။ ထိုႏွစ္မွာပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမွာ ႏုိင္ငံေရး ၿပိဳင္ဘက္မ်ား၏ လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္မႈခံခဲ့ရသည္။

မည္သို႔ပင္ရွိေစ ၂၀၁၂ ၾကား ျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အင္န္အယ္လ္ဒီလုံး၀ဥႆံုေအာင္ပဲြဆင္ႏုိင္ခဲ့
သည္မွာ ထူးျခားလွေသာ အလွည့္အေျပာင္းဟု ဆုိရပါလိမ့္မည္။အေၾကာင္းမူ ယခင္တပ္မေတာ္ အစုိးရလက္
ထက္တစ္ေလွ်ာက္လုံး ေလာက္ပင္အင္န္အယ္လ္ဒီမွာဘာတစ္ခုမွ လႈပ္ရွားလို႔မရေအာင္ အတားအဆီး
ခံခဲ့ရသည္။ အင္န္အယ္လ္ဒီေခါင္းေဆာင္ အားလုံးေလာက္မွာလည္း အက်ဥ္းေထာင္ထဲေရာက္ခဲ့ရသည္။ အခ်ဳိ႕ဆိုလွ်င္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားႏွင့္ ခ်ီၿပီးအက်ဥ္းစံ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ အက်ဥ္းက်ခ်ိန္တစ္ေလွ်ာက္လုံး သီးျခားခဲြၿပီးတုိက္ပိတ္ခံ ခဲ့ရသည္မ်ားပင္ရွိသည္။

သုိ႔ႏွင့္တုိင္ သူတို႔ထဲမွ အမ်ားစုမွာ တစ္ခါက ရန္သူေဟာင္းမ်ားအေပၚ ေျပာစမွတ္ျပဳေလာက္ေအာင္ ခြင့္လႊတ္ႏုိင္ခဲ့ၾကပါသည္။ ယခုအခါ ပါလီမန္အမတ္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ယခင္ရန္ဘက္ေဟာင္းမ်ားႏွင့္ လက္တဲြအလုပ္လုပ္ေနၾကၿပီျဖစ္ေသာ ဦး၀င္းထိန္ဆိုလွ်င္ အႏွစ္ ၂၀ မွ်နံရံတံတုိင္းမ်ားၾကားတြင္ ေနခဲ့ရ
သူျဖစ္သည္။ “ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ေယာက္ပီပီ၊ ေဒါသေတြ အာဃာတေတြကို ရင္ထဲမွာ မထားေတာ့ပါ။ လက္စားေခ်ဖုိ႔ အေတြးဆို၍လည္း စိတ္ထဲမွာမရွိပါ”ဟု သူကဆုိပါသည္။
သူ႔စကား “ေဒါသဆိုတာ မီးလိုပဲေလ။ ေလာင္ၿမိဳက္တတ္တာေပါ့။ ပူေလာင္တာေပါ့”

စည္းကမ္းတက် ပါတီတစ္ရပ္ အၿမဲတမ္းျဖစ္ေစေရးအတြက္ ယခုအခါ အင္န္အယ္လ္ဒီမွာ ယခင္ေျမ ေအာက္အတုိက္အခံလႈပ္ရွားမႈအျဖစ္မွ အစိုးရဖဲြ႕ႏုိင္ေလာက္သည့္ ပါတီတစ္ရပ္ျဖစ္လာေစရန္ ေျပာင္းလဲ တည္ေဆာက္လ်က္ရွိေနသည္။ ၿပီး ခဲ့ေသာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြအေတြ႕အႀကံဳအရဆိုလွ်င္ လက္ရွိ ျမန္
မာႏုိင္ငံတြင္ က်င့္သုံးေနေသာ “မဲအမ်ားဆုံးရသူအႏုိင္ရ”ေရြးေကာက္ပဲြစနစ္ (First-post -the-post) အရ
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ ေအးေအးသက္သာ အႏုိင္ရဖို႔မ်ားပါလိမ့္မည္။ လက္ရွိအာ
ဏာရ ယူအက္စ္ဒီပီပါတီအေနႏွင့္မူ အမတ္တစ္ေနရာရဖို႔ပင္ ခက္ခဲေကာင္းခက္ခဲႏုိင္သည္။

အင္န္အယ္လ္ဒီအေနႏွင့္ ၿပီးခဲ့ေသာ မတ္လက ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျပည္လုံးကၽြတ္ကြန္ဂရက္ႀကီးကို က်င္းပခဲ့ပါသည္။ ပါတီ၏ အင္အားကို စနစ္တက်စုစည္းႏုိင္ရန္ႏွင့္ ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ထိေရာက္ထက္ျမက္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္လာေစရန္ ရည္ရြယ္က်င္းပခဲ့ေသာ ကြန္ဂရက္ျဖစ္သည္။ သို႔တေစ အင္န္အယ္လ္ဒီကြန္ဂရက္မွာ အျပည့္အ၀ ေအာင္ျမင္သည္ဟူ၍ကား မဆိုႏုိင္ပါ။ ယခင္က မရွိခဲ့ဖူးေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚ ေ၀ဖန္မႈမ်ားပင္ ရွိသေလာက္ရွိလာသည္။ အထူးသျဖင့္ သူမ၏ေအာ္တိုကရက္စတုိင္ ေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္ေသြးသစ္မ်ား၊ အုိင္ဒီယာသစ္မ်ားကို လက္ခံဖုိ႔ စိတ္အားထက္သန္မႈမရွိစသျဖင့္ ေ၀ဖန္ၾကသည္။

ဤသုိ႔ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသူမ်ားအနက္တစ္ေယာက္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ အလုပ္လုပ္ခဲ့ဖူးေသာ ေဒၚခင္ေလးျဖစ္သည္။ ၎က ပါတီတြင္းအေျခ အေနကို ယခုလိုညည္းညည္း ညဴညဴေျပာျပသည္။ “ေဒၚစုက တစ္ခု
ခုေျပာလုိက္ရင္ အဲဒါေပၚလစီပဲ။ အုိင္ဒီယာသစ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ရင္ တကယ့္အစစ္အမွန္ ဒီဘိတ္လုပ္ ႏုိင္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းက မရွိသေလာက္ကို နည္းတယ္။ တစ္ခါတေလ ကၽြန္မတို႔က ေဒၚစုကိုေ၀ဖန္မိရင္ ပါတီအ
ေပၚသစၥာမရွိဘူး။ အေျပာခံရတယ္”

အင္န္အယ္လ္ဒီကို က်ယ္ျပန္႔ေသာ အေျခခံေပၚမွာ စုစည္းညီၫြတ္ေသာပါတီတစ္ရပ္အျဖစ္ေျပာင္းလဲႏုိင္ဖို႔လိုပါသည္။ သေဘာကဲြလဲြမႈမ်ား မျဖစ္ေစဘဲ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံျခားေရးႏွင့္ နယ္ပယ္တုိင္းတြင္ ခုိင္မာေသာေပၚလစီမ်ား ခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖို႔ လိုသည္။ ဤအရာမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္အခ်ိန္အမ်ားႀကီး ရွိေတာ့သည္လည္း မဟုတ္။ ၂ ႏွစ္မွ်သာ က်န္ေတာ့သည္။ ဤလုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ားသည္ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေခါင္းေဆာင္မႈအတြက္ စမ္းသပ္မႈတစ္ခု ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

အေျမာ္အျမင္ႏွင့္ အေပးအယူ
အကယ္၍ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အႏုိင္ရလွ်င္ပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတျဖစ္လာလိမ့္မည္ဟု ဆိုႏုိင္ဦးမည္ မဟုတ္ပါေခ်။ လက္ရွိဖဲြ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒအရ သူမကိုသမၼတျဖစ္ မလာေစရန္ တားဆီးထားသည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ခုရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ သူမကို ရည္ရြယ္ၿပီး သတ္မွတ္ထားေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္ဟူ၍ပင္ဆိုႏုိင္သည္။ (ပုဒ္မ ၅၉၊ ပုဒ္မခဲြ - စ-ျဖစ္ပါသည္)ဤျပ႒ာန္းခ်က္အရ ဇနီးခင္ပြန္းျဖစ္ေစ၊ သားသမီး ျဖစ္ေစ၊ ႏုိင္ငံျခားသားျဖစ္လွ်င္ အဆိုပါ ပုဂိဳလ္အေနႏွင့္ သမၼတ(သို႔မဟုတ္) ဒုတိယသမၼတျဖစ္ခြင့္ မရွိပါေခ်။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး မိုက္ကယ္အဲရစ္(၁၉၉၉ ခုႏွစ္က ကြယ္လြန္)ႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်ပတ္စ္ပို႔ကိုင္ထားေသာ သားႏွစ္ေယာက္ထြန္းကားခဲ့သည္။

အင္န္အယ္လ္ဒီအေနႏွင့္မူ အဆုိပါ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒကို ဘယ္တုန္းကမွ လက္မခံခဲ့သလို ဤ ဥပေဒျပင္ဆင္ႏုိင္ေရးအတြက္လည္း ေရြးေကာက္ပဲြမဲဆြယ္ကာလကတည္းက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ သို႔ႏွင့္တုိင္ တပ္မေတာ္ဘက္ကမူမည္သို႔ေသာ ဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကိုမဆို ပယ္ခ်မည့္သေဘာရွိေနသည္။ သို႔တေစ ယခုေနာက္ ပိုင္းစိတ္၀င္စားဖို႔ ေကာင္းလာသည္မွာ တပ္မေတာ္ကိုယ္တုိင္က စိတ္ေျပာင္းခ်င္ေျပာင္းလာႏုိင္သည့္ အေနအထားျဖစ္ပါသည္။

တပ္မေတာ္ကိုယ္ပြားတစ္ခုဟု ဆိုႏုိင္ေသာ ဦးေရႊမန္းဦးေဆာင္သည့္ ယူအက္စ္ဒီပီအေနႏွင့္မူ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ အရွိန္အဟုန္ႏွင့္ ေမာင္းႏွင္လာေတာ့မည့္ အင္န္အယ္လ္ဒီ ယႏၲရားႀကီးကို တားဆီးႏုိင္ေလာက္မည့္ တစ္ခုတည္းေသာ
နည္းလမ္းမွာ လက္ရွိေရြးေကာက္ပဲြစနစ္ကိုေျပာင္းၿပီး “အခ်ဳိးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္” (PR စနစ္)ႏွင့္ အစားထိုးဖို႔သာ ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု သေဘာေပါက္နားလည္လာၾကဟန္ရွိသည္။ ဤနည္းျဖင့္သာလွ်င္ ယူအက္စ္ဒီပီမွာ လုံး၀ဖယ္ရွားခံရႏုိင္သည့္ အႏၲရာယ္မွ (အနိမ့္ဆုံးအားျဖင့္) ေရွာင္ရွားႏုိင္စရာရွိပါလိမ့္မည္။ ထို႔ထက္ ပီအာရ္
စနစ္၏ေအာက္တြင္ လူနည္းစုပါတီမ်ားအတြက္လည္း ပိုအခြင့္သာႏုိင္ စရာရွိသည္။

လက္ရွိဖဲြ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒက မည္သို႔ေသာေရြးေကာက္ပဲြ စနစ္က်င့္သုံးရမည္ဆုိသည္ကို တိတိပပ သတ္မွတ္ထားသည္ေတာ့ မရွိပါ။ တစ္ခုပဲရွိသည္။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ကို မဲဆႏၵနယ္တစ္ခု၊ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းရမည္ဟုဆိုထားရာ ပီအာရ္စနစ္ကို က်င့္သုံးေတာ့မည္ဆုိလွ်င္ လက္ရွိ
အေျခခံဥပေဒကို တစ္စုံတစ္ရာျပင္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လက ပါလီမန္တြင္ ယူအက္စ္ဒီပီက အေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္စိစစ္ရန္လႊတ္ေတာ္ေကာ္မရွင္တစ္ရပ္ဖဲြ႕စည္းဖုိ႔ အဆုိျပဳခဲ့ပါသည္။ ဘာေၾကာင့္
ဤသို႔ စိစစ္ဖို႔လိုသည္ဆိုသည္ကုိမူ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားျခင္း မရိွခဲ့ပါ။
ယူအက္စ္ဒီပီအေနႏွင့္ လက္ရွိအေျခခံဥပေဒကို ျပင္လိုလွ်င္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေနရာအမ်ားစုရထား
ေသာလက္ရွိအခ်ိန္သာ အေကာင္းဆုံးျဖစ္သည္ကိုမူ လူတုိင္းရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိႏုိင္ပါသည္။

လူမ်ဳိးစုပါတီမ်ားျဖစ္ေသာ ကရင္၊ ခ်င္းႏွင့္ ရွမ္းပါတီမ်ားမွ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အျခား ပါတီငယ္မ်ားကလည္း ပီအာရ္စနစ္ကို ေထာက္ခံမည့္ပုံရွိသည္။ လူမ်ဳိးစုပါတီေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားအေနႏွင့္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ ယူအက္စ္ဒီပီ အျပတ္ႏုိင္ခဲ့သလို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ လည္း အင္န္အယ္လ္ဒီ အျပတ္ႏုိင္သြားႏုိင္မည္ကုိ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနၾကဟန္ ရွိသည္။ သူတုိ႔အျမင္တြင္ အဆိုပါ ပါတီႀကီးႏွစ္ခုလုံးမွာ ဗမာ
လူမ်ဳိးစုအက်ဳိးစီးပြားကုိသာ ကုိယ္စားျပဳၾကသည္ျဖစ္ရာ အျပည့္အ၀မယံုၾကည္ႏုိင္ၾကပါေခ်။ လူမ်ဳိးစုပါတီမ်ားစုေပါင္းၿပီး ဖက္ဒရယ္ပါတီ ကို ပါတီသစ္တစ္ရပ္ဖဲြ႕စည္းဖို႔ ညႇိႏႈိင္းေျပာဆိုေနၾကသည္မ်ားလည္း ရွိသည္။ ဤသို႔ေသာ တပ္ေပါင္းစု မ်ဳိးျဖင့္သာ အင္န္အယ္လ္ဒီႏွင့္ ယူအက္စ္ဒီပီတို႔ကို စိန္ေခၚႏုိင္မည္ျဖစ္သလို ပီအာရ္စနစ္ေအာက္တြင္ ပို၍ ေအာင္ျမင္မႈရလိမ့္မည္ ဟု ယူဆထားၾကဟန္ ရွိပါသည္။

ေျပာရလွ်င္ အေျခအေနမွာ ဘာတစ္ခုမွ ကံေသကံမမဆိုသာ သည့္ စြန္႔စားမႈႏွင့္ အရင္းတည္ၾကရမည့္ အေနအထားဟု ဆုိၾကရမည့္ သေဘာရွိသည္။ အကယ္၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတျဖစ္ေရးအတြက္တားဆီးပိတ္ပင္ထားေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္ကိုသာ ဖယ္ရွား ေပးလွ်င္ အင္န္အယ္လ္ဒီဘက္မွ လည္း အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ပီအာရ္စနစ္ကို လက္ခံေကာင္း လက္ခံပါလိမ့္မည္။ ေနျပည္ေတာ္တြင္ “လိမၼာပါးနပ္ေသာ ႏုိင္ငံေရး အေပးအယူ”တစ္ခု ရွိလာေလမည္လား မွန္းဆရပါသည္။

စာၫႊန္း- Suu Kyi for President? (The Economist; May 25 th, 2013)
Credit To 7Day Journal
Read More »

နဂါးရယ္၊ လင္းယုန္ရယ္၊ ေဒါင္းရယ္

Photo: နဂါးရယ္၊ လင္းယုန္ရယ္၊ ေဒါင္းရယ္ 
-------------------------------------
ေရးသားသူ- ရဲမုိး

အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္အိုဘားမားက ျမန္မာႏိုင္ငံကို သမိုင္း၀င္ခရီးစဥ္အျဖစ္ ေရာက္မလာမီ ေျခာက္ရက္အလိုက ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၊ တိုက်ဳိၿမိဳ႕မွာ အနာဂတ္ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးအတြက္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ စကားတစ္ခြန္းကို ေျပာခဲ့သည္။
 
“ကၽြန္ေတာ္ဟာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပထမဆံုးပစိဖိတ္သမၼတျဖစ္တယ္”
 
ပစိဖိတ္သမုဒၵရာထဲက ဟာ၀ုိင္ယီကၽြန္းမွာေမြးသည့္ အိုဘားမားက အာရွပစိဖိတ္ေဒသသည္ အေမရိကန္တုိ႔အတြက္ အခ်က္အခ်ာအက်ဆံုးေနရာျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသတြင္းက မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ ၿပိဳင္ဘက္မ်ားကို သတိေပးလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ႀကီးထြားလႈပ္ရွားလာသည့္ တ႐ုတ္နဂါးကို သုတ္ဖို႔ျပင္ဆင္သည့္ အေမရိကန္လင္းယုန္၏ တပ္လွန္႔သံျဖစ္သည္။
 
အိုဘားမား တိုက်ဳိၿမိဳ႕မွာ မိန္႔ခြန္းမေျပာခင္တစ္ႏွစ္တိတိအလို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလမွာ ႏုိင္ငံျခား
၀န္ႀကီးဟီလာရီကလင္တန္က “အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ပစိဖိတ္ ရာစုႏွစ္”ဆုိသည့္ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ကို   (Foreign Policy) မဂၢဇင္းႀကီးမွာ ေရးခဲ့သည္။

“အာရွပစိဖိတ္ေဒသသည္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေရး၏ အဓိကေမာင္းႏွင္ အားျဖစ္လာခဲ့ပါၿပီ”ဟု ဟီလာရီက ေရးသားခဲ့သည့္အျပင္ "လာမည့္ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း ကၽြန္မတို႔အေနနဲ႔ အခ်ိန္ နဲ႔စြမ္းအင္ေတြကို ဘယ္မွာျမႇဳပ္ႏွံ မယ္ဆိုတာကို စမတ္က်က်နဲ႔ စနစ္ တက်လုပ္ႏုိင္ဖို႔လုိအပ္တယ္။ ဒါမွ (ကမၻာေပၚမွာ)ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္မယ္”ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ အာရွပစိဖိတ္ႏုိင္ငံမ်ား၏ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္မႈကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
 
သမၼတေဂ်ာ့ခ်္ဒဗလ်ဴဘြတ္ရွ္ လက္ထက္က “အၾကမ္းဖက္သမား ႏွိမ္နင္းေရး”မ်ားျဖင့္ လံုးခ်ာလည္ လိုက္ခဲ့သည့္အတြက္ ေဒသတြင္း ႀကီးထြားလာသည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ တန္ခိုးၾသဇာကို တန္ျပန္အေရးယူမႈအားနည္းခဲ့မႈကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖုိ႔ အေရးတႀကီးႀကိဳးစားလာၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ 
 
အေမရိကန္တုိ႔ အေနႏွင့္ တ႐ုတ္ကို ေသနတ္တစ္ခ်က္မေဖာက္ဘဲ ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔က အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အာဖရိကေရနံမ်ားကို တ႐ုတ္တို႔တင္သြင္းရာ မလကၠာေရလက္ၾကားႏွင့္ အေနာက္ပစိဖိတ္ေဒသကုိ ေရတပ္ျဖင့္ ပိတ္ဆို႔လိုက္ဖို႔ ျဖစ္သည္။
 
“မလကၠာျပႆနာ (Malacca Dilemma)” ဟု တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္တုိ႔ ေခါင္းခဲသည့္ အနာဂတ္ စိန္ေခၚမႈအတြက္  ထြက္ေပါက္   Plan  B  ကို တ႐ုတ္တုိ႔ ဦးေႏွာက္မုန္တုိင္းဆင္ခဲ့ၾကသည္။
 
၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ယူနန္တကၠသိုလ္က ပညာရွင္တစ္စုက ျမန္မာႏုိင္ငံစစ္ေတြၿမိဳ႕မွ တ႐ုတ္ျပည္ကူမင္းသို႔ ေရနံပိုက္လုိင္းသြယ္တန္းဖို႔ ပီကင္းအစိုးရကို စာတမ္းတစ္ေစာင္တင္ျပခဲ့သည္။ ေနာင္ျဖစ္လာမည့္ ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ ေငြ႕ပိုက္လုိင္းမ်ားအတြက္အႀကိဳစိတ္ကူးျဖစ္ပါသည္။
 
မလကၠာေရလက္ၾကားကို ပိတ္ဆို႔ခံရလွ်င္ ေလာင္စာဆက္လက္ရရွိေရး အျခားအစီအမံမ်ားအျဖစ္ တ႐ုတ္-႐ုရွေရနံပိုက္လုိင္း၊ တ႐ုတ္-ကာဇက္စတန္ေရနံပိုက္လုိင္း၊  တ႐ုတ္-႐ုရွဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လုိင္း၊ တ႐ုတ္-တာ့က္မင္နစ္စတန္ဓာတ္ ေငြ႔ပိုက္လိုင္း၊ တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းႏွင့္ တ႐ုတ္-ျမန္ မာေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လုိင္းတုိ႔ကို သြယ္တန္းဖို႔အားထုတ္ခဲ့ၾကသည္။
 
ျမန္မာသည္ တ႐ုတ္တို႔အ တြက္ အေရးႀကီးသည့္   Plan B   ျဖစ္လာခဲ့ၿပီ။
 
၂၁ ရာစုကို တ႐ုတ္တုိ႔စိုးမိုးဖို႔ အတြက္ ပီကင္းကေရးဆြဲသည့္ မဟာဗ်ဴဟာက “သမုဒရာႏွစ္စင္းမူ၀ါဒ”(Two Oceans Policy)   ျဖစ္သည္။ သေဘာက တ႐ုတ္ျပည္၏ အေရွ႕ဘက္ကမ္း႐ိုးတန္းမ်ားရွိ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာႏွင့္ ေတာင္ဘက္ရွိ အိႏိၵယသမုဒၵရာကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားဖုိ႔ပင္ျဖစ္သည္။ အိႏိၵယသမုဒၵရာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္လွ်င္ အေမရိကန္ေရတပ္၏ ရန္က ေရွာင္ကြင္းႏုိင္မည့္အျပင္ ၿပိဳင္ဘက္အိႏိၵယႏုိင္ငံကိုလည္း ဟန္႔တားႏုိင္မည္ဟု ပီကင္းက ေတြးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္ျပည္၏ ပထ၀ီအေနအထားက အိႏိယ သမုဒရာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ဖို႔အခြင့္အေရး မေပးပါ။ ထုိအခါ တ႐ုတ္တို႔ 
“ေတာင္ဘက္ေမွ်ာ္” (Look South) ဗ်ဴဟာကို ထပ္မံေရးဆြဲၾကပါသည္။ သေဘာကေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္၏ ေတာင္ဘက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံကတစ္ဆင့္ အိႏိၵယသမုဒၵရာကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ေတာင္ဘက္ရွိ ကုန္းတြင္းပိတ္ေဒသမ်ားအတြက္ ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ရဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကို “စႀကႍေဒသ” (Transport Corridor) အျဖစ္ အသံုးျပဳဖုိ႔လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္အစိတ္ခန္႔ကတည္းက တ႐ုတ္ပညာရွင္မ်ား ေတြးေတာခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္တို႔အတြက္ တ႐ုတ္ကို ေဒသတြင္း “ပိတ္ဆုိ႔မႈ” (Containment) ျပဳလုပ္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးႏွစ္ႏုိင္ငံက ျမန္မာႏွင့္ ဗီယက္နမ္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုးမွာ တစ္ခ်ိန္က တ႐ုတ္ႏွင့္ စစ္ခင္းခဲ့ေသာ သမုိင္းရွိခဲ့ၿပီး ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ မ်ားကိုလည္း ခ်ဳပ္ကိုင္ထားၾက သည္။ ၁၇၆၅ မွ ၁၇၆၉ ခုႏွစ္အ ထိ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ တ႐ုတ္-ျမန္မာ စစ္ပြဲမ်ားမွာ တ႐ုတ္က်ဴးေက်ာ္တပ္မ်ားကို ဆင္ျဖဴရွင္၏ တပ္မ်ားက ေလးႀကိမ္တုိင္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ တုိက္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္ကို ပထ၀ီ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား မွတ္မိၾကသည္။

အိမ္နီးခ်င္း ၁၄ ႏုိင္ငံႏွင့္ ထိစပ္ေနသည့္ တ႐ုတ္ကိုယ္တုိင္က ဒီမိုကေရစီမဟုတ္သည့္အတြက္ ကပ္လ်က္ႏုိင္ငံမ်ားကို ဒီမိုကရက္တစ္ ျဖစ္ေစခ်င္သည့္ ဆႏၵရွိဟန္မတူပါ။ သူ႔နယ္နိမိတ္ႏွင့္ကပ္လ်က္ရွိသည့္ အာဏာရွင္ႏုိင္ငံမ်ားကို လံုၿခံဳေရး အတြက္ ၾကားခံနယ္ေျမ(Buffer Zone) အျဖစ္ ေမြးျမဴလိုသူျဖစ္သည္။
 
မေရတြက္ႏုိင္သည့္ ျပႆနာမ်ားေပးေနသည့္တိုင္ ေျမာက္ကိုရီးယားကို တ႐ုတ္တုိ႔ ေမြးထားရျခင္းသည္ ဒီမုိကရက္တစ္ျဖစ္သည့္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ အိမ္ခ်င္းမထိစပ္ခ်င္သည့္ မူ၀ါဒေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
 
ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးသည္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြက္ ႀကီးမားသည့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကို ယူေဆာင္ထားခဲ့သည္။
 
သို႔ႏွင့္ စြမ္းအင္၊ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ အခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိးက ျမန္မာကို တ႐ုတ္တို႔အတြက္ အေရးႀကီးဆံုးေသာ့ခ်က္ေန ရာတစ္ခုျဖစ္လာဖို႔ တြန္းပို႔ခဲ့ၾကသည္။
 
တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္တုိ႔၏ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးကစားပြဲတြင္ ျမန္မာသည္အေရးပါသည့္ က်ားကြက္တစ္ခုျဖစ္လာပါသည္။ အျခားအေရးပါသည့္ ကစားသမားမ်ားအျဖစ္ အိႏိၵယႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔လည္း ႀကိဳး၀ုိင္းအတြင္းကို ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၾကပါၿပီ။ “အာရွပစိဖိတ္ေခတ္”မွာ ျမန္မာေရွ႕တန္းက ေနရာရဖို႔ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္သင့္သည္။ အေမရိကန္ကို အ လြန္အမင္းတိမ္းၫႊတ္သည့္အတြက္ ႐ုရွ၏ က်ဴးေက်ာ္မႈကိုခံခဲ့ရသည့္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ၏ သင္ခန္းစာကို ယူသင့္သလို တ႐ုတ္ကို အလြန္အမင္းတိမ္းၫႊတ္သည့္အတြက္ အနာဂတ္အမွီ အခိုကင္းမႈကို ဆံုး႐ႈံးရသည့္ ကေမၻာဒီးယား၏ သင္ခန္းစာကိုလည္း ေလ့လာသင့္ပါသည္။ တစ္ဖက္ဖက္ကို ေလာင္းေၾကးအားလံုးခ်ထုိးသည့္ ဗ်ဴဟာကို မယံုစားသင့္ပါ။
 
ျမန္မာတုိ႔ ပါးနပ္ဖို႔အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္မွာရွိေနသည္။ တ႐ုတ္နဂါးႏွင့္ အေမရိကန္လင္းယုန္တုိ႔ အၾကားမွာ ျမန္မာ့ေဒါင္းလွလွပပကျပဖို႔လိုပါလိမ့္မည္။
ေရးသားသူ- ရဲမုိး

အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္အိုဘားမားက ျမန္မာႏိုင္ငံကို သမိုင္း၀င္ခရီးစဥ္အျဖစ္ ေရာက္မလာမီ ေျခာက္ရက္အလိုက ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၊ တိုက်ဳိၿမိဳ႕မွာ အနာဂတ္ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးအတြက္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ စကားတစ္ခြန္းကို ေျပာခဲ့သည္။

“ကၽြန္ေတာ္ဟာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပထမဆံုးပစိဖိတ္သမၼတျဖစ္တယ္”

ပစိဖိတ္သမုဒၵရာထဲက ဟာ၀ုိင္ယီကၽြန္းမွာေမြးသည့္ အိုဘားမားက အာရွပစိဖိတ္ေဒသသည္ အေမရိကန္တုိ႔အတြက္ အခ်က္အခ်ာအက်ဆံုးေနရာျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသတြင္းက မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ ၿပိဳင္ဘက္မ်ားကို သတိေပးလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ႀကီးထြားလႈပ္ရွားလာသည့္ တ႐ုတ္နဂါးကို သုတ္ဖို႔ျပင္ဆင္သည့္ အေမရိကန္လင္းယုန္၏ တပ္လွန္႔သံျဖစ္သည္။

အိုဘားမား တိုက်ဳိၿမိဳ႕မွာ မိန္႔ခြန္းမေျပာခင္တစ္ႏွစ္တိတိအလို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလမွာ ႏုိင္ငံျခား
၀န္ႀကီးဟီလာရီကလင္တန္က “အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ပစိဖိတ္ ရာစုႏွစ္”ဆုိသည့္ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ကို (Foreign Policy) မဂၢဇင္းႀကီးမွာ ေရးခဲ့သည္။

“အာရွပစိဖိတ္ေဒသသည္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေရး၏ အဓိကေမာင္းႏွင္ အားျဖစ္လာခဲ့ပါၿပီ”ဟု ဟီလာရီက ေရးသားခဲ့သည့္အျပင္ "လာမည့္ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း ကၽြန္မတို႔အေနနဲ႔ အခ်ိန္ နဲ႔စြမ္းအင္ေတြကို ဘယ္မွာျမႇဳပ္ႏွံ မယ္ဆိုတာကို စမတ္က်က်နဲ႔ စနစ္ တက်လုပ္ႏုိင္ဖို႔လုိအပ္တယ္။ ဒါမွ (ကမၻာေပၚမွာ)ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္မယ္”ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ အာရွပစိဖိတ္ႏုိင္ငံမ်ား၏ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္မႈကို ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

သမၼတေဂ်ာ့ခ်္ဒဗလ်ဴဘြတ္ရွ္ လက္ထက္က “အၾကမ္းဖက္သမား ႏွိမ္နင္းေရး”မ်ားျဖင့္ လံုးခ်ာလည္ လိုက္ခဲ့သည့္အတြက္ ေဒသတြင္း ႀကီးထြားလာသည့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ တန္ခိုးၾသဇာကို တန္ျပန္အေရးယူမႈအားနည္းခဲ့မႈကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖုိ႔ အေရးတႀကီးႀကိဳးစားလာၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္တုိ႔ အေနႏွင့္ တ႐ုတ္ကို ေသနတ္တစ္ခ်က္မေဖာက္ဘဲ ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔က အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အာဖရိကေရနံမ်ားကို တ႐ုတ္တို႔တင္သြင္းရာ မလကၠာေရလက္ၾကားႏွင့္ အေနာက္ပစိဖိတ္ေဒသကုိ ေရတပ္ျဖင့္ ပိတ္ဆို႔လိုက္ဖို႔ ျဖစ္သည္။

“မလကၠာျပႆနာ (Malacca Dilemma)” ဟု တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္တုိ႔ ေခါင္းခဲသည့္ အနာဂတ္ စိန္ေခၚမႈအတြက္ ထြက္ေပါက္ Plan B ကို တ႐ုတ္တုိ႔ ဦးေႏွာက္မုန္တုိင္းဆင္ခဲ့ၾကသည္။

၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ယူနန္တကၠသိုလ္က ပညာရွင္တစ္စုက ျမန္မာႏုိင္ငံစစ္ေတြၿမိဳ႕မွ တ႐ုတ္ျပည္ကူမင္းသို႔ ေရနံပိုက္လုိင္းသြယ္တန္းဖို႔ ပီကင္းအစိုးရကို စာတမ္းတစ္ေစာင္တင္ျပခဲ့သည္။ ေနာင္ျဖစ္လာမည့္ ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ ေငြ႕ပိုက္လုိင္းမ်ားအတြက္အႀကိဳစိတ္ကူးျဖစ္ပါသည္။

မလကၠာေရလက္ၾကားကို ပိတ္ဆို႔ခံရလွ်င္ ေလာင္စာဆက္လက္ရရွိေရး အျခားအစီအမံမ်ားအျဖစ္ တ႐ုတ္-႐ုရွေရနံပိုက္လုိင္း၊ တ႐ုတ္-ကာဇက္စတန္ေရနံပိုက္လုိင္း၊ တ႐ုတ္-႐ုရွဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လုိင္း၊ တ႐ုတ္-တာ့က္မင္နစ္စတန္ဓာတ္ ေငြ႔ပိုက္လိုင္း၊ တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းႏွင့္ တ႐ုတ္-ျမန္ မာေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လုိင္းတုိ႔ကို သြယ္တန္းဖို႔အားထုတ္ခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာသည္ တ႐ုတ္တို႔အ တြက္ အေရးႀကီးသည့္ Plan B ျဖစ္လာခဲ့ၿပီ။

၂၁ ရာစုကို တ႐ုတ္တုိ႔စိုးမိုးဖို႔ အတြက္ ပီကင္းကေရးဆြဲသည့္ မဟာဗ်ဴဟာက “သမုဒရာႏွစ္စင္းမူ၀ါဒ”(Two Oceans Policy) ျဖစ္သည္။ သေဘာက တ႐ုတ္ျပည္၏ အေရွ႕ဘက္ကမ္း႐ိုးတန္းမ်ားရွိ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာႏွင့္ ေတာင္ဘက္ရွိ အိႏိၵယသမုဒၵရာကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားဖုိ႔ပင္ျဖစ္သည္။ အိႏိၵယသမုဒၵရာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္လွ်င္ အေမရိကန္ေရတပ္၏ ရန္က ေရွာင္ကြင္းႏုိင္မည့္အျပင္ ၿပိဳင္ဘက္အိႏိၵယႏုိင္ငံကိုလည္း ဟန္႔တားႏုိင္မည္ဟု ပီကင္းက ေတြးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္ျပည္၏ ပထ၀ီအေနအထားက အိႏိယ သမုဒရာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ဖို႔အခြင့္အေရး မေပးပါ။ ထုိအခါ တ႐ုတ္တို႔
“ေတာင္ဘက္ေမွ်ာ္” (Look South) ဗ်ဴဟာကို ထပ္မံေရးဆြဲၾကပါသည္။ သေဘာကေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္၏ ေတာင္ဘက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံကတစ္ဆင့္ အိႏိၵယသမုဒၵရာကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ေတာင္ဘက္ရွိ ကုန္းတြင္းပိတ္ေဒသမ်ားအတြက္ ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ရဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကို “စႀကႍေဒသ” (Transport Corridor) အျဖစ္ အသံုးျပဳဖုိ႔လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္အစိတ္ခန္႔ကတည္းက တ႐ုတ္ပညာရွင္မ်ား ေတြးေတာခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္တို႔အတြက္ တ႐ုတ္ကို ေဒသတြင္း “ပိတ္ဆုိ႔မႈ” (Containment) ျပဳလုပ္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးႏွစ္ႏုိင္ငံက ျမန္မာႏွင့္ ဗီယက္နမ္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုးမွာ တစ္ခ်ိန္က တ႐ုတ္ႏွင့္ စစ္ခင္းခဲ့ေသာ သမုိင္းရွိခဲ့ၿပီး ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ မ်ားကိုလည္း ခ်ဳပ္ကိုင္ထားၾက သည္။ ၁၇၆၅ မွ ၁၇၆၉ ခုႏွစ္အ ထိ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ တ႐ုတ္-ျမန္မာ စစ္ပြဲမ်ားမွာ တ႐ုတ္က်ဴးေက်ာ္တပ္မ်ားကို ဆင္ျဖဴရွင္၏ တပ္မ်ားက ေလးႀကိမ္တုိင္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ တုိက္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္ကို ပထ၀ီ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား မွတ္မိၾကသည္။

အိမ္နီးခ်င္း ၁၄ ႏုိင္ငံႏွင့္ ထိစပ္ေနသည့္ တ႐ုတ္ကိုယ္တုိင္က ဒီမိုကေရစီမဟုတ္သည့္အတြက္ ကပ္လ်က္ႏုိင္ငံမ်ားကို ဒီမိုကရက္တစ္ ျဖစ္ေစခ်င္သည့္ ဆႏၵရွိဟန္မတူပါ။ သူ႔နယ္နိမိတ္ႏွင့္ကပ္လ်က္ရွိသည့္ အာဏာရွင္ႏုိင္ငံမ်ားကို လံုၿခံဳေရး အတြက္ ၾကားခံနယ္ေျမ(Buffer Zone) အျဖစ္ ေမြးျမဴလိုသူျဖစ္သည္။

မေရတြက္ႏုိင္သည့္ ျပႆနာမ်ားေပးေနသည့္တိုင္ ေျမာက္ကိုရီးယားကို တ႐ုတ္တုိ႔ ေမြးထားရျခင္းသည္ ဒီမုိကရက္တစ္ျဖစ္သည့္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ အိမ္ခ်င္းမထိစပ္ခ်င္သည့္ မူ၀ါဒေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးသည္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြက္ ႀကီးမားသည့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကို ယူေဆာင္ထားခဲ့သည္။

သို႔ႏွင့္ စြမ္းအင္၊ လံုၿခံဳေရးႏွင့္ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ အခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိးက ျမန္မာကို တ႐ုတ္တို႔အတြက္ အေရးႀကီးဆံုးေသာ့ခ်က္ေန ရာတစ္ခုျဖစ္လာဖို႔ တြန္းပို႔ခဲ့ၾကသည္။

တ႐ုတ္ႏွင့္ အေမရိကန္တုိ႔၏ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးကစားပြဲတြင္ ျမန္မာသည္အေရးပါသည့္ က်ားကြက္တစ္ခုျဖစ္လာပါသည္။ အျခားအေရးပါသည့္ ကစားသမားမ်ားအျဖစ္ အိႏိၵယႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔လည္း ႀကိဳး၀ုိင္းအတြင္းကို ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၾကပါၿပီ။ “အာရွပစိဖိတ္ေခတ္”မွာ ျမန္မာေရွ႕တန္းက ေနရာရဖို႔ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္သင့္သည္။ အေမရိကန္ကို အ လြန္အမင္းတိမ္းၫႊတ္သည့္အတြက္ ႐ုရွ၏ က်ဴးေက်ာ္မႈကိုခံခဲ့ရသည့္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ၏ သင္ခန္းစာကို ယူသင့္သလို တ႐ုတ္ကို အလြန္အမင္းတိမ္းၫႊတ္သည့္အတြက္ အနာဂတ္အမွီ အခိုကင္းမႈကို ဆံုး႐ႈံးရသည့္ ကေမၻာဒီးယား၏ သင္ခန္းစာကိုလည္း ေလ့လာသင့္ပါသည္။ တစ္ဖက္ဖက္ကို ေလာင္းေၾကးအားလံုးခ်ထုိးသည့္ ဗ်ဴဟာကို မယံုစားသင့္ပါ။

ျမန္မာတုိ႔ ပါးနပ္ဖို႔အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ပထ၀ီႏုိင္ငံေရးကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္မွာရွိေနသည္။ တ႐ုတ္နဂါးႏွင့္ အေမရိကန္လင္းယုန္တုိ႔ အၾကားမွာ ျမန္မာ့ေဒါင္းလွလွပပကျပဖို႔လိုပါလိမ့္မည္။ 
Credit To 7Day Journal
Read More »

၂၀၁၅ မွာ သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္သင့္သူ

Photo: ၂၀၁၅ မွာ သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္သင့္သူ
...........................................
(သိန္းထက္ေအာင္)

အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းေရးေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ ျပည္ပ ခရီးစဥ္တစ္ခုတြင္ ၎အေနႏွင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတျဖစ္လိုေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္ လဆန္းက ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ကမၻာ့စီးပြားေရး ဖိုရမ္၌ သတင္းဌာန တစ္ခု၏ ေမးျမန္းခ်က္ကို ေျဖၾကားရာတြင္လည္း အလားတူ ေျဖၾကားခဲ့ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ သူရဦးေရႊမန္းကလည္း ၎၏ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္တြင္ RFA သတင္းဌာန၏ အေမးကို ေျဖၾကားရာ၌ ၎အေနႏွင့္ သမၼတလုပ္ရန္ ဆႏၵရိွေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု သိရိွရပါသည္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ငယ္စဥ္ လူမွန္း မသိတသိ အခ်ိန္တြင္ မိဘ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္း မ်ားက “လူေလးႀကီးရင္ ဘာလုပ္မယ္” ဟူေသာ ေမးခြန္းမ်ဳိး မၾကာခဏ အေမးခံခဲ႔ရဖူးပါသည္။ ထိုစဥ္က ငယ္လည္း ငယ္ေသး သျဖင့္ မည္မည္ရရ အေျဖ မေပးႏိုင္ခဲ႔ပါ။ ကိုယ္ႏွင့္ နီးစပ္ရာမ်ားကိုသာ ၾကည့္၍ အားက်မိက်ရာ “ဆရာဝန္ႀကီး လုပ္ခ်င္တယ္” ၊ “စစ္ဗိုလ္ႀကီးလုပ္မယ္” ၊ “ အင္ဂ်င္နီယာႀကီးျဖစ္ခ်င္တယ္” ဟူ၍သာ ေျဖၾကားခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ အရြယ္ေရာက္လာ၍ အတန္းပညာ အသင့္အတင့္ ရိွလာေသာအခ်ိန္ တြင္ ကိုယ္ဝါသနာပါရာ လုပ္ငန္း၊ သို႔မဟုတ္ ဘဝတြင္ တက္လမ္းရိွရာ လုပ္ငန္း၊ သို႔မဟုတ္ ဝင္ေငြ ေကာင္းသည့္ လုပ္ငန္းတို႔ကို စိတ္ကူးယဥ္ အိပ္မက္ မက္ၾကျပန္ပါသည္။

ေလာကတြင္ စိတ္ကူးယဥ္ အိပ္မက္အဆင့္ကိုလည္း မေက်ာ္လြန္ႏိုင္၊ မိမိ ျဖစ္ခ်င္ လုပ္ခ်င္သည္တို႔ကို လည္း လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ဘဲ စိတ္ကူးယဥ္ သံသရာထဲမွာပင္ ဘဝကို ေရစံုေမ်ာ လိုက္ေနၾကသူ အေျမာက္အျမား ရိွၾကသကဲ႔သို႔ မိမိျဖစ္ခ်င္သည္ကို ႀကီးမားေသာ ရည္မွန္းခ်က္ထား ရိွကာ မျဖစ္မေန တစိုက္မတ္မတ္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကသူ အနည္းစုလည္း ရိွၾကပါသည္။

ေအာင္ျမင္လိုသူ အမ်ားစုမွာ မိမိ တစ္ကိုယ္ေရအတြက္ႏွင့္ မိမိ၏ မိသားစု ေဆြမ်ဳိးအသိုင္းအဝိုင္း အတြက္ မွ်ေလာက္သာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ထားရိွၾကၿပီး ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ အတူ ေက်ာ္ၾကားမႈကိုလည္း မက္ေမာစြာ လိုခ်င္ၾကပါသည္၊ သို႔ေသာ္ မည္သူ တစ္စံုတစ္ေယာက္ကမွ် “ကြၽန္ေတာ္၊ ကြၽန္မ ေက်ာ္ၾကားခ်င္ပါတယ္” ဟူ၍ မေျပာပါ၊ အလြန္နည္းေသာ အေရအတြက္သာလွ်င္ ရရိွလာေသာ ေအာင္ျမင္မႈကို အမ်ား အက်ဳိးအတြက္ ႀကီးမားေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားရိွကာ မိမိ၏ ကိုယ္က်ဳိးကို စြန္႔လႊတ္၍ အနစ္နာခံႏိုင္ၾကပါသည္။ ၎တို႔သည္ ေက်ာ္ၾကားမႈကိုလည္း မက္ေမာသူမ်ား မဟုတ္ ၾကပါ။

အခ်ဳိ႕ေသာ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္တို႔သည္ မိမိကိုယ္တိုင္ ဝါယမစိုက္ထုတ္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ ရန္သာ လိုအပ္ေသာ္လည္း အႏုပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားအတြက္မူ ေအာင္ျမင္မႈ ရရိွရန္ အမ်ား၏ ေထာက္ခံအားေပးမႈ လိုအပ္ပါသည္။ ေအာင္ျမင္မႈပန္းတိုင္ဟု ဆိုရာတြင္လည္း သာမန္ အားျဖင့္ လူတစ္ဦးသည္ သူျဖစ္ခ်င္သည့္ အေျခအေန၊ အဆင့္အတန္း၊ ဝင္ေငြ၊ ပရိသတ္ ရရိွလွ်င္ ေအာင္ျမင္ၿပီဟု ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း တိုင္းက်ဳိးေဆာင္၍ ျပည္က်ဳိးျပဳရန္ ဆႏၵရိွသူ ႏိုင္ငံေရးသမား တစ္ဦး အတြက္မူ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္႐ံု၊ ဝန္ႀကီးျဖစ္႐ံု၊ သမၼတ ျဖစ္႐ံုမွ်ျဖင့္ ျပည့္စံု လံုေလာက္သည္ မဟုတ္ပါ။ ၎၏ အႏိၲမ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး၊ ျပည္သူမ်ား၏ စားဝတ္ေနေရး ေျပလည္ေစေရး၊ လူေနမႈ အဆင့္အတန္း ျမင့္မားေရး စသည္တို႔ကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွသာလွ်င္ ၎အေနႏွင့္ ေအာင္ျမင္မႈ ပန္းတိုင္သို႔ ေရာက္ရိွသည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။

ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ သူရဦးေရႊမန္းက သမၼတျဖစ္မွ ျပည္သူ၏ အက်ဳိးကို ပိုမိုေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ ဆိုလွ်င္ သမၼတျဖစ္ခ်င္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသကဲ့သို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း တိုင္းျပည္ အက်ဳိး ျပည္သူ႕ အက်ဳိးကို သယ္ပိုး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ပိုမို လုပ္ပိုင္ခြင့္ရိွသည့္ သမၼတအျဖစ္ ကို ရလိုေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ဖူးပါသည္ (စကားလံုး အတိအက် မဟုတ္ပါ)။

ဤသို႔ဆိုလွ်င္၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတျဖစ္ရန္ ဆႏၵရိွသူ ႏွစ္ဦးမွာ သမၼတျဖစ္ခ်င္႐ံု သက္သက္ မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံႏွင့္ ျပည္သူ႕အက်ဳိးကို သယ္ပိုးရန္ျဖစ္ရာ ျပည္သူ တစ္ဦးအေနႏွင့္ ႀကိဳဆိုပါသည္။ လက္ရိွသမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္ကလည္း က်န္းမာေရးေကာင္း၍ ျပည္သူကလည္း လိုအပ္လွ်င္ ဆက္လက္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္သြားရန္ ဆႏၵရိွေၾကာင္း ယခင္က အေမးအေျဖ တစ္ခုတြင္ ေျဖၾကား ခဲ့ဖူးပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံတြင္ ျပည္သူက ႀကိဳက္တိုင္း လည္း သမၼတ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ သမၼတေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ သံုးဖြဲ႕က ဒု-သမၼတ သံုးဦးကို ေရြးခ်ယ္၍ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကို ထပ္ဆင့္ ေရြးခ်ယ္ပါသည္။ 

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ (၅၉)၊ ပုဒ္မခြဲ (စ) အရ သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံ ပိုင္ခြင့္မရိွပါ။ သူ၏ သားႏွစ္ဦးမွာ အဂၤလန္ႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ကိစၥမွာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူတုိ႔၏ ဆႏၵသာ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ သမၼတျဖစ္မည့္သူ၏ သား၊ သမီးတုိ႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ္လည္း ႏုိင္ငံႏွင့္ ျပည္သူကို အက်ဳိး မျပဳသည့္အျပင္ ျပည္သူ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို မ်က္ကြယ္ ျပဳကာ ကိုယ္က်ဳိး စီးပြားကို ေရွ႕တန္း တင္လြန္းသူမ်ား ျဖစ္ပါက မည္သို႔ စဥ္းစားၾကမည္နည္း။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ ႏုိင္ငံ၏ ဦးေသွ်ာင္ျဖစ္မည့္သူကို ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ သား၊ သမီးကိစၥကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္သည္ဟု ယူဆပါသည္။ ယေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဥပေဒကို မေထမဲ့ျမင္ျပဳသူမ်ား၊ ျပည္သူကို အေလးမထား ေစာ္ကားေမာ္ကား ျပဳေနၾကသူမ်ားမွာ မည္သူေတြ ျဖစ္သည္ကို ျပည္သူမ်ား သိၾက ပါသည္။ လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ျပည္သူက ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာသူကို သမၼတအျဖစ္ တိုက္႐ိုက္ တင္ေျမႇာက္ခြင့္ မရွိသည္ကိုလည္း အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္ ႀကိဳးစားေနသူမ်ား သတိျပဳဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္။

ထို႔အျပင္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ျဖစ္ရန္အတြက္ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား ရိွပါေသးသည္။ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အခန္း (၃)၊ ပုဒ္မ(၅၉)၊ ပုဒ္မခြဲ(ဃ)တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတသည္ ‘ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ စစ္ေရး အျမင္’ ရိွရမည္ ဟူ၍ ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ဤေနရာတြင္ ‘စစ္ေရးအျမင္’ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကြၽန္ေတာ္ နားလည္သေလာက္ ေဆြးေႏြးရလွ်င္ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံသည္ စစ္အင္အား ႀကီးမားရမည္၊ စစ္လက္နက္ပစၥည္း အထူးသျဖင့္ ေခတ္မီ စစ္လက္နက္ ပစၥည္း တပ္ဆင္ႏိုင္ရမည္၊ သို႔မွသာ အိမ္နားနီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ား အပါအဝင္ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ားအလယ္ တြင္ ခံ့ညားမည္ဟူေသာ ၁၈ ရာစု၊ ၁၉ ရာစုက အယူအဆကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း မ်ား လက္ခံ နားလည္ က်င့္သံုးၾကသည္ဟု ကြၽန္ေတာ္ ယူဆပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွစ၍ စစ္ေရးအျမင္ရိွသူမ်ားက ႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔ရာ စစ္ေရး အသံုးစရိတ္ မ်ား တိုးျမႇင့္ သံုးစြဲခဲ့ၿပီး စစ္အင္အားမ်ား တိုးခ်ဲ႕ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျခင္း၊ ေခတ္မီ (ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေခတ္မီ ေသာ္လည္း အျခားႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ ေခတ္မမီေတာ့ေသာ) လက္နက္မ်ားကို ေစ်းႏႈန္း ျမင့္မားစြာျဖင့္ ဝယ္ယူ တပ္ဆင္ခဲ့ျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရး အဘက္ ဘက္က နိမ့္က်ခဲ႔ၿပီး ကမၻာ့အဆင္းရဲဆံုး ႏိုင္ငံအျဖစ္ စာရင္းဝင္ ျဖစ္ခဲ့ရသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ေရွးယခင္က ႏိုင္ငံေရးအရ ျဖစ္ေစ၊ စီးပြားေရးအရ ျဖစ္ေစ အင္ပါယာ ခ်ဲ႕ထြင္လိုပါက စစ္အင္အားကို သာလွ်င္ အသံုးျပဳခဲ႔ၾကပါသည္။ ပထမကမၻာစစ္၊ ဒုတိယကမၻာစစ္ အပါအဝင္ ႀကီးမားေသာ စစ္ပြဲႀကီး မ်ားကို ကမၻာ့ျပည္သူမ်ား ခါးသီးစြာ ခံစားခဲ့ၾကရပါသည္။

သို႔ျဖစ္၍ ၂၀ ရာစု ေႏွာင္းပုိင္း ကာလမ်ားမွစ၍ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံမွ အျခားႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံသို႔ အေၾကာင္းမဲ့ စစ္အင္အား အသံုးျပဳ၍ ဝင္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပိုက္ျခင္းမ်ဳိး မရိွေတာ့ပါ။ စီးပြားေရး စစ္ပြဲ၊ ယဥ္ေက်းမႈ စစ္ပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲ၍ သာလွ်င္ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံကို ဝါးမ်ဳိျခင္း ျပဳၾကသည္။   

တစ္ဖက္တြင္လည္း အိမ္နီးနားခ်င္း ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖာ္ ႏိုင္ငံႀကီးက ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ အနီးကပ္ စီးပြားေရး  စစ္ပဲြ ဆင္ႏႊဲခဲ႔ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သစ္ေတာႀကီးမ်ား၊ ေက်ာက္သံ ပတၱျမားႏွင့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕မ်ား ကုန္ခန္းလုနီးပါး ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး အျပန္အလွန္ အက်ဳိးအျမတ္အျဖစ္ စားသံုးရန္ မသင့္ေလ်ာ္ေသာ စားေသာက္ကုန္မ်ား၊ အရည္အေသြး နိမ္႔က်သည့္ လူသံုးကုန္ ပစၥည္းမ်ား၊ လမ္းေပၚတြင္ မၾကာခဏ ပ်က္ေနသည့္ လူစီးႏွင့္ ကုန္တင္ယာဥ္မ်ား၊ သတ္မွတ္ထားသည့္ မဂၢါဝပ္အတိုင္း မထြက္ရိွသည့္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပး စက္႐ံုမ်ားႏွင့္ ယခုေနာက္ဆံုး မိုင္းဆတ္ႏွင့္ ေကာ့ေသာင္းၿမိဳ႕တို႔တြင္ ေျပးလမ္းေခ်ာ္သည့္ ျဖစ္စဥ္ ေပၚေပါက္ခဲ့သည့္ MA 60 အမ်ဳိးအစား ေလယာဥ္မ်ားပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႏွစ္၂၀ ခန္႔ၾကာ စီးပြားေရး စစ္ပြဲတြင္ အ႐ႈံးႀကီး ႐ံႈးခဲ့ရပါသည္။ မည္သည့္ စစ္ေရး အျမင္ရိွသူ တစ္ဦးကမွ် စီးပြားေရး စစ္ပြဲကို ႏိုင္ေအာင္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါ။

ယဥ္ေက်းမႈ စစ္ပြဲတြင္လည္း ျမန္မာတုိ႔ အ႐ႈံးႀကီး႐ႈံး၍ မယားငယ္၊ လင္ငယ္ ျပႆနာမ်ား၊ မိန္းကေလး တန္မဲ့ အရက္၊ ဘီယာ ေသာက္စားလာမႈမ်ား၊ ဒူးေပၚ၊ ေပါင္ေပၚ ဝတ္ဆင္လာမႈမ်ားသည္ သက္ေသ အထင္အရွားပင္ ျဖစ္ပါသည္။ စိတ္ဓာတ္ ေသဆံုးျခင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းတုိ႔ကို စစ္ ေျမျပင္တြင္ က်႐ႈံးျခင္းႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ ၾကည့္ႏုိင္ပါသည္။

စီးပြားေရး အျမင္ရိွျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးရပါလွ်င္လည္း ျမန္မာ့ ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ ပါတီက က်င့္သံုး ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္ ဗဟိုဦးစီး စီမံကိန္း စီးပြားေရးစနစ္ မေအာင္မျမင္ျဖစ္ကာ ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရၿပီး ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ မပီျပင္ေသာ တံခါးဖြင့္ စီးပြားေရးဝါဒ (ဝါ)လက္ဝါးႀကီး အုပ္ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရးဝါဒကို ဆက္လက္ က်င့္သံုးခဲ႔ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရိွသူႏွင့္ ရင္းႏွီးသူ(ခ႐ိုနီ)မ်ား သာလွ်င္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရိွသူမ်ားႏွင့္အတူ မ်ားျပားေသာ ဓနဥစၥာမ်ားကို ပိုင္ဆိုင္သြားၾကၿပီး ျပည္သူမ်ား မွာ ဆင္းရဲသည္ထက္ ပိုမို ဆင္းရဲေသာ ဘဝမ်ားသို႔သာ ေရာက္ရိွခဲ့ရပါသည္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အျမင္ရိွသူမ်ား ေၾကာင့္လည္း အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ား၊ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈမ်ားမွာ ႏိုင္ငံ ၁၇၆ ႏိုင္ငံအနက္ အဆင့္ ၁၇၀  ေက်ာ္ တြင္ ရိွေနေၾကာင္း ၁၁.၆.၂၀၁၃ ရက္ေန႔ထုတ္ ေၾကးမံု သတင္းစာတြင္ ဖတ္႐ႈလိုက္ရပါသည္။

ဤသို႔ဆိုလွ်င္... ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၌ ... (အကယ္၍သာ  ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကို ျပည္သူက လြတ္လပ္စြာ တိုက္႐ိုက္ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ခြင့္သာ ရမည္ဆိုပါက)... သမၼတတစ္ဦးအျဖစ္ မည္ကဲ႔သို႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးကို ေရြးခ်ယ္သင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳ တင္ျပရမည္ဆိုပါက...
-အဂတိ လိုက္စားမႈႏွင့္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူ ကင္းရွင္းၿပီး ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင္႔ သန္႔ရွင္းေသာ အစိုးရမ်ဳိးကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မည့္ ျပည္သူကို ဗဟိုျပဳေသာ ‘အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအျမင္’ ရိွသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးကို သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္သင့္ပါသည္။   
-အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္လည္း အဆင္ေျပ၊ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္လည္း သဟဇာတျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းရိွ တိုင္းရင္းသားမ်ားကလည္း ေလးစားသူ၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မည့္ ‘ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စစ္ေရးအျမင္’ ရိွသူမ်ဳိးကို ေရြးခ်ယ္သင့္ပါသည္။
-ေျမေပၚ ေျမေအာက္ သယံဇာတမ်ားကို အဆင္အျခင္ ကင္းမဲ့စြာ ထုတ္ယူသံုးစြဲျခင္း မျပဳဘဲ၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ားစြာ ဖန္တီးႏိုင္၍ ႏိုင္ငံအတြင္းရိွ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္မ်ားကို အျပည့္အဝ အသံုးခ်ကာ ျပည္သူမ်ားကို ဆင္းရဲတြင္းမွ ကယ္တင္ႏိုင္သူ၊ တန္းတူရည္တူ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ စြမ္း ရိွေစမည့္ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာ စီးပြားေရး အျမင္ ရိွသူမ်ဳိးကို ေရြးခ်ယ္ၾကရပါမည္။

အခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ နဂါးနီ သီခ်င္းထဲကလို ‘ဆင္းရဲဲျခင္း လြတ္ကင္းေအာင္ လမ္းျပေဆာင္ႏိုင္သူ’၊ ‘ကိုယ္႔အမ်ဳိးသား တိုင္းျပည္ကို ရတနာေရႊေငြ အေထြေထြ တိုးေစမည့္သူ’၊ ‘တရားဥပေဒ စိုးမိုး၍ ေအးခ်မ္း တည္ၿငိမ္ သာယာေသာ ျပည္သူတို႔၏ လူေနမႈဘဝကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္သူ’၊ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေရွး႐ႈေသာ စစ္ေရးအျမင္ ရိွသူကိုသာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ သင့္သည္ဟု ယံုၾကည္မိေၾကာင္းပါ။

(http://www.thevoicemyanmar.com/index.php/perspective/item/3782-201.html)
(သိန္းထက္ေအာင္)

အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းေရးေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ ျပည္ပ ခရီးစဥ္တစ္ခုတြင္ ၎အေနႏွင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတျဖစ္လိုေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇြန္ လဆန္းက ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ကမၻာ့စီးပြားေရး ဖိုရမ္၌ သတင္းဌာန တစ္ခု၏ ေမးျမန္းခ်က္ကို ေျဖၾကားရာတြင္လည္း အလားတူ ေျဖၾကားခဲ့ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ သူရဦးေရႊမန္းကလည္း ၎၏ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္တြင္ RFA သတင္းဌာန၏ အေမးကို ေျဖၾကားရာ၌ ၎အေနႏွင့္ သမၼတလုပ္ရန္ ဆႏၵရိွေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု သိရိွရပါသည္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ငယ္စဥ္ လူမွန္း မသိတသိ အခ်ိန္တြင္ မိဘ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္း မ်ားက “လူေလးႀကီးရင္ ဘာလုပ္မယ္” ဟူေသာ ေမးခြန္းမ်ဳိး မၾကာခဏ အေမးခံခဲ႔ရဖူးပါသည္။ ထိုစဥ္က ငယ္လည္း ငယ္ေသး သျဖင့္ မည္မည္ရရ အေျဖ မေပးႏိုင္ခဲ႔ပါ။ ကိုယ္ႏွင့္ နီးစပ္ရာမ်ားကိုသာ ၾကည့္၍ အားက်မိက်ရာ “ဆရာဝန္ႀကီး လုပ္ခ်င္တယ္” ၊ “စစ္ဗိုလ္ႀကီးလုပ္မယ္” ၊ “ အင္ဂ်င္နီယာႀကီးျဖစ္ခ်င္တယ္” ဟူ၍သာ ေျဖၾကားခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္ အရြယ္ေရာက္လာ၍ အတန္းပညာ အသင့္အတင့္ ရိွလာေသာအခ်ိန္ တြင္ ကိုယ္ဝါသနာပါရာ လုပ္ငန္း၊ သို႔မဟုတ္ ဘဝတြင္ တက္လမ္းရိွရာ လုပ္ငန္း၊ သို႔မဟုတ္ ဝင္ေငြ ေကာင္းသည့္ လုပ္ငန္းတို႔ကို စိတ္ကူးယဥ္ အိပ္မက္ မက္ၾကျပန္ပါသည္။

ေလာကတြင္ စိတ္ကူးယဥ္ အိပ္မက္အဆင့္ကိုလည္း မေက်ာ္လြန္ႏိုင္၊ မိမိ ျဖစ္ခ်င္ လုပ္ခ်င္သည္တို႔ကို လည္း လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ဘဲ စိတ္ကူးယဥ္ သံသရာထဲမွာပင္ ဘဝကို ေရစံုေမ်ာ လိုက္ေနၾကသူ အေျမာက္အျမား ရိွၾကသကဲ႔သို႔ မိမိျဖစ္ခ်င္သည္ကို ႀကီးမားေသာ ရည္မွန္းခ်က္ထား ရိွကာ မျဖစ္မေန တစိုက္မတ္မတ္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကသူ အနည္းစုလည္း ရိွၾကပါသည္။

ေအာင္ျမင္လိုသူ အမ်ားစုမွာ မိမိ တစ္ကိုယ္ေရအတြက္ႏွင့္ မိမိ၏ မိသားစု ေဆြမ်ဳိးအသိုင္းအဝိုင္း အတြက္ မွ်ေလာက္သာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ထားရိွၾကၿပီး ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ အတူ ေက်ာ္ၾကားမႈကိုလည္း မက္ေမာစြာ လိုခ်င္ၾကပါသည္၊ သို႔ေသာ္ မည္သူ တစ္စံုတစ္ေယာက္ကမွ် “ကြၽန္ေတာ္၊ ကြၽန္မ ေက်ာ္ၾကားခ်င္ပါတယ္” ဟူ၍ မေျပာပါ၊ အလြန္နည္းေသာ အေရအတြက္သာလွ်င္ ရရိွလာေသာ ေအာင္ျမင္မႈကို အမ်ား အက်ဳိးအတြက္ ႀကီးမားေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားရိွကာ မိမိ၏ ကိုယ္က်ဳိးကို စြန္႔လႊတ္၍ အနစ္နာခံႏိုင္ၾကပါသည္။ ၎တို႔သည္ ေက်ာ္ၾကားမႈကိုလည္း မက္ေမာသူမ်ား မဟုတ္ ၾကပါ။

အခ်ဳိ႕ေသာ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္တို႔သည္ မိမိကိုယ္တိုင္ ဝါယမစိုက္ထုတ္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ ရန္သာ လိုအပ္ေသာ္လည္း အႏုပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားအတြက္မူ ေအာင္ျမင္မႈ ရရိွရန္ အမ်ား၏ ေထာက္ခံအားေပးမႈ လိုအပ္ပါသည္။ ေအာင္ျမင္မႈပန္းတိုင္ဟု ဆိုရာတြင္လည္း သာမန္ အားျဖင့္ လူတစ္ဦးသည္ သူျဖစ္ခ်င္သည့္ အေျခအေန၊ အဆင့္အတန္း၊ ဝင္ေငြ၊ ပရိသတ္ ရရိွလွ်င္ ေအာင္ျမင္ၿပီဟု ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း တိုင္းက်ဳိးေဆာင္၍ ျပည္က်ဳိးျပဳရန္ ဆႏၵရိွသူ ႏိုင္ငံေရးသမား တစ္ဦး အတြက္မူ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္႐ံု၊ ဝန္ႀကီးျဖစ္႐ံု၊ သမၼတ ျဖစ္႐ံုမွ်ျဖင့္ ျပည့္စံု လံုေလာက္သည္ မဟုတ္ပါ။ ၎၏ အႏိၲမ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး၊ ျပည္သူမ်ား၏ စားဝတ္ေနေရး ေျပလည္ေစေရး၊ လူေနမႈ အဆင့္အတန္း ျမင့္မားေရး စသည္တို႔ကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွသာလွ်င္ ၎အေနႏွင့္ ေအာင္ျမင္မႈ ပန္းတိုင္သို႔ ေရာက္ရိွသည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။

ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ သူရဦးေရႊမန္းက သမၼတျဖစ္မွ ျပည္သူ၏ အက်ဳိးကို ပိုမိုေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ ဆိုလွ်င္ သမၼတျဖစ္ခ်င္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသကဲ့သို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း တိုင္းျပည္ အက်ဳိး ျပည္သူ႕ အက်ဳိးကို သယ္ပိုး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ပိုမို လုပ္ပိုင္ခြင့္ရိွသည့္ သမၼတအျဖစ္ ကို ရလိုေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ဖူးပါသည္ (စကားလံုး အတိအက် မဟုတ္ပါ)။

ဤသို႔ဆိုလွ်င္၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတျဖစ္ရန္ ဆႏၵရိွသူ ႏွစ္ဦးမွာ သမၼတျဖစ္ခ်င္႐ံု သက္သက္ မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံႏွင့္ ျပည္သူ႕အက်ဳိးကို သယ္ပိုးရန္ျဖစ္ရာ ျပည္သူ တစ္ဦးအေနႏွင့္ ႀကိဳဆိုပါသည္။ လက္ရိွသမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္ကလည္း က်န္းမာေရးေကာင္း၍ ျပည္သူကလည္း လိုအပ္လွ်င္ ဆက္လက္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္သြားရန္ ဆႏၵရိွေၾကာင္း ယခင္က အေမးအေျဖ တစ္ခုတြင္ ေျဖၾကား ခဲ့ဖူးပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံတြင္ ျပည္သူက ႀကိဳက္တိုင္း လည္း သမၼတ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ သမၼတေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ သံုးဖြဲ႕က ဒု-သမၼတ သံုးဦးကို ေရြးခ်ယ္၍ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကို ထပ္ဆင့္ ေရြးခ်ယ္ပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ (၅၉)၊ ပုဒ္မခြဲ (စ) အရ သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံ ပိုင္ခြင့္မရိွပါ။ သူ၏ သားႏွစ္ဦးမွာ အဂၤလန္ႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ကိစၥမွာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူတုိ႔၏ ဆႏၵသာ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ သမၼတျဖစ္မည့္သူ၏ သား၊ သမီးတုိ႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ္လည္း ႏုိင္ငံႏွင့္ ျပည္သူကို အက်ဳိး မျပဳသည့္အျပင္ ျပည္သူ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို မ်က္ကြယ္ ျပဳကာ ကိုယ္က်ဳိး စီးပြားကို ေရွ႕တန္း တင္လြန္းသူမ်ား ျဖစ္ပါက မည္သို႔ စဥ္းစားၾကမည္နည္း။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ ႏုိင္ငံ၏ ဦးေသွ်ာင္ျဖစ္မည့္သူကို ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ သား၊ သမီးကိစၥကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္သည္ဟု ယူဆပါသည္။ ယေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဥပေဒကို မေထမဲ့ျမင္ျပဳသူမ်ား၊ ျပည္သူကို အေလးမထား ေစာ္ကားေမာ္ကား ျပဳေနၾကသူမ်ားမွာ မည္သူေတြ ျဖစ္သည္ကို ျပည္သူမ်ား သိၾက ပါသည္။ လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ျပည္သူက ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာသူကို သမၼတအျဖစ္ တိုက္႐ိုက္ တင္ေျမႇာက္ခြင့္ မရွိသည္ကိုလည္း အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္ ႀကိဳးစားေနသူမ်ား သတိျပဳဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္။

ထို႔အျပင္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ျဖစ္ရန္အတြက္ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား ရိွပါေသးသည္။ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အခန္း (၃)၊ ပုဒ္မ(၅၉)၊ ပုဒ္မခြဲ(ဃ)တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတသည္ ‘ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ စစ္ေရး အျမင္’ ရိွရမည္ ဟူ၍ ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ဤေနရာတြင္ ‘စစ္ေရးအျမင္’ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကြၽန္ေတာ္ နားလည္သေလာက္ ေဆြးေႏြးရလွ်င္ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံသည္ စစ္အင္အား ႀကီးမားရမည္၊ စစ္လက္နက္ပစၥည္း အထူးသျဖင့္ ေခတ္မီ စစ္လက္နက္ ပစၥည္း တပ္ဆင္ႏိုင္ရမည္၊ သို႔မွသာ အိမ္နားနီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ား အပါအဝင္ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ားအလယ္ တြင္ ခံ့ညားမည္ဟူေသာ ၁၈ ရာစု၊ ၁၉ ရာစုက အယူအဆကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း မ်ား လက္ခံ နားလည္ က်င့္သံုးၾကသည္ဟု ကြၽန္ေတာ္ ယူဆပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွစ၍ စစ္ေရးအျမင္ရိွသူမ်ားက ႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔ရာ စစ္ေရး အသံုးစရိတ္ မ်ား တိုးျမႇင့္ သံုးစြဲခဲ့ၿပီး စစ္အင္အားမ်ား တိုးခ်ဲ႕ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျခင္း၊ ေခတ္မီ (ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေခတ္မီ ေသာ္လည္း အျခားႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ ေခတ္မမီေတာ့ေသာ) လက္နက္မ်ားကို ေစ်းႏႈန္း ျမင့္မားစြာျဖင့္ ဝယ္ယူ တပ္ဆင္ခဲ့ျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရး အဘက္ ဘက္က နိမ့္က်ခဲ႔ၿပီး ကမၻာ့အဆင္းရဲဆံုး ႏိုင္ငံအျဖစ္ စာရင္းဝင္ ျဖစ္ခဲ့ရသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ေရွးယခင္က ႏိုင္ငံေရးအရ ျဖစ္ေစ၊ စီးပြားေရးအရ ျဖစ္ေစ အင္ပါယာ ခ်ဲ႕ထြင္လိုပါက စစ္အင္အားကို သာလွ်င္ အသံုးျပဳခဲ႔ၾကပါသည္။ ပထမကမၻာစစ္၊ ဒုတိယကမၻာစစ္ အပါအဝင္ ႀကီးမားေသာ စစ္ပြဲႀကီး မ်ားကို ကမၻာ့ျပည္သူမ်ား ခါးသီးစြာ ခံစားခဲ့ၾကရပါသည္။

သို႔ျဖစ္၍ ၂၀ ရာစု ေႏွာင္းပုိင္း ကာလမ်ားမွစ၍ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံမွ အျခားႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံသို႔ အေၾကာင္းမဲ့ စစ္အင္အား အသံုးျပဳ၍ ဝင္ေရာက္က်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပိုက္ျခင္းမ်ဳိး မရိွေတာ့ပါ။ စီးပြားေရး စစ္ပြဲ၊ ယဥ္ေက်းမႈ စစ္ပြဲမ်ား ဆင္ႏႊဲ၍ သာလွ်င္ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံကို ဝါးမ်ဳိျခင္း ျပဳၾကသည္။

တစ္ဖက္တြင္လည္း အိမ္နီးနားခ်င္း ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖာ္ ႏိုင္ငံႀကီးက ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ အနီးကပ္ စီးပြားေရး စစ္ပဲြ ဆင္ႏႊဲခဲ႔ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သစ္ေတာႀကီးမ်ား၊ ေက်ာက္သံ ပတၱျမားႏွင့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕မ်ား ကုန္ခန္းလုနီးပါး ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး အျပန္အလွန္ အက်ဳိးအျမတ္အျဖစ္ စားသံုးရန္ မသင့္ေလ်ာ္ေသာ စားေသာက္ကုန္မ်ား၊ အရည္အေသြး နိမ္႔က်သည့္ လူသံုးကုန္ ပစၥည္းမ်ား၊ လမ္းေပၚတြင္ မၾကာခဏ ပ်က္ေနသည့္ လူစီးႏွင့္ ကုန္တင္ယာဥ္မ်ား၊ သတ္မွတ္ထားသည့္ မဂၢါဝပ္အတိုင္း မထြက္ရိွသည့္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ဓာတ္အားေပး စက္႐ံုမ်ားႏွင့္ ယခုေနာက္ဆံုး မိုင္းဆတ္ႏွင့္ ေကာ့ေသာင္းၿမိဳ႕တို႔တြင္ ေျပးလမ္းေခ်ာ္သည့္ ျဖစ္စဥ္ ေပၚေပါက္ခဲ့သည့္ MA 60 အမ်ဳိးအစား ေလယာဥ္မ်ားပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႏွစ္၂၀ ခန္႔ၾကာ စီးပြားေရး စစ္ပြဲတြင္ အ႐ႈံးႀကီး ႐ံႈးခဲ့ရပါသည္။ မည္သည့္ စစ္ေရး အျမင္ရိွသူ တစ္ဦးကမွ် စီးပြားေရး စစ္ပြဲကို ႏိုင္ေအာင္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါ။

ယဥ္ေက်းမႈ စစ္ပြဲတြင္လည္း ျမန္မာတုိ႔ အ႐ႈံးႀကီး႐ႈံး၍ မယားငယ္၊ လင္ငယ္ ျပႆနာမ်ား၊ မိန္းကေလး တန္မဲ့ အရက္၊ ဘီယာ ေသာက္စားလာမႈမ်ား၊ ဒူးေပၚ၊ ေပါင္ေပၚ ဝတ္ဆင္လာမႈမ်ားသည္ သက္ေသ အထင္အရွားပင္ ျဖစ္ပါသည္။ စိတ္ဓာတ္ ေသဆံုးျခင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းတုိ႔ကို စစ္ ေျမျပင္တြင္ က်႐ႈံးျခင္းႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ ၾကည့္ႏုိင္ပါသည္။

စီးပြားေရး အျမင္ရိွျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးရပါလွ်င္လည္း ျမန္မာ့ ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ ပါတီက က်င့္သံုး ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္ ဗဟိုဦးစီး စီမံကိန္း စီးပြားေရးစနစ္ မေအာင္မျမင္ျဖစ္ကာ ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရၿပီး ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ မပီျပင္ေသာ တံခါးဖြင့္ စီးပြားေရးဝါဒ (ဝါ)လက္ဝါးႀကီး အုပ္ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရးဝါဒကို ဆက္လက္ က်င့္သံုးခဲ႔ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရိွသူႏွင့္ ရင္းႏွီးသူ(ခ႐ိုနီ)မ်ား သာလွ်င္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရိွသူမ်ားႏွင့္အတူ မ်ားျပားေသာ ဓနဥစၥာမ်ားကို ပိုင္ဆိုင္သြားၾကၿပီး ျပည္သူမ်ား မွာ ဆင္းရဲသည္ထက္ ပိုမို ဆင္းရဲေသာ ဘဝမ်ားသို႔သာ ေရာက္ရိွခဲ့ရပါသည္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အျမင္ရိွသူမ်ား ေၾကာင့္လည္း အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ား၊ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈမ်ားမွာ ႏိုင္ငံ ၁၇၆ ႏိုင္ငံအနက္ အဆင့္ ၁၇၀ ေက်ာ္ တြင္ ရိွေနေၾကာင္း ၁၁.၆.၂၀၁၃ ရက္ေန႔ထုတ္ ေၾကးမံု သတင္းစာတြင္ ဖတ္႐ႈလိုက္ရပါသည္။

ဤသို႔ဆိုလွ်င္... ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၌ ... (အကယ္၍သာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကို ျပည္သူက လြတ္လပ္စြာ တိုက္႐ိုက္ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ခြင့္သာ ရမည္ဆိုပါက)... သမၼတတစ္ဦးအျဖစ္ မည္ကဲ႔သို႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးကို ေရြးခ်ယ္သင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳ တင္ျပရမည္ဆိုပါက...
-အဂတိ လိုက္စားမႈႏွင့္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူ ကင္းရွင္းၿပီး ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင္႔ သန္႔ရွင္းေသာ အစိုးရမ်ဳိးကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မည့္ ျပည္သူကို ဗဟိုျပဳေသာ ‘အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအျမင္’ ရိွသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးကို သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္သင့္ပါသည္။
-အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္လည္း အဆင္ေျပ၊ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္လည္း သဟဇာတျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းရိွ တိုင္းရင္းသားမ်ားကလည္း ေလးစားသူ၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မည့္ ‘ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စစ္ေရးအျမင္’ ရိွသူမ်ဳိးကို ေရြးခ်ယ္သင့္ပါသည္။
-ေျမေပၚ ေျမေအာက္ သယံဇာတမ်ားကို အဆင္အျခင္ ကင္းမဲ့စြာ ထုတ္ယူသံုးစြဲျခင္း မျပဳဘဲ၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ားစြာ ဖန္တီးႏိုင္၍ ႏိုင္ငံအတြင္းရိွ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္မ်ားကို အျပည့္အဝ အသံုးခ်ကာ ျပည္သူမ်ားကို ဆင္းရဲတြင္းမွ ကယ္တင္ႏိုင္သူ၊ တန္းတူရည္တူ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ စြမ္း ရိွေစမည့္ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာ စီးပြားေရး အျမင္ ရိွသူမ်ဳိးကို ေရြးခ်ယ္ၾကရပါမည္။

အခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ နဂါးနီ သီခ်င္းထဲကလို ‘ဆင္းရဲဲျခင္း လြတ္ကင္းေအာင္ လမ္းျပေဆာင္ႏိုင္သူ’၊ ‘ကိုယ္႔အမ်ဳိးသား တိုင္းျပည္ကို ရတနာေရႊေငြ အေထြေထြ တိုးေစမည့္သူ’၊ ‘တရားဥပေဒ စိုးမိုး၍ ေအးခ်မ္း တည္ၿငိမ္ သာယာေသာ ျပည္သူတို႔၏ လူေနမႈဘဝကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္သူ’၊ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေရွး႐ႈေသာ စစ္ေရးအျမင္ ရိွသူကိုသာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ သင့္သည္ဟု ယံုၾကည္မိေၾကာင္းပါ။
Read More »

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ရဲလာျခင္း


 Photo: ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ရဲလာျခင္း (မာရီ ကလဟန္) 
အပိုင္း (၁)

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ရဲလာျခင္း
မာရီ ကလဟန္| April 27, 2013
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႏိုင္ငံေရး အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ ျဖစ္စဥ္ထဲမွာ ေရာက္ရွိေနၿပီး အဆိုပါ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ၏ အျပင္ပန္း ပံုသ႑န္ အေျခအေနအရ ကုန္လြန္ခဲ့ေသာ အနည္းဆံုး ရာစုႏွစ္သက္တမ္း တ၀က္ခန္႔ အေျခအေနထက္စာလွ်င္ တိုင္းျပည္ ၏ အနာဂတ္ႏိုင္ငံေရးသည္ “စိတ္၀င္စားသူတိုင္း ၀င္ေရာက္ႏိုင္ေသာေနရာ” ျဖစ္လာေနသည္။ စစ္တပ္၏ တိုက္႐ိုက္ခ်ဳပ္ ကိုင္မႈ ကား ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ၿပီ။ အနည္းဆံုးေတာ့ ခုအခ်ိန္ထိ ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။
ထိပ္တန္း အစိုးရရာထူးႀကီးမ်ားကို ကိုင္ထားသူမ်ား၏ ၾကန္အင္လကၡဏာမ်ားကမူ သိသိသာသာႀကီး ေျပာင္းလဲမႈမ်ား မရွိ ေသး (ဤရာထူးႀကီးမ်ားကို ကိုင္ထားသူမ်ားသည္ ေယာက်္ားသားမ်ား၊ ဗမာလူမ်ဳိးမ်ား၊ အၿငိမ္းစားယူထားေသာ၊ သို႔မဟုတ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနဆဲျဖစ္ေသာ စစ္အရာရွိႀကီးမ်ားသာ ျဖစ္ေနေသး) သည့္တိုင္ အုပ္စိုးပံုအုပ္စိုးနည္းကို ေျပာင္းလဲေစ ေသာ ႏိုင္ငံေရးအရ ေခ်ာေမြ႔ေျပျပစ္မႈ (အရွည္သေဘာ ေရြ႕ေလ်ာေျပာင္းလဲမႈ) အသစ္တရပ္ ရွိေနပါသည္။ စစ္တပ္၏ အခြင့္ ထူးမ်ား (ဆယ္စုႏွစ္မ်ားႏွင့္ ခ်ီ၍ “အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရး အမိန္႔အာဏာ” အရ တည္ရွိခဲ့ေသာ) ကို မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၈ လ အတြင္းမွာ ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့သည့္အျပင္ ပြင့္လင္းေသာ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တရပ္ ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို အမ်ဳိးသားေရး ၿခိမ္းေျခာက္မႈအျဖစ္လည္း သေဘာမထားေတာ့ေခ်။
ဤႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ကို တပ္မေတာ္ (ကာကြယ္ေရးဌာန) အႀကီးအကဲမ်ားက အဓိပၸာယ္သတ္မွတ္ေပးၿပီး ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားပါ သည္။ ထိုသူတို႔သည္ လူထု ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စစ္ပြဲ႐ံႈးနိမ့္မႈေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စစ္တပ္ကို ခ်ိနဲ႔သြားေစေသာ တပ္တြင္းၿပိဳကြဲမႈေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း ဤႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ကို လုပ္ေဆာင္ၾကျခင္း မဟုတ္ေခ်။ သူတို႔အင္အားကို ခိုင္မာေအာင္ တည္ေဆာက္ၿပီးမွသာ ဤသို႔လုပ္ ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။
အဓိကက်ေသာ မူ၀ါဒေရးဆြဲေရး အာဏာကို စစ္တပ္၏ ထိပ္ဆံုးေခါင္းေဆာင္မ်ား လက္၀ယ္မွာ စုစည္းထားျခင္း မရွိ ေတာ့သည့္တိုင္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲစည္းပံု အေျခခံဥပေဒႏွင့္ အၿငိမ္းစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားမွာ ရွိေနေသးေသာ ၾသဇာအရွိန္ အ၀ါ တို႔ေၾကာင့္ စစ္တပ္အဖြဲ႔အစည္း တခုလံုး၏ အက်ဳိးစီးပြားႏွင့္ စစ္အရာရွိႀကီးမ်ား၊ ၎တို႔ မိသားစုမ်ား၏ ပုဂိၢဳလ္ေရး အက်ဳိးစီးပြားမ်ားကို ဆက္လက္ အကာအကြယ္ေပးထားသည္။ အျခားေသာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ တိုင္းျပည္မ်ားမွာကဲ့သို႔ ပင္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ စစ္တပ္၏ အခန္းက႑ကို ဖ်က္သိမ္းေရးႏွင့္ အရပ္သားမ်ားက စစ္တပ္ကို ဒီမိုကေရစီနည္းအရ ခ်ဳပ္ကိုင္ ေရးသည္ မေရရာ မေသခ်ာဘဲ ရွိေနဦးမည္သာ ျဖစ္သည္။
အရပ္သားမ်ား အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ပါလီမန္ေခတ္တုန္းက (၁၉၄၈-၅၈ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၁၉၆၀-၆၂ ခုႏွစ္မ်ားက) ပင္လွ်င္ တပ္မေတာ္က ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါခဲ့သည္ခ်ည္း ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသားေရးမွာ “ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑” မွေန၍ ပါ၀င္ခဲ့သည္ဟု တပ္မေတာ္က ေျပာဆိုျခင္းသည္ ၂၀ ရာစုႏွစ္ အတြင္း ၿဗိတိသွ်ႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔ကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာ ကိုလိုနီ ဆန္႔က်င္ေရးတိုက္ပြဲမ်ား အတြင္းမွ စတင္ပါသည္။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးၿပီးခ်င္းမွာပင္ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟူေသာ အခ်က္က သူတို႔သည္ တိုင္းျပည္ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးသူ ဟူေသာ စစ္တပ္၏ စိတ္ေနစိတ္ထားကို အားေပးအားေျမွာက္ျပဳခဲ့သည္။
ကိုလိုနီ ေခတ္လြန္သမိုင္း၏ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ကာလတေလွ်ာက္လံုး၊ တိုင္းျပည္တ၀ွမ္းလံုးမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ျပည္တြင္း စစ္ (လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၃၀ အတြင္းကမူ လူမ်ဳိးစုမ်ား အဓိကအားျဖင့္ ေနထိုင္ရာ နယ္စပ္ေဒသမ်ားမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္) က ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး၏ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ားကို ျပဌာန္းေပးခဲ့ပါသည္။ စစ္မက္ျဖစ္ပြားရာ နယ္ေျမေဒသမ်ားရွိ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေသာ ျပည္သူမ်ားအဖို႔ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္ျခင္းႏွင့္ ရက္ရက္စက္စက္ ျပဳျခင္းတို႔၏ ဒဏ္ကို ေန႔စဥ္ ခံၾကရသည့္ အျပင္၊ သူတို႔သည္ “ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ”သားမ်ား ျဖစ္သည္ဟူေသာ စိတ္ဓာတ္ပါ ပ်က္ယြင္းခဲ့ၾကရသည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္ မတိုင္မီက လက္နက္တပ္ဆင္မႈ ညံ့ဖ်င္းေသာ ျမန္မာစစ္တပ္သည္ ရန္ကုန္ႏွင့္ ေ၀းကြာေသာ သူပုန္မ်ားကို တိုက္ခိုက္ရာ ၿခဳိးၿခိဳးၿခံၿခံက်င့္ႀကံ၍ တိုက္ခိုက္ခဲ့ရေလ့ရွိသည္။ ေျခာက္ေသြ႔ရာသီမ်ားမွာသာ တိုက္ပြဲငယ္မ်ားကိုတိုက္ၿပီး ေအာင္ပြဲ အနည္းအက်ဥ္းမွ်ကို ရေလ့ရွိသည္။ စစ္ကို သဲသဲမဲမဲတိုက္ျခင္းေၾကာင့္ တိုင္းျပည္၏ ဘ႑ာေငြေၾကးမ်ား မ်ားစြာ ကုန္က်ခဲ့ရာ ေရွ႕တန္း စစ္မ်က္ႏွာႏွင့္ ေ၀းရာမွာ ေနေနၾကေသာ ျမန္မာမ်ားသည္ပင္ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ဆံုး႐ံႈးနစ္နာမႈ ဒဏ္ကို ခံခဲ့ၾကရသည္။ အလယ္ပိုင္းေဒသ၊ ေတာင္ပိုင္းေဒသတို႔တြင္ အဓိကအားျဖင့္ ေနထိုင္ၾကေသာ ဗမာလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ နယ္စပ္ေဒ သမ်ားတြင္ အဓိကအားျဖင့္ ေနထိုင္ၾကေသာ လူမ်ဳိးစု အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔အၾကားတြင္ မသိနားမလည္မႈႏွင့္ မယံုၾကည္မႈမ်ား ရွိခဲ့ သည္။ ထို႔အျပင္ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ အင္အားသံုး အက်ပ္ကိုင္မႈတို႔သည္ ကိုလိုနီေခတ္လြန္ ျမန္မာအစိုးရမ်ား လက္ထက္၏ (အာဏာၿပိဳင္ဖက္ အခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္ရာမွာ ျဖစ္ေစ။ အမ်ားစုျဖစ္ေသာ ဗမာတို႔ႏွင့္ လူမ်ဳိးစု ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္တို႔ အၾကား အားၿပိဳင္မႈမွာ ျဖစ္ေစ) ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး မွာ အစဥ္သျဖင့္ အဓိက အခန္းက႑မွ ပါ၀င္ခဲ့သည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတို႔သည္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စစ္စစ္ေအာက္တြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကရသည္။ စစ္အစိုး ရသည္ ၁၉၈၈ မွ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အထိ မိမိကိုယ္ကို ႏိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈတည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔ (န၀တ) ဟု ေခၚခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ (နအဖ) ဟု ျပန္လည္ အမည္ေပးခဲ့သည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ အာဏာရ ဆိုရွယ္လစ္အစိုးရကို ျပဳတ္က်ေစခဲ့ေသာ လူထုအံုႂကြမႈႀကီး ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္တြင္ စစ္တပ္ အႀကီးအကဲမ်ားက အာရွေဒသတြင္းမွာ လူအင္အား အနည္းဆံုးႏွင့္ လက္နက္တပ္ဆင္မႈ အညံ့ဖ်င္းဆံုးျဖစ္လာခဲ့ေသာ စစ္တပ္ကို ေခတ္မီေအာင္ မႀကံဳစဖူး ျပန္လည္တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ စစ္သည္အင္အားသည္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က ၁၈၀,၀၀၀ ရွိခဲ့ရာမွေန၍ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ၃၅၀,၀၀၀ ပတ္၀န္းက်င္အထိ ရွိလာခဲ့သည္။
ၿပိဳက်သြားခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေသာ အားျဖင့္ န၀တသည္ စစ္တပ္၏ အမိန္႔ေပး စနစ္အဆင့္ ဆင့္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ မူ၀ါဒဆံုးျဖတ္ေရး နယ္ပယ္မ်ားတြင္ပါ ခ်မွတ္က်င့္သံုးခဲ့သည္။ စစ္တပ္၊ ၎၏ နာမည္ဆိုးႏွင့္ ေက်ာ္ ၾကားေသာ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႔မ်ား၊ ရဲတပ္ဖဲြဲ႔ႏွင့္ နယ္ေျမအာဏာပိုင္တို႔သည္ မည္သည့္ ေ၀ဖန္ေရးကိုျဖစ္ေစ၊ မည္ သည့္ အတိုက္အခံကိုျဖစ္ေစ၊ မည္သည့္ အေျပာအဆိုကိုျဖစ္ေစ၊ “အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး” အေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္သည့္ “ႏိုင္ငံေရး” အျဖစ္ သေဘာထားခဲ့သည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ “ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား” ကို တန္ျပန္ရာ၌ သံုးေနက်နည္းလမ္းကား အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းျခင္းျဖစ္သည္။ မိမိကိုယ္မိမိ တိုင္းျပည္ကို ကယ္တင္သူႏွင့္ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္သူ အျဖစ္မွတ္ ယူေနေသာ စစ္တပ္က ဤသို႔ အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းသည္ တရားမွ်တသည္ဟု ျမင္ေနေလ့ရွိသည္။
၂၀၀၃ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လတြင္ “ေခတ္မီ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ” သို႔ ဦးတည္ေသာ အဆင့္ (၇) ဆင့္ပါ လမ္းျပ ေျမပံုကို ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ဤလမ္းျပေျမပံု၌ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ေမြးဖြားေပးခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသားညီလာခံ လည္း အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။ မင္းဇင္ႏွင့္ ဘ႐ိုင္ယန္ ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ (Brian Joseph) တို႔ ဆိုခဲ့သည့္အတိုင္းပင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကစ၍ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့သည္။ ထို အေျခခံ ဥပေဒ အရ တရားဥပေဒဆိုင္ရာႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အာဏာမ်ားကို စစ္အစိုးရ ေခတ္လြန္အစိုးရႏွင့္ စစ္အစိုးရေခတ္လြန္ စစ္တပ္တို႔အၾကားတြင္ ခြဲေ၀သတ္မွတ္ထားပံုက အမ်ား ႀကိဳတြက္ထားသည္မ်ားႏွင့္ ကြာျခားသြားခဲ့သည္။
ဤသို႔ ကြဲဲျပားကြာျခားမႈသည္ အေရးႀကီးပံုရသည္။ အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ နည္းပရိယာယ္ကို (ႏုတ္ထြက္သြားသူ စစ္အစိုးရ၏ ထိပ္သီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေ႐ႊ ေမွ်ာ္လင့္ထားပံုရသည္ထက္ မ်ားစြာပို၍) ေပ်ာ့ေျပာင္းစြာ (အရွည္သေဘာ ဆန္သည့္ အေျခအေနကို) က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ဦးသန္းေရႊသည္ သူ၏ အက်ဳိးစီးပြားကို လည္းေကာင္း၊ သူ႔မိသားစု အက်ဳိးစီး ပြားကို လည္းေကာင္း၊ သူ႔စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အက်ဳိးစီးပြားကို လည္းေကာင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္ မခံရေရးအတြက္ အစိုးရအဖြဲ႔ထဲ မွာေရာ စစ္တပ္ထဲမွာပါ သူ၏ အ႐ိုက္အရာ ဆက္ခံမည္သူမ်ားကို ေခါင္းေခါက္ေ႐ြးခဲ့သည္ဟု ယူဆရသည္။ အသက္ (၇၈) ႏွစ္ရွိသူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေ႐ႊႏွင့္ ၎၏ လက္ေထာက္ျဖစ္သူ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေမာင္ေအးတို႔ အဘယ့္ေၾကာင့္ သမၼတရာထူးကို မယူဘဲ ဖယ္ေရွာင္သြားခဲ့ေၾကာင္း မိမိတို႔ မသိရေခ်။ မိမိတို႔သိရသည္ကား သမၼတရာထူးကို ယူလိုက္ သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ ကန္႔လန္႔ကာ ေနာက္ကြယ္မွေန၍ ႀကဳိးဆြဲႏိုင္စြမ္း မရွိႏိုင္ေတာ့ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။
အေရးႀကီးဆံုးကား ေနရာေကာင္းေကာင္း ရထားေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လိုလားသည့္သူမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက “သတ္မွတ္ေပးထားသည္ထက္ ေက်ာ္လြန္” ကာ စနစ္သစ္တြင္ ပီျပင္ရွင္္းလင္းမႈ မရွိေသးေသာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို မည္မွ်အထိ လိုသလို အသံုးခ်မည္၊ လိုရာအသံုးခ်ႏိုင္သည္ တို႔ကိုလည္း ဦးသန္းေရႊ သိပံုမရခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဦးသန္း ေ႐ႊ၏ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းမ်ားထဲက အခ်ဳိ႕သည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိုစိတ္ရွိေသာ္လည္း မလုပ္ႏိုင္ဘဲ မ်ိဳသိပ္ထား ခဲ့ရျခင္းကို ရိပ္မိခဲ့သူဟူ၍ မရွိသေလာက္ရွားသည္။ ဦးသန္းေ႐ႊ၏ အနားယူသြားျခင္း၊ တိုက္႐ိုက္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဆံုး သတ္သြားျခင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းသစ္မ်ား ေပၚထြက္လာျခင္း စေသာအေျခအေနတို႔ကို အေရးပါေသာပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္း အနည္းစုေလးက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ အသံုးခ်ခဲ့သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ စစ္တပ္၏ ရန္သူ ေတာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔၏ ထိပ္သီးခ်င္း ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး အတြက္သာမက၊ စစ္တပ္၏ တခ်ိန္က အကန္႔ အသတ္မရွိေသာ မူ၀ါဒ ဆံုးျဖတ္ခြင့္အာဏာကို ေလွ်ာ့ခ်ကန္႔သတ္ေရးအတြက္ပါ သူတို႔က အသံုးခ်ခဲ့သည္။
စစ္အစိုးရေခတ္လြန္ “ႏိုင္ငံေရး” ႏွင့္ “အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး”
၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ မတ္လတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ လူမသိရွင္မၾကား က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုပြဲၿပီးေနာက္ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ သူ႔အစိုးရအဖြဲ႔တို႔ သည္ စစ္ဦးစီးဌာနခ်ဳပ္ကဲ့သို႔ မဟုတ္မူဘဲ အစိုးရတရပ္ကဲ့သို႔ ျပဳမူေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာတို႔က ယခုအခါ၌ စစ္အစိုးရဟု ေခၚေနၾကေသာ “ယခင္ အစိုးရ” လက္ထက္တြင္ ဤကဲ့သို႔ေသာ ကြဲျပားမႈမ်ဳိး မရွိခဲ့ေခ်။ ဤေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ စစ္တပ္ သည္ အဖြဲ႔အစည္းတရပ္အေနႏွင့္ ရေနက် အခြင့္ထူးမ်ား ယုတ္ေလ်ာ့သြားခဲ့သည္။
စစ္အစိုးရေခတ္လြန္တြင္ အေျခခံဥပေဒအရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အစိုးရသည္ ၂၀၁၁ ႏွင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တို႔တြင္ စစ္တပ္အခန္းက႑ မပါေသာ အစိုးရအျဖစ္ ထိန္းသိမ္းရပ္တည္ခဲ့ကာ ထိုအေပၚမွာ အေျခခံလ်က္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကင္းေသာ သာမန္လုပ္႐ိုးလုပ္ စဥ္ “ႏိုင္ငံေရး” ကို တရား၀င္နည္းလမ္းအရေရာ လုပ္ထံုးလုုပ္နည္းအျပင္က နည္းလမ္းမ်ားတြင္ပါ လုပ္ခဲ့သည္။ ဤအခ်က္ ေၾကာင့္ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာႏိုင္ငံ မဟုတ္ေတာ့ဟု မိမိက (မင္းဇင္၊ ဘ႐ိုင္ယန္ ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ တို႔၏ အျမင္ႏွင့္ ကြဲလြဲစြာ) ေကာက္ခ်က္ခ်မိပါသည္။
တတိုင္းျပည္လံုးအဆင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ၏ အက်ဳိးရလဒ္တခုကား ႏိုင္ငံသားမ်ား၊ မီဒီယာမ်ား၊ အတိုက္အခံမ်ား၊ အစိုးရ မဟုတ္သည့္ NGO အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အေနႏွင့္ တခ်ိန္က “အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး ကိစၥရပ္မ်ား” အျဖစ္ မ်က္ကြယ္ျပဳထားေလ့ ရွိခဲ့ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို (အစိုးရအဖြဲ႔၏ အတြင္းႏွင့္ အျပင္ရွိ လမ္းေၾကာင္းေပါင္းစံုမွေန၍) ထိေတြ႔သိရွိခြင့္ ရလာျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဤကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ပညာေရး၊ သတင္းစာ လြတ္လပ္ခြင့္၊ အလုပ္သမား စည္း႐ံုးေရး၊ အင္တာနက္ အဆက္ အသြယ္တို႔မွ်သာမက ဘဏ္လုပ္ငန္း၊ ေငြလဲႏႈန္း၊ ေငြေၾကး အရင္းအႏွီး၊ ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ႏိုင္ငံ့စီး ပြားေရး မူ၀ါဒမ်ားလည္း အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္၏ ေနာက္ပိုင္းမွာ (၁၉၆၂ ခုႏွစ္၏ ေနာက္ပိုင္းမွာဟုလည္း ဆိုႏိုင္သည္) ပထမဦးဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ ဆင့္ကာ ဆင့္ကာ ေပၚထြက္လာေသာ အစိုးရအဖြဲ႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား၊ ဥပေဒမ်ား၊ အစိုးရမိန္႔ခြန္းမ်ား၊ မီဒီယာႏွင့္ ေတြဆံုခန္းမ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအတိုင္း ဖြဲ႔စည္းထားေသာ၊ ထို႔အျပင္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ေဘာင္အျပင္က ဖြဲ႔စည္းထားေသာ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားလည္း ေပၚထြက္လာခဲ့ကာ၊ လူထုဘ၀အသစ္တစ္ခုကို ဖန္တီးေပးခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ “အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရး” ကိစၥရပ္ ေအာက္သို႔ လံုး၀ဆြဲသြင္းျခင္း မခံရေသာ ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ကိုပါ ဖန္တီးေပးခဲ့သည္။ တနည္းဆိုရလွ်င္ “ႏိုင္ငံေရး” သည္ ျပည္ေထာင္စုႀကီးကို အလိုလို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ အရာကိစၥ ျဖစ္သည္ဟု ကုန္လြန္ခဲ့ေသာ တႏွစ္ခြဲ ကာလအတြင္းမွာ သေဘာထားျခင္း မရွိေတာ့ေခ်။ အကယ္၍ ဆက္လက္ တည္တံ့သြားမည္ဆိုပါက ဤျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္အခ်ဳိ႕အတြင္း အေရးပါဆံုးေသာ အေဆာက္အအံုဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္ေပလိမ့္မည္။
အေျခခံဥပေဒအရ ေဆာင္႐ြက္ျခင္းျဖစ္သည့္တိုင္ စစ္တပ္၏ အသားက်ေနေသာ အခြင့္ထူးမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ျခင္းသည္ အနည္းစုေလးျဖစ္ေသာ အၿငိမ္းစား စစ္အရာရွိမ်ားအဖို႔ (အထူးသျဖင့္ သမၼတ၊ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ား) ပုဂၢိဳလ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ စြန္႔စားလုပ္ေဆာင္မႈပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုသူတို႔၏ ဤလုပ္ေဆာင္ခ်က္သည္ ေမွ်ာ္လင့္မထားေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လ မတိုင္မီကတည္းက ႀကိဳတင္ ႀကံစည္ထားေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ဟုတ္ ဟန္ မတူေခ်။ ျမန္မာဘာသာ မီဒီယာမ်ား၊ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား (လူမ်ဳိးစု ပါတီမ်ား အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္)။ ပုဂၢလိက စီးပြားေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အျခားအင္အားစုမ်ားက လူထု နယ္ပယ္ထဲသို႔ တိုး၀င္လာၾကၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို တြန္းအားေပးခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႔ တြန္းအားေပးျခင္းေၾကာင့္္ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၈ လေလာက္ အၾကာက ျဖစ္ႏိုင္မည္ဟု ထင္ထားခဲ့သည္ထက္ ပို၍ထိေရာက္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ပို၍ရဲရဲ ရင့္ရင့္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မလုပ္ဘဲ ယခင္ကအတိုင္း အထီးက်န္ဘ၀ႏွင့္ ဆက္သြားလွ်င္ ေပးရမည့္ တန္ဖိုးထက္ ႏိုင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေၾကာင့္ ေပးရသည့္တန္ဖိုးက ပို၍သက္သာမည္ဟု အစိုးရအတြင္း ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲ ေရးသမားမ်ား သေဘာေပါက္ၿပီး ေရြးခ်ယ္ခဲ့ပံုရသည္။ အဘယ္သို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ဤသို႔ စဥ္းစားခဲ့ ေၾကာင္းကိုမူ မသိရေသးေခ်။
ဤျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈသည္ မည္သို႔ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္သည္ဆိုသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လည္းေကာင္း၊ တာရွည္ ခံမည္ မခံမည္ ဆိုသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လည္းေကာင္း အရမ္းကာေရာ မေျပာမိေအာင္ မိမိတို႔ သတိထားရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔၏ အေပးအယူ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ဦးတည္ခ်က္ ေပါင္းစံုပါ ၀င္ၿပီး ပို၍ပြင့္လင္းေသာ ႏိုင္ငံေရး အသိုင္းအ၀ိုင္းတရပ္ ေပၚေပါက္လာျခင္းေၾကာင့္ လည္းေကာင္း စစ္တပ္က ၎၏စစ္ တန္းလ်ား ဘားတိုက္ထဲ ျပန္သြားခဲ့ေသးသည္ေတာ့ မဟုတ္ေခ်။ စစ္တပ္သည္ ႏိုင္ငံေရးမွာ အခ်က္အခ်ာေနရာတြင္ ရွိေန ဆဲ ျဖစ္သည္။
အစိုးရအာဏာသည္ အၿငိမ္းစားႏွင့္ ရာထူးလက္ရွိ စစ္အရာရွိမ်ား လက္၀ယ္မွာ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး ထိုသူတို႔က တခ်ိန္က မိမိတို႔၏ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္မ်ားႏွင့္ စစ္သားမ်ား၏ အက်ဳိးစီးပြားကို လည္းေကာင္း၊ စစ္တပ္၏စည္းလံုး ညီညြတ္မႈ၊ ဂုဏ္ သိကၡာ၊ အဆင့္ေနရာႏွင့္ စီးပြားေရး အက်ဳိးစီးပြားတို႔ကို လည္းေကာင္း ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေပးေနၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္ သည္။ စစ္တပ္သည္ ကိစၥရပ္အမ်ားစုမွာ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ ရွိသည္ မဟုတ္ေတာ့သည့္တိုင္၊ မေသးလွေသာ ၾသဇာ အရွိန္အ၀ါ ဆက္လက္ရွိေနေသးသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔မွာ တိုက္ပြဲမ်ား ျပန္လည္ ေပၚ ေပါက္လာျခင္း၊ ႏိုင္ငံ အေနာက္ျခမ္းရွိ ရခိုင္ႏွင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ ေသြးထြက္သံယို လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားျခင္း၊ က်န္ရွိ ေန ေသးေသာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာကိစၥမ်ားတြင္ ၾသဇာအရွိန္အ၀ါ ဆက္လက္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ စာအုပ္ထဲဲတြင္ စစ္တပ္ႏွင့္ အစိုးရကို တရားဥပေဒေၾကာင္းအရ တသီးတျခားစီ ခြဲျခားထားျခင္းသည္ မူအရ အေရးႀကီးေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္သည့္တိုင္ အကယ္၍ သင့္ေလ်ာ္ေသာအခ်ိန္မွာ သင့္ ေလ်ာ္ေသာ လုပ္ငန္းအတြက္ ကိုယ္ေရးရာဇ၀င္ေပၚ မူတည္ၿပီး လူမွန္ေနရာမွန္ ခ်ထားျခင္းလည္း မရွိ။ တိတ္တိတ္ပုန္း အစီ အစဥ္မ်ားလည္း ထားရွိသည့္အျပင္၊ အဆင့္ဆင့္ သစၥာခံစနစ္ကိုလည္း ထူေထာင္ထားသည္ဆိုပါက ဤျပဌာန္းခ်က္သည္ အရာေရာက္မည္ မဟုတ္ေခ်။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေပၚထြန္းစ ႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားသည္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အသစ္ကို ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပေနသည္ မဟုတ္ပါ။ (စစ္တပ္ တိုက္႐ိုက္ အုပ္စိုးမႈမွေန၍ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်ဳိးခံစားလာ ခဲ့ရေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိုသူ အၿငိမ္းစားႏွင့္ စစ္ရာထူးလက္ရွိ စစ္အရာရွိမ်ား၊ စစ္သားမ်ားႏွင့္ အျခားပုဂၢိဳလ္ မ်ား၏) ေက်းဇူးခံ ေက်းဇူးစား ကြန္ရက္အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ အျမစ္တြယ္ေနေသာ အာဏာ တည္ေဆာက္ပံုကိုသာ ပိုမို ထင္ ဟပ္ေဖာ္ျပေနပါသည္။
တိုင္းျပည္၏ တခ်ိန္က ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ရွိခဲ့ေသာနယ္ေျမမွာ ေပၚေပါက္လာခဲ့ေသာ ပဋိပကၡမ်ားကို စဥ္းစားၾကည့္လိုက္ပါက ၿခိမ္းေျခာက္မႈမပါေသာ “ႏိုင္ငံေရး” ေလာကကို အၿငိမ္းစား စစ္အရာရွိအခ်ဳိ႕ ခ်ဲ႕ထြင္လိုက္ေသာ အတိုင္းအတာသည္ အံ့ ခမန္း ႀကီးမားလွေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ သူတို႔ထဲက အခ်ဳိ႕ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အစိုးရသစ္ထဲမွာ သူတို႔ရရွိေသာ အခန္းက႑ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အားမလိုအားမရ ျဖစ္ၾကမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုသူတို႔သည္ ျပဳျပင္ေျပာင္လဲမႈမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ၾကကာ အစိုးရသစ္၏ ယႏၲရားကို သေကၤတမ်ား အဆင္တန္ဆာမ်ား၊ စကားလံုး လွလွမ်ားျဖင့္သာမက “ဒီမိုကရက္တစ္” အစိုးရတရပ္၏ အဂၤါရပ္မ်ားျဖင့္ပါ ျဖည့္စြက္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒသည္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ သက္ဆိုးရွည္ေရး အတြက္ ဖန္တီးထားေသာ ဟန္ျပပစၥည္းအျဖစ္မွေန၍ အဆင့္တက္မလာႏိုင္ခဲ့ဟု ခန္႔မွန္းထားခဲ့ပါလ်က္ စစ္အစိုးရေခတ္လြန္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အစိုးရသည္ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လမ္းေၾကာင္းကို လိုက္ေနခဲ့ပါသနည္းဟု ေမးခြန္းထုတ္ရန္ ရွိေနသည္။
မိမိတို႔ကိုယ္မိမိတို႔ အနိမ့္ဆံုးအားျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ၀ါဒီမ်ားအျဖစ္ ထုတ္ေဖာ္ျပသေနၾကေသာ ဦးသိန္းစိန္၊ ၀န္ႀကီး မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားႏွင့္ အျခားေသာ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားမွာ ဘံုတူညီေသာ အက်ဳိးစီးပြားတခုကား သူတို႔၏ ပုဂၢိဳလ္ေရး ေက်ာ္ၾကားမႈႏွင့္တကြ တရား၀င္ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းျဖစ္ေသာ “အစိုးရသစ္” တည္ေထာင္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔ရရွိထားေသာ ရာထူးမ်ား၏ အသေရကို တိုးေစေရး ျဖစ္သည္။ ဤပုဂၢိဳလ္မ်ားထဲမွ အမ်ားစုသည္ “ယခင္အစိုးရ ေဟာင္း” (န၀တ ေသာ္လည္းေကာင္း။ နအဖ ေသာ္လည္းေကာင္း) ထဲမွာ အမႈထမ္း ခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။ ကမၻာ့သတင္း မီဒီ ယာမွာ အဆိုးေဖာ္ျပခံသည္ ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွာ ၀ိုင္းက်ဥ္ခံရသည္ ျဖစ္ေစ အပယ္ခံအျဖစ္ ဆက္ဆံခံရ ျခင္း၏ အရသာကို ခံစားခဲ့ရဖူးသူမ်ား ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရေဟာင္းႏွင့္ ကင္းကင္းရွင္းရွင္း ျဖစ္ေအာင္ ေနျခင္းအားျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ သူတို႔တဦးခ်င္းအေနႏွင့္ ရာဇ၀တ္ ေဘးဒဏ္သင့္ျခင္းမွ လြတ္ကင္းႏိုင္ဖြယ္ ရွိသည္ ဟုလည္း တြက္ေကာင္း တြက္ၾကေပလိမ့္မည္။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ ရာထူးမ်ားကို ရယူထားစဥ္ကထက္ ယခုအစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွာ သူတို႔၏ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈအာဏာ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းသြားခဲ့ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ အစိုးရသစ္ထဲမွာ ေနရာၿမဲေရးက လည္း မေသခ်ာလွသျဖင့္ အာဏာအရွိဆံုး ပုဂၢိဳလ္ အမ်ားစုသည္ ဤျဖစ္တည္စ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို မိမိတို႔အက်ဳိးစီးပြား အတြက္ လိုသလို ပံုသြင္းကာ ႏိုင္ငံေရးအရ ေအာင္ျမင္မႈရွိသူမ်ား ရေလ့ရွိေသာ အာဏာ၊ ရာထူး၊ ေက်ာ္ၾကားမႈဆိုသည့္ ဆုလာဘ္မ်ားကို ဆြတ္ခူးဖြယ္ ရွိသည္။
အေျမာ္အျမင္ရွိေသာ ေခါင္းေဆာင္အခ်ဳိ႕က ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားကို ေျခမႈန္းျခင္းမျပဳဘဲ ေနရာေပးျခင္းအားျဖင့္ ေပၚ လာေသာ အခြင့္အေရးကို အသံုးခ်ကာ တိုင္းျပည္ကို ကမာၻ႔အလယ္မွာ မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္ႏိုင္ေစ၊ ေနရာရေစ ခဲ့တာကို ၂၀၁၁ မွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ရပ္မ်ားက ျပသေနၾကသည္ (ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာမွာပါ ႏိုင္ငံေရး အထစ္အေငါ့ ျဖစ္ေနမႈမ်ားကို အဆံုးသတ္သြားေစခဲ့သည္)။ ထိုသူမ်ားထဲမွေန၍ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ ဦးေ႐ႊမန္း (ႏွစ္ဦးစလံုးသည္ ၾကယ္ေလးပြင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းမ်ား ျဖစ္သည္) တို႔ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ေပၚထြက္လာခဲ့ၾကၿပီး အေတာ္အတန္ လစ္ဘရယ္က်ေသာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအတြက္ ေရွ႕ေဆာင္ေရွ႕႐ြက္ ျပဳေပးေသာ ဧရာမ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ၾကသည္။ ဦးသိန္းစိန္က စစ္ရာထူးမွႏုတ္ထြက္ကာ သံသယျဖစ္ဖြယ္ရွိေသာ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ကမကထျပဳ က်င္းပၿပီးေနာက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းမွာ သမၼတ ရာထူးယူရန္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ ဆိုခဲ့သည္။ သူအေနျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိမ့္မည္ဟု ထိုစဥ္က မည္သူမွ် မထင္ခဲ့ၾကေခ်။ တိုက္ခိုက္ေရး စစ္သား အျဖစ္ထက္ ယူနီေဖာင္း၀တ္ စစ္အရာရွိတဦး အျဖစ္သာလွ်င္ လူသိမ်ားခဲ့ေသာ ဦးသိန္းစိန္သည္ အနည္းႏွင့္ အမ်ားဆိုသလို အဂတိလိုက္စားမႈ ကင္းရွင္းၿပီး တပ္ထဲမွာလည္း အေျခြအရံ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါ ပါးရွားခဲ့ပံုရသည္။
သို႔ျဖစ္သည့္တိုင္ (ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ႏွင့္ မင္းဇင္တို႔ ဆိုခဲ့သည့္အတိုင္းပင္) ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လအကုန္မွာ ေျပာခဲ့ေသာ ဦးသိန္းစိန္၏ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းသည္ အစဥ္အလာမွ ခြဲထြက္ေသာ မိန္႔ခြန္းျဖစ္သည္။ ထိုမိန္႔ခြန္းထဲ၌ ဦးသိန္းစိန္က အေျပာင္းအလဲမ်ား လုပ္ သြားမည့္အေၾကာင္း အားတက္သေရာ ေျပာခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ သူသည္ သိသာထင္ရွားေသာ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ရရွိခဲ့ သည္။ သူသည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွစ၍ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ၄ ႏွစ္တာ ေနခဲ့ရၿပီး ထိုကာလအတြင္း၌ သူ႔တိုင္းျပည္၏ ႏိုင္ငံတကာ အပယ္ခံ အျဖစ္ကိုသာမက စီးပြားေရးမွာ (အထူးသျဖင့္ အားေကာင္းေမာင္းသန္ ျဖစ္ေနေသာ အိမ္နီးခ်င္း တိုင္းျပည္မ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္လိုက္လွ်င္) အလြန္အမင္းေနာက္က်က်န္ေနေသာ တိုင္းျပည္အျဖစ္ကိုပါ ကိုယ္ေတြ႔ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရသည္။
ဦးသိန္းစိန္က သူသည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္းက နာဂစ္မုန္တိုင္း တိုက္ခတ္အၿပီး ဧရာ၀တီ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသသို႔ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ သြားေရာက္ခဲ့စဥ္မွာ အပ်က္အစီးမ်ားကုိ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရာမွစ၍ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး စိတ္ဓာတ္ ရရွိလာ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ဆင္းရဲေသာ လယ္သမား၏ သားျဖစ္သူ သမၼတက Financial Times သတင္းစာအား “ဒီအတိုင္း ဆက္စခန္းသြားလို႔ မရေတာ့ဘူးဆိုတာ၊ အေျပာင္းအလဲလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီ ဆိုတာကို နားလည္လာခဲ့တယ္” ဟု ေျပာျပခဲ့သည္။
သူ၏ အေတာ္အတန္ အေျခအျမစ္က်ေသာ လမ္းေၾကာင္း ခြဲထြက္မႈမ်ားေၾကာင့္ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတို႔ႏွင့္ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ျခင္းမွေန၍ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံျပဳေပးထားေသာ ဧရာ၀တီ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းကို ဆိုင္းငံ့ပစ္ျခင္း အထိ) အၿငိမ္းစားႏွင့္ စစ္ရာထူးလက္ရွိ စစ္အရာရွိမ်ားထဲမွ ေရွး႐ိုးစြဲအျမင္ရွိသူ လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္မ်ား အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္သြားၾကမည္မွာ ေသခ်ာပါသည္။ သို႔ရာတြင္ သူသည္ “ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေ႐ႊထံမွ အေမြ” ကို ဆက္ခံထိုက္သူ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပသျခင္းအားျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို လက္ေတြ႕ျဖစ္လာေအာင္ လုပ္ၿပီး ေအာင္ျမင္ ေက်ာ္ၾကားသည္္ထက္ ေက်ာ္ၾကားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။
သမၼတသက္တမ္း တႏွစ္ကာလအတြင္း၌ ဦးသိန္းစိန္သည္ စစ္တပ္အေပၚ ၾသဇာတစံုတရာရွိေသာ ၀န္ႀကီးႏွင့္ အႀကံေပး အရာရွိ ၄ ဦးမွ ၆ ဦး အထိရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံအားေပးမႈကို အားကိုးအားထား ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။ သူ၏ အဓိကအားထားရေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကား မီးရထား၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းတဦး ျဖစ္ၿပီး ေျခလ်င္တပ္ႏွင့္ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးတပ္ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားရွိသူ ျဖစ္သည္) ႏွင့္ စက္မႈ၀န္ႀကီး ဦးစိုးသိန္း (ေရတပ္ တပ္မွဴး ေဟာင္း ျဖစ္သည္) တို႔ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ကုန္ခါနီးေလာက္တြင္ ႏွစ္ဦးစလံုးကို သမၼတ႐ံုး ၀န္ႀကီးရာထူးမ်ား သို႔ တိုးျမွင့္ေပးခဲ့သည္။ အျခား၀န္ႀကီးမ်ားကလည္း မိမိတို႔၏ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္မ်ားကို သမၼတ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အညီျဖစ္ေအာင္ တျဖည္းျဖည္း ျပန္လည္မြမ္းမံခဲ့သည္။ (အနည္းဆံုးေတာ့ လူထုအျမင္ေကာင္းေအာင္ မြမ္း မံခဲ့သည္)။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ႏိုင္ငံေရး အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ ျဖစ္စဥ္ထဲမွာ ေရာက္ရွိေနၿပီး အဆိုပါ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ၏ အျပင္ပန္း ပံုသ႑န္ အေျခအေနအရ ကုန္လြန္ခဲ့ေသာ အနည္းဆံုး ရာစုႏွစ္သက္တမ္း တ၀က္ခန္႔ အေျခအေနထက္စာလွ်င္ တိုင္းျပည္ ၏ အနာဂတ္ႏိုင္ငံေရးသည္ “စိတ္၀င္စားသူတိုင္း ၀င္ေရာက္ႏိုင္ေသာေနရာ” ျဖစ္လာေနသည္။ စစ္တပ္၏ တိုက္႐ိုက္ခ်ဳပ္ ကိုင္မႈ ကား ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ၿပီ။ အနည္းဆံုးေတာ့ ခုအခ်ိန္ထိ ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။
ထိပ္တန္း အစိုးရရာထူးႀကီးမ်ားကို ကိုင္ထားသူမ်ား၏ ၾကန္အင္လကၡဏာမ်ားကမူ သိသိသာသာႀကီး ေျပာင္းလဲမႈမ်ား မရွိ ေသး (ဤရာထူးႀကီးမ်ားကို ကိုင္ထားသူမ်ားသည္ ေယာက်္ားသားမ်ား၊ ဗမာလူမ်ဳိးမ်ား၊ အၿငိမ္းစားယူထားေသာ၊ သို႔မဟုတ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနဆဲျဖစ္ေသာ စစ္အရာရွိႀကီးမ်ားသာ ျဖစ္ေနေသး) သည့္တိုင္ အုပ္စိုးပံုအုပ္စိုးနည္းကို ေျပာင္းလဲေစ ေသာ ႏိုင္ငံေရးအရ ေခ်ာေမြ႔ေျပျပစ္မႈ (အရွည္သေဘာ ေရြ႕ေလ်ာေျပာင္းလဲမႈ) အသစ္တရပ္ ရွိေနပါသည္။ စစ္တပ္၏ အခြင့္ ထူးမ်ား (ဆယ္စုႏွစ္မ်ားႏွင့္ ခ်ီ၍ “အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရး အမိန္႔အာဏာ” အရ တည္ရွိခဲ့ေသာ) ကို မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၈ လ အတြင္းမွာ ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့သည့္အျပင္ ပြင့္လင္းေသာ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တရပ္ ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို အမ်ဳိးသားေရး ၿခိမ္းေျခာက္မႈအျဖစ္လည္း သေဘာမထားေတာ့ေခ်။
ဤႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ကို တပ္မေတာ္ (ကာကြယ္ေရးဌာန) အႀကီးအကဲမ်ားက အဓိပၸာယ္သတ္မွတ္ေပးၿပီး ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားပါ သည္။ ထိုသူတို႔သည္ လူထု ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စစ္ပြဲ႐ံႈးနိမ့္မႈေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စစ္တပ္ကို ခ်ိနဲ႔သြားေစေသာ တပ္တြင္းၿပိဳကြဲမႈေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း ဤႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ကို လုပ္ေဆာင္ၾကျခင္း မဟုတ္ေခ်။ သူတို႔အင္အားကို ခိုင္မာေအာင္ တည္ေဆာက္ၿပီးမွသာ ဤသို႔လုပ္ ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။
အဓိကက်ေသာ မူ၀ါဒေရးဆြဲေရး အာဏာကို စစ္တပ္၏ ထိပ္ဆံုးေခါင္းေဆာင္မ်ား လက္၀ယ္မွာ စုစည္းထားျခင္း မရွိ ေတာ့သည့္တိုင္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲစည္းပံု အေျခခံဥပေဒႏွင့္ အၿငိမ္းစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားမွာ ရွိေနေသးေသာ ၾသဇာအရွိန္ အ၀ါ တို႔ေၾကာင့္ စစ္တပ္အဖြဲ႔အစည္း တခုလံုး၏ အက်ဳိးစီးပြားႏွင့္ စစ္အရာရွိႀကီးမ်ား၊ ၎တို႔ မိသားစုမ်ား၏ ပုဂိၢဳလ္ေရး အက်ဳိးစီးပြားမ်ားကို ဆက္လက္ အကာအကြယ္ေပးထားသည္။ အျခားေသာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ တိုင္းျပည္မ်ားမွာကဲ့သို႔ ပင္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ စစ္တပ္၏ အခန္းက႑ကို ဖ်က္သိမ္းေရးႏွင့္ အရပ္သားမ်ားက စစ္တပ္ကို ဒီမိုကေရစီနည္းအရ ခ်ဳပ္ကိုင္ ေရးသည္ မေရရာ မေသခ်ာဘဲ ရွိေနဦးမည္သာ ျဖစ္သည္။
အရပ္သားမ်ား အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ပါလီမန္ေခတ္တုန္းက (၁၉၄၈-၅၈ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၁၉၆၀-၆၂ ခုႏွစ္မ်ားက) ပင္လွ်င္ တပ္မေတာ္က ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါခဲ့သည္ခ်ည္း ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသားေရးမွာ “ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑” မွေန၍ ပါ၀င္ခဲ့သည္ဟု တပ္မေတာ္က ေျပာဆိုျခင္းသည္ ၂၀ ရာစုႏွစ္ အတြင္း ၿဗိတိသွ်ႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔ကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာ ကိုလိုနီ ဆန္႔က်င္ေရးတိုက္ပြဲမ်ား အတြင္းမွ စတင္ပါသည္။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးၿပီးခ်င္းမွာပင္ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟူေသာ အခ်က္က သူတို႔သည္ တိုင္းျပည္ကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးသူ ဟူေသာ စစ္တပ္၏ စိတ္ေနစိတ္ထားကို အားေပးအားေျမွာက္ျပဳခဲ့သည္။
ကိုလိုနီ ေခတ္လြန္သမိုင္း၏ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ကာလတေလွ်ာက္လံုး၊ တိုင္းျပည္တ၀ွမ္းလံုးမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ျပည္တြင္း စစ္ (လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၃၀ အတြင္းကမူ လူမ်ဳိးစုမ်ား အဓိကအားျဖင့္ ေနထိုင္ရာ နယ္စပ္ေဒသမ်ားမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္) က ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး၏ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ားကို ျပဌာန္းေပးခဲ့ပါသည္။ စစ္မက္ျဖစ္ပြားရာ နယ္ေျမေဒသမ်ားရွိ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေသာ ျပည္သူမ်ားအဖို႔ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္ျခင္းႏွင့္ ရက္ရက္စက္စက္ ျပဳျခင္းတို႔၏ ဒဏ္ကို ေန႔စဥ္ ခံၾကရသည့္ အျပင္၊ သူတို႔သည္ “ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ”သားမ်ား ျဖစ္သည္ဟူေသာ စိတ္ဓာတ္ပါ ပ်က္ယြင္းခဲ့ၾကရသည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္ မတိုင္မီက လက္နက္တပ္ဆင္မႈ ညံ့ဖ်င္းေသာ ျမန္မာစစ္တပ္သည္ ရန္ကုန္ႏွင့္ ေ၀းကြာေသာ သူပုန္မ်ားကို တိုက္ခိုက္ရာ ၿခဳိးၿခိဳးၿခံၿခံက်င့္ႀကံ၍ တိုက္ခိုက္ခဲ့ရေလ့ရွိသည္။ ေျခာက္ေသြ႔ရာသီမ်ားမွာသာ တိုက္ပြဲငယ္မ်ားကိုတိုက္ၿပီး ေအာင္ပြဲ အနည္းအက်ဥ္းမွ်ကို ရေလ့ရွိသည္။ စစ္ကို သဲသဲမဲမဲတိုက္ျခင္းေၾကာင့္ တိုင္းျပည္၏ ဘ႑ာေငြေၾကးမ်ား မ်ားစြာ ကုန္က်ခဲ့ရာ ေရွ႕တန္း စစ္မ်က္ႏွာႏွင့္ ေ၀းရာမွာ ေနေနၾကေသာ ျမန္မာမ်ားသည္ပင္ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ဆံုး႐ံႈးနစ္နာမႈ ဒဏ္ကို ခံခဲ့ၾကရသည္။ အလယ္ပိုင္းေဒသ၊ ေတာင္ပိုင္းေဒသတို႔တြင္ အဓိကအားျဖင့္ ေနထိုင္ၾကေသာ ဗမာလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ နယ္စပ္ေဒ သမ်ားတြင္ အဓိကအားျဖင့္ ေနထိုင္ၾကေသာ လူမ်ဳိးစု အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔အၾကားတြင္ မသိနားမလည္မႈႏွင့္ မယံုၾကည္မႈမ်ား ရွိခဲ့ သည္။ ထို႔အျပင္ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ အင္အားသံုး အက်ပ္ကိုင္မႈတို႔သည္ ကိုလိုနီေခတ္လြန္ ျမန္မာအစိုးရမ်ား လက္ထက္၏ (အာဏာၿပိဳင္ဖက္ အခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္ရာမွာ ျဖစ္ေစ။ အမ်ားစုျဖစ္ေသာ ဗမာတို႔ႏွင့္ လူမ်ဳိးစု ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္တို႔ အၾကား အားၿပိဳင္မႈမွာ ျဖစ္ေစ) ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး မွာ အစဥ္သျဖင့္ အဓိက အခန္းက႑မွ ပါ၀င္ခဲ့သည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတို႔သည္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စစ္စစ္ေအာက္တြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကရသည္။ စစ္အစိုး ရသည္ ၁၉၈၈ မွ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အထိ မိမိကိုယ္ကို ႏိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈတည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔ (န၀တ) ဟု ေခၚခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ (နအဖ) ဟု ျပန္လည္ အမည္ေပးခဲ့သည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ အာဏာရ ဆိုရွယ္လစ္အစိုးရကို ျပဳတ္က်ေစခဲ့ေသာ လူထုအံုႂကြမႈႀကီး ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္တြင္ စစ္တပ္ အႀကီးအကဲမ်ားက အာရွေဒသတြင္းမွာ လူအင္အား အနည္းဆံုးႏွင့္ လက္နက္တပ္ဆင္မႈ အညံ့ဖ်င္းဆံုးျဖစ္လာခဲ့ေသာ စစ္တပ္ကို ေခတ္မီေအာင္ မႀကံဳစဖူး ျပန္လည္တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ စစ္သည္အင္အားသည္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က ၁၈၀,၀၀၀ ရွိခဲ့ရာမွေန၍ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ၃၅၀,၀၀၀ ပတ္၀န္းက်င္အထိ ရွိလာခဲ့သည္။
ၿပိဳက်သြားခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေသာ အားျဖင့္ န၀တသည္ စစ္တပ္၏ အမိန္႔ေပး စနစ္အဆင့္ ဆင့္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ မူ၀ါဒဆံုးျဖတ္ေရး နယ္ပယ္မ်ားတြင္ပါ ခ်မွတ္က်င့္သံုးခဲ့သည္။ စစ္တပ္၊ ၎၏ နာမည္ဆိုးႏွင့္ ေက်ာ္ ၾကားေသာ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႔မ်ား၊ ရဲတပ္ဖဲြဲ႔ႏွင့္ နယ္ေျမအာဏာပိုင္တို႔သည္ မည္သည့္ ေ၀ဖန္ေရးကိုျဖစ္ေစ၊ မည္ သည့္ အတိုက္အခံကိုျဖစ္ေစ၊ မည္သည့္ အေျပာအဆိုကိုျဖစ္ေစ၊ “အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး” အေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္သည့္ “ႏိုင္ငံေရး” အျဖစ္ သေဘာထားခဲ့သည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ “ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား” ကို တန္ျပန္ရာ၌ သံုးေနက်နည္းလမ္းကား အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းျခင္းျဖစ္သည္။ မိမိကိုယ္မိမိ တိုင္းျပည္ကို ကယ္တင္သူႏွင့္ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္သူ အျဖစ္မွတ္ ယူေနေသာ စစ္တပ္က ဤသို႔ အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းသည္ တရားမွ်တသည္ဟု ျမင္ေနေလ့ရွိသည္။
၂၀၀၃ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လတြင္ “ေခတ္မီ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ” သို႔ ဦးတည္ေသာ အဆင့္ (၇) ဆင့္ပါ လမ္းျပ ေျမပံုကို ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ဤလမ္းျပေျမပံု၌ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ေမြးဖြားေပးခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသားညီလာခံ လည္း အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။ မင္းဇင္ႏွင့္ ဘ႐ိုင္ယန္ ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ (Brian Joseph) တို႔ ဆိုခဲ့သည့္အတိုင္းပင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ကစ၍ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့သည္။ ထို အေျခခံ ဥပေဒ အရ တရားဥပေဒဆိုင္ရာႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အာဏာမ်ားကို စစ္အစိုးရ ေခတ္လြန္အစိုးရႏွင့္ စစ္အစိုးရေခတ္လြန္ စစ္တပ္တို႔အၾကားတြင္ ခြဲေ၀သတ္မွတ္ထားပံုက အမ်ား ႀကိဳတြက္ထားသည္မ်ားႏွင့္ ကြာျခားသြားခဲ့သည္။
ဤသို႔ ကြဲဲျပားကြာျခားမႈသည္ အေရးႀကီးပံုရသည္။ အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ နည္းပရိယာယ္ကို (ႏုတ္ထြက္သြားသူ စစ္အစိုးရ၏ ထိပ္သီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေ႐ႊ ေမွ်ာ္လင့္ထားပံုရသည္ထက္ မ်ားစြာပို၍) ေပ်ာ့ေျပာင္းစြာ (အရွည္သေဘာ ဆန္သည့္ အေျခအေနကို) က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ဦးသန္းေရႊသည္ သူ၏ အက်ဳိးစီးပြားကို လည္းေကာင္း၊ သူ႔မိသားစု အက်ဳိးစီး ပြားကို လည္းေကာင္း၊ သူ႔စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အက်ဳိးစီးပြားကို လည္းေကာင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္ မခံရေရးအတြက္ အစိုးရအဖြဲ႔ထဲ မွာေရာ စစ္တပ္ထဲမွာပါ သူ၏ အ႐ိုက္အရာ ဆက္ခံမည္သူမ်ားကို ေခါင္းေခါက္ေ႐ြးခဲ့သည္ဟု ယူဆရသည္။ အသက္ (၇၈) ႏွစ္ရွိသူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေ႐ႊႏွင့္ ၎၏ လက္ေထာက္ျဖစ္သူ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေမာင္ေအးတို႔ အဘယ့္ေၾကာင့္ သမၼတရာထူးကို မယူဘဲ ဖယ္ေရွာင္သြားခဲ့ေၾကာင္း မိမိတို႔ မသိရေခ်။ မိမိတို႔သိရသည္ကား သမၼတရာထူးကို ယူလိုက္ သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ ကန္႔လန္႔ကာ ေနာက္ကြယ္မွေန၍ ႀကဳိးဆြဲႏိုင္စြမ္း မရွိႏိုင္ေတာ့ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။
အေရးႀကီးဆံုးကား ေနရာေကာင္းေကာင္း ရထားေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လိုလားသည့္သူမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက “သတ္မွတ္ေပးထားသည္ထက္ ေက်ာ္လြန္” ကာ စနစ္သစ္တြင္ ပီျပင္ရွင္္းလင္းမႈ မရွိေသးေသာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို မည္မွ်အထိ လိုသလို အသံုးခ်မည္၊ လိုရာအသံုးခ်ႏိုင္သည္ တို႔ကိုလည္း ဦးသန္းေရႊ သိပံုမရခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဦးသန္း ေ႐ႊ၏ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းမ်ားထဲက အခ်ဳိ႕သည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိုစိတ္ရွိေသာ္လည္း မလုပ္ႏိုင္ဘဲ မ်ိဳသိပ္ထား ခဲ့ရျခင္းကို ရိပ္မိခဲ့သူဟူ၍ မရွိသေလာက္ရွားသည္။ ဦးသန္းေ႐ႊ၏ အနားယူသြားျခင္း၊ တိုက္႐ိုက္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဆံုး သတ္သြားျခင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းသစ္မ်ား ေပၚထြက္လာျခင္း စေသာအေျခအေနတို႔ကို အေရးပါေသာပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္း အနည္းစုေလးက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ အသံုးခ်ခဲ့သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ စစ္တပ္၏ ရန္သူ ေတာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔၏ ထိပ္သီးခ်င္း ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး အတြက္သာမက၊ စစ္တပ္၏ တခ်ိန္က အကန္႔ အသတ္မရွိေသာ မူ၀ါဒ ဆံုးျဖတ္ခြင့္အာဏာကို ေလွ်ာ့ခ်ကန္႔သတ္ေရးအတြက္ပါ သူတို႔က အသံုးခ်ခဲ့သည္။
စစ္အစိုးရေခတ္လြန္ “ႏိုင္ငံေရး” ႏွင့္ “အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး”
၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ မတ္လတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ လူမသိရွင္မၾကား က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုပြဲၿပီးေနာက္ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ သူ႔အစိုးရအဖြဲ႔တို႔ သည္ စစ္ဦးစီးဌာနခ်ဳပ္ကဲ့သို႔ မဟုတ္မူဘဲ အစိုးရတရပ္ကဲ့သို႔ ျပဳမူေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာတို႔က ယခုအခါ၌ စစ္အစိုးရဟု ေခၚေနၾကေသာ “ယခင္ အစိုးရ” လက္ထက္တြင္ ဤကဲ့သို႔ေသာ ကြဲျပားမႈမ်ဳိး မရွိခဲ့ေခ်။ ဤေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ စစ္တပ္ သည္ အဖြဲ႔အစည္းတရပ္အေနႏွင့္ ရေနက် အခြင့္ထူးမ်ား ယုတ္ေလ်ာ့သြားခဲ့သည္။
စစ္အစိုးရေခတ္လြန္တြင္ အေျခခံဥပေဒအရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အစိုးရသည္ ၂၀၁၁ ႏွင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တို႔တြင္ စစ္တပ္အခန္းက႑ မပါေသာ အစိုးရအျဖစ္ ထိန္းသိမ္းရပ္တည္ခဲ့ကာ ထိုအေပၚမွာ အေျခခံလ်က္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကင္းေသာ သာမန္လုပ္႐ိုးလုပ္ စဥ္ “ႏိုင္ငံေရး” ကို တရား၀င္နည္းလမ္းအရေရာ လုပ္ထံုးလုုပ္နည္းအျပင္က နည္းလမ္းမ်ားတြင္ပါ လုပ္ခဲ့သည္။ ဤအခ်က္ ေၾကာင့္ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာႏိုင္ငံ မဟုတ္ေတာ့ဟု မိမိက (မင္းဇင္၊ ဘ႐ိုင္ယန္ ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ တို႔၏ အျမင္ႏွင့္ ကြဲလြဲစြာ) ေကာက္ခ်က္ခ်မိပါသည္။
တတိုင္းျပည္လံုးအဆင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ၏ အက်ဳိးရလဒ္တခုကား ႏိုင္ငံသားမ်ား၊ မီဒီယာမ်ား၊ အတိုက္အခံမ်ား၊ အစိုးရ မဟုတ္သည့္ NGO အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အေနႏွင့္ တခ်ိန္က “အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး ကိစၥရပ္မ်ား” အျဖစ္ မ်က္ကြယ္ျပဳထားေလ့ ရွိခဲ့ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို (အစိုးရအဖြဲ႔၏ အတြင္းႏွင့္ အျပင္ရွိ လမ္းေၾကာင္းေပါင္းစံုမွေန၍) ထိေတြ႔သိရွိခြင့္ ရလာျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ဤကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ပညာေရး၊ သတင္းစာ လြတ္လပ္ခြင့္၊ အလုပ္သမား စည္း႐ံုးေရး၊ အင္တာနက္ အဆက္ အသြယ္တို႔မွ်သာမက ဘဏ္လုပ္ငန္း၊ ေငြလဲႏႈန္း၊ ေငြေၾကး အရင္းအႏွီး၊ ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ႏိုင္ငံ့စီး ပြားေရး မူ၀ါဒမ်ားလည္း အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္၏ ေနာက္ပိုင္းမွာ (၁၉၆၂ ခုႏွစ္၏ ေနာက္ပိုင္းမွာဟုလည္း ဆိုႏိုင္သည္) ပထမဦးဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ ဆင့္ကာ ဆင့္ကာ ေပၚထြက္လာေသာ အစိုးရအဖြဲ႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား၊ ဥပေဒမ်ား၊ အစိုးရမိန္႔ခြန္းမ်ား၊ မီဒီယာႏွင့္ ေတြဆံုခန္းမ်ား၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအတိုင္း ဖြဲ႔စည္းထားေသာ၊ ထို႔အျပင္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ေဘာင္အျပင္က ဖြဲ႔စည္းထားေသာ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားလည္း ေပၚထြက္လာခဲ့ကာ၊ လူထုဘ၀အသစ္တစ္ခုကို ဖန္တီးေပးခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ “အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရး” ကိစၥရပ္ ေအာက္သို႔ လံုး၀ဆြဲသြင္းျခင္း မခံရေသာ ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ကိုပါ ဖန္တီးေပးခဲ့သည္။ တနည္းဆိုရလွ်င္ “ႏိုင္ငံေရး” သည္ ျပည္ေထာင္စုႀကီးကို အလိုလို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ အရာကိစၥ ျဖစ္သည္ဟု ကုန္လြန္ခဲ့ေသာ တႏွစ္ခြဲ ကာလအတြင္းမွာ သေဘာထားျခင္း မရွိေတာ့ေခ်။ အကယ္၍ ဆက္လက္ တည္တံ့သြားမည္ဆိုပါက ဤျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္အခ်ဳိ႕အတြင္း အေရးပါဆံုးေသာ အေဆာက္အအံုဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈျဖစ္ေပလိမ့္မည္။
အေျခခံဥပေဒအရ ေဆာင္႐ြက္ျခင္းျဖစ္သည့္တိုင္ စစ္တပ္၏ အသားက်ေနေသာ အခြင့္ထူးမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ျခင္းသည္ အနည္းစုေလးျဖစ္ေသာ အၿငိမ္းစား စစ္အရာရွိမ်ားအဖို႔ (အထူးသျဖင့္ သမၼတ၊ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ား) ပုဂၢိဳလ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ စြန္႔စားလုပ္ေဆာင္မႈပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုသူတို႔၏ ဤလုပ္ေဆာင္ခ်က္သည္ ေမွ်ာ္လင့္မထားေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လ မတိုင္မီကတည္းက ႀကိဳတင္ ႀကံစည္ထားေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ဟုတ္ ဟန္ မတူေခ်။ ျမန္မာဘာသာ မီဒီယာမ်ား၊ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား (လူမ်ဳိးစု ပါတီမ်ား အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္)။ ပုဂၢလိက စီးပြားေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အျခားအင္အားစုမ်ားက လူထု နယ္ပယ္ထဲသို႔ တိုး၀င္လာၾကၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို တြန္းအားေပးခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႔ တြန္းအားေပးျခင္းေၾကာင့္္ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၈ လေလာက္ အၾကာက ျဖစ္ႏိုင္မည္ဟု ထင္ထားခဲ့သည္ထက္ ပို၍ထိေရာက္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ပို၍ရဲရဲ ရင့္ရင့္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မလုပ္ဘဲ ယခင္ကအတိုင္း အထီးက်န္ဘ၀ႏွင့္ ဆက္သြားလွ်င္ ေပးရမည့္ တန္ဖိုးထက္ ႏိုင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေၾကာင့္ ေပးရသည့္တန္ဖိုးက ပို၍သက္သာမည္ဟု အစိုးရအတြင္း ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲ ေရးသမားမ်ား သေဘာေပါက္ၿပီး ေရြးခ်ယ္ခဲ့ပံုရသည္။ အဘယ္သို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ဤသို႔ စဥ္းစားခဲ့ ေၾကာင္းကိုမူ မသိရေသးေခ်။
ဤျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈသည္ မည္သို႔ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္သည္ဆိုသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လည္းေကာင္း၊ တာရွည္ ခံမည္ မခံမည္ ဆိုသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လည္းေကာင္း အရမ္းကာေရာ မေျပာမိေအာင္ မိမိတို႔ သတိထားရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔၏ အေပးအယူ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ဦးတည္ခ်က္ ေပါင္းစံုပါ ၀င္ၿပီး ပို၍ပြင့္လင္းေသာ ႏိုင္ငံေရး အသိုင္းအ၀ိုင္းတရပ္ ေပၚေပါက္လာျခင္းေၾကာင့္ လည္းေကာင္း စစ္တပ္က ၎၏စစ္ တန္းလ်ား ဘားတိုက္ထဲ ျပန္သြားခဲ့ေသးသည္ေတာ့ မဟုတ္ေခ်။ စစ္တပ္သည္ ႏိုင္ငံေရးမွာ အခ်က္အခ်ာေနရာတြင္ ရွိေန ဆဲ ျဖစ္သည္။
အစိုးရအာဏာသည္ အၿငိမ္းစားႏွင့္ ရာထူးလက္ရွိ စစ္အရာရွိမ်ား လက္၀ယ္မွာ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး ထိုသူတို႔က တခ်ိန္က မိမိတို႔၏ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္မ်ားႏွင့္ စစ္သားမ်ား၏ အက်ဳိးစီးပြားကို လည္းေကာင္း၊ စစ္တပ္၏စည္းလံုး ညီညြတ္မႈ၊ ဂုဏ္ သိကၡာ၊ အဆင့္ေနရာႏွင့္ စီးပြားေရး အက်ဳိးစီးပြားတို႔ကို လည္းေကာင္း ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေပးေနၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္ သည္။ စစ္တပ္သည္ ကိစၥရပ္အမ်ားစုမွာ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ ရွိသည္ မဟုတ္ေတာ့သည့္တိုင္၊ မေသးလွေသာ ၾသဇာ အရွိန္အ၀ါ ဆက္လက္ရွိေနေသးသည္။ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔မွာ တိုက္ပြဲမ်ား ျပန္လည္ ေပၚ ေပါက္လာျခင္း၊ ႏိုင္ငံ အေနာက္ျခမ္းရွိ ရခိုင္ႏွင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ ေသြးထြက္သံယို လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားျခင္း၊ က်န္ရွိ ေန ေသးေသာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာကိစၥမ်ားတြင္ ၾသဇာအရွိန္အ၀ါ ဆက္လက္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ စာအုပ္ထဲဲတြင္ စစ္တပ္ႏွင့္ အစိုးရကို တရားဥပေဒေၾကာင္းအရ တသီးတျခားစီ ခြဲျခားထားျခင္းသည္ မူအရ အေရးႀကီးေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္သည့္တိုင္ အကယ္၍ သင့္ေလ်ာ္ေသာအခ်ိန္မွာ သင့္ ေလ်ာ္ေသာ လုပ္ငန္းအတြက္ ကိုယ္ေရးရာဇ၀င္ေပၚ မူတည္ၿပီး လူမွန္ေနရာမွန္ ခ်ထားျခင္းလည္း မရွိ။ တိတ္တိတ္ပုန္း အစီ အစဥ္မ်ားလည္း ထားရွိသည့္အျပင္၊ အဆင့္ဆင့္ သစၥာခံစနစ္ကိုလည္း ထူေထာင္ထားသည္ဆိုပါက ဤျပဌာန္းခ်က္သည္ အရာေရာက္မည္ မဟုတ္ေခ်။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေပၚထြန္းစ ႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားသည္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အသစ္ကို ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပေနသည္ မဟုတ္ပါ။ (စစ္တပ္ တိုက္႐ိုက္ အုပ္စိုးမႈမွေန၍ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်ဳိးခံစားလာ ခဲ့ရေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိုသူ အၿငိမ္းစားႏွင့္ စစ္ရာထူးလက္ရွိ စစ္အရာရွိမ်ား၊ စစ္သားမ်ားႏွင့္ အျခားပုဂၢိဳလ္ မ်ား၏) ေက်းဇူးခံ ေက်းဇူးစား ကြန္ရက္အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ အျမစ္တြယ္ေနေသာ အာဏာ တည္ေဆာက္ပံုကိုသာ ပိုမို ထင္ ဟပ္ေဖာ္ျပေနပါသည္။
တိုင္းျပည္၏ တခ်ိန္က ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း ရွိခဲ့ေသာနယ္ေျမမွာ ေပၚေပါက္လာခဲ့ေသာ ပဋိပကၡမ်ားကို စဥ္းစားၾကည့္လိုက္ပါက ၿခိမ္းေျခာက္မႈမပါေသာ “ႏိုင္ငံေရး” ေလာကကို အၿငိမ္းစား စစ္အရာရွိအခ်ဳိ႕ ခ်ဲ႕ထြင္လိုက္ေသာ အတိုင္းအတာသည္ အံ့ ခမန္း ႀကီးမားလွေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ သူတို႔ထဲက အခ်ဳိ႕ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အစိုးရသစ္ထဲမွာ သူတို႔ရရွိေသာ အခန္းက႑ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အားမလိုအားမရ ျဖစ္ၾကမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုသူတို႔သည္ ျပဳျပင္ေျပာင္လဲမႈမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ၾကကာ အစိုးရသစ္၏ ယႏၲရားကို သေကၤတမ်ား အဆင္တန္ဆာမ်ား၊ စကားလံုး လွလွမ်ားျဖင့္သာမက “ဒီမိုကရက္တစ္” အစိုးရတရပ္၏ အဂၤါရပ္မ်ားျဖင့္ပါ ျဖည့္စြက္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒသည္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ သက္ဆိုးရွည္ေရး အတြက္ ဖန္တီးထားေသာ ဟန္ျပပစၥည္းအျဖစ္မွေန၍ အဆင့္တက္မလာႏိုင္ခဲ့ဟု ခန္႔မွန္းထားခဲ့ပါလ်က္ စစ္အစိုးရေခတ္လြန္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အစိုးရသည္ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လမ္းေၾကာင္းကို လိုက္ေနခဲ့ပါသနည္းဟု ေမးခြန္းထုတ္ရန္ ရွိေနသည္။
မိမိတို႔ကိုယ္မိမိတို႔ အနိမ့္ဆံုးအားျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ၀ါဒီမ်ားအျဖစ္ ထုတ္ေဖာ္ျပသေနၾကေသာ ဦးသိန္းစိန္၊ ၀န္ႀကီး မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားႏွင့္ အျခားေသာ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားမွာ ဘံုတူညီေသာ အက်ဳိးစီးပြားတခုကား သူတို႔၏ ပုဂၢိဳလ္ေရး ေက်ာ္ၾကားမႈႏွင့္တကြ တရား၀င္ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းျဖစ္ေသာ “အစိုးရသစ္” တည္ေထာင္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔ရရွိထားေသာ ရာထူးမ်ား၏ အသေရကို တိုးေစေရး ျဖစ္သည္။ ဤပုဂၢိဳလ္မ်ားထဲမွ အမ်ားစုသည္ “ယခင္အစိုးရ ေဟာင္း” (န၀တ ေသာ္လည္းေကာင္း။ နအဖ ေသာ္လည္းေကာင္း) ထဲမွာ အမႈထမ္း ခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။ ကမၻာ့သတင္း မီဒီ ယာမွာ အဆိုးေဖာ္ျပခံသည္ ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွာ ၀ိုင္းက်ဥ္ခံရသည္ ျဖစ္ေစ အပယ္ခံအျဖစ္ ဆက္ဆံခံရ ျခင္း၏ အရသာကို ခံစားခဲ့ရဖူးသူမ်ား ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရေဟာင္းႏွင့္ ကင္းကင္းရွင္းရွင္း ျဖစ္ေအာင္ ေနျခင္းအားျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ သူတို႔တဦးခ်င္းအေနႏွင့္ ရာဇ၀တ္ ေဘးဒဏ္သင့္ျခင္းမွ လြတ္ကင္းႏိုင္ဖြယ္ ရွိသည္ ဟုလည္း တြက္ေကာင္း တြက္ၾကေပလိမ့္မည္။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ ရာထူးမ်ားကို ရယူထားစဥ္ကထက္ ယခုအစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွာ သူတို႔၏ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈအာဏာ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းသြားခဲ့ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ အစိုးရသစ္ထဲမွာ ေနရာၿမဲေရးက လည္း မေသခ်ာလွသျဖင့္ အာဏာအရွိဆံုး ပုဂၢိဳလ္ အမ်ားစုသည္ ဤျဖစ္တည္စ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို မိမိတို႔အက်ဳိးစီးပြား အတြက္ လိုသလို ပံုသြင္းကာ ႏိုင္ငံေရးအရ ေအာင္ျမင္မႈရွိသူမ်ား ရေလ့ရွိေသာ အာဏာ၊ ရာထူး၊ ေက်ာ္ၾကားမႈဆိုသည့္ ဆုလာဘ္မ်ားကို ဆြတ္ခူးဖြယ္ ရွိသည္။
အေျမာ္အျမင္ရွိေသာ ေခါင္းေဆာင္အခ်ဳိ႕က ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားကို ေျခမႈန္းျခင္းမျပဳဘဲ ေနရာေပးျခင္းအားျဖင့္ ေပၚ လာေသာ အခြင့္အေရးကို အသံုးခ်ကာ တိုင္းျပည္ကို ကမာၻ႔အလယ္မွာ မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္ႏိုင္ေစ၊ ေနရာရေစ ခဲ့တာကို ၂၀၁၁ မွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ရပ္မ်ားက ျပသေနၾကသည္ (ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာမွာပါ ႏိုင္ငံေရး အထစ္အေငါ့ ျဖစ္ေနမႈမ်ားကို အဆံုးသတ္သြားေစခဲ့သည္)။ ထိုသူမ်ားထဲမွေန၍ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ ဦးေ႐ႊမန္း (ႏွစ္ဦးစလံုးသည္ ၾကယ္ေလးပြင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းမ်ား ျဖစ္သည္) တို႔ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ေပၚထြက္လာခဲ့ၾကၿပီး အေတာ္အတန္ လစ္ဘရယ္က်ေသာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ လူမႈေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအတြက္ ေရွ႕ေဆာင္ေရွ႕႐ြက္ ျပဳေပးေသာ ဧရာမ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ၾကသည္။ ဦးသိန္းစိန္က စစ္ရာထူးမွႏုတ္ထြက္ကာ သံသယျဖစ္ဖြယ္ရွိေသာ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ကမကထျပဳ က်င္းပၿပီးေနာက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းမွာ သမၼတ ရာထူးယူရန္ က်မ္းသစၥာက်ိန္ ဆိုခဲ့သည္။ သူအေနျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္လိမ့္မည္ဟု ထိုစဥ္က မည္သူမွ် မထင္ခဲ့ၾကေခ်။ တိုက္ခိုက္ေရး စစ္သား အျဖစ္ထက္ ယူနီေဖာင္း၀တ္ စစ္အရာရွိတဦး အျဖစ္သာလွ်င္ လူသိမ်ားခဲ့ေသာ ဦးသိန္းစိန္သည္ အနည္းႏွင့္ အမ်ားဆိုသလို အဂတိလိုက္စားမႈ ကင္းရွင္းၿပီး တပ္ထဲမွာလည္း အေျခြအရံ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါ ပါးရွားခဲ့ပံုရသည္။
သို႔ျဖစ္သည့္တိုင္ (ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ႏွင့္ မင္းဇင္တို႔ ဆိုခဲ့သည့္အတိုင္းပင္) ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လအကုန္မွာ ေျပာခဲ့ေသာ ဦးသိန္းစိန္၏ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းသည္ အစဥ္အလာမွ ခြဲထြက္ေသာ မိန္႔ခြန္းျဖစ္သည္။ ထိုမိန္႔ခြန္းထဲ၌ ဦးသိန္းစိန္က အေျပာင္းအလဲမ်ား လုပ္ သြားမည့္အေၾကာင္း အားတက္သေရာ ေျပာခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ သူသည္ သိသာထင္ရွားေသာ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ရရွိခဲ့ သည္။ သူသည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွစ၍ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ၄ ႏွစ္တာ ေနခဲ့ရၿပီး ထိုကာလအတြင္း၌ သူ႔တိုင္းျပည္၏ ႏိုင္ငံတကာ အပယ္ခံ အျဖစ္ကိုသာမက စီးပြားေရးမွာ (အထူးသျဖင့္ အားေကာင္းေမာင္းသန္ ျဖစ္ေနေသာ အိမ္နီးခ်င္း တိုင္းျပည္မ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္လိုက္လွ်င္) အလြန္အမင္းေနာက္က်က်န္ေနေသာ တိုင္းျပည္အျဖစ္ကိုပါ ကိုယ္ေတြ႔ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရသည္။
ဦးသိန္းစိန္က သူသည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္းက နာဂစ္မုန္တိုင္း တိုက္ခတ္အၿပီး ဧရာ၀တီ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသသို႔ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ သြားေရာက္ခဲ့စဥ္မွာ အပ်က္အစီးမ်ားကုိ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရာမွစ၍ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး စိတ္ဓာတ္ ရရွိလာ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ဆင္းရဲေသာ လယ္သမား၏ သားျဖစ္သူ သမၼတက Financial Times သတင္းစာအား “ဒီအတိုင္း ဆက္စခန္းသြားလို႔ မရေတာ့ဘူးဆိုတာ၊ အေျပာင္းအလဲလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီ ဆိုတာကို နားလည္လာခဲ့တယ္” ဟု ေျပာျပခဲ့သည္။
သူ၏ အေတာ္အတန္ အေျခအျမစ္က်ေသာ လမ္းေၾကာင္း ခြဲထြက္မႈမ်ားေၾကာင့္ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတို႔ႏွင့္ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ျခင္းမွေန၍ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံျပဳေပးထားေသာ ဧရာ၀တီ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းကို ဆိုင္းငံ့ပစ္ျခင္း အထိ) အၿငိမ္းစားႏွင့္ စစ္ရာထူးလက္ရွိ စစ္အရာရွိမ်ားထဲမွ ေရွး႐ိုးစြဲအျမင္ရွိသူ လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္မ်ား အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္သြားၾကမည္မွာ ေသခ်ာပါသည္။ သို႔ရာတြင္ သူသည္ “ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေ႐ႊထံမွ အေမြ” ကို ဆက္ခံထိုက္သူ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပသျခင္းအားျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို လက္ေတြ႕ျဖစ္လာေအာင္ လုပ္ၿပီး ေအာင္ျမင္ ေက်ာ္ၾကားသည္္ထက္ ေက်ာ္ၾကားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။
သမၼတသက္တမ္း တႏွစ္ကာလအတြင္း၌ ဦးသိန္းစိန္သည္ စစ္တပ္အေပၚ ၾသဇာတစံုတရာရွိေသာ ၀န္ႀကီးႏွင့္ အႀကံေပး အရာရွိ ၄ ဦးမွ ၆ ဦး အထိရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံအားေပးမႈကို အားကိုးအားထား ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။ သူ၏ အဓိကအားထားရေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကား မီးရထား၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းတဦး ျဖစ္ၿပီး ေျခလ်င္တပ္ႏွင့္ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးတပ္ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားရွိသူ ျဖစ္သည္) ႏွင့္ စက္မႈ၀န္ႀကီး ဦးစိုးသိန္း (ေရတပ္ တပ္မွဴး ေဟာင္း ျဖစ္သည္) တို႔ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ကုန္ခါနီးေလာက္တြင္ ႏွစ္ဦးစလံုးကို သမၼတ႐ံုး ၀န္ႀကီးရာထူးမ်ား သို႔ တိုးျမွင့္ေပးခဲ့သည္။ အျခား၀န္ႀကီးမ်ားကလည္း မိမိတို႔၏ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္မ်ားကို သမၼတ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အညီျဖစ္ေအာင္ တျဖည္းျဖည္း ျပန္လည္မြမ္းမံခဲ့သည္။ (အနည္းဆံုးေတာ့ လူထုအျမင္ေကာင္းေအာင္ မြမ္း မံခဲ့သည္)။
သုံးေရာင္ျခယ္ ေဖ႕ဘြလ္မွကူးယူပါသည္
စာေရးသူ  မာရီ ကလဟန္
 

Read More »

ႏိုင္ငံသား

Photo: ႏိုင္ငံသား

ေရးသားသူ- ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦး
၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေလာက္ကကၽြန္ေတာ္    Georgetown University   မွာ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးဘာသာရပ္နဲ႔ ေက်ာင္းတက္စဥ္အခါက အတန္းထဲက လူ 
တစ္ေယာက္ကို သတိထားမိတယ္။ အဲဒီလူက အရပ္ျမင့္ျမင့္ ကိုယ္ကာယေတာင့္ေတာင့္တင္းတင္း အာရပ္ပံုမ်က္ႏွာေပါက္နဲ႔သူဆိုေတာ့ လူျဖဴႀကီးစိုးတဲ့ အတန္းထဲမွာ ထင္ထင္သာသာျဖစ္ေနတယ္။ ဒါထက္ပိုၿပီး သတိထားမိတာက သူ႔ေျခေထာက္မွာ ေသနတ္အတိုတစ္ လက္အၿမဲ ပတ္ထားတာေတြ႔ေတာ့ 
အစုိးရလံုၿခံဳေရးအရာရိွတစ္ေယာက္ျဖစ္မယ္ဆိုတာေတာ့ ခန္႔မွန္းလုိ႔ရေနတယ္။ ေနာင္ရင္းႏွီးလာတဲ့အခါ သိရတာက သူကလက္ဘႏြန္ ႏုိင္ငံမွာေမြးၿပီး 
အေမရိကန္မွာ ႀကီးျပင္းခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ႏုိိင္ငံသားဆုိတာတင္မက FBI မွာ အထူးစံုစမ္းေရးအရာရွိတစ္ေယာက္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတယ္ဆိုတာေတာ့ 
သိရတယ္။ ေနာက္တစ္လေလာက္ၾကာေတာ့ အီရတ္ကဆက္ဒမ္ဟူစိန္ကိုဖမ္းမိစဥ္က ဘယ္လုိစစ္ေဆးခဲ့တယ္။ ဆက္ဒမ္က ဘယ္လို၀န္ခံခဲ့တယ္ဆိုတဲ့အ 
ေၾကာင္းကို တီဗီမွာျပတယ္။ အဲဒီမွာသိရတာက ဆက္ဒမ္ကိုအဓိကစစ္ခဲ့ သူကကၽြန္ေတာ့္အတန္းေဖာ္ FBI က အာရပ္ႀကီးဆိုတာပါပဲ။
 
အေမရိကန္ရဲ႕စစ္တပ္ထဲမွာတင္မက အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ရဲ၊ ေထာက္လွမ္းေရးစတဲ့ ဌာနေတြမွာ လူျဖဴေတြသာမကဘဲ လူမည္း၊ အာရွသား၊ 
အေရွ႕အလယ္ပိုင္းစတဲ့ လူမ်ိဳးစုံ၊ မြတ္ဆလင္၊ ခရစ္ယာန္၊ ဗုဒၶဘာသာစတဲ့ ကုိးကြယ္ယံုၾကည္မႈေပါင္းစံုေတြပါ၀င္ၾကတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက မြတ္ဆလင္ 
အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းေရးစီမံခ်က္ေတြမွာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ၾကသူထဲမွာ လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ မြတ္ဆလင္ဘာသာ ကိုးကြယ္သူေတြ အမ်ားႀကီးပါခဲ့ပါ
တယ္။ အိုစမာဘင္လာဒင္ကို အေသရခဲ့တဲ့ လွ်ပ္တစ္ျပက္စစ္ေဆးေရးလုပ္ေတာ့  Navy Seals ကြန္မန္ဒိုအဖဲြ႕နဲ႔အတူ လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ ပါကစၥတန္အူဒူ စကားေျပာ 
မြတ္ဆလင္တစ္ဦး လုိက္ပါခဲ့တယ္လုိ႔ ဖတ္ခဲ့ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အတန္းေဖာ္ေတြထဲမွာ ပါကစၥတန္မွာေမြး၊ အေမရိကန္ႀကီး မြတ္ဆလင္သူငယ္ ခ်င္းေတြရိွပါတယ္။ 

သူတို႔ ေက်ာင္းၿပီးသြားတဲ့အခါမွာ အေရးႀကီးတဲ့ လံုၿခံဳေရးဌာနေတြမွာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံနဲ႔ ျပည္သူေတြကိုအၾကမ္းဖက္ သမားေတြရန္က ကာကြယ္ဖုိ႔တာ၀န္ 
ထမ္းေဆာင္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါနဲ႔ စိတ္ထဲမွာ ေတြးၾကည့္မိတယ္။ အေမရိကန္မွာႀကီးစုိးတဲ့ လူမ်ားစုလူျဖဴမဟုတ္ဘဲ ဒီမွာမေမြးဘဲနဲ႔ေတာင္ ဒီႏုိင္ငံအေပၚမွာ 
ဘာေၾကာင့္မ်ား သစၥာခံၾကတာလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာျဖစ္လာတယ္။ 
 
ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ျခင္းဆိုတာ ဥပေဒအေၾကာင္း တစ္ခုတည္းနဲ႔ တုိင္းတာယံုနဲ႔ မျပည္စံုႏုိင္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံသားဥပေဒ ဆိုတာကေတာ့ ႏုိင္ငံတိုင္းမွာရိွပါတယ္။   Jus sanguinis    လုိ႔ ေခၚတဲ့ ေသြးသား ေတာ္စပ္မႈနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ျခင္းဆုိ တာကို ဂရိ၊ အီတလီ၊ တူရကီစတဲ့ႏုိင္ငံေတြမွာ ေတြ႕ရတယ္။ တခ်ိဳ႕က
တရား၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ အလုပ္လုပ္ကုိင္တဲ့ အခ်ိန္သတ္ မွတ္ခ်က္ေတြအေပၚမူတည္ၿပီး Naturalization လုိ႔ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံသားျပဳခံခြင္ဆုိတာလည္း ႏုိင္ငံ 
အေတာ္မ်ားမ်ားမွာရိွပါတယ္။ ဘာသာေရးကို အေျခခံၿပီး ႏုိင္ငံသားေပးတဲ့ အစၥေရးလုိႏုိင္ငံမ်ိဳးလည္းရိွပါတယ္။  ဘယ္လိုေရးဆဲြထားတဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ပဲ ႏုိင္ငံသား 
ျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ အေျခခံ၀တၱရားက ကိုယ့္ႏိုင္ငံအေပၚမွာ သစၥာရိွဖုိ႔ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ တုိင္းတစ္ပါးက၀င္ေရာက္လာသူေတြ ဥပေဒနဲ႔ညီလုိ႔ ႏိုင္ငံ 
သားမျဖစ္မီမွာ ႏုိင္ငံသစ္ကို သစၥာခံတဲ့ သစၥာဆုိပဲြေတြ လုပ္ရတယ္။ 
 
ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို ဆင္းရဲတဲ့ ႏုိင္ငံေတြက ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ အျဖစ္နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔၀င္ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလူေတြက အလိုအေလ်ာက္ 
သစၥာခံဆုိတာျဖစ္သြားတာမဟုတ္ဘူး။ လက္ရိွအေမရိကန္နဲ႔ ၿဗိတိသွ်လံု ၿခံဳေရးဌာနေတြမွာ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ေနတဲ့ လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ ဘာ သာျခားေတြဟာ 
အမ်ားစုက အဲဒီ ႏုိင္ငံမွာေမြးတဲ့ ႀကီးတဲ့သူေတြျဖစ္ တယ္။ ႏုိင္ငံသားခ်င္းတူတာေတာင္ မွ အသက္ႀကီးမွ အေျခလာခ်ၿပီးႏုိင္ငံသား ျဖစ္လာတဲ့သူေတြထက္ စာရင္ 
ဒီေျမဒီေရမွာေမြးဒီယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ႀကီးျပင္းတဲ့သူေတြကို လံုၿခံဳေရးအရ ပိုယံုၾကည္ေလ့ရိွတယ္။ ႏုိင္ငံသားႏွစ္ခု လက္ခံတဲ့ အေမရိကန္လုိ ႏုိင္ငံမွာေတာင္ 
လံုၿခံဳေရးအရ အေရးႀကီးတဲ့ တာ၀န္မ်ိဳးေတြယူေတာ့မယ္ဆုိရင္ အျခားႏုိင္ငံသားအျဖစ္ကိုစြန္႔ရတယ္။ 
 
ႏုိင္ငံတစ္ခုကို သစၥာခံတယ္ဆုိတာ အဲဒီႏုိင္ငံနဲ႔ ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ၾကားထဲမွာ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ တြယ္တာမႈ ျမတ္ႏုိးမႈတစ္ခုျဖစ္တယ္။ ဒီတြယ္တာမႈ 
ႀကီးေလေလ ႏုိင္ငံသားရဲ႕ သစၥာႀကီးေလေလျဖစ္တယ္။ ဒီတြယ္တာမႈရဲ႕ အေျခခံက    National Identity    လုိ႔ ေျပာတဲ့ အမိ်ဳးသားအမွတ္လကၡဏာ ရိွမႈႈပါပဲ။ 

ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္အျဖစ္ ႏုိင္ငံေတာ္ကို သစၥာခံဖုိ႔ ဆိုတာ “ျမန္မာႏုိင္ငံသား ”ပါဆိုတဲ့ အမ်ိဳး သား လကၡဏာကုိ ႏွစ္ႏွစ္ကာကာခံ ယူထားဖုိ႔လုိတယ္။ 
ဥပေဒေၾကာင္း အရ ႏုိင္ငံသားျဖစ္႐ံုမက ရင္ထဲကလာတဲ့ အမ်ိဳးသားလကၡဏာသတ္ မွတ္ခ်က္တစ္ခုရိွဖို႔လိုတယ္။ အမိ်ဳးသားလကၡဏာဆိုတာ “သင္ယူရ 
တဲ့ျဖစ္စဥ္” ျဖစ္တယ္လို႔ မႏုႆေဗဒေလ့လာတဲ့ပညာရွင္ေတြေျပာ ေလ့ရိွတယ္။ လူတစ္ေယာက္ႀကီး ျပင္းလာတဲ့ျဖစ္စဥ္မွာ သူ႔ရဲ႕ပတ္၀န္းက်င္နဲ႕ 
ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈေတြကေန အမ်ိဳးသားလကၡဏာကုိ လက္ခံခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္။ တုိင္းျပည္ရဲ႕ ပညာေရးစနစ္၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အမ်ားနဲ႕ထိေတြ႕တဲ့ ဆက္ဆံေရး ေတြ၊ 
အမိ်ဳးသားေရး လကၡဏာေဆာင္တဲ့ လူမႈေရးတည္ေဆာက္မႈေတြေပၚမွာမူတည္ၿပီး အမ်ိဳးသားလကၡဏာတစ္ခုျဖစ္လာတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္အတြင္းမွာပဲ ဒီလကၡဏာ က ဘယ္ေလာက္ခုိင္တယ္၊ မခိုင္ဘူးဆုိတာလည္း တာသြားျပန္တယ္။
 
ႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ၾကားမွာ သစၥာေစာင့္သိမႈကုိ တံတားထိုးေပးထားတာက “စနစ္” ျဖစ္တယ္။ စနစ္က ႏုိင္ငံသားဆုိတဲ့ အသိကိုသင္ၾကားေပးသလုိ ဒီႏိုင္ငံ 
က ငါ့ကို ဘယ္ေလာက္ထိလက္ခံ သလဲဆိုတဲ့ လက္ခံျခင္းနဲ႔ ျငင္းပယ္ ျခင္းဆိုတဲ့ အသိကိုလည္း ဖန္တီးေပးတယ္။ လူမ်ိဳးဘာသာကြဲျပားမႈအေပၚမွာ 
ခဲြျခားဆက္ဆံတဲ့စနစ္ ဆိုရင္ ခဲြျခားခံရသူေတြရဲ႕ၾကားမွာ ႏုိင္ငံသားဆိုတဲ့အမ်ဳိးသား လကၡဏာကို သစၥာေစာင့္သိမႈေလ်ာ့သြားေရာ။ စနစ္ကျငင္းပယ္ခံရတဲ့ 
ႏုိင္ငံသားမွာ ႏုိင္ငံအေပၚ သစၥာရွိမႈဆိုတာလည္း ေလ်ာ့သြားေရာ။ ဒီမုိကေရစီက်တဲ့ အေနာက္ ႏုိင္ငံေတြမွာ အမ်ဳိးသားလကၡဏာ တစ္ရပ္ကိုခံယူၿပီး ႏုိင္ငံအေပၚ 
သစၥာရွိၾကတယ္ဆိုတာ စနစ္ကိုယ္တုိင္က ခဲြျခားဆက္ဆံမႈေတြကို နည္းႏုိင္သမွ်နည္းေအာင္ လုပ္ထားလို႔ျဖစ္တယ္။ လက္ေတြ႕မွာ အားလုံးတစ္ေျပးတည္း 
မျဖစ္ႏုိင္ရင္ေတာင္ တန္းတူညီမွ်ေရးဆိုတာ အနည္းဆုံးမူအားျဖင့္ ရွိဖို႔လိုတယ္။ ဒါကေတာ့ႏုိင္ငံေတာ္ဘက္က ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈအတြက္ ခ်ီးေျမႇာက္ေပးတဲ့ အသိ 
အမွတ္ျပဳမႈလို႔ ယူဆလို႔ရတယ္။
 
ႏုိင္ငံေတာ္ဘက္က စနစ္အရ တာ၀န္ေက်႐ုံနဲ႔လည္း မလုံေလာက္ပါဘူး။ ဒီမုိကေရစီ လူ႔အခြင့္အေရး ေတြ ေပးတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာလည္း 
ႏုိင္ငံသားအတုေတြတင္မက ကိုယ္ေနတဲ့ တုိင္းျပည္ ကိုယ္ျပန္ရန္ ရွာသူေတြ ရွိပါတယ္။ ၂၀၀၅ လန္ဒန္မွာ ဗုံးခဲြတုိက္ခုိက္ခံရၿပီးေနာက္ပိုင္း အိမ္ေမြးၿခံေပါက္ မြတ္ဆလင္အစြန္း ေရာက္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အႏၲရာယ္ကို အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာ စုိးရိမ္လာၾကတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပမွာရွိတဲ့ မြတ္
ဆလင္ေတြကို ယွဥ္တဲြေလ့လာၿပီး သုေတသနေတြ ျပဳလုပ္တဲ့အခါမွာ ဥေရာပက မြတ္ဆလင္ေတြက ပိုၿပီး အစြန္းေရာက္တဲ့သေဘာကို ေတြ႕ရွိ
ရတယ္။ အဓိကကေတာ့ လစ္ဘရယ္ျဖစ္လြန္းတဲ့ ဥေရာပမွာ  Multiculturalism လုိ႔ေခၚတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေပါင္းစုံ၀ါဒကို က်င့္သုံးခဲ့တာေၾကာင့္ပါ။ ယဥ္ေက်းမႈႈမ်ဳိးစုံ 
ထြန္းကားဖို႔က ဘုံအမ်ဳိးသားေရး လကၡဏာေပၚဖုိ႔ထက္ ပိုအေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့ ခ်ည္းကပ္မႈႈမ်ဳိးကို သုံးခဲ့တာ ေၾကာင့္ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ အဂၤလန္မွာ ေမြးၿပီးႀကီးတဲ့ 
ဒုတိယမ်ဳိးဆက္ မြတ္ဆလင္ေတြထဲမွာေတာင္ပင္မ ၿဗိတိသွ်ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔  ေ၀းကြာေနသူေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ သူ႔တို႔ဘာသာ သူတို႔သီးသန္႔ေနၾကတယ္။ က်င့္ႀကံၾက
တယ္။ ၿဗိတိသွ်အမ်ဳိးသားလကၡဏာကို မခံယူၾကဘူး။
 
အေမရိကန္မွာ မြတ္ဆလင္ ေတြ အစုအေ၀းလုိက္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြ ရွိေပမယ့္ အားလုံးလိုလုိက တျခား လူမ်ဳိးေတြနဲ႔ ေရာေထြးေနထုိင္ၾက တယ္။ ဥေရာပထက္စာရင္ 
အေမရိကန္မွာ ပိုၿပီး ေရာေထြးယွက္တင္ရွိ တယ္။ အမ်ဳိးသား လကၡဏာျဖစ္တဲ့“အေမရိကန္ႏုိင္ငံသား”ဆိုတာကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ ခံယူၾကတယ္။ ဒါ ေၾကာင့္ 
အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္လႈပ္ရွားတဲ့ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသား မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ အခ်ဳိ႕ရွိေပမယ့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ လုံ ၿခံဳေရးအတြက္ လုပ္ေနတဲ့ 
မြတ္ဆ လင္ေတြနဲ႔ ယွဥ္လိုက္ရင္ အၾကမ္းဖက္သမားဆိုတာ အစြန္းထြက္သက္သက္ေလာက္ပါပဲ။ ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာကဲြျပား႐ုံနဲ႔ အမ်ဳိးသား လကၡဏာ မေပ်ာက္သြားပါဘူး။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း ဒီေျမမွာေမြး ဒီေျမမွာ ႀကီးၿပီး အတူတကြ ယွဥ္တဲြေနထုိင္ခဲ့တဲ့ မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြရွိပါတယ္။ သူတို႔အထဲမွာ 
ျမန္မာႏုိင္ငံသားဆုိတဲ့ အမ်ဳိးသားလကၡဏာကို ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္လက္ခံထားသူေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဒီအမ်ဳိးသား လကၡဏာကို ပိုခိုင္မာလာ ဖို႔ဆုိရင္ သူတို႔ေတြ
ကို ႏုိင္ငံေတာ္က ေက်ာသားရင္သားမခဲြျခားတဲ့ စနစ္တစ္ခုနဲ႔ ဆက္ဆံေပးႏုိင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘာသာေရးကဲြျပားမႈသက္သက္ေၾကာင့္အၾကမ္းဖက္ခံရမႈေတြက 
ကာကြယ္ေပးႏုိင္ဖို႔ လုိပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားလကၡဏာ ခုိင္မာလာတာနဲ႔အမွ် ဘာသာေရးကဲြျပားမႈဆိုတာ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားအတြက္ အတားအဆီး 
မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ေက်ာသားရင္သား မခဲြျခားတဲ့  စနစ္တစ္ခု ခုိင္ခန္႔လာတဲ့အခ်ိန္၊ ဘုံအမ်ဳိးသားလကၡဏာေဆာင္တဲ့ ႏုိင္ငံသားစိတ္ဓာတ္ေတြ ရင့္က်က္လာတဲ့ 
တစ္ေန႔မွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တုိင္းျပည္မွာလည္း အက္ဖ္ဘီအုိင္က အာရပ္သူငယ္ခ်င္းလို လူမ်ဳိးဘာသာ မကဲြျပားဘဲ ကိုယ့္ႏုိင္ငံကို သစၥာရွိတဲ့သူေတြ တုိင္းျပည္ 
ကာကြယ္ေရးအတြက္ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္လာၾကမွာပါ။ 
   
(ေဆာင္းပါးရွင္ ေဒါက္တာ မင္းေဇာ္ဦးသည္ ကမၻာတစ္၀န္းမွ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲ ၁၁၅ ခုအား ေလ့လာသံုးသပ္က်မ္းျပဳစုခဲ့ၿပီး    George Mason    
တကၠသိုလ္မွ ပါရဂူဘြဲ႔ရရိွခဲ့သူျဖစ္သည္။   Georgetown    တကၠသိုလ္မွ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မဟာ၀ိဇာဘြဲ႔ႏွင့္   George Mason   တကၠသိုလ္မွ 
ပဋိပကၡသံုးသပ္ေျဖရွင္းမႈ မဟာသိပၸံဘြဲ႔တို႔ရရိွခဲ့သည္။ လက္ရိွ   Myanmar Peace Center    အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ဒါရိုက္တာအျဖစ္ႏွင့္ 
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနသူျဖစ္သည္။(ယခုေဆာင္းပါးသည္ ေဆာင္းပါးရွင္၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ၿပီး မည္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းကိုမွ် ကိုယ္စားမျပဳပါ)။

ေရးသားသူ- ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦး
၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေလာက္ကကၽြန္ေတာ္ Georgetown University မွာ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးဘာသာရပ္နဲ႔ ေက်ာင္းတက္စဥ္အခါက အတန္းထဲက လူ
တစ္ေယာက္ကို သတိထားမိတယ္။ အဲဒီလူက အရပ္ျမင့္ျမင့္ ကိုယ္ကာယေတာင့္ေတာင့္တင္းတင္း အာရပ္ပံုမ်က္ႏွာေပါက္နဲ႔သူဆိုေတာ့ လူျဖဴႀကီးစိုးတဲ့ အတန္းထဲမွာ ထင္ထင္သာသာျဖစ္ေနတယ္။ ဒါထက္ပိုၿပီး သတိထားမိတာက သူ႔ေျခေထာက္မွာ ေသနတ္အတိုတစ္ လက္အၿမဲ ပတ္ထားတာေတြ႔ေတာ့
အစုိးရလံုၿခံဳေရးအရာရိွတစ္ေယာက္ျဖစ္မယ္ဆိုတာေတာ့ ခန္႔မွန္းလုိ႔ရေနတယ္။ ေနာင္ရင္းႏွီးလာတဲ့အခါ သိရတာက သူကလက္ဘႏြန္ ႏုိင္ငံမွာေမြးၿပီး
အေမရိကန္မွာ ႀကီးျပင္းခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ႏုိိင္ငံသားဆုိတာတင္မက FBI မွာ အထူးစံုစမ္းေရးအရာရွိတစ္ေယာက္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတယ္ဆိုတာေတာ့
သိရတယ္။ ေနာက္တစ္လေလာက္ၾကာေတာ့ အီရတ္ကဆက္ဒမ္ဟူစိန္ကိုဖမ္းမိစဥ္က ဘယ္လုိစစ္ေဆးခဲ့တယ္။ ဆက္ဒမ္က ဘယ္လို၀န္ခံခဲ့တယ္ဆိုတဲ့အ
ေၾကာင္းကို တီဗီမွာျပတယ္။ အဲဒီမွာသိရတာက ဆက္ဒမ္ကိုအဓိကစစ္ခဲ့ သူကကၽြန္ေတာ့္အတန္းေဖာ္ FBI က အာရပ္ႀကီးဆိုတာပါပဲ။

အေမရိကန္ရဲ႕စစ္တပ္ထဲမွာတင္မက အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ရဲ၊ ေထာက္လွမ္းေရးစတဲ့ ဌာနေတြမွာ လူျဖဴေတြသာမကဘဲ လူမည္း၊ အာရွသား၊
အေရွ႕အလယ္ပိုင္းစတဲ့ လူမ်ိဳးစုံ၊ မြတ္ဆလင္၊ ခရစ္ယာန္၊ ဗုဒၶဘာသာစတဲ့ ကုိးကြယ္ယံုၾကည္မႈေပါင္းစံုေတြပါ၀င္ၾကတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက မြတ္ဆလင္
အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းေရးစီမံခ်က္ေတြမွာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ၾကသူထဲမွာ လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ မြတ္ဆလင္ဘာသာ ကိုးကြယ္သူေတြ အမ်ားႀကီးပါခဲ့ပါ
တယ္။ အိုစမာဘင္လာဒင္ကို အေသရခဲ့တဲ့ လွ်ပ္တစ္ျပက္စစ္ေဆးေရးလုပ္ေတာ့ Navy Seals ကြန္မန္ဒိုအဖဲြ႕နဲ႔အတူ လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ ပါကစၥတန္အူဒူ စကားေျပာ
မြတ္ဆလင္တစ္ဦး လုိက္ပါခဲ့တယ္လုိ႔ ဖတ္ခဲ့ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အတန္းေဖာ္ေတြထဲမွာ ပါကစၥတန္မွာေမြး၊ အေမရိကန္ႀကီး မြတ္ဆလင္သူငယ္ ခ်င္းေတြရိွပါတယ္။

သူတို႔ ေက်ာင္းၿပီးသြားတဲ့အခါမွာ အေရးႀကီးတဲ့ လံုၿခံဳေရးဌာနေတြမွာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံနဲ႔ ျပည္သူေတြကိုအၾကမ္းဖက္ သမားေတြရန္က ကာကြယ္ဖုိ႔တာ၀န္
ထမ္းေဆာင္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါနဲ႔ စိတ္ထဲမွာ ေတြးၾကည့္မိတယ္။ အေမရိကန္မွာႀကီးစုိးတဲ့ လူမ်ားစုလူျဖဴမဟုတ္ဘဲ ဒီမွာမေမြးဘဲနဲ႔ေတာင္ ဒီႏုိင္ငံအေပၚမွာ
ဘာေၾကာင့္မ်ား သစၥာခံၾကတာလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာျဖစ္လာတယ္။

ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ျခင္းဆိုတာ ဥပေဒအေၾကာင္း တစ္ခုတည္းနဲ႔ တုိင္းတာယံုနဲ႔ မျပည္စံုႏုိင္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံသားဥပေဒ ဆိုတာကေတာ့ ႏုိင္ငံတိုင္းမွာရိွပါတယ္။ Jus sanguinis လုိ႔ ေခၚတဲ့ ေသြးသား ေတာ္စပ္မႈနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ျခင္းဆုိ တာကို ဂရိ၊ အီတလီ၊ တူရကီစတဲ့ႏုိင္ငံေတြမွာ ေတြ႕ရတယ္။ တခ်ိဳ႕က
တရား၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ အလုပ္လုပ္ကုိင္တဲ့ အခ်ိန္သတ္ မွတ္ခ်က္ေတြအေပၚမူတည္ၿပီး Naturalization လုိ႔ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံသားျပဳခံခြင္ဆုိတာလည္း ႏုိင္ငံ
အေတာ္မ်ားမ်ားမွာရိွပါတယ္။ ဘာသာေရးကို အေျခခံၿပီး ႏုိင္ငံသားေပးတဲ့ အစၥေရးလုိႏုိင္ငံမ်ိဳးလည္းရိွပါတယ္။ ဘယ္လိုေရးဆဲြထားတဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ပဲ ႏုိင္ငံသား
ျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ အေျခခံ၀တၱရားက ကိုယ့္ႏိုင္ငံအေပၚမွာ သစၥာရိွဖုိ႔ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ တုိင္းတစ္ပါးက၀င္ေရာက္လာသူေတြ ဥပေဒနဲ႔ညီလုိ႔ ႏိုင္ငံ
သားမျဖစ္မီမွာ ႏုိင္ငံသစ္ကို သစၥာခံတဲ့ သစၥာဆုိပဲြေတြ လုပ္ရတယ္။

ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို ဆင္းရဲတဲ့ ႏုိင္ငံေတြက ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ အျဖစ္နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔၀င္ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလူေတြက အလိုအေလ်ာက္
သစၥာခံဆုိတာျဖစ္သြားတာမဟုတ္ဘူး။ လက္ရိွအေမရိကန္နဲ႔ ၿဗိတိသွ်လံု ၿခံဳေရးဌာနေတြမွာ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ေနတဲ့ လူျဖဴမဟုတ္တဲ့ ဘာ သာျခားေတြဟာ
အမ်ားစုက အဲဒီ ႏုိင္ငံမွာေမြးတဲ့ ႀကီးတဲ့သူေတြျဖစ္ တယ္။ ႏုိင္ငံသားခ်င္းတူတာေတာင္ မွ အသက္ႀကီးမွ အေျခလာခ်ၿပီးႏုိင္ငံသား ျဖစ္လာတဲ့သူေတြထက္ စာရင္
ဒီေျမဒီေရမွာေမြးဒီယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ႀကီးျပင္းတဲ့သူေတြကို လံုၿခံဳေရးအရ ပိုယံုၾကည္ေလ့ရိွတယ္။ ႏုိင္ငံသားႏွစ္ခု လက္ခံတဲ့ အေမရိကန္လုိ ႏုိင္ငံမွာေတာင္
လံုၿခံဳေရးအရ အေရးႀကီးတဲ့ တာ၀န္မ်ိဳးေတြယူေတာ့မယ္ဆုိရင္ အျခားႏုိင္ငံသားအျဖစ္ကိုစြန္႔ရတယ္။

ႏုိင္ငံတစ္ခုကို သစၥာခံတယ္ဆုိတာ အဲဒီႏုိင္ငံနဲ႔ ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ၾကားထဲမွာ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ တြယ္တာမႈ ျမတ္ႏုိးမႈတစ္ခုျဖစ္တယ္။ ဒီတြယ္တာမႈ
ႀကီးေလေလ ႏုိင္ငံသားရဲ႕ သစၥာႀကီးေလေလျဖစ္တယ္။ ဒီတြယ္တာမႈရဲ႕ အေျခခံက National Identity လုိ႔ ေျပာတဲ့ အမိ်ဳးသားအမွတ္လကၡဏာ ရိွမႈႈပါပဲ။

ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္အျဖစ္ ႏုိင္ငံေတာ္ကို သစၥာခံဖုိ႔ ဆိုတာ “ျမန္မာႏုိင္ငံသား ”ပါဆိုတဲ့ အမ်ိဳး သား လကၡဏာကုိ ႏွစ္ႏွစ္ကာကာခံ ယူထားဖုိ႔လုိတယ္။
ဥပေဒေၾကာင္း အရ ႏုိင္ငံသားျဖစ္႐ံုမက ရင္ထဲကလာတဲ့ အမ်ိဳးသားလကၡဏာသတ္ မွတ္ခ်က္တစ္ခုရိွဖို႔လိုတယ္။ အမိ်ဳးသားလကၡဏာဆိုတာ “သင္ယူရ
တဲ့ျဖစ္စဥ္” ျဖစ္တယ္လို႔ မႏုႆေဗဒေလ့လာတဲ့ပညာရွင္ေတြေျပာ ေလ့ရိွတယ္။ လူတစ္ေယာက္ႀကီး ျပင္းလာတဲ့ျဖစ္စဥ္မွာ သူ႔ရဲ႕ပတ္၀န္းက်င္နဲ႕
ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈေတြကေန အမ်ိဳးသားလကၡဏာကုိ လက္ခံခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္။ တုိင္းျပည္ရဲ႕ ပညာေရးစနစ္၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အမ်ားနဲ႕ထိေတြ႕တဲ့ ဆက္ဆံေရး ေတြ၊
အမိ်ဳးသားေရး လကၡဏာေဆာင္တဲ့ လူမႈေရးတည္ေဆာက္မႈေတြေပၚမွာမူတည္ၿပီး အမ်ိဳးသားလကၡဏာတစ္ခုျဖစ္လာတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္အတြင္းမွာပဲ ဒီလကၡဏာ က ဘယ္ေလာက္ခုိင္တယ္၊ မခိုင္ဘူးဆုိတာလည္း တာသြားျပန္တယ္။

ႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ၾကားမွာ သစၥာေစာင့္သိမႈကုိ တံတားထိုးေပးထားတာက “စနစ္” ျဖစ္တယ္။ စနစ္က ႏုိင္ငံသားဆုိတဲ့ အသိကိုသင္ၾကားေပးသလုိ ဒီႏိုင္ငံ
က ငါ့ကို ဘယ္ေလာက္ထိလက္ခံ သလဲဆိုတဲ့ လက္ခံျခင္းနဲ႔ ျငင္းပယ္ ျခင္းဆိုတဲ့ အသိကိုလည္း ဖန္တီးေပးတယ္။ လူမ်ိဳးဘာသာကြဲျပားမႈအေပၚမွာ
ခဲြျခားဆက္ဆံတဲ့စနစ္ ဆိုရင္ ခဲြျခားခံရသူေတြရဲ႕ၾကားမွာ ႏုိင္ငံသားဆိုတဲ့အမ်ဳိးသား လကၡဏာကို သစၥာေစာင့္သိမႈေလ်ာ့သြားေရာ။ စနစ္ကျငင္းပယ္ခံရတဲ့
ႏုိင္ငံသားမွာ ႏုိင္ငံအေပၚ သစၥာရွိမႈဆိုတာလည္း ေလ်ာ့သြားေရာ။ ဒီမုိကေရစီက်တဲ့ အေနာက္ ႏုိင္ငံေတြမွာ အမ်ဳိးသားလကၡဏာ တစ္ရပ္ကိုခံယူၿပီး ႏုိင္ငံအေပၚ
သစၥာရွိၾကတယ္ဆိုတာ စနစ္ကိုယ္တုိင္က ခဲြျခားဆက္ဆံမႈေတြကို နည္းႏုိင္သမွ်နည္းေအာင္ လုပ္ထားလို႔ျဖစ္တယ္။ လက္ေတြ႕မွာ အားလုံးတစ္ေျပးတည္း
မျဖစ္ႏုိင္ရင္ေတာင္ တန္းတူညီမွ်ေရးဆိုတာ အနည္းဆုံးမူအားျဖင့္ ရွိဖို႔လိုတယ္။ ဒါကေတာ့ႏုိင္ငံေတာ္ဘက္က ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈအတြက္ ခ်ီးေျမႇာက္ေပးတဲ့ အသိ
အမွတ္ျပဳမႈလို႔ ယူဆလို႔ရတယ္။

ႏုိင္ငံေတာ္ဘက္က စနစ္အရ တာ၀န္ေက်႐ုံနဲ႔လည္း မလုံေလာက္ပါဘူး။ ဒီမုိကေရစီ လူ႔အခြင့္အေရး ေတြ ေပးတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာလည္း
ႏုိင္ငံသားအတုေတြတင္မက ကိုယ္ေနတဲ့ တုိင္းျပည္ ကိုယ္ျပန္ရန္ ရွာသူေတြ ရွိပါတယ္။ ၂၀၀၅ လန္ဒန္မွာ ဗုံးခဲြတုိက္ခုိက္ခံရၿပီးေနာက္ပိုင္း အိမ္ေမြးၿခံေပါက္ မြတ္ဆလင္အစြန္း ေရာက္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြရဲ႕ အႏၲရာယ္ကို အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာ စုိးရိမ္လာၾကတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပမွာရွိတဲ့ မြတ္
ဆလင္ေတြကို ယွဥ္တဲြေလ့လာၿပီး သုေတသနေတြ ျပဳလုပ္တဲ့အခါမွာ ဥေရာပက မြတ္ဆလင္ေတြက ပိုၿပီး အစြန္းေရာက္တဲ့သေဘာကို ေတြ႕ရွိ
ရတယ္။ အဓိကကေတာ့ လစ္ဘရယ္ျဖစ္လြန္းတဲ့ ဥေရာပမွာ Multiculturalism လုိ႔ေခၚတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေပါင္းစုံ၀ါဒကို က်င့္သုံးခဲ့တာေၾကာင့္ပါ။ ယဥ္ေက်းမႈႈမ်ဳိးစုံ
ထြန္းကားဖို႔က ဘုံအမ်ဳိးသားေရး လကၡဏာေပၚဖုိ႔ထက္ ပိုအေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့ ခ်ည္းကပ္မႈႈမ်ဳိးကို သုံးခဲ့တာ ေၾကာင့္ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ အဂၤလန္မွာ ေမြးၿပီးႀကီးတဲ့
ဒုတိယမ်ဳိးဆက္ မြတ္ဆလင္ေတြထဲမွာေတာင္ပင္မ ၿဗိတိသွ်ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ေ၀းကြာေနသူေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ သူ႔တို႔ဘာသာ သူတို႔သီးသန္႔ေနၾကတယ္။ က်င့္ႀကံၾက
တယ္။ ၿဗိတိသွ်အမ်ဳိးသားလကၡဏာကို မခံယူၾကဘူး။

အေမရိကန္မွာ မြတ္ဆလင္ ေတြ အစုအေ၀းလုိက္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြ ရွိေပမယ့္ အားလုံးလိုလုိက တျခား လူမ်ဳိးေတြနဲ႔ ေရာေထြးေနထုိင္ၾက တယ္။ ဥေရာပထက္စာရင္
အေမရိကန္မွာ ပိုၿပီး ေရာေထြးယွက္တင္ရွိ တယ္။ အမ်ဳိးသား လကၡဏာျဖစ္တဲ့“အေမရိကန္ႏုိင္ငံသား”ဆိုတာကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ ခံယူၾကတယ္။ ဒါ ေၾကာင့္
အၾကမ္းဖက္အဖဲြ႕ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္လႈပ္ရွားတဲ့ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသား မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ အခ်ဳိ႕ရွိေပမယ့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ လုံ ၿခံဳေရးအတြက္ လုပ္ေနတဲ့
မြတ္ဆ လင္ေတြနဲ႔ ယွဥ္လိုက္ရင္ အၾကမ္းဖက္သမားဆိုတာ အစြန္းထြက္သက္သက္ေလာက္ပါပဲ။ ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာကဲြျပား႐ုံနဲ႔ အမ်ဳိးသား လကၡဏာ မေပ်ာက္သြားပါဘူး။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း ဒီေျမမွာေမြး ဒီေျမမွာ ႀကီးၿပီး အတူတကြ ယွဥ္တဲြေနထုိင္ခဲ့တဲ့ မြတ္ဆလင္ဘာသာ၀င္ေတြရွိပါတယ္။ သူတို႔အထဲမွာ
ျမန္မာႏုိင္ငံသားဆုိတဲ့ အမ်ဳိးသားလကၡဏာကို ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္လက္ခံထားသူေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဒီအမ်ဳိးသား လကၡဏာကို ပိုခိုင္မာလာ ဖို႔ဆုိရင္ သူတို႔ေတြ
ကို ႏုိင္ငံေတာ္က ေက်ာသားရင္သားမခဲြျခားတဲ့ စနစ္တစ္ခုနဲ႔ ဆက္ဆံေပးႏုိင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘာသာေရးကဲြျပားမႈသက္သက္ေၾကာင့္အၾကမ္းဖက္ခံရမႈေတြက
ကာကြယ္ေပးႏုိင္ဖို႔ လုိပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားလကၡဏာ ခုိင္မာလာတာနဲ႔အမွ် ဘာသာေရးကဲြျပားမႈဆိုတာ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားအတြက္ အတားအဆီး
မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ေက်ာသားရင္သား မခဲြျခားတဲ့ စနစ္တစ္ခု ခုိင္ခန္႔လာတဲ့အခ်ိန္၊ ဘုံအမ်ဳိးသားလကၡဏာေဆာင္တဲ့ ႏုိင္ငံသားစိတ္ဓာတ္ေတြ ရင့္က်က္လာတဲ့
တစ္ေန႔မွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တုိင္းျပည္မွာလည္း အက္ဖ္ဘီအုိင္က အာရပ္သူငယ္ခ်င္းလို လူမ်ဳိးဘာသာ မကဲြျပားဘဲ ကိုယ့္ႏုိင္ငံကို သစၥာရွိတဲ့သူေတြ တုိင္းျပည္
ကာကြယ္ေရးအတြက္ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္လာၾကမွာပါ။

(ေဆာင္းပါးရွင္ ေဒါက္တာ မင္းေဇာ္ဦးသည္ ကမၻာတစ္၀န္းမွ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲ ၁၁၅ ခုအား ေလ့လာသံုးသပ္က်မ္းျပဳစုခဲ့ၿပီး George Mason
တကၠသိုလ္မွ ပါရဂူဘြဲ႔ရရိွခဲ့သူျဖစ္သည္။ Georgetown တကၠသိုလ္မွ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မဟာ၀ိဇာဘြဲ႔ႏွင့္ George Mason တကၠသိုလ္မွ
ပဋိပကၡသံုးသပ္ေျဖရွင္းမႈ မဟာသိပၸံဘြဲ႔တို႔ရရိွခဲ့သည္။ လက္ရိွ Myanmar Peace Center အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ဒါရိုက္တာအျဖစ္ႏွင့္
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနသူျဖစ္သည္။(ယခုေဆာင္းပါးသည္ ေဆာင္းပါးရွင္၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ၿပီး မည္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းကိုမွ် ကိုယ္စားမျပဳပါ)။
သုံးေရာင္ျခယ္ Facebook ဖိတ္လ္ မွာကူယူပါသည္
Read More »