မွန္ကန္ျခင္းႏွင့္ ရဲရင့္ျခင္း (ေသာ္တာေဆြ)

သတၱိႏွင့္ သစၥာ၊ မွန္ကန္ျခင္းႏွင့္ ရဲရင့္ျခင္းတို႔သည္ ဒြန္တြဲေန၏။ သစၥာမဲ့သူသည္ သစၥာမဲ့သူျဖစ္၏။ သစၥာကို  သတၱိႏွင့္ ေစာင့္ထိန္းရ၏။ သတၱိဆိုရာ၌ မွန္ကန္ေသာ ကိစၥကို ရဲ၀င့္စြာ ျပဳလုပ္ျခင္းသာ မဟုတ္ေသး။ မေကာင္းမႈကို ေစာင့္ထိန္းျခင္း၊ မွားယြင္းေသာ ဆႏၵေလာဘကို ခ်ဳပ္တည္းႏိုင္ျခင္း၊ ေအာင့္အည္း သည္းခံႏိုင္ျခင္းတို႔ သည္လည္း သတၱိမည္၏။

မွန္ကန္ျခင္းႏွင့္ ရဲရင့္ျခင္းလည္း ထိုနည္းအတူ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု အမွီသဟဲျပဳေန၏။ ပင္ကို မူလက မည္မွ်ပင္ ရဲရင့္သူ ျဖစ္ေနေစကာမူ မမွန္ကန္ေသာ အမႈကို ျပဳလိုက္မိၿပီဟု မိမိကိုယ္မိမိ သိလိုက္သည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္ ထိုသူ၏ ရဲရင့္ျခင္းတို႔သည္ ေပ်ာက္ကြယ္သြား၍ ေၾကာက္ရြံ႕သူ အျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိသြားေတာ့၏။

၀တၳဳတစ္ခုႏွင့္ သာဓက ျပပါမည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း သုံးဆယ့္ငါးႏွစ္ေက်ာ္က ျဖစ္ပါသည္။ ကာယကံရွင္မ်ားမွာမူ လူ႔ေဘာင္၌ မရွိၾကေတာ့ၿပီ။
ဦးေအာင္ဒြန္း…။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရြာမွ ရြာသူႀကီး ဦးေအာင္ဒြန္း။ အင္မတန္မွ ရဲရင့္သတၱိရွိသည္ဟု ေက်ာ္ၾကားသည္။ သူခိုး ဓားျပကို လက္ရဖမ္းခဲ့ဖူး၍ နာမည္ေကာင္း လက္မွတ္ႏွင့္ ဆုေတာ္ေငြမ်ား ရခဲ့ဖူးသည္။ ႏွစ္လုံးပူး ေသနတ္ကိုင္ရသည္။ ဆယ္ခိုင္သူႀကီး ခန္႔အပ္ျခင္းခံရ၍ ရြာဆယ္ရြာကို အုပ္ခ်ဳပ္ရသည္။ ထိုရြာမ်ား၌ ျဖစ္ေပၚေသာ အမႈႀကီးငယ္တို႔သည္ ဆယ္အိမ္ေခါင္းမ်ားမ ွတစ္ဆင့္ သူ႔ဆီေရာက္ရသည္။ ႀကီးေသာ အမႈဆိုလွ်င္ ႐ုံး၊ ဂါတ္ ပို႔၍ ငယ္ေသာ အမႈဆိုလွ်င္ သူပင္ စီရင္ခ်က္ခ်လိုက္သည္။ လူေကာင္ ႀကီးမားခန္႔ညား၍ ဥပဓိ႐ုပ္လည္း ေကာင္းလွသည္။ အင္အားဗလလည္း ျပည့္စုံလွသည္။ ႏြားထီးတစ္ေကာင္ကို လက္ျပင္႐ိုး၊ လက္သီးႏွင့္ ထိုး၍ လွဲႏိုင္သည္ဟု ေျပာၾကသည္။

သူ႔အိမ္ႏွင့္ ကၽြန္ေတာ့္တို႔ အိမ္မွာ မ်က္ေစာင္းထိုး ဓားလြယ္ခုတ္ အိမ္နီးခ်င္း ျဖစ္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ အမွတ္သညာ ထားတတ္ေသာ အရြယ္မွာ သူ႔အသက္သည္ ငါးဆယ္မွ်ဟု ခန္႔မွန္းမိပါသည္း ေဆြမ်ိဳးမေတာ္ေသာ္လည္း သူ႔ကို ကၽြန္ေတာ္က “ဘိုး”ဟု ေခၚပါသည္။

“ဘိုး”သည္ ငယ္စဥ္က ကၽြန္ေတာ္ကို ခ်ီပိုးလာခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ဘိုးသည္ အသားျဖဴရာ၀ယ္ သူ႔တစ္ကိုယ္လုံးမွာ ေဆးနီ ေဆးနက္မ်ား ထိုးထား၍ အလြန္လွသည္ဟု ယူဆခဲ့ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ့္ အေဖကိုယ္မွာလည္း ေဆး႐ုပ္မ်ား ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ သူ႔ေလာက္မမ်ား၊ ထို႔ျပင္ အနက္႐ုပ္သာရွိ၍ အနီ႐ုပ္မရွိ၊ ဘိုး၏ေက်ာျပင္ကိုကား ကၽြန္ေတာ္က အ႐ုပ္ကားဟု ေခၚပါသည္။

“ဘိုးရယ္ ၀မ္းလ်ား ေမွာက္စမ္းပါဦး၊ ကၽြန္ေတာ္ အ႐ုပ္ေတြ ၾကည့္ခ်င္လို႔ပါ”

“အို… အခု ထိုင္ၾကည့္ရင္လည္း ျမင္ေနရသားပဲ ေျမးရဲ႕”

“မဟုတ္ဘူး၊ မဟုတ္ဘူး၊ ေမွာက္ၾကည့္ရမွ ပိုေကာင္းတယ္”

ဘိုး၏ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ေက်ာျပင္၀ယ္ နဂါး႐ုပ္၊ ဂဠုဳန္႐ုပ္၊ ေဇာ္ဂ်ီ႐ုပ္၊ ေၾကာင္႐ုပ္၊ က်ား႐ုပ္၊ ေျခေသၤ့႐ုပ္ စသည္တို႔မွာ ေဆးနီေဆးနက္ တို႔ျဖင့္ ယခုမ်က္စိႏွင့္ ၾကည့္ေသာ္ လြန္စြာမွ လက္ရာ ေျမာက္လွပါေပသည္။

“ဘိုးရယ္… ဒီအ႐ုပ္ေတြ ဘယ္သူ ထိုးေပးသြားတာလဲဟင္“

“ဘိုးဟာဘိုး ထိုးတာေပါ့ကြ”

“ေအာင္မယ္ မျဖစ္ႏိုင္တာႀကီးကို၊ ဘိုး၀ါတယ္၊ ကဲ… ဘိုးေက်ာကုန္း ဘိုးျမင္ရလို႔လား”

“မွန္ထဲ ေနာက္ျပန္ၾကည့္ထိုးတာေပါ့ကြ”

“ေအာင္မယ္… ေအာင္မယ္… ဘိုးအိမ္မွာ ဘိုး ေက်ာကုန္းေလာက္ႀကီးတဲ့ မွန္တစ္ခ်ပ္မွ မရွိဘဲနဲ႔”

ဘိုးသည္ ရယ္ေမာကာ…။

“အလကား ေျပာတာကြာ၊ ဆရာဦး ထိုးေပးတာေပါ့ကြ၊ ဆရာဦးကို မင္းသိတယ္ မဟုတ္လား”

ဆရာဦးသည္ ဘိုးအိမ္ေခါင္းရင္းက ထိုးကြင္းထိုးဆရာ ျဖစ္ပါ၏။ ထို႔ျပင္ ႐ုပ္ေသး႐ုပ္ေတြ ထုေသာ ပန္းပုဆရာလည္း ျဖစ္ပါ၏။

“ဘိုး ဒီ႐ုပ္ေတြထိုးေတာ့ မနာဘူးလားဟင္”

“နာတာေပါ့ ေျမးရဲ႕၊ ဒါေပမယ့္ ေယာက်္ားဆိုတာ ေဆးထိုးခံႏိုင္တဲ့ သတၱိ ရွိရမယ့္ကြဲ႕၊ ငါ့ေျမးလည္း ႀကီးရင္ ထိုးကြင္း ထိုးရမယ္ကြဲ႕”
သို႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အရြယ္ေရာက္ေသာ ကာလ၌ ထိုးကြင္းထိုးေသာ ေခတ္ကုန္၍ ကံေကာင္းသည္ဟု ဆိုရမည္။ သို႔ရာတြင္ အခ်ိဳ႕ေသာ လူႀကီးမ်ားက မႀကိဳက္ၾက။ ကၽြန္ေတာ္ ဆယ့္ေလးႏွစ္သားေလာက္၌ ဆရာဦးက ကၽြန္ေတာ့္ေပါင္မွာ က်ား႐ုပ္ ထိုးေပးသည္။ ထိုးရမည္မွာ အနီစင္း၊ အနက္စင္းႏွင့္ တကယ့္က်ားေရာင္ ထြက္ရမည္။ အသက္လည္း ပါရမည္။ သို႔ေသာ္ ဤေဖကိုယ္ သတၱိခဲက အေဖ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည့္ လက္ထဲမွ ကုန္းေအာ္၍ ႐ုန္းထြက္သျဖင့္ ပထမဆုံး အေၾကာင္းမွ် သြားရေသးရာ က်ား႐ုပ္မျဖစ္၊ ၾကြက္႐ုပ္ကေလး လိုလို ေရးေရးမွ် ထင္ေတာ့၏။ သည္ေတာ့ ဆရာဦးက ကၽြန္ေတာ့္ အေဖအား ဘာေျပာသည္ ထင္သနည္း။

“ေမာင္ဆယ္ေရ… ခုေခတ္ ကေလးေတြေတာ့ သတၱိ သုဥ္းကုန္ပါၿပီကြာ၊ ငါ့သားေတြလည္း အတူတူပဲကြ၊ မင္းတို႔လို ငါတို႔လို ဆယ္ႏွစ္၊ ဆယ့္တစ္ႏွစ္သားေလာက္က ထိုးကြင္းထိုး ခံလာခဲ့လို႔ရွိရင္ ဒီက်ား႐ုပ္ေလာက္ ဘယ္ျဖံဳလိမ့္မလဲကြာ၊ ခံႏိုင္ရည္ရွိမွာပဲ၊ ခုေတာ့ မင္းသားက မိဖုရား ကင္းကိုက္တဲ့အတိုင္းပဲ၊ သြား… သြား..”

ဆရာဦးက ကၽြန္ေတာ့္ကို ႏွင္လႊတ္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္သည္ ေပါင္ကေလးေထာ့နဲ႔ ေထာ့နဲ႔ မ်က္ရည္ကေလး စို႔စို႔ႏွင့္။
ဘယ္… မ်က္ရည္မစို႔ဘဲ ခံႏိုင္မလဲဗ်။ ေလးခြရွိတဲ့ ေၾကးစုတ္ႀကီးႏွင့္ တစ္ခ်က္ထိုးလိုက္ရင္း ေသြးတစ္ေပါက္ ထြက္လာရင္း။
ဤအခါ၌ ကၽြန္ေတာ္သည္ ထိုးကြင္းမွ်မက ေဆး႐ုပ္ေတြ တစ္ကိုယ္လုံးတြင္ရွိေသာ အေဖတို႔၊ ဘိုးတို႔ သတၱိကို ခ်ီးက်ဴးမိပါသည္။ ဘိုးက ပို၍ မ်ားပါသည္။ ဘိုးသည္ ေခါင္းျဖဴျဖဴတြင္ ကတုံး ရိတ္ထားသူျဖစ္ေလရာ ငယ္ထိပ္မွစ၍ ေျခဖမိုးအထိ ေက်ာကုန္း၊ လက္ျပင္၊ ေျခသလုံး၊ ေျခက်င္း၀တ္ပါ မက်န္ ေဆးေတြအျပည့္ ရွိ၏။

ဘာရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ဘာအစြမ္းထက္သည္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ မေျပာတတ္ပါေခ်။ သို႔ေသာ္ ခံႏိုင္ရည္ရွိေသာ ေယာက်္ားေကာင္းတစ္ေယာက္ ျဖစ္ေၾကာင္းေတာ့ ထင္ရွား၏။ ဘိုးသည္ ခြန္အားဗလႏွင့္ ရဲစြမ္းသတၱိေကာင္း႐ုံသာ မဟုတ္ေသး။ စာေပပညာကုိလည္း တတ္ကၽြမ္းသူ ျဖစ္၏။ ဘိုးသည္ ဘိသိက္ဆရာ ျဖစ္၏။

ဘိုးသည္ ေန႔စဥ္နံနက္တိုင္း ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွ အုန္းေမာင္းေခါက္ခ်ိန္တြင္ ထ၍ ဘုရားရွိခိုးၿပီး စာရြတ္၏။ သူစာရြတ္သည္ကို ေဘး သုံးေလးအိမ္က ၾကားရ၏။ သို႔ေသာ္ ဘာမွ် နားမလည္ႏိုင္ေပ။ သူ႔အသံ “ဟနံနံ… ဟနံနံ… ဟူ၍သာ ၾကားေနရသည္။

“အေဖ… ဘိုးက ဟနံနံ… ဟနံနံနဲ႔ ဘာလုပ္ေနတာလဲ အေဖရ”

ကၽြန္ေတာ္ငယ္စဥ္က အေဖအား အိပ္ရာထဲတြင္ ေမးခဲ့၏။

“စာ၀ါးတာ ေခၚတယ္ သားရဲ႕”

“ဘာလို႔ စား၀ါးတာလဲ အေဖရ”

သူရထားတဲ့ စာေတြကို မေမ့မေပ်ာက္ေအာင္ ႏႈတ္က ျမန္ျမန္ရြတ္ေနတာေပါ့ကြာ”

“ကၽြန္ေတာ္လည္း ဘိုးလို စာ၀ါးခ်င္တယ္ အေဖ”

“ဒါျဖင့္ စာမ်ားမ်ားတတ္ေအာင္ သင္ေပါ့ကြ၊ ထမင္းစားခ်င္ေတာ့ ထမင္းရွိမွ စားျဖစ္သလို စာ၀ါးခ်င္ေတာ့ ကိုယ္တတ္ထားတဲ့ စာရွိမွ ေပါ့ကြ”
ကၽြန္ေတာ္သည္ ဘိုးကို အစစအရာအရာ ခ်ီးက်ဴး အားက်သူ ျဖစ္ခဲ့၏။ ကၽြန္ေတာ္သည္ ဘိုးကို အတုယူကာ ကႀကီး၊ ခေကြးက စ၍ စာ၀ါးခဲ့ ပါ၏။ ႏို႔ၿပီး ဘိုးက (အဆက္ဆက္ အစဥ္သာယာတဲ့ သရက္တစ္ပင္ရြာက အထူးအက်ိဳးျပဳတဲ့ ဦးဖိုးႏု)ဟု ရွင္ျပဳဖိတ္စာတြင္ ေရးလွ်င္ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း (မခ်ိဳ႕အစဥ္သာတဲ့ ႀကိဳ႕ပင္ရြာက အထူးအက်ိဳးသယ္တဲ့ ဦးဖိုးဆယ္)ဟု ကၽြန္ေတာ့္အေဖႏွင့္ ရြာနာမည္ကို နေဘထပ္ ဆိုလိုက္ေသာအခါ ဘိုးက လြန္စြာ သေဘာက်လွ၏။

“ေမာင္ဆယ္… မင္းသားႀကီးရင္ ငါ့ေျခရာနင္းလိမ့္မယ္”ဟု ဂုဏ္ယူေျပာဆို၏။ သို႔ေသာ္ ဘိုးေျခရာကို နင္းဖို႔ ဘိုးကို မွီဖို႔က ခဲယွဥ္းလွပါ၏။
ဘိုးသည္ ရပ္ရြာ၌ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံရာတြင္ သူ။ မဂၤလာေဆာင္၌ ဘိသိက္သြန္းရာတြင္ သူ။ ရွင္ျပဳ ရဟန္းခံတို႔၌ ၾသဘာစာမ်ား ေရးသားဖတ္ ၾကားရာတြင္ သူ။ ရပ္သူ ရြာသားတို႔ အပ်င္းလည္းေျပ၊ ပညာရ ဗဟုသုတလည္း ရေအာင္ ဇာတ္နိပါတ္တို႔ကို သံေနသံထားႏွင့္ ေဟာေျပာ ရာတြင္လည္း သူ။

သူ… သူ… သူ… ထိုသူသည္ အသက္ငါးဆယ္ေက်ာ္၌ ကံေခ်ာ္၍ အၾကံေတာ္တလြဲကို လိုက္မွားမိေခ်သည္။
မေခ်ာျဖဴ…။

သူသည္ နာမည္ႏွင့္လိုက္ေအာင္ ျဖဴသည္။ ေခ်ာသည္။ လွသည္။ ေခ်ာသည္ လွသည္ႏွင့္အမွ် ကျမင္းေၾကာထ၍ လင္ငယ္ေနတတ္သူ။
သူ၏ ပထမဆုံးေယာက်္ားသည္ သူ ေမ်ာက္မထားတာ ပက္ပင္းမိ၍ သူ႔အားလယ္ကြင္းထဲ ေခၚသြားကာ ဓားႏွင့္ခုတ္သတ္ၿပီး သူ႔ကိုယ္သူ ေတာ့ မီးရထားအနင္းခံ၍ ပြဲခ်င္းၿပီး စီရင္ပစ္လိုက္သည္။ သို႔ေသာ္ မေကာင္းမႈျပဳရန္ အကုသိုလ္ကံ က်န္ေနေသးေသာ မအ၀ွာက မေသ။ လည္ပင္းဓားဒဏ္ရာေတြႏွင့္ ေမ့ေျမာေနရာမွ သတိျပန္ ရလာခဲ့သည္။

ဘိုးႏွင့္ အခင္းျဖစ္ပြားရန္အခ်ိန္မွာ ထိုမိန္းမသည္ အသက္သုံးဆယ္ခန္႔ လည္ပင္းမွာ ဓားဒဏ္ရာ ႏွစ္ခ်က္ရွိသည္။ အသားေရာင္ ျဖဴျဖဴ၀င္း ၀င္းႏွင့္ ျပည့္ျပည့္တင္းတင္း။ ထိုအခ်ိန္၌ ဒုတိယေလာ၊ တတိယေလာ မေျပာတတ္သည့္ လင္ေယာက်္ားမွာ ဘိန္းစားဖိုးဆိုင္။
ကၽြန္ေတာ္ သတိထားမိေသာအခ်ိန္မွာ မေခ်ာျဖဴသည္ ရြာထဲမွာ ခံေတာင္းရြက္၍ င႐ုတ္၊ ၾကက္သြန္၊ ဆီ၊ ဆား စေသာ ကုန္စုံေရာင္းသည္။ ထိုကုန္စုံ၀ယ္ရင္းမွ စတင္သည္။

ကၽြန္ေတာ္သည္ အမွတ္သညာ ထားတတ္ေသာ အရြယ္မွ၍ ဘိုးအိမ္မွာ အေနအစား မ်ားသည္။ အေၾကာင္းမွာ ဘိုးအိမ္သည္ ဘယ္ေတာ့မွ ဟင္းေကာင္း မျပတ္ေခ်။ မျပတ္ျခင္းမွာ ေက်းရြာဓေလ့ထုံးစံ ရွိ၏။ ရြာတြင္ ကၽြဲ၊ ႏြား ေသ၍လည္းေကာင္း၊ သတ္၍လည္းေကာင္း၊ အမဲသားေပၚလွ်င္ သူႀကီးအိမ္ကို တစ္တြဲ ပို႔ရသည္။ ၀မ္းတြင္းသား အစုံလည္း ပါရသည္။ ဘိုးအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ရြာက ဆယ္ရြာဆိုေတာ့ ဘိုးအိမ္ မွာ အမဲဟင္းလ်ာ ျပတ္သည္ မရွိေခ်။

ဘုိးကိုယ္တိုင္ကေတာ့ အမဲသား မစားေခ်။ ကၽြန္ေတာ့္ အေဖလည္း မစားေခ်။ ကၽြဲ၊ ႏြားျဖင့္ အသက္ေမြးရေသာ ေက်းရြာတို႔တြင္ အမဲသား မစားျခင္းသည္ လူႀကီးလူေကာင္းတို႔၏ ဂုဏ္အဂၤါတစ္ရပ္ ျဖစ္ေပသည္။ ဘိုးတို႔ ေဂၚပုံတစ္ရပ္ကို ေတြး၍ ရယ္ခ်င္ပါေသးသည္။

၀ါတြင္း မိုးရာသီဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လယ္ေတာေဒသမွာ ငါးေပါသည္။ သည္ေတာ့ မေခ်ာျဖဴက ကုန္စုံေရာင္းျခင္းကို ရပ္ဆိုင္း၍ မုန္႔ ဟင္းခါး ေရာင္းသည္။ ထိုအခါ ဘိုးက ကၽြန္ေတာ့္ကို ခုတုံးလုပ္၍ မနက္တိုင္း မေခ်ာျဖဴမုန္႔ဟင္းခါးလာတိုင္း။

“ေဟ့… မင္း သည္ေန႔ မုန္႔ဟင္းခါး စားဦးမလား”

ေမးသည္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဆယ္ႏွစ္သား အရြယ္ေလာက္ ဘယ္သိလိမ့္ဦးမွာတုန္း။ အျမဲတမ္း ေခါင္းညိတ္သည္ေပါ့။ ဘိုး၏ အိမ္သားမ်ားကေတာ့ ႏွာေခါင္း႐ႈံ႕ၾကၿပီး ရိပ္မိေနၾကၿပီ။ ထုိအခါ ဘုိးမွာ ဇနီး အမယ္ႀကီးႏွင့္ သမီးႏွင့္သားမက္ ရွိသည္။
ကၽြန္ေတာ့္ကို မုန္႔ဟင္းခါးေကၽြးေတာ့ ၀ါတြင္းမွာ သတ္သတ္လြတ္သမား ဘိုးက မုန္႔ကို ဘယ္လိုစားပါသနည္းဟူမူ ဟင္းရည္ မဆမ္းေစဘဲ သူ႔အိမ္က ႏို႔ဆီႏွင့္ ဆမ္း၍ စားပါသည္ခင္ဗ်ာ။

ေၾသာ္… အာဂဘိုး။ လူႀကီးလူေကာင္း ေဂၚပုံ မဆိုးဘူးေနာ့္။ ဦးႀကီးတို႔ နည္းယူၾက။

ထို႔ျပင္ ဘိုးတြင္ သူမ်ားႏွင့္မတူေသာ ထူးျခားခ်က္တစ္ရပ္ ရွိေသးသည္။ ဘိုးသည္ ထမင္းစားၿပီး ပလုတ္က်င္းေသာ အခါ၌လည္းေကာင္း၊ တစ္ခုခု စားေသာက္ၿပီး ပလုတ္က်င္းေသာအခါ၌ လည္းေကာင္း ဘယ္ေတာ့မွ ေထြးမပစ္ေခ်။ ပလုတ္ေရကို မ်ိဳခ်လိုက္သည္သာ ျဖစ္၏။ ကၽြန္ေတာ္က…

“ဘိုးလုပ္ပုံဟာ သူမ်ားနဲ႔ မတူဘူး၊ မရြံဘူးလား…”ဟု ေမးေသာအခါ…

“ဟ… ကိုယ့္ပါးစပ္ထဲကဟာ ကိုယ္ရြံေနမွျဖင့္ ငါလခြီးတဲ့ လည္ပင္း လွီးပစ္ဖို႔သာ ရွိေတာ့တာေပါ့ကြ”ဟု ျပန္ေျဖပါသည္။

ဟုတ္တုတ္တုတ္။
ယင္းသို႔လွ်င္ မေခ်ာျဖဴသည္ ကုန္စုံေရာင္းရင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ မုန္႔ဟင္းခါး ေရာင္းရင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ဘိုးအိမ္ ေန႔တိုင္လိုလို ၀င္ထြက္ေနရာမွ ေလးငါးလေလာက္ ၾကာေသာ္ မေခ်ာျဖဴေယာက်္ား ဘိန္းစား ကိုဖိုးဆိုင္မွာ အိမ္ထဲ ဘိန္းငါးက်ပ္သားခန္႔ႏွင့္ လက္ပူး လက္ၾကပ္ ဘိုးက ဖမ္းမိေလ၍ ခမ်ာ ေထာင္က်သြားရွာေလသည္။

ဒါ ဘိုးက သူ႔ေနာက္လိုက္ မတရား သက္ေသမ်ားႏွင့္ သက္သက္ အမႈဆင္တာ ျဖစ္ေၾကာင္းကို တစ္ရြာလုံးက သိၾက၍ တဖ်စ္ေတာက္ ေတာက္ေနၾက၏။ ကိုဖိုးဆိုင္သည္ ဘိန္းစားဆိုေသာ္လည္း မခိုးတတ္၊ မ၀ွက္တတ္။ လူေကာင္းတစ္ေယာက္ ျဖစ္၏။ သူ႔ဟာသူ ထန္းတက္၍ စား၏။ ပုံးျမံႇဳးေထာင္၍ စား၏။

ထိုအရပ္ထဲက လူႀကီးမ်ားသည္ ဘိုးကို ၀ိုင္းၾကဥ္စ ျပဳလာ၏။ သည္ေနာက္ မၾကာမီတြင္ ဘိုးသည္ သူ႔အိမ္သူ အိမ္သားမ်ားနွင့္ ရန္ျဖစ္ၾကေလ၍ အမယ္ႀကီးသည္ သမီးႏွင့္ သားမက္ကို ေခၚကာ သူ႔ဇာတိရြာသို႔ ျပန္သြားေလေတာ့သည္။
ဘိုးကိုကား မည္သူမွ် တရားခ်၍ မရေတာ့ေပ။ ယခင္တုန္းက ရပ္ရြာ၊ အိမ္ေထာင္ေရး ကိစၥတို႔မွာ သူကသာ ဖ်န္ေျဖစီမံခန္႔ခြဲ ေပးခဲ့သည္။ သူ႔ဇာတ္တြင္ကား သူသာ ဇာတ္ဆရာ၊ အျခားဇာတ္ဆရာကို လက္မခံေတာ့ၿပီ။

ေနာက္ဆုံး တစ္ေန႔၌ကား မေခ်ာျဖဴသည္ ဘိုး၏ အိမ္ေပၚသို႔ ေရာက္လာေလသတည္း။ သို႔ေသာ္ ဤျဖစ္ရပ္တြင္ ဘိုး၏ရလဒ္ကား က်ဆုံး ျခင္းပင္တည္း။ မေခ်ာျဖဴ ဘိုးအိမ္ေရာက္ၿပီး ဒုတိယေျမာက္ေန႔ နံနက္တြင္ အသက္ေျခာက္ဆယ္မွ် ရွိမည္ျဖစ္ေသာ အမယ္အိုႀကီး တစ္ေယာက္ ေဆာင္ဓားရွည္ႀကီး ဆစ္လက္ကိုင္ကာ ဘိုး၏ အိမ္၀င္းထဲ ေရာက္ေနလ်က္ ဓားတလက္လက္ႏွင့္ ဆဲေရးႀကိမ္းေမာင္း ေနေပေတာ့သည္။

“ဟဲ့ ေအာင္ဒြန္း၊ နင္ ဗလေကာင္းလွတယ္၊ သတၱိေကာင္းလွတယ္ဆို၊ ႀကိဳက္တဲ့ လက္နက္ကိုင္ၿပီး တံခါးဖြင့္ ဆင္းခဲ့စမ္း”

“ခ်လြမ္ ……… ”

အိမ္ေရွ႕နံရံအကာကို သူ႔ဓားႏွင့္ ပစ္လိုက္သည္။ ထို႔ေနာက္ ျပန္ေကာက္ကာ…

“ဟဲ့ ေအာင္ဒြန္း၊ နင္ သတၱိ နည္းလွခ်ည္လား၊ ငါလို အမယ္ႀကီးနဲ႔မွ ရင္မဆိုင္ ၀ံ့ေတာ့ဘူးလား၊ လူခ်င္းေၾကာက္ရင္ နင့္မွာ ႏွစ္လုံးပူး ေသနတ္ ရွိတယ္မဟုတ္လား၊ သည္မွာ ပစ္လိုက္စမ္းေဟ့… ”

ရင္ကိုေကာ့ျပၿပီး သူ႔ဓားႏွင့္ တစ္ဖန္ ပစ္လိုက္ျပန္ေလသည္။ အိမ္ေပၚကေတာ့ ဘာသံမွ မၾကားရ။ ဆိတ္ၿငိမ္လွသည္။ လူတစ္ေယာက္မွ် မရွိဟု ထင္ရသည္။ သို႔ေသာ္ ဘိုးႏွင့္ မေခ်ာျဖဴ ရွိတာ အမွန္။ ညကပင္ မီးအိမ္ထြန္းတာ ျမင္ရေသးသည္။ ယခု မနက္အေစာႀကီးမွ ေစာေစာစီးစီး သည္အမယ္ႀကီးက ကၽြန္ေတာ္ အိပ္ယာက မႏိုးမီပင္ လာေရာက္ ဆူပူေနျခင္းျဖစ္သည္။

ဘိုးအိမ္သည္ တစ္ထပ္အိမ္ျမင့္၊ ေအာက္ဆင့္ မရွိ။ ေျမႀကီးေပၚ စားပြဲကုလားထိုင္ ထားသည္။ အိမ္အကာမွာ ႏွစ္တစ္လက္မ သစ္သားတန္းေတြကို ၾကက္ေျခခတ္ ႐ိုက္ကပ္ထားသည္။ ထိုနံနက္၌ အေပၚထပ္ေရာ ေအာက္ထပ္ပါ တံခါးေတြအားလုံး ပိတ္ထားသည္။
ကၽြန္ေတာ္သည္ အိပ္ရာမွထကာ ျပတင္းေပါက္မွ အံ့ၾသစြာႏွင့္ လွမ္းၾကည့္၍ေနသည္။ အမယ္ႀကီးသည္ ပိန္ေသာ္လည္း စိတ္က ေဆာင္ေန၍ ေတာ္ေတာ္ပဲ မာေက်ာပုံေပၚသည္။ သူသည္ ေအာ္ဟစ္ဆဲေရးရင္း ေအာက္နံရံကို ဓားႏွင့္ခုတ္လိုက္၊ အိမ္အေပၚထပ္ကို လွမ္း ပစ္လိုက္၊ ေမာလွ်င္ ထိုင္ၿပီး နားလိုက္ ေနာက္ၿပီး တစ္စခန္း ထလိုက္ႏွင့္ အရြယ္ႏွင့္ မလိုက္ေအာင္ပင္။ ေဒါသႏွင့္ ဇြဲသတၱိက ႀကီးလွပါ သည္။

“ေဟ့… ေအာင္ဒြန္း၊ မယားခိုးရဲ႕၊ လူ႔တိရစၧာန္ရဲ႕ နင္ ငါ့သားမက္အိတ္ထဲ အတင္း ဘိန္းထည့္ၿပီး နင့္ ေနာက္ေတာ္ပါ သက္ေသလိမ္ေတြနဲ႔ အမႈဆင္ၿပီး ေထာင္ခ်တယ္ဆိုတာ လူတိုင္းက သိၾကတယ္ဟဲ့”

“ခ်လြမ္….”
ဓားႏွင့္ တစ္ခ်က္ ပစ္လိုက္ျပန္သည္။

“နင္ဟာ ဆယ္ခိုင္သူႀကီး၊ ဘုရားကိုးဆူ ဆရာႀကီး၊ ဘိသိက္ဆရာႀကီး၊ ရတု ၾသဘာဆရာႀကီး၊ ကြက္စိပ္ဆရာႀကီးဆိုတဲ့ ဂုဏ္ေတြမွ မေထာက္ဘူး။ ငေအာင္ဒြန္းရယ္၊ ဟို ေမ်ာက္မထားမေရာ ဆင္းခဲ့၊ နင့္ပါ ငါ ႏုတ္ႏုတ္စဥ္းပစ္မဟဲ့၊ နင့္အတြက္ ငါ တစ္ခါက ႏွစ္ခါရွက္၊ ႏွစ္ခါက သုံးခါရွက္၊ တစ္သက္လုံး ရွက္ေနရမွာလားဟဲ့… ၊ နင္တို႔ကို သတ္ၿပီး ငါပါ ေသပစ္လုိက္မဟဲ့…”

“အေဖရယ္…၊ ဘိုးက သည္အမယ္ႀကီး ပိန္ပိန္ေလးမ်ား ဘာလို႔ ေၾကာက္ေနရသလဲ၊ ေအာက္ဆင္းၿပီး ဖမ္းလိုက္ေရာေပါ့၊ ဘိုးက အား အမ်ားႀကီး ႀကီးတာပဲ မဟုတ္လား၊ ႏို႔ၿပီး ဘိုးက သူႀကီး…”

“ဟဲ့… ဘာႀကီးျဖစ္ေနေန၊ ကိုယ္အမွားလုပ္မိတဲ့အခါ မွန္သူကို ရင္မဆိုင္၀ံ့ေတာ့ဘူး၊ ေၾကာက္ေနေရာ၊ ဒါဟာ တရားသေဘာပဲ….”

“ကၽြန္ေတာ္ နားမလည္ပါဘူး အေဖရာ…”

“ေအး ငါ့သား၊ ႀကီးေတာ့ နားလည္ပါလိမ့္မယ္”

ထိုအခ်ိန္၌ ကၽြန္ေတာ္သည္ ဘိုးကိုသာ သနားေနေတာ့သည္။ ဘိုးဖက္က ဘယ္သူမွ် ကူညီမည့္သူလည္း မရွိပါလား၊ သည္အမယ္ႀကီး ကို လာတားျခင္း၊ ဆြဲငင္ျခင္းလည္း မည္သူမွ် မျပဳၾက။ အကယ္၍ အျခား အိမ္၌သာ ဤသို႔ ျဖစ္ေနပါမူ ဘိုးကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ စီစဥ္ ဖ်န္ေျဖေခ်မည္။

စင္စစ္ေတာ့ သူႀကီးဦးေအာင္ဒြန္း၏ မတရားျပဳမႈကို တစ္ရြာလုံးက မုန္းတီးရြံရွာေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ အမယ္ႀကီးဖက္ကပင္ အကူညီ ေပးၾကဦးမည္။ သို႔ေသာ္ ကူညီစရာ မလို၊ အမယ္ႀကီးက အံ့ဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေအာင္ပင္ ဇြဲသတၱိႀကီးလွပါဘိ။ ဤေန႔ ပထမ ေန႔က နံနက္ ေ၀လီေ၀လင္းမွသည္ ဆယ္နာရီခန္႔အထိ ဆဲေရးႀကိမ္းေမာင္းၿပီး ထမင္းဆာေသာေၾကာင့္ ျပန္သြားသည္။ ေနာက္ေန႔ နံနက္ ေ၀လီေ၀လင္း၌ ယမန္ေန႔ကအတိုင္း ျပန္ေရာက္လာၿပီး ယမန္ေန႔ကအတိုင္း ျပဳမူျပန္ေတာ့သည္။
အမယ္ႀကီးသည္ ဤသို႔ခ်ည္း မနက္တိုင္းလာလုပ္၏။

ပဥၥမေျမာက္ ညေနခင္း၀ယ္ ဦးေအာင္ဒြန္းႏွင့္ မေခ်ာျဖဴတို႔သည္ ပစၥည္းပစၥယမ်ားကို လွည္းတစ္စီးႏွင့္ တင္၍ ထြက္ခြာ သြားၾကေတာ့သည္။
ဤအခင္းျဖစ္ေနခ်ိန္ ဘိုးအိမ္သို႔ မသြားရန္ ကၽြန္ေတာ့္အား တားျမစ္ထား၍ ယင္းညေန လွည္းေပၚ ပစၥည္းေတြ တင္ေနတုန္းမွာ ဘိုးကို ကၽြန္ေတာ္ေနာက္ဆုံး ျမင္လိုက္ရျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္၌ သူ႔အား မည္သူကမွ်လည္း လာ၍ ႏႈတ္မဆက္ၾကေခ်။
ရြာတြင္ သူႀကီးမရွိေတာ့ေၾကာင္း ၾကားသိရေသာအခါ၌ ဆယ္အိမ္ေခါင္းေတြ ေခၚ၍ ျဖစ္ပုံကို စစ္ေဆးေမးျမန္းၿပီး ဦးေအာင္ဒြန္းအား သူႀကီးရာထူးမွ ခ်လိုက္ကာ ေနာက္ထပ္ သူႀကီးအသစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္လိုက္ေလသည္။

ဦးေအာင္ဒြန္းကား ဂုဏ္သိကၡာ အဖတ္ဆယ္ မရေလာက္ေအာင္ က်ဆင္းေလ၍ ရြာသို႔ျပန္ၿပီး မခ်ဥ္းကပ္ရဲေတာ့ေပ။ သူ႔အိမ္ကို သူ႔အမယ္ႀကီးႏွင့္ သမီးသားမက္တို႔ ျပန္၍ ေနၾကသည္။

ဦးေအာင္ဒြန္းသည္ ဤမွ မၾကာမီတြင္ စိတ္ေရာ လူေရာ ပင္ပန္းဆင္းရဲလွစြာျဖင့္ ေသဆုံးသြားသည္ဟု ၾကားသိရေလသည္။

ေသာ္တာေဆြ (၁၉၁၉ – ၁၉၉၅)
Credit ခြန္အားရွိေသာစာ
Read More »

စကားၾကီးဆယ္ခြန္း

စကားေျပာဆိုရာ၌ ကၽြမ္းက်င္လိမၼာေစရန္
စကားေျပာနည္း ၁၀-မ်ိဳးရွိတာကိုၾကားဖူးၾကမွာပါ ။
ျမန္မာလူမ်ိဳး တို႔က စကားႀကီး ၁၀-မ်ိဳးဟုေခၚေ၀ၚခဲ႕ၾကပါသည္။

ေရကူးညာတင္၊ ေကာက္ပင္ရိတ္လီွး
ေရစီးေဖာင္ဆန္၊ အိုးတန္ဆန္ခပ္
ဆီပြတ္က်ည္ေပြ႕၊ ဆင္ေ၀ွ႔ရန္ေရွာင္
ေတာင္သူယာခုတ္၊ ၾကက္ဆုတ္ခြပ္ပစ္
ေရစစ္ကရား၊ ခက္တင္ေမာင္းနင္း
ဆိုျခင္းစကား 'ဤဆယ္ပါး'
ကဗ်ာေလးနွင္႕ မွတ္မိနိုင္ၾကပါေစ သူတို႕ရဲ႕အနက္ကိုေတာ႕ ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားပါတယ္

၁။ ေရကူးညာတင္ေျပာဆိုျခင္း
ျမစ္တဘက္မွ လိုရာဆိပ္ကမ္းသို႔ ကူးလိုလွ်င္ ျမစ္ညာက တင္၍ကူးမွ လိုရာသို႔ ေရာက္သကဲ့သို႔ မိမိအလိုရွိရာသို႔ ေရာက္ေအာင္ အထက္က တင္ကူး၍ ေျပာျခင္းသည္ "ေရကူးညာတင္ ေျပာျခင္း "လို႕
ေခၚဆိုၾကပါတယ္

၂။ ေကာက္ပင္ရိတ္လွီးေျပာဆိုျခင္း
စပါးရိတ္ေသာအခါ ေကာက္ပင္ကို လက္တဖက္ျဖင့္ ဆုတ္သိမ္းကာ တံဇဥ္ျဖင့္ အရင္းမွ ျဖတ္၍ ရိတ္ယူသကဲ့သို႔ တဘက္လူ၏ စကားကို သိမ္းက်ံဳးဖမ္းယူျပီးမွ အရင္းက ျဖတ္၍ ပိုင္ေလာက္ေအာင္ ေျပာဆိုျခင္းသည္ "ေကာက္ပင္ရိတ္လွီး ေျပာျခင္း"လို႕ေခၚဆိုပါတယ္

၃။ ေရစီးေဖာင္ဆန္ေျပာဆိုျခင္း
ေဖာင္ႀကီးသည္ အညာသို႔ ဆန္ေသာကာလ လိုရာရွိသမွ်ကို တင္ယူ၍ ျဖည္းညင္းသာယာစြာ ဆန္လွ်င္ လိုရာအရပ္သို႔ ေရာက္ႏိုင္သကဲ့သို႔ စကားအရာတြင္လည္း ဥပမာ, ဥပေမယ် တို႔ျဖင့္ ျဖည္းညင္း သာယာစြာ လိုရာေရာက္ေအာင္ ေျပာဆိုျခင္းသည္ "ေရစီးေဖာင္ဆန္ ေျပာျခင္း"ျဖစ္သည္

၄။ အိုးတန္ဆန္ခပ္ေျပာဆိုျခင္း
အိုးႏွင့္ဆန္သည္ တန္ေအာင္ခ်က္လွ်င္ ႏူးနပ္စြာ သံုးေဆာင္ရသကဲ့သို႔ စကားအရာတြင္လည္း မယုတ္မလြန္ႏွင့္ လိုရင္းေရာက္ေအာင္ ေျပာဆိုျခင္းသည္ "အိုးတန္ဆန္ခပ္"ေျပာဆိုျခင္းျဖစ္သည္

၅။ ဆီပြတ္က်ည္ေပြ႔ေျပာဆိုျခင္း
ဆီကို ရေအာင္ ပြတ္သည့္အခါတြင္ အထပ္ထပ္အခါခါ ပြတ္ရသကဲ့သို႔ အလိုရွိေသာ စကားကို အထပ္ထပ္ ေျပာဆိုျခင္းသည္ "ဆီပြတ္က်ည္ေပြ႔"ေျပာဆိုျခင္းျဖစ္သည္

၆။ ဆင္ေ၀ွ႔ရန္ေရွာင္
ဆင္ေ၀ွ႔မည္ဟု လို္က္လွ်င္ လြတ္ရာလြတ္ေၾကာင္း တိမ္းေရွာင္က ခ်မ္းသာသကဲ့သို႔ စကားအရာတြင္လည္း မိမိအဖို႔ ေဘးေရာက္မည့္ စကားကို ေရွာင္လႊဲ၍ ေျပာဆိုျခင္းသည္ "ဆင္ေ၀ွ႔ရန္ေရွာင္"ေျပာနည္းပင္ျဖစ္သည္

၇။ ေတာင္သူယာခုတ္
ေတာင္သူတို႔သည္ ယာခုတ္လွ်င္ ျခံဳငယ္သစ္ပင္ငယ္တို႔ကို ဦးစြာရွင္းလင္းခုတ္ထြင္ျပီးမွ သစ္ပင္ႀကီးမ်ားကို လွဲသကဲ့သို႔ စကားအရာတြင္လည္း ဦးစြာစကားငယ္ေျပာ၍ ေနာက္မွ စကားႀကီးမ်ားကို ေျပာျခင္းျဖင့္ အႏိုင္ယူျခင္းသည္ "ေတာင္သူယာခုတ္"ေျပာျခင္းျဖစ္သည္


၈။ ၾကက္ဆုတ္ခြပ္ပစ္ေျပာျခင္း
ၾကက္တို႔၏ သေဘာသည္ ခြပ္မည္ျပဳေသာအခါ ေနာက္သို႔ဆုတ္ဟန္ျပဳ၍ တကယ္ခြပ္ေသာအခါမွသာ စီး၍ခြပ္သကဲ့သို႔ စကားအရာတြင္လည္း သူ႔အလိုကို လိုက္တန္သေရႊ႔ လိုက္ျပီးလွ်င္ စီးသာေသာအခါမွ စီးလ်က္ ေျပာေသာစကားမ်ိဳးသည္ "ၾကက္ဆုတ္ခြပ္ပစ္"ေျပာျခင္းျဖစ္သည္

၉။ ေရစစ္ပမာေျပာျခင္း
ေရစစ္ကို ေရတြင္ ႏွစ္၍ ေရျပည့္လွ်င္ အေပါက္ကို လက္ျဖင့္ ပိတ္ယူပါက ေရမထြက္ႏိုင္သကဲ့သို႔ တဘက္လူ၏စကားကို ပိတ္မိေအာင္ ေျပာဆိုျခင္းသည္ "ေရစစ္ပမာ စကားေျပာျခင္း" ျခင္းျဖစ္သည္

၁၀။ ခက္တင္ေမာင္းနင္း
သူ႔စကားကို ဟုတ္၏လည္း မဆို၊ မဟုတ္ဟုလည္း မဆိုဘဲ မတင္မက် ေျပာဆိုျခင္းသည္ "ခက္တင္ေမာင္းနင္း" ေျပာျခင္းျဖစ္သည္၊


(စကားအလကၤာစာအုပ္မွ စကားၾကီး ၁၀ခြန္းေျပာခဲ႕တာေလးကိုျပန္လည္႕မွ်ေ၀ျခင္းျဖစ္ပါသည္ )
Read More »

ဇနီးေမာင္နွံ(၄)မ်ဳိး

 Photo: ဇနီးေမာင္နွံ(၄)မ်ဳိး
===========
(၁)လင္သူေသေကာင္ + မယားသူေသေကာင္

လင္မယား ႏွစ္ဦးစလံုးသည္ ငါးပါးသီလမရွိ၊ ႏွေျမာတြန္႕တို၏၊ 
ေပးကမ္းစြန္႕ၾကဲျခင္းမရွိ၊ မေပးမကမ္း မလွဴဒါန္းရံုမွ်မက 
အလွဴခံရဟန္းတို႕ကို အျပစ္ေျပာၾကသည္။ ဆဲေရးေငါက္ငမ္း ျပဳၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။

(၂) လင္သူေသေကာင္ + မယားနတ္သမီး။

လင္မယားႏွစ္ဦးတြင္ လင္က သီလမရွိ၊ မယားက သီလရွိ၏၊ 
လင္ကႏွေျမာတြန္႕တို၏၊ မယားက ႏွေျမာမရွိ၊ ေပးကမ္းစြန္႕ၾကဲ လွဴဒါန္းေလ့ရွိ၏။ 
လင္က အလွဴခံရဟန္းသံဃာစသည္မ်ားကို မျမင္လို၊ မေပးလို၊ 
အျပစ္ကိုေျပာဆိုကာ ဆဲေရး ေငါက္ငမ္းမႈကိုပင္ ျပဳေခ်၏။
မယားကမူ အလွဴခံပုဂၢိဳလ္တို႕အား လွဴဒါန္းေလ့ရွိ၏။

(၃) လင္နတ္သား + မယားသူေသေကာင္

လင္က သီလရွိ၏။ လွဴခ်င္တန္းခ်င္၏။။ 
ရဟန္းသံဃာမ်ားကို ရိုေသေလးစား၏။ 
မယားက သီလမရွိ၊ စြန္႕ၾကဲေပးကမ္းလိုစိတ္မရွိ၊ 
တြန္႕တိုႏွေျမာ၏ ရိုေသေလးစားျခင္းမရွိ။

(၄) လင္နတ္သား + မယားနတ္သမီး

လင္မယားႏွစ္ဦးစလံုးတို႕သည္ ငါးပါးသီလ ကို
 ခါး၀တ္ခ်ည္ထားသကဲ့သို႕ ျမဲၾက၏ ေပးကမ္းရက္ေရာ၏။ 
အလွဴခံပုဂၢိဳလ္တို႕အား ရိုေသေလးစား၏၊ ေပးကမ္းလွဴဒါန္း၏။
အေကာင္းဆံုး စံုတြဲျဖစ္သည္။ ရွင္အတူေသမကြာ၊ 
မခြဲမခြာ၊ အျမဲသာေပါင္းေဖာ္ယွဥ္တြဲရမည့္ ဇနီးေမာင္ႏွံျဖစ္သည္။


ဤအိမ္ေထာင္ရွင္ ဇနီးေမာင္ႏွံေလးမ်ိဳး တရားကို ျမတ္စြာဘုရား၊ 
မဓုရာျမိဳ႕ ႏွင့္ ေ၀ရဥၺာျမိဳ႕အၾကား ေဒသစာရီ
 ၾကြေတာ္မူရင္း ေဟာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ျမတ္စြာဘုရား ၾကြခ်ီေတာ္မူစဥ္ 
ခရီးအၾကားရွိ သစ္ပင္ၾကီးတစ္ပင္ေအာက္တြင္ 
အပန္းေျဖနားေနေတာ္မူစဥ္ ဇနီးေမာင္ႏွံမ်ားက လာေရာက္ဖူးေျမာ္ၾကသည္။
 ျမတ္စြာဘုရားက ပဋိသႏၱာရ စကားျမြက္ၾကားေတာ္မူျပီးေနာက္
 ဇနီးေမာင္ႏွံ ေလးမ်ိဳးတရားကို ေဟာၾကားေပးေတာ္မူခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

လင္ေကာင္း မယားေကာင္းတို႕သည္သာ အတူတကြ နတ္ျပည္သို႕ ေရာက္နိုင္ၾက၏၊ 
လင္ဆိုး မယားဆိုးတို႕သည္ကား နတ္ျပည္သို႕မတက္နိုင္ဘဲ 
ငရဲအိုးသို႕သာ ေဇာက္ထိုးက်တတ္၏၊ 
ယင္းအေၾကာင္းအရာမ်ားကို တင္စား၍ 
နတ္သား၊ နတ္သမီး ၊သူေသေကာင္ ဟု ဥပမာျဖင့္ ေဟာၾကားေတာ္မူျခင္းျဖစ္ပါသည္။

လင္ေကာင္း မယားေကာင္းမ်ားျဖစ္ၾကျပီး လင္နတ္သား၊ 
မယားနတ္သမီးစံုတြဲျဖစ္ၾကေစရန္ 
ရည္သန္ေတာ္မူ၍ ေဟာၾကားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

 (စတုကၠနိပါတ္၊ အဂုၤတၳိဳရ္၊ သံ၀ါသသုတ္)

အလြယ္တရားမွတ္သားရန္ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့...

-ကာမဘံုသား၊ လူအမ်ား ၊ လင္မယား ေလးမ်ိဳးလာ။
-လင္ဆိုး မယားဆိုး ႏွစ္ေယာက္ဆိုး၊ ေဇာက္ထိုးငရဲရြာ။
-လင္ေကာင္း မယားေကာင္း ႏွစ္ဦးေကာင္း တူေပါင္း ထက္နတ္ရြာ။
-လင္ဆိုး မယားေကာင္း၊ လင္ေကာင္းမယားဆို း ဤႏွစ္မ်ိဳး တန္ဖိုးမရွိပါ။
-အတူတကြ၊ ေနလိုၾက တူမွ်ၾကဖို႕ပါ။
- ရွင္အတူ ေသမကြာ၊ ေနထိုင္ကာ၊ ခ်မ္းသာၾကေတာ့မွာ။
-ဒါနသီလ၊ ဂါရ၀၊ ရွိက သူေကာင္းပါ။
-ဒါနသီလ၊ ဂါရ၀ ကင္းပ လူဆိုးသာ။
-သံ၀ါသသုတ္၊ ေဟာျပထုတ္၊ အခ်ဳပ္မွတ္ၾကပါ။

စိတ္သေဘာထား အလို ဆႏၵတူညီေသာ 
လူႏွစ္ေယာက္ဆို တာရွိခဲ၊ ရခဲလွပါတယ္။ 
ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ ေဒသနာေတာ္အရ
 စိတ္သေဘာထားခ်င္းကိုက္ညီေသာ လင္မယားကလည္း ရွားပါးပစၥည္းျဖစ္ေနပါမည္။

သို႕ေသာ္ ဘ၀ဆက္တိုင္း ဆက္တိုင္း ရွင္အတူေသမကြာ 
ေန လိုၾက ရင္ျဖင့္ သဒၶါ၊ သီလ၊ စာဂ (ဒါန) ပညာ ဟူေသာ 
အေၾကာင္းေလးျဖာ ဓမၼ ေဒသနာ ကိုေသခ်ာစြာ 
လိုက္နာက်င့္ၾကံ အတူတကြ အားထုတ္ၾကပါမွ 
ရွင္တူေသမကြာေနၾကရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း
 မွတ္သားထားသမွ် ကို မွ်ေ၀လိုက္ရပါတယ္။
(၁)လင္သူေသေကာင္ + မယားသူေသေကာင္

လင္မယား ႏွစ္ဦးစလံုးသည္ ငါးပါးသီလမရွိ၊ ႏွေျမာတြန္႕တို၏၊
ေပးကမ္းစြန္႕ၾကဲျခင္းမရွိ၊ မေပးမကမ္း မလွဴဒါန္းရံုမွ်မက
အလွဴခံရဟန္းတို႕ကို အျပစ္ေျပာၾကသည္။ ဆဲေရးေငါက္ငမ္း ျပဳၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။

(၂) လင္သူေသေကာင္ + မယားနတ္သမီး။

လင္မယားႏွစ္ဦးတြင္ လင္က သီလမရွိ၊ မယားက သီလရွိ၏၊
လင္ကႏွေျမာတြန္႕တို၏၊ မယားက ႏွေျမာမရွိ၊ ေပးကမ္းစြန္႕ၾကဲ လွဴဒါန္းေလ့ရွိ၏။
လင္က အလွဴခံရဟန္းသံဃာစသည္မ်ားကို မျမင္လို၊ မေပးလို၊
အျပစ္ကိုေျပာဆိုကာ ဆဲေရး ေငါက္ငမ္းမႈကိုပင္ ျပဳေခ်၏။
မယားကမူ အလွဴခံပုဂၢိဳလ္တို႕အား လွဴဒါန္းေလ့ရွိ၏။

(၃) လင္နတ္သား + မယားသူေသေကာင္

လင္က သီလရွိ၏။ လွဴခ်င္တန္းခ်င္၏။။
ရဟန္းသံဃာမ်ားကို ရိုေသေလးစား၏။
မယားက သီလမရွိ၊ စြန္႕ၾကဲေပးကမ္းလိုစိတ္မရွိ၊
တြန္႕တိုႏွေျမာ၏ ရိုေသေလးစားျခင္းမရွိ။

(၄) လင္နတ္သား + မယားနတ္သမီး

လင္မယားႏွစ္ဦးစလံုးတို႕သည္ ငါးပါးသီလ ကို
ခါး၀တ္ခ်ည္ထားသကဲ့သို႕ ျမဲၾက၏ ေပးကမ္းရက္ေရာ၏။
အလွဴခံပုဂၢိဳလ္တို႕အား ရိုေသေလးစား၏၊ ေပးကမ္းလွဴဒါန္း၏။
အေကာင္းဆံုး စံုတြဲျဖစ္သည္။ ရွင္အတူေသမကြာ၊
မခြဲမခြာ၊ အျမဲသာေပါင္းေဖာ္ယွဥ္တြဲရမည့္ ဇနီးေမာင္ႏွံျဖစ္သည္။


ဤအိမ္ေထာင္ရွင္ ဇနီးေမာင္ႏွံေလးမ်ိဳး တရားကို ျမတ္စြာဘုရား၊
မဓုရာျမိဳ႕ ႏွင့္ ေ၀ရဥၺာျမိဳ႕အၾကား ေဒသစာရီ
ၾကြေတာ္မူရင္း ေဟာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ျမတ္စြာဘုရား ၾကြခ်ီေတာ္မူစဥ္
ခရီးအၾကားရွိ သစ္ပင္ၾကီးတစ္ပင္ေအာက္တြင္
အပန္းေျဖနားေနေတာ္မူစဥ္ ဇနီးေမာင္ႏွံမ်ားက လာေရာက္ဖူးေျမာ္ၾကသည္။
ျမတ္စြာဘုရားက ပဋိသႏၱာရ စကားျမြက္ၾကားေတာ္မူျပီးေနာက္
ဇနီးေမာင္ႏွံ ေလးမ်ိဳးတရားကို ေဟာၾကားေပးေတာ္မူခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

လင္ေကာင္း မယားေကာင္းတို႕သည္သာ အတူတကြ နတ္ျပည္သို႕ ေရာက္နိုင္ၾက၏၊
လင္ဆိုး မယားဆိုးတို႕သည္ကား နတ္ျပည္သို႕မတက္နိုင္ဘဲ
ငရဲအိုးသို႕သာ ေဇာက္ထိုးက်တတ္၏၊
ယင္းအေၾကာင္းအရာမ်ားကို တင္စား၍
နတ္သား၊ နတ္သမီး ၊သူေသေကာင္ ဟု ဥပမာျဖင့္ ေဟာၾကားေတာ္မူျခင္းျဖစ္ပါသည္။

လင္ေကာင္း မယားေကာင္းမ်ားျဖစ္ၾကျပီး လင္နတ္သား၊
မယားနတ္သမီးစံုတြဲျဖစ္ၾကေစရန္
ရည္သန္ေတာ္မူ၍ ေဟာၾကားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

(စတုကၠနိပါတ္၊ အဂုၤတၳိဳရ္၊ သံ၀ါသသုတ္)

အလြယ္တရားမွတ္သားရန္ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့...

-ကာမဘံုသား၊ လူအမ်ား ၊ လင္မယား ေလးမ်ိဳးလာ။
-လင္ဆိုး မယားဆိုး ႏွစ္ေယာက္ဆိုး၊ ေဇာက္ထိုးငရဲရြာ။
-လင္ေကာင္း မယားေကာင္း ႏွစ္ဦးေကာင္း တူေပါင္း ထက္နတ္ရြာ။
-လင္ဆိုး မယားေကာင္း၊ လင္ေကာင္းမယားဆို း ဤႏွစ္မ်ိဳး တန္ဖိုးမရွိပါ။
-အတူတကြ၊ ေနလိုၾက တူမွ်ၾကဖို႕ပါ။
- ရွင္အတူ ေသမကြာ၊ ေနထိုင္ကာ၊ ခ်မ္းသာၾကေတာ့မွာ။
-ဒါနသီလ၊ ဂါရ၀၊ ရွိက သူေကာင္းပါ။
-ဒါနသီလ၊ ဂါရ၀ ကင္းပ လူဆိုးသာ။
-သံ၀ါသသုတ္၊ ေဟာျပထုတ္၊ အခ်ဳပ္မွတ္ၾကပါ။

စိတ္သေဘာထား အလို ဆႏၵတူညီေသာ
လူႏွစ္ေယာက္ဆို တာရွိခဲ၊ ရခဲလွပါတယ္။
ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ ေဒသနာေတာ္အရ
စိတ္သေဘာထားခ်င္းကိုက္ညီေသာ လင္မယားကလည္း ရွားပါးပစၥည္းျဖစ္ေနပါမည္။

သို႕ေသာ္ ဘ၀ဆက္တိုင္း ဆက္တိုင္း ရွင္အတူေသမကြာ
ေန လိုၾက ရင္ျဖင့္ သဒၶါ၊ သီလ၊ စာဂ (ဒါန) ပညာ ဟူေသာ
အေၾကာင္းေလးျဖာ ဓမၼ ေဒသနာ ကိုေသခ်ာစြာ
လိုက္နာက်င့္ၾကံ အတူတကြ အားထုတ္ၾကပါမွ
ရွင္တူေသမကြာေနၾကရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း
မွတ္သားထားသမွ် ကို မွ်ေ၀လိုက္ရပါတယ္။


Credit to  အဆိုအမိန္ ့မ်ားနွင့္ ဗဟုသုတဆုိင္ရာစာေပမ်ား
Read More »

ကင္ဆာေရာဂါရဲ႕ ေရွ႕ေျပးလကၡဏာေတြဟာ ဘာေတြလဲ

ကင္ဆာဆိုသည္မွာ ခႏၶာကိုယ္တြင္းရွိ ဆဲလ္(Cells)ေခၚ အေျခခံဓာတ္ခန္းကေလးမ်ား မူလသဘာဝမွ
ေဖာက္ျပန္ပ်က္စီး၍ ပြားခ်င္သလို ပြားမ်ားလာရာမွ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။
မ်က္ေမွာက္ကာလ အႏၲရာယ္
ႀကီးမားဆံုးေသာ လူသတ္လက္နက္မွာ ကင္ဆာေရာဂါပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ကင္ဆာျဖစ္ရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းကို ခိုင္လံုေသာ ယူဆခ်က္မ်ားမွာ- ဓာတုေဆးဝါးမ်ားႏွင့္ အခ်ိန္
ကာလၾကာျမင့္စြာ ထိေတြ႔ခဲ့ျခင္း၊ ျပင္းထန္ေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ကာလၾကာျမင့္စြာ လက္ပြန္းတတီး ရွိခဲ့ျခင္း၊
အပူခ်ိန္ႏွင့္ ၾကာျမင့္စြာ ထိေတြ႔ခဲ့ျခင္း၊ ျပင္းထန္ေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ကာလၾကာရွည္စြာ လုပ္ကိုင္ခဲ့ရျခင္း၊
ေနေရာင္ အလြန္အကၽြံမိျခင္း၊ ဓာတ္မွန္ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ အရိုက္ခံရျခင္း၊ ေရာင္ျခည္ထြက္အႏုျမဴ ေရဒီယို
အက္တမ္ဓာတ္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔ျခင္း၊ ေဆး႐ြက္ႀကီးမ်ား သံုးစြဲျခင္း စသည္ စသည္တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရသည္ဟု
ယူဆၾကပါသည္။
ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားလာလွ်င္ ခြဲစိတ္ကုသျခင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ အိတ္စေရး ဓာတ္ေရာင္ျခည္
ထိုး၍ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ေရဒီယုိဓာတ္ သြင္း၍လည္းေကာင္း ကုသၾကသည္။ ဤ၌ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ေတာ့
မည့္ ေရွ႕ေျပးလကၡဏာမ်ား ရွိေနပါသည္။ ထိုလကၡဏာမ်ားကို တင္ျပရလွ်င္....
၁။ ပါးစပ္၊ လွ်ာ၊ ႏႈတ္ခမ္း အနီးပတ္ဝန္းက်င္တို႔၌ အနာေပါက္လာျခင္း၊ ၎အနာသည္ မည္သည့္ေဆးႏွင့္မွ်
မေပ်ာက္ဘဲ ရွိေနျခင္း။
၂။ ရင္ဘတ္၊ ရင္သားႏွင့္ အျခားေနရာမ်ား၌ နာက်င္ျခင္းလံုးဝမရွိဘဲ ခပ္မာမာအသားျပင္တစ္ခု ေပၚလာျခင္း။
၃။ ဒြါရကိုးေပါက္၏ တစ္ေနရာမွ ေသြးစေသြးနမ်ား ထြက္လာျခင္း။
၄။ မွဲ႔၊ ႂကြက္ႏို႔ အနာမ်ားရွိလွ်င္ ၎တို႔သည္ အ႐ြယ္အႀကီးအေသး ေျပာင္းလဲလာျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ အေရာင္
ေျပာင္းလာျခင္း။
၅။ အစာမ်ဳိ၍မရ ျဖစ္ေနျခင္း။
၆။ အစာမေၾကမႈ တာရွည္ျဖစ္ေနျခင္း။
၇။ ေခ်ာင္းမၾကာခဏ ဆိုးျခင္း။
၈။ အသံမ်ား ေျပာင္းလဲလာျခင္း၊ ေျပာင္းလဲမႈ တာရွည္လာျခင္း။
၉။ ဝမ္းသြားခ်ိန္ ေျပာင္းလဲလာျခင္း။
စသည္တို႔ ျဖစ္ေပရာ သံသယ ဝင္လာပါက ကၽြမ္းက်င္ေသာ သမားေတာ္တို႔ႏွင့္ ေတြ႔ဆံု၍ ေဝဒနာမရင့္မီ ကုသ
သင့္ပါသည္။
(ဤ၌ ကင္ဆာျဖစ္၍ အေသအေပ်ာက္ အမ်ားဆံုးမွာ သားျမတ္ကင္ဆာ၊ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊
လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ၊ အူမႀကီးကင္ဆာတို႔ ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာသိရွိရပါသည္။)

Credit to >>>>>
ဆရာ နႏၵမိုးၾကယ္ေရးသားျပဳစုေသာသိမွတ္ဖြယ္ရာ

ျမန္မာ့လွ်ိဳ ့၀ွက္ခ်က္(၁၀၀) စာအုပ္မွာေကာက္နွဳတ္တင္ျပသည္ ။
Read More »

ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္း (Critical Thinking)


စဥ္းစား ေတြးေခၚမႈတြင္ ရွင္းလင္း သိျမင္ေအာင္ ေတြးေခၚျခင္း (Clear thinking)၊ ျပဳျပင္ ဖန္တီးႏိုင္ေအာင္ ေတြးေခၚျခင္း (Creative thinking) ႏွင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ျပည့္၀ေအာင္ ေတြးေခၚျခင္း (Purposeful thinking) တုိ႔သည္ တစ္ဦး တစ္ေယာက္၏ အရည္အေသြးႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္မႈ တန္ဖိုးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ လူသားတို႔၏ ေန႔စဥ္ဘ၀တြင္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား လႊမ္းမိုးလွ်က္ရွိၿပီး ယင္းတို႔တြင္ မွားယြင္းသည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ရွိႏိုင္သကဲ့သို႔ မွန္ကန္ေသာ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားလည္း ရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ သတင္းစာ၊ ေရဒီယို၊ တီဗြီ၊ အီးေမလ္၊ တယ္လီဖုန္း၊ အင္တာနက္၊ ၿဂိဳဟ္တုသတင္း၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္း စသည္တုိ႔မွ ကြဲျပားျခားနားေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ေန႔စဥ္ ၀င္ေရာက္လွ်က္ရွိသည္။ “စားၾကည့္ … အရသာ သိပ္ရွိတယ္”၊ “သံုးၾကည့္လိုက္ပါ … တစ္ပတ္အတြင္း (၁၀) ေပါင္ က်သြားမယ္”၊ “ရင္းႏွီးၾကည့္လိုက္ပါ … ခင္ဗ်ားရဲ႕ ေျမး၊ ျမစ္၊ တီ၊ တြတ္၊ ကၽြတ္ အထိ ခ်မ္းသာသြားမယ္” အစရွိတဲ့ ေနစဥ္ ၾကားေနရတာေတြ အားလံုးကို ယံုရေတာ့မွာလား။ ျမင္သမွ်၊ ၾကားသမွ် အားလံုးကိို မယံုၾကည္ရဘူးလို႔ အားလံုး နားလည္ထားၾကေသာ္လည္း မ်ားျပားလြန္ေသာ အခ်က္အလက္တို႔ေၾကာင့္ စိတ္၀င္စားမႈ မရွိေတာ့လွ်င္ သို႔တည္းမဟုတ္ အဆိုးျမင္၀ါဒီ ျဖစ္သြားခဲ့လွ်င္ကား ကံဆိုးျခင္းသာ ျဖစ္ေပေတာ့မည္။ မည္သုိ႔မည္ပုံ စဥ္းစားရမည္ႏွင္႔ မည္သုိ႔မည္ပုံ ေဆာင္ရြက္ရမည္ကုိ ခြဲျခားႏုိင္စြမ္း ရွိေတာ႔မည္ မဟုတ္ပါ။

အမွန္တရားႏွင္႔ အသိပညာသုိ႔ ခ်ဥ္းကပ္ျခင္း (Approach to Truth and Knowledge)

လူတစ္ဦး၏ ကၽြမ္းက်င္မႈ (Skill)၊ အယူအဆ (Attitude) ႏွင္႔ ခ်ဥ္းကပ္ပုံ (Approach) တုိ႔သည္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကုိ တန္ဖုိးျဖတ္ေစၿပီး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျပႆနာ တစ္ရပ္ကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္ရန္ အတြက္ စဥ္းစား ေတြးေခၚရာတြင္ ခ်ဥ္းကပ္မႈ ပုံသဏၭာန္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိသည္။


ျပႆနာ တစ္ရပ္ကုိ ေျဖရွင္းရန္ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္းတြင္ ခ်ဥ္းကပ္ပုံ အမ်ိဳးမ်ိဳး (Different approaches to thinking to solve a problem)

ခြဲျခမ္း စိတ္ျဖာ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္း (Analytical thinking) သည္ ျပႆနာ တစ္ရပ္၏ ပါ၀င္ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ အစိတ္အပုိင္းမ်ားကုိ တစ္စစီ ခြဲျခား စဥ္းစားျခင္း ျဖစ္သည္။ မည္သည့္ အပုိင္းက ျပႆနာ ျဖစ္ေစသည္ကုိ ခြဲျခမ္း စိတ္ျဖာ ဆုံးျဖတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ျပဳျပင္ ဖန္တီးႏုိင္ေအာင္ ေတြးေခၚျခင္း (Creative thinking) တြင္ အသစ္ တီထြင္ထားေသာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ျပႆနာကုိ မည္သုိ႔မည္ပုံ ခ်ဥ္းကပ္ရမည္ကုိ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္း ျဖစ္သည္။ က်ိဳးေၾကာင္းျပ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္း (Logical thinking) တြင္ အစီအစဥ္တက် ေယဘုယ်မွ အတိအက် အေျဖရေအာင္ က်ိဳးေၾကာင္း ဆင္ျခင္ျခင္းျဖင့္ ရွင္းရွင္း လင္းလင္း သိရွိရန္ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္း ျဖစ္သည္။ ဆန္းသစ္ ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္း (Critical Thinking) တြင္ မိမိ မည္သည့္ အရာကုိ ၿပီးေျမာက္ေအာင္ ၾကိဳးစားေနသည္။ ေအာင္ျမင္ၿပီးေနာက္ မည္သည့္ အေၾကာင္းအရာကုိ သိရွိလာမည္ကုိ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္း ျဖစ္သည္။ ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္း (Reflective Thinking) တြင္ ျပႆနာ၏ အလုံးစုံ အဓိပၸာယ္က ဘာလဲဆုိတာ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္း ျဖစ္သည္။

ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ ျပႆနာမ်ားကုိ စဥ္းစား ေျဖရွင္းရာတြင္မူ ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္းႏွင့္ ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္းကုိ အေျခခံပါသည္။ ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္း (Critical Thinking) ကုိ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မႈ၏ ဗဟုိခ်က္မ အျဖစ္ ထားရွိပါသည္။ ဤစဥ္းစားေတြးေခၚမႈသည္ စနစ္တက်၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိရွိ တာ၀န္သိသိျဖင့္ သီ၀ရီမ်ား၊ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ အယူအဆမ်ားကုိ စိစစ္ရန္ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔အား စိန္ေခၚလွ်က္ရွိသည္။ ဤစဥ္းစားေတြးေခၚသည္ အျခားေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚမွဳမ်ား၊ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ ခ်ဥ္းကပ္မႈ ပုံစံမ်ားကုိ မွ်ေ၀ ရယူသည္။ အေရးႀကီးေသာ ကၽြမ္းက်င္မႈႏွင့္ အယူအဆမ်ားကုိ ေပါင္းစပ္ ျဖည္႔ဆည္း ေပးသည္။ ထို႔ျပင္ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈ ျဖစ္စဥ္ကုိ ခ်မွတ္ရာတြင္ စနစ္တက် စီမံခ်က္ ေရးဆြဲရန္လည္း စိန္ေခၚလွ်က္ ရွိသည္။

ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္းသည္ အျငင္းပြားေနေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ား၏ အေျဖထုတ္ျခင္းႏွင့္ ေၾကာင္းက်ိဳး ေဖာ္ျပခ်က္ အမ်ိဳးအမ်ိဳးကုိ တန္ဖုိးျဖတ္ျခင္းတုိ႔ အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာကုိ ခ်မွတ္ႏုိင္ျခင္းႏွင့္ တိမ္ျမဳပ္ေနေသာ အေတြးအေခၚႏွင့္ နည္းလမ္းမ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္ျခင္းတုိ႔တြင္ အကူအညီ မ်ားစြာ ေပးႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ ဆန္းသစ္ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္း ဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသားေကာင္စီ (National Council for Critical Thinking) မွ ရစ္ခ်က္ေပါ (Richard Paul) က ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္းကုိ အဆင့္ (၁၀) ဆင့္ ခြဲျခား ျပထားသည္။

၁။  သင္၏ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္း ရည္ရြယ္ခ်က္က ဘာလဲ။
(What is the purpose of your thinking?)
၂။ သင္ ေျဖႏုိင္ရန္ ႀကိဳးစားေနတဲ့ ေမးခြန္း အတိအက်က ဘာလဲ။
(What precise question are you trying to answer?)
၃။ သင္ စဥ္းစားေတြးေခၚေနတာက ဘယ္႐ႈေထာင့္ အတြင္းကလဲ။
(Within what point of view are you thinking?)
၄။ သင္ အသုံးျပဳေနတဲ႔ အခ်က္အလက္က ဘာလဲ။
(What information are you using?)
၅။ အဲဒီ အခ်က္အလက္ကုိ သင ္ဘယ္လုိ အဓိပၸာယ္ေဖာ္ပါသလဲ။
(How are you interpreting that information?)
၆။ သင့္ရဲ႕ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈက ဘယ္ အယူအဆ (သုိ႔မဟုတ္) အေတြးအေခၚကုိ ဗဟုိျပဳထားတာလဲ။
(What concepts or idea are central to your thinking?)
၇။ ဘယ္လုိ အေျဖဆီသုိ႔ သင္ ဦးတည္ထားပါသလဲ။
(What conclusions are you aiming toward?)
၈။ သင္ က ဘာကုိ အာမခံခ်က္ ေပးမွာလဲ။ ဘယ္လုိ မွန္းဆခ်က္ ေပးမွာလဲ။
(What are you taking for granted? What assumption are you making?)
၉။ သင္ ဒီအေျဖကုိ လက္ခံခဲ့လွ်င္ ဘယ္လုိ ရုိက္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္လာမွာလဲ။
(If you accept the conclusion, what are the implication?)
၁၀။        အကယ္၍ သင့္ အေတြးအေခၚကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ရင္ ဘယ္လုိ အက်ိဳးဆက္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာမွာလဲ။
(What would the consequences be, if you put your thoughts into action?)

သတိျပဳရမည္မွာ ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္း ၿဖစ္သည္။ သင္ကုိယ္တုိင္ အေလးအနက္ထား စဥ္းစားခဲ့ၿပီး သင္ကုိယ္တုိင္ အမွန္ကန္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာ ျဖစ္သည္။ ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚျခင္းျဖင္႔ ျပႆနာတစ္ခုကုိ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာႏုိင္ျခင္း၊ မိမိ လုပ္ေဆာင္ေနစဥ္မွာပင္ တုိးတက္မႈကုိ ေထာက္လွမ္း သိရွိႏုိင္ျခင္းႏွင့္ မိမိ ခ်မွတ္ထားေသာ နည္းဗ်ဴဟာကုိ တန္ဖုိးျဖတ္ႏုိင္ျခင္း အစရွိေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ရရွိႏုိင္သည္။

ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ စဥ္းစားေတြးေခၚႏုိင္ရန္ လုိအပ္ေသာ အရည္အေသြးမ်ား

ပါေမာကၡ ကာရင္ ေဂ် ၀ါရင္ (Professor Karen J. Warren) က ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အရည္အသြးမ်ား လုိအပ္သည္ဟု အႀကံေပးပါသည္။
၁။ သံသယျဖင့္ ႐ႈျမင္ျခင္းႏွင့္ ဘက္လုိက္မႈ ကင္းျခင္း (Skepticism and Independence)
ၾကားရတုိင္း ဖတ္ရတုိင္း မယုံပါႏွင့္။ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားပင္ တစ္ခါတစ္ရံ မွားယြင္း တတ္သည္။
၂။ သေဘာထားႀကီးျခင္းႏွင့္ ေျပာင္းလြယ္ ျပင္လြယ္တတ္ျခင္း (Open-mindedness and flexibility)
ကြဲျပား ျခားနားေသာ အျမင္မ်ားကို ထည္႔သြင္း စဥ္းစားျခင္းႏွင့္ အျခားေသာ ရွင္းျပျခင္းမ်ားကုိ လက္သင့္ခံျခင္း စေသာ အရည္အေသြးမ်ား ရွိရမည္။ သင့္ အျမင္ႏွင့္ ကြဲျပား ျခားနားေသာ အျမင္မ်ားကို ျငင္းခ်က္ထုတ္ရန္ ႀကိဳးစားျခင္းျဖင့္ သင့္ အျမင္တြင္ ရွိေနေသာ အားနည္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။
၃။ တိက်ျခင္းႏွင့္ စနစ္တက်ျဖစ္ျခင္း (Accuracy and orderliness)
အေၾကာင္းအရာကုိ တိက် ႏုိင္သမွ် တိက်ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရမည္။ ျပႆနာ တစ္ခုလုံးကုိ တစ္စိတ္ခ်င္း၊ တစ္ပိုင္းခ်င္း စနစ္တက် ေျဖရွင္းပါ။ သင္ အသုံးျပဳေသာ စံႏႈန္းမ်ားကုိ စည္းကမ္း ခ်မွတ္ပါ။
၄။ မဆုတ္မနစ္ ႀကိဳးပမ္းမႈႏွင့္ ေလ်ာ္ကန္ သင့္ျမတ္မႈ (Persistence and relevance)
အဓိက အခ်က္ကုိ ထိမိပါေစ။ လမ္းေၾကာင္း မလြဲပါေစႏွင့္။ လမ္းေၾကာင္း လြဲႏုိင္ေသာ ပုဂိၢဳလ္ေရး ကိစၥမ်ားကို ခြင့္ မေပးပါႏွင့္။ အခ်က္အလက္မ်ားက စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ ေကာင္းမည္ သုိ႔မဟုတ္ မွန္ကန္မည္ သုိ႔ေသာ္ ေလ်ာ္ကန္ သင့္ျမတ္မႈ ရွိပါေစ။
၅။ ဆက္စပ္ သိျမင္ျခင္းႏွင့္ စာနာၾကည့္ျခင္း (Contextual sensitivity and Empathy)
အခ်က္အလက္မ်ားကုိ တန္ဖုိးျဖတ္ရာတြင္ အေျခအေန အားလုံး၊ ေလ်ာ္ကန္ သင့္ျမတ္ေသာ ဆက္စပ္ သိျမင္ျခင္း၊ ခံစားသိျခင္း၊ ပညာ အရည္အေသြးႏွင့္ အျခားသူမ်ား၏ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားကုိလည္း ထည့္သြင္း စဥ္းစားပါ။ အျခား တစ္စုံတစ္ေယာက္၏ ေနရာတြင္ မိမိကုိယ္ကုိ ထား၍ မည္သုိ႕ ခံစားရလိမ့္မည္ကုိ ခံစားၾကည္႔ပါ။
၆။ ျပတ္သားေသာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ သတၱိ (Decisiveness and courage)
အေျဖ ထုတ္ပါ။ သက္ေသ ခုိင္လံုလွ်င္ တိတိက်က် ရပ္တည္ပါ။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ သင္သည္ ပုိမုိ တိက်ေသာ သတင္း အခ်က္အလက္ႏွင့္ ပုိမို၍ ေၾကာင္းက်ိဳး ဆီေလ်ာ္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ား ရယူလုိေသာ္လည္း အေျခအေနေပးေသာ ေနရာသည္သာ လုပ္ေဆာင္ရန္ အတြက္ အေျခခံ ျဖစ္ေနေလ့ရိွသည္။ သတၱိရွိပါ။
၇။ မိမိကိုယ္ကို ႏွိမ့္ခ်ျခင္း (Humility)
သင္ မွားႏိုင္သည္ကုိ သတိျပဳပါ။ အနာဂါတ္မွာ ျပန္လည္ စဥ္းစားဖုိ႔ ေတာင္းဆုိလာ ႏုိင္သည္။ အဆုံးစြန္ မွတ္ခ်က္ခ်ဖုိ႔ သတိထားပါ။ တစ္ေန႔ေန႔မွာ သင္ ကုိယ္တုိင္ စိတ္ေၿပာင္းလဲရန္ လုိလာမည္။ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ႏွိမ့္ခ်ပါ။

ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္းတြင္ က်ဳိးေၾကာင္း ဆီေလ်ာ္မႈ၊ အစီအစဥ္ က်နမႈႏွင့္ စနစ္တက် ရွိမႈမ်ား ပါ၀င္သည့္ အျပင္ စာနာျခင္း၊ ခံစားသိျခင္း၊ သတၱိရွိျခင္းႏွင့္ ႏွိမ့္ခ်ျခင္း စသည့္ လကၡဏာမ်ားလည္း ေဆာင္ေနပါသည္။ ပတ္၀န္းက်င္ ဆုိင္ရာ သိပၸံပညာတြင္ သာမန္ က်ိဳးေၾကာင္း ဆီေလ်ာ္မႈ (Simple logic) ထက္ ပုိေသာ အခ်င္းအရာမ်ား ရွိပါသည္။ လြယ္ကူသည္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေလ႔က်င့္ရပါမည္။ ပညာရွိ ဂုဏ္သိကၡာ(Intellectual integrity)၊ ဣေျႏၵ သမၸတိ္ၱ (Modesty)၊ မွ်တမႈ (Fairness)၊ အၾကင္နာ ေမတၱာ (Compassion) ႏွင့္ ခံႏုိင္ရည္ ဇြဲသတၱိ (Fortitude) အစရွိေသာ ဂုဏ္ရည္တုိ႔သည္ ခ်က္ခ်င္း မရရွိႏုိင္ပါ။ သင္၏ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈကုိ အရည္အခ်င္းမ်ား ပုံမွန္ တည္ရွိေနေစရန္ အစဥ္တစိုက္ ေမြးျမဴရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစား ေတြးေခၚျခင္း လုပ္ေဆာင္ပုံ (Applying Critical Thinking)

တီဗြီေၾကျငာမွာ “ဒီမုန္႔ကုိ စားၾကည့္ပါ သိပ္အရသာရွိ သိပ္ေကာင္း၏” လုိ႔ ျမင္လိုက္ ေတြ႔လုိက္ၿပီ ဆုိပါစုိ႔။ သင္ ယုံမွား သံသယ ျဖစ္ေပၚလာလွ်င္ ေမးခြန္းမ်ား ထုတ္ၾကည့္ပါ။ ေကာင္းတယ္ ဆုိတာဘာလဲ၊ ဘယ္သူ႔ အတြက္ ေကာင္းတာလဲ၊ ဘာ ေကာင္းတာလဲ၊  အရသာရွိတယ္ ဆိုတာက ခ်ိဳ တာလား၊ ငန္ တာလား၊  ဒီေၾကညာက သင့္ရဲ႕ က်န္းမာေရးနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ အျပင္ သင့္ စိတ္ကုိ ႏႈိးဆြေပးတဲ႔ အျခားအေၾကာင္း ရွိသလား၊  ဤကဲ႔သုိ႔ ေမးခြန္းေတြ ထုတ္လုိက္ရင္ သင္ သတိ မထားမိေသာ္လည္း ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္လုိက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစား ေတြးေခၚမႈ လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ေဖာ္ျပပါ အေၾကာင္းအရာတုိ႔သည္ တစ္ဆင့္ၿပီး တစ္ဆင့္လုပ္ရန္ လုိပါသည္။

၁။ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားႏွင့္ အေျဖမ်ားကုိ ေဆြးေႏြးျငင္းခုံျခင္းျဖင့္ အဓိပၸာယ္ေဖာ္ ရမည္။ တန္ဖုိးျဖတ္ ရမည္။
၂။ မေသခ်ာ မေရရာမႈမ်ား (Uncertainties)၊ မသဲမကြဲမ်ား (Vagueness)၊ မျပတ္မသား မေရမရာ ျဖစ္ျခင္းမ်ား (Equivocation) ႏွင့္ ၀ိေရာဓိ ျဖစ္ျခင္းမ်ား (Contradiction) ကုိ အသိအမွတ္ ျပဳရမည္။ ရွင္းလင္းရမည္။
၃။ အမွန္တရား (facts) ႏွင့္ တန္ဖုိး (value) ကုိ ခြဲျခားပါ။
၄။ မွန္းဆခ်က္မ်ား (assumption) ခ်မွတ္ပါ။ အမွတ္ရပါ။
၅။ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ရရွိရာ ေနရာ၏ ယုံၾကည္ စိတ္ခ်ရမႈ ရွိမရွိ ခြဲျခားပါ။
၆။ အယူအဆ အေပၚ အေျခတည္ေသာ ေဘာင္ခတ္မႈ (Conceptual framework) ကုိ နားလည္ပါ။ အသိအမွတ္ ျပဳပါ။ (လူတစ္ဦး၊ အုပ္စု တစ္စု သုိ႔မဟုတ္ အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခု၏ အေျခခံ ယုံၾကည္ ကုိးကြယ္မႈ၊ အယူအဆႏွင့္ တန္ဖုိးထားမႈတုိ႔သည္ သူ သုိ႔မဟုတ္ သူတုိ႔၏ အျမင္ကုိ စုိးမုိး ျခယ္လွယ္သည္ကုိ သိျမင္ရန္ ျဖစ္သည္။ ထုိအျမင္မ်ားေၾကာင့္ မိမိႏွင့္ အယူအဆ ကြဲျပား ျခားနားေနလွ်င္ မည္သုိ႔မည္ပ ေျဖရွင္းရမည္ကုိ စဥ္းစားရမည္ ျဖစ္သည္။

ပတ္၀န္းက်င္ သိပၸံပညာရပ္ (Environmental science) ကို ေလ့လာရာတြင္ ဆန္းစစ္ ေ၀ဖန္ေသာ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈ၏ အေရးပါပံုကို ပိုမိုနားလည္ ႏိုင္ပါသည္။ ဤ ပညာရပ္သည္ အဆက္မျပတ္ ေျပာင္းလဲေနေသာ တစ္နည္းအားျဖင့္ အသား မက်ေသးေသာ ပညာရပ္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာအုပ္စာတမ္းမ်ားတြင္ ပါရွိသည့္ အယူအဆ၊ သီ၀ရီႏွင့္ အခ်က္အလက္ အားလံုးသည္ မွန္ကန္ၿပီးျပည့္စံုၿပီဟု ေျပာဆိုရန္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ အယူအဆမ်ားသည္ ပတ္၀န္းက်င္ တစ္ခုလံုး၏ ျပည့္စံုေသာ ရုပ္ပံုလႊာတစ္ခု အျဖစ္ ကိုယ္စား မျပဳႏိုင္ပါ။ အခ်က္အလက္မ်ား မည္မွ်ပင္ ျပည့္စံုက်ယ္ျပန္႔ေစကာမူ အားလံုးကို သိရွိရန္ ျခံဳငံုႏိုင္စြမ္း ရွိလိမ့္မည္ မဟုတ္ေပ။ အေၾကာင္းျပခ်က္ (Premises) မ်ားသည္ မည္မွ်ပင္ ခိုင္လံုေစကာမူ ၎တို႔မွ ဆြဲထုတ္လိုက္ေသာ အေျဖ (Conclusion) မွန္ကန္ၿပီဟု မဆိုႏိုင္ပါ။

ညိဳေမာင္
Ref: Environmental Science by Cunningham (A Global Concern)
Read More »

စည္းကမ္း (ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန)

ကာတြန္းတစ္ခုဖတ္ဖူးပါသည္။ ေကာင္ေလးက ေလးတံကုိကုိင္လ်က္။ သူကမိခင္၏ရင္ဝသုိ႔ ျမားႏွင့္ပစ္ ခဲ့သည္။ ျမားသည္ မိခင္ရင္ဝကုိ ထုတ္ခ်င္းေဖါက္သြားသည္။ သုိ႔စဥ္လ်က္ မိခင္ကၾကင္နာစြာျဖင့္ သူ႔သားဆုိးကုိ ေျပာျဖစ္ေအာင္ေျပာသည္။ "အေမစိတ္မဆုိးပါဖူးသားရယ္၊ အရမ္းအရမ္းနာသြားတာ တစ္ခုပါပဲ"

ကေလးငယ္၏ မုိက္မဲမႈႏွင့္ မိခင္ေမတၱာကုိပုံေဆာင္ျပေသာ ကာတြန္းေလးတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေရွးေခတ္ လူႀကီးသူမေတြက မိဘဆုိဆုံးမခ်က္အားလုံးမွန္သည္။ မိဘစကားကို သားသမီးေတြက ဘာမဆို ေျမဝယ္မက် နားေထာင္ရမည္ဟု ဆုိသည္။
မိဘသည္အာဏာပုိင္။ မိဘစကားသည္ တရား ဥပေဒ။ မိဘစီရင္ခ်က္ခ်ရာ သားသမီးကငုံ႔ခံရသည္။ ဤသံမဏိစည္းမ်ဥ္းကုိ ယေန႔ေခတ္မိဘအခ်ဳိ႕က လက္ခံ က်င့္သုံးဆဲ။ ဤသည္မွာ လုံးဝဥႆုံ မွားပါသည္။ လူငယ္တုိ႔၏ လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကုိ လူႀကီးေတြက ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ရာေရာက္သည္။ ထုိအခါ လူငယ္ကလည္းငုံ႔မခံ။ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ ၏။ သူ႔ထံမွ လုယူသြားေသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကုိျပန္လည္ရယူသည္။ "ကေလးငယ္၏ အလုိဆႏၵကုိ ခ်ဳိးေဖာက္သူ" အျဖစ္ လူႀကီးေတြကုိ မည္သူမွ် တရားမစဲြၾက။ ယေန႔ေခတ္ေက်ာင္းရွိ ပညာေရးသမား ေတြကလည္း စည္းကမ္းပုိင္းကုိ သင္ေပးဖုိ႔ အခ်ိန္မရွိၾက။

စည္းကမ္းလုိအပ္မႈ
ကေလးမ်ားအဖုိ႔စည္းကမ္းေတြလုိသည္။ သူတုိ႔လြတ္လပ္ခြင့္ကုိ ေဘာင္သတ္မွတ္ေပးမွ သူတုိ႔ဘဝေတြ ပုိလုံျခံဳမည္။ သတ္မွတ္ထားေသာစည္းမ်ဥ္းမွ ေက်ာ္နင္း၍ မျဖစ္ေၾကာင္း သူတုိ႔နားလည္ေအာင္ ေျပာထားရမည္။ အခ်ဳိ႕အခ်က္အလက္ေတြ ခြင့္ျပဳႏုိင္သကဲ့သုိ႔ အခ်ဳိ႕အခ်က္ကုိ လုံးဝခြင့္မျပဳႏုိင္ ေၾကာင္း၊ အခ်ဳိ႕အခ်က္ေတြကုိလုပ္ႏုိင္၊ အခ်ဳိ႕ကုိေတာ့ မလုပ္ႏုိင္ေၾကာင္း၊ အခ်ဳိ႕ကားမွားၿပီး အခ်ဳိ႕ကား မွန္ေၾကာင္း သေဘာေပါက္ေအာင္ ေျပာထားရမည္။

ကေလးသည္ သုံးႏွစ္သားအရြယ္တြင္ သူ႔ဖာသာသူ ကုိယ့္အားကုိယ္ကုိးသည့္ အလုပ္ေတြကုိ လုပ္လာ မည္။ သူလုိခ်င္တာကုိ စကားေျပာၿပီး ေတာင္းဖုိ႔ သင္ယူတတ္ေျမာက္လာမည္။ သူ၏ အလုိဆႏၵေတြက လည္း မ်ားလာမည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မိဘႏွင့္သူ၏ ပဋိပကၡေတြလည္းပြားလာ၏ အသက္ (၂) ႏွစ္မွ (၅) ႏွစ္ အရြယ္ကေလးသည္ မိဘစကားကုိ နားမေထာင္သည္မွာ သဘာဝက်၏။ သူ၏ယုံၾကည္စိတ္ႏွင့္ သိႏိၷ႒ာန္တုိ႔ တုိးပြားလာ၍ျဖစ္၏။ စည္းစနစ္အတိအက် ႀကိဳက္ေသာမိဘမ်ားအဖုိ႔ စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္စရာ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မည္။ မိဘမ်ားအေနႏွင့္ မိမိတုိ႔ၾသဇာလည္း မထိခိုက္ေအာင္၊ ကေလးစိတ္အနာ တရလည္း မျဖစ္ေအာင္ ဂ႐ုတစုိက္ထိန္းသိမ္း ျပဳျပင္ေပးသင့္သည္။

စည္းကမ္းအေျခခံ
စည္းကမ္းအေျခခံဆုိတာဘာလဲ။ ကေလးကမိဘစကားနားေထာင္တာ၊ နားမေထာင္တာ ဘာျဖစ္လုိ႔ လဲ။ ကေလးက မိမိေျပာသလုိ မနာခံတာဘာေၾကာင့္လဲ။ ေၾကာက္လုိ႔လား။ တျခားအေၾကာင္းရွိေသး သလား။ စည္းကမ္းဆုိတာ အျပစ္ေပးမႈနဲ႔ ခ်ဳပ္ကုိင္ထားလုိ႔ရသလား။

အျပစ္ေပးမွာေၾကာက္၍ စည္းကမ္းမေဖာက္ဖူးဆုိတာ တကယ္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ မိဘကုိခ်စ္လုိ႔ စည္းကမ္း မေဖာက္ဖူးဆုိတာ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ပါ။ စည္းကမ္း၏ အဓိကအားမွာ မိဘႏွင့္ကေလး ဆက္ဆံေရးေပၚတြင္ မူတည္ပါသည္။ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး နားလည္မႈရွိဖုိ႔သာ အေရးႀကီး၏။ မိဘေမတၱာ ကုိ ခံယူတတ္မႈရွိရန္ လုိ၏။ မိဘကုိခ်စ္၍ မိဘမႀကိဳက္တာကုိ ေရွာင္ေသာအျဖစ္မ်ဳိးမွာ ပုိ၍သဘာဝက် ၏။

လူႀကီးေတြ၊ အရြယ္ေရာက္သူေတြေဆာင္ရန္၊ ေရွာင့္ရန္စည္းမ်ဥ္းမ်ဳိးေတြႏွင့္ ကေလးကုိသြားကုိင္၍ မရပါ။

မိဘ၏ အဆင့္
ကေလးတုိ႔သည္ မိဘမ်ားကုိ စံနမူနာယူတတ္သည္ကုိ သတိျပဳပါ။ မိဘေတြလုပ္ပုံကုိင္ပုံကုိ သူတုိ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေစာင့္ၾကည့္တတ္၏။ ထုိ႔ေနာက္ မသိစိတ္က တုပတတ္၏။

မိဘ၏အဆင့္အတန္းႏွင့္တန္ဖုိးကုိ ကေလးက လက္ခံတတ္၏။ ဒါေတြက မွန္တယ္ဟု လက္ခံကာ သူကစံနမူနာယူသည္။ ၾကာလွ်င္ေတာ့ ဒါေတြကုိ သူစြန္႔ပယ္ခ်င္ စြန္႔ပယ္မည္။ ကေလးေပါက္စဘဝ တြင္ေတာ့သူက ဘာတစ္ခုမွ ျငင္းခ်က္မထုတ္ဘဲ မိဘပုံစံကုိ အတင္းလုိက္တုမည္သာ ျဖစ္၏။ မိဘက မိမိတုိ႔ကေလးကုိ မိမိကုိဘာျဖစ္ေစခ်င္သလဲ။ မိမိျဖစ္ေစခ်င္တာကုိ မိဘမ်ားကစ၍ လုပ္ျပရမည္။ ဤအခ်က္မွာ အေရးႀကီး၏။ ကုိယ္ေျပာတာလုပ္၊ ကုိယ္လုပ္တာမလုပ္နဲ႔ဟူေသာ မိဘမ်ဳိးကုိသားသမီး တုိ႔ကအထင္မႀကီးတတ္ပါ။ ေျပာသလုိလုပ္ျပတတ္သူမ်ားကုိသာ ကေလးေတြက သေဘာက်၏။

ကေလးတစ္ေယာက္က ဧည့္သည္ေတြေရွ႕မွာ ဆဲေရးတုိင္းထြာလုိက္၏။ ဒါကုိမိခင္ကရွက္သြားၿပီး "ဒီကေလး ဒါမ်ဳိးေတြ ဘယ္ကတတ္လာပါလိမ့္" ဟုဆူသည္။ ကေလးက "အေဖ့ဆီကတတ္တာ" ဟု ျပန္ပက္သည္။ မိခင္လုပ္သူက "အေဖကအေဖပဲ" ေဒါသႏွင့္ျပန္ေျပာသည္။ ကေလးက "က်မကလဲ က်မပဲ" ဟု ျပန္ဆုိေတာ့ အားလုံးအရွက္ကဲြသြားဖူးသည္။ မွန္ပါသည္။ ကေလးမဆဲေစလုိလွ်င္ မိဘေတြကလည္း မဆဲႏွင့္။ ကေလးယဥ္ေက်းေစခ်င္လွ်င္ မိဘေတြက အရင္ယဥ္ေက်းျပၾက။
႐ုိက္မည္ႏွက္မည္ၿခိမ္းေျခာက္၍ကား လိမၼာေရးျခားသည့္ကေလး ျဖစ္လာမည္မဟုတ္။ ႐ုိက္မွာ ေၾကာက္၍သာ ေရွ႕တြင္ကုပ္ေနမည္။ ကြယ္ရာတြင္ ယခင္အခ်ဳိးအတုိင္းသာ ျပန္ခ်ဳိးမည္။ မလုပ္သင့္ တာေတြကုိနားလည္ေအာင္ရွင္းျပမွသာ ကေလးစိတ္ထဲစဲြေနမည္။

႐ုိက္ႏွက္ အျပစ္ေပးျခင္း
စည္းကမ္းဆုိတာ အျပစ္ေပးမွဟု ထင္ေနၾက၏။ စိတ္ပညာရွင္မ်ား၏ အလုိအရ "႐ုိက္ႏွက္အျပစ္ေပးမႈ မလုိအပ္" ဟုဆုိသည္။
ေခြးတုိ႔၊ ျမင္းတုိ႔လုိ ကေလးငယ္သည္လည္း အ႐ုိက္ခံရလွ်င္ ခဏသာ။ ေနာက္ၿပီးလုပ္ခ်င္တာ ဆက္လုပ္တတ္ၾက၏။ ၾကာလာလွ်င္ အ႐ုိက္ခံရဖန္မ်ားေသာ ကေလးသည္ ခပ္ထုံထုံ ခပ္ထုိင္းထုိင္း ေလး ျဖစ္လာတတ္သည္။ မေပ်ာ္ရႊင္ေသာ လူႀကီးတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာတတ္၏။ လူေတြကုိ မေက်နပ္။ ေလာကႀကီးကုိ ႐ြံမုန္းေသာသူ ျဖစ္လာမည္။ အရာရာကုိ ဆန္႔က်င္ေသာ မေကာင္းျမင္ဝါဒီေတြ ျဖစ္လာ မည္။

ကေလးကုိေခ်ာက္တာထက္ ခ်ီးက်ဴးတာ ပုိထိေရာက္၏။ ကေလးေတြကုိ ေက်ာသပ္ရင္သပ္လုပ္ေပးဖုိ႔ လုိသည္။ ခ်ီးက်ဴးတာႏွင့္ ေမတၱာတရားက ႐ုိက္ေမာင္းပုတ္ေမာင္းလုပ္တာထက္ ပုိအက်ဳိးရွိ၏။ ခ်ီးက်ဴး လုိ႔ ခ်စ္ခင္လုိ႔၊ ဒုကၡေရာက္တာ မရွိႏုိင္ပါ။

ဒုတ္အားကုိး၊ ႀကိမ္လုံးအားကုိး၊ ခ်ိမ္းေျခာက္တာအားကုိးေသာ မိဘမ်ားအဖုိ႔ မိမိတုိ႔သည္ ကေလး ေတြႏွင့္ေဝးသည္ထက္ ေဝးလာၿပီဟုသာ မွတ္ယူၾကရမည္။ ဒါမ်ဳိးေတြအားကုိးလုိ႔ေတာ့ျဖင့္ လူလိမၼာ ေလးေတြ ျဖစ္မလာႏုိင္ပါ။

စည္းကမ္းအခ်က္အလက္မ်ား
အျပစ္မေပးမျဖစ္၍ အျပစ္ေပးရာတြင္ "တရားမွ်တမႈ" ရွိရန္ အေရးႀကီး၏။ ဒီကေလးက "စုန္းျပဴး" ေလးပဲဆုိကာ အၿမဲအျပစ္မျမင္သင့္။ ဒါဆုိလွ်င္ တျခားကေလးေတြက သူ႔အေပၚသာ အျပစ္ပုံခ်ၾက မည္။ အၿမဲအျပစ္တင္ခံေနရေသာ ကေလးကလည္း ငါေတာ့ဘယ္ေတာ့မွ အေကာင္းေျပာခံရမွာ မဟုတ္ပါဘူးဆုိကာ ပုိဆုိးလာတတ္သည္။ ဘာျဖစ္တာလဲဆုိတာ အခ်ိန္ယူ စုံစမ္းၿပီးမွ အျပစ္ေပးတန္ ေပးရမည္။  ေဒါသစိတ္မႊန္ကာ ကေလးေတြကုိ မစူးမစမ္း မဆင္မျခင္ အျပစ္မတင္ရ။

"ျပစ္မႈႏွင့္ ျပစ္ဒဏ္မွန္ကန္ရန္" လည္းအေရးႀကီး၏။ ကေလးကုိလည္း သူလုပ္ခဲ့ေသာအျပစ္ကုိသူသိရန္ စိတ္ရွည္ လက္ရွည္ရွင္းျပရမည္။ သူတုိ႔ကုိ အက်ဳိးႏွင့္အေၾကာင္းႏွင့္ရွင္းျပတာကုိ ကေလးေတြက ႀကိဳက္သည္။ အျပစ္ေပးလွ်င္လည္း ခ်က္ျခင္းအျပစ္ေပးတာက ေကာင္းသည္။ ၾကာမွအျပစ္ေပးလွ်င္ ကေလးက သူဘာက်ဴးလြန္ခဲ့သည္ကုိပင္ သိေတာ့မည္မဟုတ္။ "နင့္အေဖညဘက္ အိမ္ျပန္လာမွတုိင္ဦးမယ္၊ အဲဒီ ေတာ့မွနင္ေသေပေတာ့" ဆုိကာ အေဖအိမ္ျပန္လာသည္အထိ မေစာင့္ပါႏွင့္။ ကေလးအဖုိ႔ အေဖ မလာမခ်င္း တစ္ေနကုန္ေၾကာက္႐ြံ႕စုိးရိမ္ေနရမည္မွာ မတရားပါ။ အေမေျပာတာတစ္ခုထဲႏွင့္ အေဖက ဘုမသိဘမသိ ကေလးကုိထ႐ုိက္တာမ်ဳိးကလည္း သဘာဝမက်ပါ။ အေမႏွင့္အေဖအုပ္စုဖဲြ႕ၿပီးငါ့ကုိ သက္သက္ႏွိပ္စက္ေနတာပဲဟု ကေလးက ခံစားမိလွ်င္ မေကာင္းပါ။

မိမိ၏ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိလည္း မိဘမ်ားက မျပင္ပါႏွင့္။ အျပစ္ေပးရမည္ဟု ေျပာထားၿပီးေသာ ကေလးကုိ အျပစ္သာေပးပါ။ ေနာက္မွ စိတ္ေျပာင္းသြားၿပီး အျပစ္မေပးဘဲ ေနလုိက္လွ်င္ ကေလးကၾကာလွ်င္ မေၾကာက္ခ်င္ေတာ့။ စစ္ပဲြမွာတစ္ခါႏုိင္ဖူးေသာ ကေလးသည္ေနာက္လည္းႏုိင္ခ်င္လာမည္။ ေနာက္ တစ္ခါအျပစ္ေပးလွ်င္သူ႔မွာ အျပစ္ရွိေၾကာင္းသိပါလ်က္ ကေလးက မတရားအျပစ္ေပးခံရသည္ဟု ထင္သြားတတ္ပါသည္။

အျပစ္ဒဏ္ကႀကီးလြန္းလွ်င္လည္းေကာင္း၊ အျပစ္မရွိသူကုိမွားၿပီး အျပစ္ေပးမိလွ်င္လည္းေကာင္း၊ မိဘမ်ားက ကေလးကုိ ျပန္ေတာင္းပန္ရမည္။ ဒါကုိလည္း မရွက္ပါႏွင့္။

ဘာကုိလုပ္လွ်င္ အျပစ္ေပးမယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိအျပစ္ေပးမယ္။ ဆုိတာေတြကုိလည္း ကေလး ေတြကုိရွင္းျပထားေစလုိပါသည္။ အေသးအဖဲြတစ္ခုလုပ္မိ၍ တနလၤာေန႔တြင္ အႀကီးအက်ယ္ အ႐ုိက္ခံ ရၿပီး၊ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ အျပစ္လုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း အဂၤါေန႔တြင္ မိဘကခြင့္လႊတ္တာမ်ဳိး မျဖစ္ေစလုိ ပါ။ မိဘကစိတ္ေကာင္းဝင္ေနလွ်င္ ဘာလုပ္လုပ္တျပံဳးျပံဳးႏွင့္ ခြင့္လႊတ္ေနတတ္ၿပီး၊ စိတ္မေကာင္းခ်ိန္ တြင္ အေသးအဖဲြကအစ ကၽြဲ႐ုိက္ႏြား႐ုိက္တာမ်ဳိးသည္ မမွန္ကန္လွပါ။

အေဖကစည္းကမ္းႀကီးၿပီး အေမကေလွ်ာ့ရဲလွ်င္လည္း မေကာင္းလွပါ။ မိခင္က ဖုံးဖုံးဖိဖိလုပ္ၿပီး ကေလးဘက္မွကာေပး၊ ညာေပးတာလည္း မရွိသင့္ပါ။ အေဖကဆူစရာရွိ၍ဆူေနတာမ်ဳိးကုိ အေမက ဝင္မစြက္သင့္။ ကေလးဘက္မွ ေရွ႕ေနမလုိက္သင့္။ အေဖႏွင့္အေမသည္ ကေလးကြယ္ရာတြင္ ညႇိႏႈိင္း ေဆြးေႏြးၿပီး တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ဝင္မစြက္ၾကေရးကုိ တုိင္ပင္သင့္သည္။ မိခင္လုပ္သူ၏ ကေလးကုိ အလုိလုိက္မႈေတြ ပုိေနတာကုိ ဖခင္က ကေလးကြယ္ရာတြင္ေျပာရမည္။ ဖခင္၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈၾကပ္တည္း ေၾကာင္းကုိလည္း မိခင္လုပ္သူက ကေလးကြယ္ရာတြင္ ညႇိသင့္သည္။

အခ်ဳပ္ဆုိရလွ်င္ ကေလးသည္ စည္းကမ္းလုိ၏။ စည္းကမ္းပုံစံသည္ သိပ္အေရးမႀကီး။ စည္းကမ္းေပးပုံ အမူအရာသည္ ပုိ၍အေရးႀကီး၏။ အေရးႀကီးတကာ့အေရးႀကီးဆုံးမွာ စည္းကမ္းထုတ္သူ မိဘႏွင့္ စည္းကမ္းလုိက္နာမည့္ ကေလးတုိ႔၏ ဆက္ဆံေရးသာ ျဖစ္သည္။

ကေလး၏ပထမငါးႏွစ္
ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ျပဳစုသည္

Credit: http://www.maukkha.org
Read More »

ထိုက္တန္ဘ၀ ေနထိုင္ၾက

ေမြးေသၾကား ရတဲ့အခ်ိန္ ဘ၀ဆိုတာ တိုတိုရယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ေသခ်ာစဥ္းစား တန္ေအာင္ေနဖို႔ လိုပါတယ္။ ရတဲ့ဘ၀ တန္ေအာင္ေနဖို႔ အခ်က္ ၁၂ ခ်က္ ရွိသတဲ့။

၁။ အေကာင္းျမင္ပါ- အေကာင္း၊ အဆိုး၊ သာမန္ ဘ၀မွာ ဘယ္လို အေနအထားနဲ႔ ႀကဳံပါေစ၊ ေကာင္းတဲ့ဘက္က ေတြးပါ။ အပ်က္စိတ္ထက္ အျပဳစိတ္နဲ႔ ေနရတာ တကယ္ ေပ်ာ္စရာပါ။

၂။ ရတဲ့အခိုက္ကို တန္ေအာင္ေန- ၀မ္းနည္းဖို႔၊ စိတ္ပ်က္ဖို႔၊ အထီးက်န္ဖို႔ တစကၠန္႔ေလးေတာင္ မေပးပါနဲ႔၊ သီခ်င္းေတြဆို အားရပါးရ ကခုန္ပါ၊ ကုန္ေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြ ျပန္မရေတာ့ပါ။

၃။ အတၱေသးေသးထား- လူတိုင္းအတၱရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ မျဖစ္သေလာက္သာ ထားပါ၊ ရဖို႔ထက္ ေပးဖုိ႔ေတြးပါ။ သိထား၊ တတ္ထား၊ ရွိထားတာေတြ မွ်ေ၀ပါ။ အတၱထက္ ပရကို ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ပါ၊ တကယ္လုပ္ႏိုင္ရင္ ဘယ္ေလာက္ အက်ဳိးမ်ားၿပီး ေက်နပ္စရာ ေကာင္းသလဲ ဆိုတာကို ကိုယ္ေတြ႕ ခံစားရပါလိမ့္မယ္။

၄။ မၾကာခဏ ရယ္ေမာပါ- ေနေပ်ာ္တဲ့ဘ၀ဆိုတာ အရယ္အရႊန္းေတြနဲ႔ ဖြဲ႕တည္ထားတာပါ၊ ရယ္ေမာတယ္ဆိုတာ ဘ၀ရဲ႕ အေရးအႀကီးဆုံး ကိစၥပါ။ ဒါေၾကာင့္ တတ္အားသေရြ႕ ရယ္ပါ၊ မျပတ္သြားေအာင္ ၿပဳံးပါ။

၅။ ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္ရႈ- တရားမွတ္ဖို႔ ေျပာေနတာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ျပင္မရတဲ့ အတိတ္ဆီ ေက်ာ့ေက်ာ့ သြားမေနပါနဲ႔။ စီမံခန္႔ခြဲတဲ့ ဆရာႀကီးေတြ ေျပာတတ္သလိုမ်ဳိး အနာဂတ္ကိုလည္း သိပ္ႀကီး မစဥ္းစားပါနဲ႔...၊ လက္ရွိဘ၀ကို အားရွိပါးရွိ ေနထိုင္ပါ။ ခ်စ္သူ၊ မိဘ၊ ေမာင္ႏွမ၊ ကေလးေတြနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြကို အခ်ိန္ေပးပါ။

၆။ လုပ္သင့္တာကို လုပ္ပါ- ရည္မွန္းခ်က္ထားၿပီးရင္ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ပါ၊ က်န္းမာေရးကို ဂရုစိုက္ပါ၊ ေငြေနာက္ကို သိပ္မလိုက္ပါနဲ႔...၊ ဒါဆိုရင္ ေနာင္တရစရာ နည္းၿပီး ေပ်ာ္ပါလိမ့္မယ္။

၇။ ၀ါသနာထား လုပ္ပါ- စာဖတ္တာ၊ ပန္းခ်ီေရးတာ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ ၀ိုင္းဖြဲ႕ ေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးတာ၊ စာအျပန္အလွန္ ေရးၾကတာ၊ ေဖ့စ္ဘုတ္ကို အက်ဳိးရွိေအာင္ သုံးတာ စသျဖင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ စိတ္ေက်နပ္မႈေပးတဲ့ ကိစၥေတြ (၀ါသနာ) ကို လုပ္ေဆာင္ပါ။

၈။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ပါပဲ- သူမ်ားပုံစံ၊ သူမ်ားအတု မယူဘဲ ကမၻာေပၚမွာ တဦးတည္းရွိတဲ့ လူသားအသြင္ ေနပါ။ ကိုယ့္စိတ္ႀကိဳက္ ကိုယ္၀တ္စားပါ၊ ေနတတ္သလို ေနပါ၊ ဟန္မလုပ္ထားရင္ ၿပီးတာပါပဲ။ လုပ္ခ်င္တာကို လုပ္ပါ၊ ကိုယ့္ပုံစံနဲ႔ ကိုယ္ေနပါ။

၉။ ေမတၱာေဆာင္ထား ဘယ္ခါမမွား- တရားမွ်တျခင္း၊ ၾကင္နာျခင္း၊ ေမတၱာထားျခင္းဟာ ကိုယ့္ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို မထိခုိက္ေစတဲ့အျပင္ ရထား/ ခံစားေနတဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကိုေတာင္ ျမွင့္တင္ေပးပါတယ္။ ကိုယ့္ေၾကာင့္ သူမ်ားေတြ အတုျမင္၊ အတတ္သင္ၿပီး တုန္႔ျပန္မႈေကာင္းေတြ ေတြ႕ျမင္၊ ခံစားရပါလိမ့္မယ္။ သူငယ္ခ်င္းေကာင္းေတြ မ်ားမ်ားရွိပါေစ (အဲ... သူငယ္ခ်င္းေကာင္း ရွိဖို႔ဆိုတာက ကိုယ္တုိင္ကလည္း သူငယ္ခ်င္းေကာင္း ျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္) သူငယ္ခ်င္းေတြ အကူအညီ လိုအပ္ခ်ိန္မွာ ကူညီပါ၊ ကုိယ္ အကူအညီ လိုတဲ့အခ်ိန္က်ရင္ တူတဲ့ အက်ဳိးကို ခံံစားရပါလိမ့္မယ္။

၁၀။ ေတြးခ်ိန္ထားပါ- ၿငိမ္းခ်မ္း ေအးေဆးတဲ့ အခ်ိန္ေလး ထားၿပီး ေတြးၾကည့္ပါ၊ ကိုယ့္ေအာင္ျမင္မႈေတြ၊ ေအာင္ျမင္ဖို႔ က်န္ေနတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ (ကိစၥေတြ)၊ ဆက္လက္ ေအာင္ျမင္ခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ျဖည္းျဖည္း စဥ္းစား ေတြးၾကည့္ပါ။ စိတ္ၾကည္ရင္ ရုပ္ၾကည္ပါတယ္၊ စိတ္ၿငိမ္ရင္ လူထိန္လင္း (အေရာင္ထြက္) တာေပါ့။

၁၁။ ေပ်ာ္တဲ့အလုပ္ကို လုပ္ပါ- အၿမဲတမ္း စိတ္၀င္စားတာကို လုပ္ပါ၊ လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္မွာ ေပ်ာ္ၿပီး အၿမဲတမ္း တိုးတက္ ဆန္းသစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ အားသန္ေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လုပ္တဲ့ အလုပ္က မွန္ေနၿပီလို႔ ေျပာလို႔ ရပါတယ္။ ေပ်ာ္ေနတဲ့ ကိုယ့္အလုပ္ကို ဘယ္အေၾကာင္းေၾကာင့္မွ၊ ဘယ္သူ႔ေၾကာင့္မွ မပ်က္ပါေစနဲ႔။

၁၂။ ကိုယ့္လုိလူေတြ မ်ားေအာင္လုပ္ပါ- လူ႔ေလာကဟာ တဦးတည္းတေယာက္ထဲ ေနရတဲ့ကမၻာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေပၚက အခ်က္ ၁၁ ကို ကိုယ္က လိုက္နာ က်င့္သုံးေနတယ္ဆုိရင္ သူမ်ားေတြ က်င့္သုံးေအာင္လည္း စည္းရုံးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွ သာယာ ေပ်ာ္ရႊင္စရာ ေကာင္းတဲ့ လူ႔ေဘာင္တခုကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ တည္ေဆာက္ႏုိင္ၾကမယ္ မဟုတ္ပါလားဗ်ာ။

၂၀၁၃ ဧၿပီ ၂၂၊ ညေန ၅ နာရီ။
လန္ဒန္။

Source: http://www.wikihow.com/Love-Life
Read More »

လူ႕ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ထူးဆန္းအံ့ၾသဖြယ္ အခ်က္အလက္မ်ား

 
(1) သင့္ရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ တခ်ဳိ႕အေရးႀကီးတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြ မရွိေတာ့ ေပမယ့္ ဆက္ၿပီးအသက္ ရွင္ေနႏုိင္ပါေသးတယ္။ အစာအိမ္ ၊ သရက္ရြက္ အသည္းရဲ႕ ၇၅ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အူလမ္းေၾကာင္းရဲ႕ ၈၀ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ေက်ာက္ကပ္ တစ္ျခမး္၊ အဆုတ္တစ္ျခမ္းနဲ႔ ခႏၶာကုိယ္ေအာက္ပုိင္းက တခ်ဳိ႕ အစိတ္ အပိုင္းေတြ မရွိရင္ေတာင္.. လူေကာင္း တစ္ေယာက္လုိ မဟုတ္ေပမယ့္ ဆက္ၿပီး အသက္ရွင္ ေနႏုိင္ ပါေသးတယ္ ။

(2) လူ႔ခႏၶာကုိယ္တစ္ခုလုံးမွာအသန္မာဆုံးၾကြက္သားကလွ်ာျဖစ္ၿပီးအမာေက်ာဆုံး အရုိးကေတာ့ ေမးရုိးပါ

(3) လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ေျခဖ၀ါးဟာခႏၶာကုိယ္မွာရွိသမွ်အရုိးေပါင္းရဲ႕ေလးပုံတစ္ပုံမွ်ရွိၿပီး အရုိးေပါင္း ၅၂ ေခ်ာင္းနဲ႔ဖြဲ႕စည္းထားပါတယ္။
(4) ေျခဖ၀ါးမွာ ေခၽြးဂလင္းေပါင္း 500,000 ခန္႔ရွိၿပီးအဲဒီေခၽြးဂလင္းေတြ က တစ္ေန႔ကိုေခၽြး (1)ပုိင့္ မက ထုတ္လုပ္ပါတယ္။

(5) သင့္အစာအိမ္ထဲမွာရွိတဲ့အစာေျခရည္(အက္ဆစ္)ဟာသင္တုန္းဓားကုိေတာင္ ေခ်ဖ်က္ႏိုင္တဲ့ အထိ ျပင္းအားရွိ ပါတယ္။ အဲဒီအက္ဆစ္ရည္ဟာ အစာအိမ္ကုိေတာ့ဘာေၾကာင့္မထိခိုက္ေစလဲဆုိတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းက - အစာအိမ္နံရံဟာသုံးရက္ ဒါမွမဟုတ္ ေလးရက္တစ္ႀကိမ္ေလာက္ဆဲလ္အ သစ္ေတြ နဲ႔ အလိုလိုအစားထုိးေနလုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

(6) ႏွာေခ်လုိက္တဲ့အခါထြက္လာတဲ့အမႈန္အစက္ေတြဟာ တစ္နာရီကုိ 100 mph ႏႈန္းအထိရွိၿပီး ၊ ေခ်ာင္းဆုိးတဲ့အခါမွာေတာ့ 60 mph ႏႈန္း အထိလွ်င္ျမန္ပါတယ္။

(7) သင့္ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕သာမန္အပူခ်ိန္ဟာ မိနစ္ (၃၀)အတြင္းမွာ (၁)ဂါလံရွိ တဲ့ေရကို ပြက္ပြက္ဆူေအာင္တည္ဖုိ႔လုံေလာက္ပါတယ္။

(8) ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာရွိသမွ် သံဓာတ္ဟာ (၃)လက္မ သံတစ္ေခ်ာင္းစာ ရွိပါသတဲ့။

(9) ထပ္တူညီအမႊာေတြကလဲြလုိ႔ လူတုိင္းမွာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူညီတဲ့ ကိုယ္နံ႔ေတြရွိၾက ပါတယ္။

(10) ကေလးငယ္ဘ၀မွာ ဦးေခါင္းဟာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ေလးပုံတစ္ပုံ အခ်ဳိးအ စားနဲ႔ညီမွ်ၿပီး အသက္ (၂၅) ႏွစ္ေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ရွစ္ပုံ တစ္ပုံမွ်ပဲ ရွိပါေတာ့တယ္ ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ ခႏၶာကုိယ္ဇီ၀ကမၼျဖစ္စဥ္မွာဦးေခါင္းရဲ႕ႀကီးထြားမႈနႈန္းဟာခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ႀကီးထြားႏႈန္းထက္ ေႏွးေကြးေနလုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

(11) လူတစ္ေယာက္ဟာ ေမြးစမွာအရုိးေပါင္း (၃၀၀)ေက်ာ္ပါရွိေပမယ့္ အရြယ္ေရာက္လာတဲ့အခါမွာတာ့ (၂၀၆)ေခ်ာင္းပဲ ရွိပါေတာ့တယ္။ ဦးေခါင္းခြံလိုတခ်ဳိ႕အရုိးေတြဟာ တစ္ေခ်ာင္းနဲ႔တစ္ေခ်ာင္း အလုိလို ဆက္ သြားတဲ့အတြက္အေရအတြက္ ေလ်ာ့နည္းသြားတာျဖစ္ပါတယ္။

(12) ကိုယ့္ကုိယ္ကုိကလိျပန္ထုိးလုိ႔မရႏုိင္ပါဘူး..တဲ့ ။။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိ ...ကိုယ့္ကုိယ္ကုိ ကလိထုိးဖို႔ႀကိဳး စားလုိက္ၿပီဆုိတာနဲ႔ ထုိးမယ့္ေနရာရယ္ ၊ ထုိးမယ့္အခ်ိန္ရယ္ကုိ အတိအက်သိေနတဲ့အတြက္ မယားပဲေနႏိုင္တာပါ ....တဲ့။

(13) သင့္ႏွာေခါင္းဟာ အန႔ံေပါင္း (၅၀,၀၀၀)ကုိမွတ္သားထားႏုိင္ပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့သင္ဟာ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး ျဖစ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လုံး အမ်ဳိးသားေတြထက္ အနံ႔ခံအာရုံပုိေကာင္းဖုိ႔ အလားအလာရွိပါတယ္။

(14) ခႏၶာကုိယ္မွာရွိသမွ် ေသြးေၾကာေတြကိုဆက္လုိက္မယ္ဆုိ မုိင္ေပါင္း (၆၀,၀၀၀)ခန္႔ ရွည္လ်ားပါတယ္။

(15) ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေလာင္းေတြမ်ားေသာအားျဖင့္ ပထမသုံးလ ပတ္အတြင္းမွ (၁) ဖား (၂) တီေကာင္နဲ ႔(၃)အပင္စုိက္ထားတဲ့အုိး စတဲ့ အိပ္မက္(၃)မ်ဳိးကို မက္ေလ့ရွိပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္ရယ္လုိ႔ အတိအက် အတည္မျပဳႏုိင္ေသးေပမယ့္ ... သိပၸံပညာရွင္ေတြကေတာ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ စဥ္အတြင္းမွာ ခႏၶာကုိယ္ကထြက္တဲ့ေဟာ္မုန္းေတြရဲ႕အခ်ိဳးအစားမမွ်တ မႈေၾကာင့္ မက္ျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ဆုိၾကပါတယ္။

(16) ဆံပင္တစ္ေခ်ာင္းရဲ႕ပ်မ္းမွ်သက္တန္းဟာ (၆)ႏွစ္ကေန(၇)ႏွစ္အထိ ရွိၿပီး သာမန္လူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ေန႔မွာဆံပင္အေခ်င္းေရ (၆၀)ကေန (၁၀၀)ၾကားကၽြတ္ထြက္ေလ့ရွိပါတယ္ ။

(17) လူ႔ဦးေႏွာက္မွတ္ဥာဏ္ဆဲလ္ဟာ စြယ္စုံက်မ္းငါးအုပ္စာမွ် အခ်က္အ လက္ေတြကို သုိမွီးထားႏုိင္စြမ္း ရွိပါတယ္။ဦးေႏွာက္ရဲ႕(၈၀)ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ ေရဓာတ္နဲ႔ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး ေသြးထဲမွာ ေပ်ာ္၀င္လာတဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္
ရဲ႕(၂၀)ရာခုိင္ ႏႈန္းကုိ အသုံးျပဳပါတယ္ ။ ခႏၶာကုိယ္မွာခံစားရတဲ့ နာက်င္မႈ မွန္သမွ်ကုိ ဦးေႏွာက္ သိရွိခံစားႏုိင္ေပမယ့္ ... သူ႔ကုိထိခုိက္မိမယ္ဆုိရင္ေတာ့ နာက်င္မႈကိုမခံစားမသိရွိႏုိင္ပါဘူး ..... တဲ့။

(18) “သြား” ဆုိတာခႏၶာကုိယ္မွာ ကုိယ္တုိင္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး မျပဳလုပ္ႏုိင္တဲ့တစ္ခုတည္းေသာ အစိတ္အပိုင္းပါ။

(19) သင့္မ်က္လုံးဟာမိခင္၀မ္းကကၽြတ္လြတ္လာတာနဲ႔ႀကီးထြားမႈရပ္ တန္႔သြားၿပီး ႏွာေခါင္းနဲ႔နားရြက္ ကေတာ့ အသက္ႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် လုိက္ပါႀကီးထြားလာေလ့ရွိပါတယ္။

(20) အသက္(၆၀)ရွိတဲ့အခါမွာ - အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ (၆၀) ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ (၄၀)ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ အိပ္ေပ်ာ္တဲ့အခါ ေဟာက္တတ္ လာပါတယ္။

(21) က်ေနာ္တုိ႔ေတြဟာ ညေနပုိင္းထက္ မနက္ပိုင္းမွာ(၁)စင္တီမီ တာေလာက္ အရပ္ပုိရွည္ေနေလ့ရွိပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ ခႏၶာကုိယ္အရုိး အဆစ္ေတြ ဟာ ေန႔ခင္းပုိင္း မွာပုံမွန္အတုိင္း ရွိေနေပမယ့္ ဒူးအတြင္းမွာရွိတဲ့အရုိးႏုနဲ႔တခ်ဳိ႕အရုိးေတြဟာ တစ္ေန႔ခင္းလုံး ေျဖးေျဖး ခ်င္းဖိႏွိပ္ခံထားတဲ့ဒဏ္ေၾကာင့္ ညေနပိုင္းမွာအနည္းငယ္ က်ဳံ႕၀င္သြားတဲ့ အတြက္ျဖစ္ပါတယ္။ ညပုိင္းအိပ္စက္အနားယူလုိက္တဲ့အခါ ဒူးဆစ္အရုိးႏု နဲ႔တျခားအရုိးေတြ ျပန္ဆန္႔ထြက္လာၿပီး ပုံမွန္ျဖစ္ သြားေလ့ရွိပါတယ္။

(22) အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္အခုိက္အတန္႔မွာေတာင္ မွ ဦးေႏွာက္ဟာ (10)watt မီးလုံးတစ္လုံးရဲ႕ပမာဏနဲ႔ ညီမွ်တဲ့စြမ္းအင္ကို အဆက္မျပတ္ ထုတ္ လႊတ္ေနပါတယ္ ။ တျခားအေၾကာင္းအရာတစ္ခု အေနနဲ႔ကေတာ့ ... ဦးေႏွာက္ဟာ ေန႔ခင္းထက္ ညဘက္ မွာသာအလုပ္ပုိ လုပ္ေလ့ရွိပါသတဲ့။

(23) လက္ခလည္မွာရွိတဲ့ လက္သည္းခြံဟာ ရွည္လ်ားမႈႏႈန္းအျမန္ဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။

(24) မ်က္ႏွာျပင္တ၀ိုက္ေပါက္တဲ့ အေမြးအမွ်င္ေတြဟာ က်န္တဲ့ခႏၶာကုိယ္ အစိတ္အပုိင္းမွာေပါက္ တဲ့အေမႊးအမွ်င္ထက္ရွည္လ်ားမႈ ႏႈန္းျမန္ဆန္ပါတယ္ ဒီအခ်က္ဟာအမ်ဳိးသားေရာအမ်ဳိးသမီးမွာပါ တူညီတဲ့အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္ ။

(25) တစ္လက္မပတ္လည္ လူ႔အေရျပားမွာေပါက္တဲ့ အေမြးအမွ်င္ဟာ ခ်င္ပန္ဇီေမ်ာက္တစ္ေကာင္ရဲ႕ အေမြးအမွ်င္ အေရအတြက္အားလုံးနဲ႔ ညီမွ်ပါတယ္ ။

(26) သေႏၶသား ဘ၀သုံးလအရြယ္မွာ လက္ေဗြရာ စတင္ထင္ရွားပါတယ္ ။

(27) အသက္ေျခာက္ဆယ္ေရာက္တဲ့အခါ လူအမ်ားစုရဲ႕လွ်ာမွာရွိတဲ့ အရသာခံဖု(၅၀)ရာခုိင္ႏႈန္းမွ် ပ်က္စီးသြားေလ ့ရွိၾကပါတယ္။

(28) ပိုၿပီးေအးျမတဲ့ ေနရာမွာအိပ္ေလ ... အိပ္မက္ဆုိးမက္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္း ပုိမ်ားေလ ...။

(29) အေရျပားေအာက္မွာ ေသြးေၾကာငယ္ေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာ စုစည္းေန တဲ့အတြက္ ႏႈတ္ခမ္းဟာ အျခားေနရာထက္ နီျမန္းတဲ့အေရာင္ျဖစ္ေနတာပါ။

(30)မိနစ္တုိင္းမိနစ္တုိင္းမွာခႏၶာကုိယ္ေပၚကမီလ်ံသန္းတစ္ရာမွ်ေသာဆဲလ္ေတြဟာ ေသဆုံးေနၾကပါတယ္။

(31) တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္လက္ေဗြရာခ်င္း မတူညီႏုိင္သလုိ လူသား တုိင္းမွာမတူညီတဲ့ လွ်ာတစ္ေခ်ာင္းစီရွိၾကပါတယ္ ။ (စိတ္၀င္စားမယ္ဆို ရင္ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပားမွာ လက္ေဗြရာအစား လွ်ာေဗြရာႏွိပ္ဖုိ႔ လႊတ္ေတာ္ကုိ အဆုိတင္သြင္းႏုိင္ပါတယ္ ။ )

(32) ေခါင္းျဖတ္ခံလုိက္ရရင္ေတာင္မွ အဲဒီဦးေခါင္းဟာ(၁၅)စကၠန္႕ကေန စကၠန္႔(၂၀)ေလာက္အထိ အသိစိတ္ရွိေနႏိုင္ပါေသးသတဲ့။ (သူမ်ားေျပာ တာမယုံရင္ ကုိယ္တုိင္စမ္းသပ္ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။)

(33) လူတစ္ေယာက္ဟာ မအိပ္ပဲေနတာထက္အစာအစားမပဲ ပုိၿပီးၾကာ ၾကာ အသက္ရွင္ေနႏုိင္ပါ တယ္။ ေရတစ္မ်ဳိးပဲေသာက္ရမယ္ဆုိဦးေတာ့ ...ခႏၶာကုိယ္အခ်ဳိးအစားနဲ႔ တျခားအခ်က္အလက္ေတြေပၚ မူတည္ၿပီး သာမန္လူတစ္ေယာက္ဟာ အစာမစားပဲတစ္လႏွစ္လေလာက္ အသက္ ရွင္သန္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ရက္အနည္းငယ္ အိပ္ေရးပ်က္လိုက္ခံရုံနဲ႔ အဲဒီလူရဲ႕ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ၊ ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာအျပဳအမူေတြ သိသိသာ သာေျပာင္းလဲသြားႏုိင္ပါတယ္။ လက္ေတြ႕စမ္းသပ္ ခ်က္ မွတ္တန္းမ်ားအရ အၾကာဆုံးမအိပ္စက္ပဲ ေနထုိင္ႏုိင္ခဲ့တဲ့စံခ်ိန္ကေတာ့ (၁၁)ရက္ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီလက္ေတြ႕စမ္းသပ္ ခ်က္အၿပီးမွာေတာ့ အစမ္းသပ္ခံလူသားဟာ စကားထစ္ျခင္း ၊ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္း နဲ႔ ကိုယ့္ကုိယ္ ကုိမၾကာခန ဘာလုပ္ေနမွန္း ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းေတြကုိ ခံစားရေၾကာင္းေတြ႕ရွိရပါတယ္။

(34) သင့္နားရဲ႕လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ကေတာ့ သာမန္အခ်ိန္ထက္စာရင္ေၾကာက္ လန္႔ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ပိုမုိစုိစြတ္ေနေလ့ရွိပါသတဲ့ ... ။

(35) ကမာၻေပၚမွာအေတြ႕ရအမ်ားဆုံးေသြးအမ်ဳိးအစားက (O) အုိေသြးျဖစ္ ၿပီး အရွားပါးဆုံးေသြး အမ်ဳိးအစားကေတာ့(A-H) ေခၚ ဘုံေဘေသြး အမ်ဳိးအစားျဖစ္ပါတယ္။ ေနရာေဒသနဲ႔ဆက္ႏြယ္ၿပီး စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ခ်ိန္ကေန ယခုအခ်ိန္ထိရွာေတြ႕ခဲ့သမွ် လူဦးေရဟာ ရာဂဏန္းမွ်သာရွိေသးပါတယ္ ။

(36) ညာသန္ေတြဟာ ဘယ္သန္ေတြထက္ပ်မ္းမွ် သက္တန္း(၉)ႏွစ္ခန္႔ ပုိမုိရွည္လ်ားေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ လူ႔အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းေတြနဲ႔ စက္ပစၥည္းေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ညာသန္ေတြအတြက္သာ ရည္ရြယ္ၿပီး ဒီဇုိင္းထုတ္ထားတဲ့အတြက္ ၊ ဘယ္သန္ေတြအသုံးျပဳတဲ့အခါ မေတာ္တ ဆထိခုိက္ဒဏ္ရာျခင္း ၊ အသက္ဆုံးရႈံးျခင္းေတြျဖစ္ေပၚႏုိင္ပါတယ္။ စာရင္း မ်ားအရ မေတာ္တဆထိခုိက္မႈေပါင္းမ်ားစြာဟာ ဘယ္သန္ေတြေ ၾကာင့္ျဖစ္ ေပၚခဲ့ၿပီး တစ္ႏွစ္အတြင္းမွာေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ဘယ္သန္ေတြ အသက္ ဆုံးရႈံး ေနေလ့ရွိပါတယ္..တဲ့ ။

(37) Koalas (ၾသစေတးလ်သစ္ရြက္စား၀က္၀ံမ်ဳိး)လုိ႔ေခၚတဲ့ ႏုိ႔တုိက္သတၱ၀ါ တစ္မ်ဳိးတည္းသာ တစ္ေကာင္နဲ႔တစ္ေကာင္တူညီတဲ့ လက္ေဗြရာရွိတတ္ ၾကပါတယ္။

(38) လူတစ္မ်ဳိးတည္းသာ ခံစားခ်က္ေၾကာင့္မ်က္ရည္က်တတ္တဲ့ သတၱ၀ါျဖစ္ပါသတဲ့ ... ။

(39) လူ႔ႏွလုံးသာ ေပသုံးဆယ္အျမင့္ထိေရာက္ေအာင္ ေသြးေတြကုိပန္း ထုတ္ႏုိင္ေလာက္တဲ့ ညွစ္အားရွိပါ တယ္။ ဒါကေတာ့ ေနာက္ဆုံးအခ်က္ ... မိန္းကေလးေတြအတြက္ပါ ... ။

(40) ၿပဳံးဖို႔အတြက္မ်က္ႏွာၾကြက္သား(၁၇)ခုအသုံးျပဳရၿပီး မ်က္ေမွာင္ၾကဳတ္ ဖုိ႔အတြက္ (၄၃)ခုအသုံးျပဳရ ပါတယ္။ ဟုတ္ကဲ့ .... လက္တစ္ဖက္လုံးကို မ ၿပီးအားနဲ႔လႊဲရုိက္လုိက္ဖုိ႔ဆုိရင္ေတာ့ ၾကြက္သား(၄)ခုပဲ သုံးစရာလိုပါတယ္ တဲ့။ ေျမွာက္ေပးတယ္လို႔မထင္ရင္မလုိလားအပ္ပဲကယ္လုိရီေတြမကုန္ ရေအာင္ အႀကံဥာဏ္တစ္ခုေလာက္ေပးခ်င္ပါတယ္။တကယ္လုိ႔မ်ားေပါ့...ကုိယ္လုံး၀မႏွစ္သက္တဲ့ေယာက်ာ္းေလးတစ္ေယာက္က ကိုယ့္ကုိသိပ္ အေႏွာင့္အယွက္ေပးေနမယ္ဆုိရင္ အားနာပါနာနဲ႔ လည္းျပန္ၿပဳံးျပမေနပါနဲ႔။ မႀကိဳက္မႏွစ္ သက္ေၾကာင္းလည္းအမူအရာနဲ႔မ်က္ေမွာင္ၾကဳတ္ျပမေနပါနဲ႔...။အလြယ္ဆုံးနည္းျဖစ္တဲ့...ၾကြက္သားေလးခုကိုအသုံးျပဳၿပီး ..အားရပါးရသာ ... Slap လုိက္ပါ...လို႔ ...

(တကယ္ေတာ့ ဒီအခ်က္အလက္ေတြဟာ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ထူးဆန္းအံ့ၾသဖြယ္ရာအကုန္လုံးေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ ေန႔စဥ္လိုလုိပဲ.. အသစ္အသစ္ေသာအံ့ၾသဖြယ္ အခ်က္အလက္ေတြကုိ သိပၸံပညာ ရွင္ေတြ ယေန႔တုိင္ရွာေတြ႕ေန ဆဲပါ။ ဒီပုိစ့္နဲ႔ပတ္သက္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ား ကိုေတာ့ OddStuff Magazine ပါ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္မွ Share လုပ္ျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း)


Credit to : ေနခရမ္း
Read More »

စာသင္ေက်ာင္းႏွင္႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ (ဦးသန္႔)

တိုင္းျပည္တစ္ျပည္တြင္ စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ စာသင္ေက်ာင္း သည္ အလြန္အေရးပါ အရာေရာက္ ေသာ ဌာနၾကီးတစ္ခု ျဖစ္ေပသည္။ စိတ္ပညာပါရဂူတို႔၏ အယူအဆမွာ လူတို႔၏ အက်င္႔စာရိတၱကို အေၾကာင္းၾကီး သံုးမ်ဳိးက ဖန္တီးလ်က္ ရွိသည္ဟု ဆိုေလသည္။

ထိုသံုးမ်ဳိးမွာ အျခားမဟုတ္။ (၁) မ်ဳိးရိုးဗီဇ၊ (၂) သင္ၾကားျပသမွႈ၊ (၃) ပတ္၀န္းက်င္ ျဖစ္ေပသည္။ ထိုသံုးမ်ဳိးအနက္ တစ္မ်ဳိးလွ်င္ ၃၃ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏွႈန္းတိတိ အားေပးျခင္း မျပဳေသာ္လည္း၊ ထိုသံုးမ်ဳိးေသာ အေၾကာင္း ၾကီးမ်ား စုေပါင္း၍ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ အက်င္႔စာရိတၱကို ဖန္တီးေပး သည္ဟူေသာ အခ်က္ကို စိတ္ပညာပါရဂူမ်ားႏွင္႔ မႏုႆေဗဒ ပါရဂူတို႔က သေဘာတူညီၾက၏။ ထို႔ေၾကာင္႔ ဤယူဆခ်က္ ကို မွန္ကန္သည္ဟူ၍ လက္ခံၾကရေပမည္။
ကြ်ႏု္ပ္တို႔၏ အက်င္႔စာရိတၱကို ဖန္တီးေပးရာတြင္ မ်ဳိးရိုးဗီဇလည္း အေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္ျဖစ္ရာ ထိုအေၾကာင္းကို ျပဳျပင္၍ မရေကာင္းဟူ၍ တစ္ထစ္ခ် မွတ္ယူႏိုင္ေပသည္။ မည္သူမဆို သင္ၾကားျပသမွႈႏွင္႔ ပတ္၀န္းက်င္က မျပဳျပင္လွ်င္ မိဘမ်ဳိးရိုး၏ အေလ႔အက်င္႔ စာရိတၱတို႔သည္ ထက္ၾကပ္မကြာ ပါ၍လာတတ္၏။

ထို႔ေၾကာင္႔ မ်ဳိးရိုးဗီဇႏွင္႔ ပတ္သက္၍ မည္သို႔မွ် ျပဳျပင္ဖန္တီး၍ မရႏိုင္ေပ။ စိတ္သေဘာထား ခက္ထန္ ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ သူ၏ သားကို သင္ၾကားျခင္းမရွိ၊ ပတ္၀န္းက်င္ ျပဳျပင္ျခင္းမရွိဘဲ လႊတ္ထားလွ်င္ စိတ္သေဘာထား ခက္ထန္ၾကမ္းၾကဳတ္မည္သာ ျဖစ္၏။ ထိုနည္းအတူပင္ စိတ္သေဘာထား ႏူးည့ံသိမ္ေမြ႕ေသာ သူ၏ သားကို သင္ၾကားျခင္းမရွိ ပတ္၀န္းက်င္ျပဳျပင္ျခင္းမရိွဘဲ လႊတ္ထားလွ်င္လည္း စိတ္သေဘာထား ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႔မည္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ သင္ၾကားျခင္း ဆိုရာတြင္ အေကာင္းသင္ၾကားျခင္း၊ အဆိုးသင္ၾကားျခင္းဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရွိသည္ကို သတိျပဳရ ေပမည္။

မ်ဳိးရိုးဗီဇကို ျပဳျပင္၍ မရေကာင္းသျဖင္႔ အျခား အေၾကာင္းၾကီး ႏွစ္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ သင္ၾကားျပသမွႈႏွင္႔ ပတ္၀န္းက်င္တို႔ကိုသာ အဓိကထား၍ ေဆာင္ရြက္လွ်င္ မည္သို႔ပင္ မ်ဳိးရိုးဗီဇညံ့ေစကာမူ အက်င္႔စာရိတၱကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္မည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ စာသင္ေက်ာင္းသည္ အလြန္အေရးပါေသာ ဌာနၾကီး ျဖစ္ေပသည္။

တဖန္ စိတ္ပညာပါရဂူတို႔၏ အယူအဆမွာ ငယ္ရြယ္သူကို အသက္ၾကီးသူတို႔ထက္ ပိုမိုလြယ္ကူစြာ ျပဳျပင္ႏိုင္သည္ဟု ဆိုေလသည္။ အသက္ၾကီးသူတို႔မွာ အရိုးရင္႔ေနျပီျဖစ္၍ လိုရာကို ဆြဲ၍မရႏိုင္ေပ။ ငယ္ရြယ္သူတို႔မွာမူကား စြဲလန္းျခင္း နည္းပါးေသးသျဖင္႔ ရႊံ႕ကဲ႔သို႔ လိုရာကို ဖန္တီးႏိုင္သည္ဟု ယူဆၾကသည္။

စိတ္ပညာ ပါရဂူအမ်ား၏ ယူဆခ်က္မွာ ကေလးတစ္ေယာက္ကို ေမြးစမွ ၇ ႏွစ္သားအထိ ကိုယ္လိုရာဆြဲ၍ ဖန္တီးႏိုင္မည္ဟု ယံုၾကည္ၾကေလသည္။ အခ်ဳိ႕ကမူ ေမြးစမွ ၁၁ ႏွစ္သားအထိ ဖန္တီးျပဳျပင္ရန္ လြယ္ကူေသးသည္ဟု အဆိုရွိၾကသည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ မူလတန္းေက်ာင္းသား အရြယ္သည္ စာရိတၱျပဳျပင္ရန္ အလြယ္ဆံုးေသာ အရြယ္ျဖစ္ေၾကာင္းမွာ ေသခ်ာသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔ႏိုင္ငံတြင္ ဘ၀သစ္ ထူေထာင္ေရးအတြက္ စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ မိဘႏွင္႔ မူလတန္း ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမမ်ားသည္ အေရးပါဆံုးေသာ ဗိသုကာၾကီးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္မွာ ထင္ရွားလွ၏။
စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ ပညာသင္ၾကားျခင္းကဲ႔သုိ႔ပင္ လက္ေတြ႕နိႆယသည္ စာေတြ႕နည္းထက္ ပိုမို၍ ထိေရာက္၏။ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင္႔ သင္ၾကားမွႈကို လိမ္မာစြာ ေပါင္းစပ္ႏိုင္ပါမူ ေနာင္တစ္ေခတ္တြင္ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာမည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ စာရိတၱဗလကို ဖန္တီးရာမွာ ျပတ္သားေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရန္ လိုေပသည္။
မိဘႏွင္႔ ဆရာမ်ားသည္ သားသမီးတပည့္တပန္းမ်ားကို လူေတာ္လူေကာင္းကေလးမ်ား ျဖစ္ေစလိုၾက၏။ သို႔ရာတြင္ မည္သည့္နည္းႏွင္႔ လူေတာ္လူေကာင္းမ်ား ဖန္တီးရန္မွာ ေကာင္းစြာ မသဲကြဲၾကေခ်။ စာဂဗလႏွင္႔ ပတ္သက္၍ အထူးလိုအပ္ေသာ အရည္အခ်င္းမွာ (ရိုးသားေျဖာင္႔မတ္မွႈ) ျဖစ္၏။ သို႔ရာတြင္ ရိုးသား ေျဖာင္႔မတ္မွႈမွာလည္း သင္ၾကားျပသမွႈ၊ ပတ္၀န္းက်င္ စေသာ အေၾကာင္းၾကီးမ်ားအျပင္ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမွႈေရးစေသာ အေၾကာင္းၾကီးမ်ားေပၚတြင္လည္း အနည္းႏွင္႔အမ်ား ဆိုသလို တည္ရွိေပသည္။
ဤေဆာင္းပါးတြင္ စာသင္ေက်ာင္းႏွင္႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ဟူ၍ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားသျဖင္႔ သင္ၾကားျပသမွႈႏွင္႔ ပတ္၀န္းက်င္ကိုသာ အဓိကေဆြးေႏြး ေရးသားလိုေပသည္။
စာရိတၱမ႑ိဳင္ႏွင္႔ပတ္သက္၍ စံနမူနာ ယူႏိုင္ေလာက္ေသာ ဆရာသည္ အေရးအၾကီးဆံုးျဖစ္၏။ ရိုးသား ေျဖာင္႔မတ္မွႈကို စာေတြ႕သင္ၾကားျခင္းထက္ ငါေတြ႕ျဖင္႔ သင္ၾကားျခင္းက မ်ားစြာပိုမို ထိေရာက္၏။

ဆရာသည္ မိမိကိုယ္တိုင္ ရိုးသား ေျဖာင္႔မတ္ရံုသာမက မိမိရိုးသားေျဖာင္႔မတ္ေၾကာင္းကိုလည္း တပည့္မ်ားအား နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင္႔ အသိေပးရမည္။ ရိုးသားေျဖာင္႔မတ္၍ ရရွိေသာ အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားကိုလည္း အခါအခြင္႔သင္႔တိုင္း ေျပာျပရမည္။ ပံု၀တၳဳကေလးမ်ားကို ပါးနပ္စြာ နားေထာင္ေကာင္းေအာင္ ေျပာျပႏိုင္လွ်င္ မ်ားစြာ ခရီးေရာက္ႏိုင္ေပသည္။ ဥပမာ၊ ‘ပုဆိန္ႏွင္႔ ေရနတ္သား’ ၀တၱဳမ်ဳိးသည္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ စိတ္တြင္ အလြန္ျမဲေစႏိုင္၏။
ဘာသာေရး သင္ခန္းစာမ်ားသည္လည္း စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အပံ႔ ျဖစ္ေစႏိုင္၏။ စာသင္ေက်ာင္းသူမ်ားအတြက္ ဘာသာေရး သင္ခန္းစာကို မသင္မေနရ ပညာရပ္တစ္ရပ္ ျပဳျပင္လုပ္ေပးရန္ ယခုစာေရးသူမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ေက်ာ္ တိုက္တြန္းခဲ႔သူ ျဖစ္ေလသည္။

ဘာသာေရးကို စြဲစြဲျမဲျမဲ စိတ္ပါလက္ပါ ကိုင္းရွႈိင္းသူသည္ စာရိတၱမ႑ိဳင္ ၾကံ႕ခိုင္ေသာသူသာလွ်င္ ျဖစ္ရမည္။ ဘာသာေရး ကိုင္းရွႈိင္းမွႈ ေခါင္းပါးသူသည္ တစ္နည္းအားျဖင္႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ေခါင္းပါးသူ ျဖစ္ရေပမည္။ ဘာသာေရးသည္ စာရိတၱမ႑ိဳင္ ခိုင္ျမဲေရးအတြက္ အလြန္အေရးပါေသာ အထိန္းၾကီး ျဖစ္သည္။

ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ကေလးသူငယ္မ်ားအတြက္ သင္ၾကားပို႔ခ်လ်က္ရွိေသာ ဗုဒၶဘာသာ သင္ခန္းစာမ်ားသည္ အထူးေကာင္းမြန္၍ အဆင္႔ခြဲျခားရာမွာ သင္႔ေလ်ာ္ေသာ္လည္း ကေလးသူငယ္မ်ားစိတ္တြင္ စြဲလာေအာင္ ဖန္တီးရန္ မလြယ္ကူဟု ယူဆေပသည္။  နိပါတ္ေတာ္လာ ၀တၱဳမ်ားကို ကေလးမ်ားအတြက္ ျပန္လည္ ေရးသား၍ သင္ၾကားပါက မ်ားစြာ ထိေရာက္ေပမည္။ ဤအခ်က္အတြက္ ဆရာသည္ အေရးၾကီးဆံုး ျဖစ္ေပသည္။ ဘာကို ရည္ရြယ္ျပီး သင္ၾကားရမည္ကို မသိေသာ ဆရာသည္ ဘာသာ သင္ခန္းစာကို သင္ၾကားျခင္းငွာ မထိုက္ေပ။
ရိုးသားသည့္အတြက္ ခ်ီးျမွင္႔ျခင္း၊ မရိုးသားသည့္အတြက္ ဒဏ္ေပးျခင္းသည္လည္း စာရိတၱမ႑ိဳင္အတြက္ နည္းေကာင္း တစ္ခု ျဖစ္၏။ ဥပမာ၊ ေက်ာင္းသားကေလး တစ္ေယာက္သည္ လမ္းတြင္ ေကာက္ရေသာ ခဲတံကို ဆရာအား လာေပး၏။ အတန္းထဲတြင္ ျဖစ္ေစ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား စုရံုးေသာ ခန္းမၾကီးထဲျဖစ္ေစ၊ ေကာက္ရ၍ ျပန္ေပးေသာ ေက်ာင္းသား၏ ဂုဏ္ကို ခ်ီးက်ဴးေပးရမည္။

ထိုနည္းအတူပင္ မရိုးသားမွႈကိုလည္း ဒဏ္ေပးရမည္။ ဥပမာ၊ အတန္းထဲတြင္ စာအုပ္ေပ်ာက္ဆံုး၍ ရွာရာ ေက်ာင္းသားတစ္ဦးက ခိုးယူထားေၾကာင္း သိရ၏၊ ထိုသို႔ ခိုးယူေသာ ေက်ာင္းသားကေလးကိုလည္း ပထမအၾကိမ္တြင္ ဆရာက ဆံုးမျပီးေနာက္ ဆက္လက္၍ ခိုးမွႈက်ဳးလြန္လွ်င္ ေက်ာင္းသား အမ်ား၏ ေရွ႕တြင္ ျပစ္တင္ေမာင္းမဲရမည္။ ရိုက္ႏွက္၍ ဆံုးမျခင္းမ်ဳိးကို မလိုလားအပ္ေပ။ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ရိုက္ႏွက္၍ ဆံုးမေသာစနစ္သည္ မည္မွ် ဆိုးရြားေၾကာင္းကို ပညာေရးပါရဂူတို႔ ေရးၾကေျပာၾကသည္။ ယခု ေဆာင္းပါးတြင္ က်ယ္မည္စိုး၍ ခ်ဲ႕ထြင္ေရးသားျခင္း မျပဳလို။

ျပည္သူ႔နီတိေခၚ ျပည္သူ႔လမ္းညြန္ပညာကို ထိေရာက္စြာ သင္ၾကားေပးရမည္။ ဤကား ယခုေခတ္အတြက္ အလြန္ လိုအပ္ေသာ စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ျခင္းေပတည္း။
လူတို႔၏ စိတ္တြင္ မိမိ၏ ပစၥည္းကိုသာလွ်င္ ႏွေျမာစံုမက္တတ္ၾကသည္။ အျခားသူမ်ား၏ ပစၥည္းကို ႏွေျမာရမွန္း မသိၾကေပ။ ဥပမာ၊ ေက်ာင္းသားတို႔ ဘာ၀ လမ္းမီးတိုိင္ကို သားေရခြျဖင္႔ ပစ္၍ ဓာတ္မီးကြဲသြားလွ်င္ ဆရာသည္ စာရိတၱမ႑ိဳင္အတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ သင္ခန္းစာၾကီး ပို႔ခ်ရန္ အခြင္႔ေကာင္းရျခင္းပင္တည္း။

ထိုေက်ာင္းသားက ခြဲလိုက္ေသာ ဓာတ္မီးသည္ ထိုေက်ာင္းသား အပါအ၀င္ အားလံုး၏ ပစၥည္းျဖစ္ေၾကာင္းကို ရွင္းလင္း ေျပာျပရမည္။ ထိုဓာတ္မီးကြဲျခင္းသည္ ခြဲလိုက္ေသာ ေက်ာင္းသား မိဘ၏ ပစၥည္းတစ္ခု ပ်က္စီးသြားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာေပါက္ေအာင္ ေျပာျပရမည္။ ထိုနည္းအတူပင္ အစိုးရပစၥည္း ျပည္သူ႕ပစၥည္းစသည့္ စကားတို႔၏ အဓိပၸါယ္ကို ရွင္းလင္းႏိုင္ရမည္။

အထက္ပါ အခ်က္မ်ားကားး စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားက မည္ကဲ႔သို႔ကူညီႏိုင္သည္ကို အက်ဥ္းျခံဳး၍ ေဖာ္ျပလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အမွန္စင္စစ္မွာ စာရိတၱမ႑ိဳင္သာမက အျခားမ႑ိဳင္ေလးရပ္ တည္ေဆာက္ ေရးအတြက္လည္း စာသင္ေက်ာင္းမ်ားသည္ အေရးအပါဆံုးေသာ ဌာနၾကီးမ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။
ထိုေၾကာင္႔ တိုင္းျပည္ျပဳ ဗိသုကာမ်ားအနက္ ဆရာ ဆရာမမ်ားသည္ ေရွ႕တန္းမွ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ ဤေဆာင္းပါးကို ၄င္းဗိသုကာမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္၍ ေရးသားရျခင္း ျဖစ္ပါသတည္း။

ဦးသန္႔
(စစစ စာေစာင္၊ တြဲ ၁ မွတ္ ၄။ ဧျပီ ၁၉၅၄)
Credit: ခြန္အားရွိေသာစာ
Read More »

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ား (ေစာသူရိန္ထြန္း) အဆက္


အခမ္းအနားသို႔ ဖိတ္ၾကားျခင္းမ်ား အခမ္းအနားမ်ားသို႔ ဖိတ္ၾကားရာတြင္ Formal ႏွင့္ Informal ဟူ၍ အခမ္းအနား ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။

Banquet မွာညစာစားပြဲႀကီးျဖစ္သည္။ အလြန္ႀကီးက်ယ္ခမ္းနား၍ ႏိုင္ငံေတာ္ဧည့္ ခံပြဲ အခမ္းအနားအျဖစ္သာ စီစဥ္တည္ခင္းသည္။ ထုိသို႔ျပဳလုပ္သည့္အခမ္းအနားကို State Banquet ဟုေခၚသည္။ Dinner မွာသာမန္ညစာစားပြဲျဖစ္သည္။ Banquet ေလာက္ႀကီးက်ယ္ခမ္းနား ျခင္းမရွိေပ။

Dinner ဟုသတ္မွတ္လွ်င္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ စားပြဲ၌ထုိင္၍စားသံုးရေသာ ညစာစားပြဲဟု ယူဆႏိုင္သည္။ Lunch(Luncheon)မ်ား ေန႔လယ္စာစားပြဲျဖစ္သည္။ Buffet ဟု သတ္မွတ္လွ်င္ မိမိထယူရသည့္အခမ္းအနားျဖစ္သည္။ အခမ္းအနားမွဴးမရွိေပ။ ခင္မင္ရင္းနွီးသည့္သူမ်ား ႏွင့္ ဧည့္ခံပြဲအျဖစ္ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။

Reception သည္ အေဖ်ာ္ယမကာမ်ားႏွင့္ မတ္တတ္ရပ္ဧည့္ခံသည့္မတ္တတ္ရပ္ ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။ ဧည့္သည္ဦးေရမ်ားျပားေလ့ရွိသည္။ အမ်ိဳးသားေန႔အထိမ္းအမွတ္ဧည့္ ခံပြဲအျဖစ္ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသျဖင့္ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားမႈရွိႏိုင္သည္။ ျမက္ခင္းျပင္မ်ားေပၚတြင္ျပဳ လုပ္ေလ့ရွိသည္။

Cocktail သည္ Reception ထက္အတိုင္းအတာနည္းေသာ မတ္တတ္ရပ္ ဧည့္သည္ဦးေရမနည္းမမ်ားျဖစ္တတ္သည္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အိမ္တြင္း၌ျပဳလုပ္ၾကသည္။

Drinks သည္ ခင္မင္ရင္းႏွီးေသာ မိတ္ေဆြမ်ားအတြက္ျပဳလုပ္သည့္အရက္ေသာက္ ပြဲျဖစ္သည္။ ဧည့္ခန္းထဲတြင္ သို႔မဟုတ္ အိမ္တြင္းဘားတြင္စုေဝး၍ေသာက္စားၾကျခင္းျဖစ္ သည္။

Sundowner သည္ေနဝင္ခ်ိန္တြင္စုေဝး၍ ခင္မင္ေသာမိတ္ေဆြမ်ား အရက္ေသာက္ ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမရွိသျဖင့္ သာယာေသာေနဝင္ရီတေရာအခ်ိန္ကို အေၾကာင္း ျပဳၿပီး စီစဥ္သည့္အရက္ေသာက္ပြဲျဖစ္သည္။

Vin d'hounneur or သည္ ေန႔လယ္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္မတ္တတ္ရပ္ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။ ဇနီးမ်ားပါေလ့မရွိ။ လူနည္းစုကိုေရြးခ်ယ္ဖိတ္ၾကားၿပီး အစားအေသာက္အေဖ်ာ္ယမကာ မ်ားကို အဆင့္အတန္းျမင့္ျမင့္ စီစဥ္ျပဳလုပ္တတ္သည္။ အမ်ိဳးသားေန႔ဧည့္ခံပြဲအျဖစ္လည္း စီစဥ္ျပဳလုပ္ေလ့ရွိၿပီး ရွန္ပိန္အရက္တိုက္တတ္ပါသည္။

Champagne သည္ နံနက္စာေကြၽးရန္ ရွန္ပိန္အရက္ကို တိုက္သည့္ဧည့္ခံပြဲျဖစ္ သည္။ Breakfast လူနည္းစုကိုသာ ဖိတ္ၾကားေလ့ရွိသည္။ ေန႔လယ္စာႏွင့္ညစာစားပြဲ မျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္အခါမ်ိဳးတြင္ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိေသာ ဧည့္ခံပြဲငယ္ျဖစ္သည္။

Coffee Party or Tea Party သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ ျပဳလုပ္သည့္ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ျဖင့္ဧည့္ခံေသာ အခမ္းအနားျဖစ္သည္။ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ႏွင့္ မုန္႔မ်ိဳးစံုမွ အပ အျခားအေဖ်ာ္ယမကာမ်ားမပါရွိေခ်။

Open house သည္ မိမိအိမ္၌ ျပဳလုပ္ေသာ စည္းကမ္းကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား မပါရွိ သည့္ ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။ ဧည့္သည္မ်ားအေနျဖင့္ ေစာင့္ထိန္းရမည့္ စည္းကမ္းက်င့္ဝတ္ မ်ားနည္းပါးၿပီး သြားေရာက္ျပန္လည္ထြက္ခြာသြားႏိုင္ေသာ ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။

At Home သည္ မိမိအိမ္၌ ျပဳလုပ္သည့္ စည္းကမ္းကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားမပါေသာ ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။ လာေရာက္လုိေသာ မိတ္ေဆြမ်ားလာႏိုင္သည္ဟူေသာ အဓိပၸာယ္ျဖင့္ ဖိတ္ၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ လူတစ္စုကိုသာ ဖိတ္ၾကားျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ မိတ္ေဆြအမ်ားကို ဖိတ္ၾကားေလ့ရွိ သည္။

Happy hour သည္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားႏွင့္ဘားအခ်ိဳ႕က ညစာစားခ်ိန္မေရာက္ မီ တစ္နာရီခန္႔ကို အေဖ်ာ္ယမကာမ်ားအား ေလွ်ာ့ေစ်းသတ္မွတ္ခ်ိန္ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ေသာ ေဒသရွိသံတမန္လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ စကားစျမည္ေျပာဆိုဖလွယ္ရန္ခ်ိန္းဆို၍ အဖြဲ႕လိုက္ သြားေရာက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အဆိုပါဧည့္ခံပြဲမ်ားသုိ႔ ဖိတ္ၾကားေရးအတြက္ဖိတ္ၾကားစာ(Invitation Cards) မ်ားကို ႀကိဳတင္ျဖန္႔ေဝကမ္းလွမ္းရေပသည္။ အခ်ိန္လံုေလာက္စြာ ရရွိသည့္အခါမ်ိဳးတြင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္) ၁၂ရက္ႀကိဳတင္၍ ဖိတ္ၾကားထားရေပသည္။ ဖိတ္ၾကားစာမ်ားတြင္ ေရးသားေလ့ရွိေသာ သေကၤတမ်ားမွာ- R.S.V.P သည္ Reponndezs'll vous plait or please give a reply သည္ ဧည့္ခံပြဲကို တက္ေရာက္ႏိုင္ျခင္းရွိမရွိကို ႀကိဳတင္အသိေပးရန္ ပန္ၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းပန္ၾကားခ်က္ကို ယဥ္ေက်းမႈအရ ဖိတ္ၾကားခံရသူက မပ်က္မကြက္ျပန္ေျပာေပးရန္ တာဝန္ ရွိေပသည္။ အခ်ိန္မီျပန္ၾကားျခင္းမျပဳပါက ယဥ္ေက်းမႈမဲ့သူဟု သံတမန္အသုိင္း အဝိုင္းက ေခၚေဝၚသမုတ္ျခင္းခံရမည့္ အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္သည္။ regret only ဟုေရးထားလွ်င္ မတက္ေရာက္ႏိုင္သူမ်ားက အေၾကာင္းျပန္ရန္ျဖစ္သည္။

P.M သည္ pour menoine သို႔မဟုတ္ to remaint ျဖစ္ၿပီး ဧည့္ခံပြဲတက္ေရာက္ မည္ဟု ႏႈတ္ျဖင့္ကတိေပးၿပီးျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ ဆက္လက္တက္ေရာက္ရန္ သတိေပး ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။

Stage သည္ အမ်ိဳးသားမ်ားသာ တက္ေရာက္ရန္ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။

National Dress သည္ ဧည့္ခံပြဲအခမ္းအနားေပၚမူတည္၍ တက္ေရာက္သည့္ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈလိုလားခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းသတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္ မကိုက္ညီဘဲ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈကြဲလြဲစြာဝတ္ဆင္သြားပါက ဖိတ္ၾကားခံရသူအတြက္ ဣေျႏ¬ပ်က္ျပားမည့္အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္ေပသည္။

ဖိတ္စာတြင္ Formal ဟုပါပါက သတ္မွတ္ဝတ္စံုအတိုင္းဝတ္ဆင္ရပါမည္။ Informal ဟုပါပါက သာမန္အဝတ္အစား Casual Dress ကို ဝတ္ဆင္ႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ စြပ္က်ယ္၊တီရွပ္၊ေဘာင္းဘီတိုျဖင့္ မသြားရပါ။ ဖိတ္ၾကားသူက အားကစားေဘာင္းဘီ ရွည္ျဖင့္ ဝတ္လာႏိုင္သည္ဟုေဖာ္ျပပါက ဝတ္ႏိုင္ပါသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတြင္ အနက္ေရာင္နက္ခ္တိုင္ကုိ မဂၤလာအခမ္းအနား၊ စားပြဲေသာက္ ပြဲမ်ားတြင္ မဝတ္ဆင္ရပါ။ နာေရးမ်ားတြင္သာ ဝတ္ဆင္ျခင္းျဖစ္သည္။ နက္ခ္တိုင္ အနက္ေရာင္ေအာက္ခံတြင္ အျခားအေရာင္ဒီဇိုင္းပါလွ်င္ ဝတ္ဆင္ႏိုင္ပါသည္။ အေမရိ ကန္ႏိုင္ငံတြင္ တီရွပ္၊ ဂ်င္းေဘာင္းဘီတို႔ကို ဝတ္ဆင္ႏိုင္ပါသည္။ အခမ္းအနားမ်ားသို႔ မည္သူမွ ေနာက္က်၍မသြားရပါ။ ေနာက္က်၍ေရာက္သြား ပါက ေရာက္လွ်င္ေရာက္ျခင္း ဖိတ္ၾကားသူကို အဘယ္ေၾကာင့္ေနာက္က်၍ေရာက္လာ ရသည္ကို ရွင္းျပ၍ေတာင္းပန္ရပါမည္။ ဖိတ္ၾကားမႈကို မလာေရာက္ႏိုင္လွ်င္လည္း ဖိတ္စာရရျခင္း ဖုန္းျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စာျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ Email ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ Fax ျဖင့္လည္းေကာင္း အဘယ္ေၾကာင့္ မတက္ေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္းကို အေၾကာင္းျပန္ရပါမည္။ ဧည့္ခံပြဲၿပီးသည့္ေနာက္ ဖိတ္ၾကားသူထံသို႔ ဧည့္ဝတ္ေက်ပြန္မႈ အတြက္ ေက်နပ္ဝမ္းသာေၾကာင္း ဖုန္းဆက္၍ျဖစ္ေစ၊ စာျဖင့္ေရး၍ျုဖစ္ေစ အေၾကာင္း ၾကားရပါမည္။ အထူးဧည့္ခံပြဲႀကီးမ်ား(ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္)၌ ဧည့္ဝတ္ေက်ပြန္မႈအတြက္ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းကို စာႏွင့္ပန္းမ်ားကို မိမိလိပ္စာကဒ္ျဖင့္ေပးပို႔ရပါမည္။

အေဖ်ာ္ယမကာ ေသာက္မည္ဆိုလွ်င္ ညစာစားပြဲႀကီးမ်ားတြင္ ဖိတ္ၾကားသူ(Host)က စတင္ေသာက္ႏိုင္ၿပီဟု အခ်က္ျပ ပါက မိမိေရွ႕တြင္ေခါက္ထားေသာ ပဝါကိုေပါင္ေပၚခင္းလုိက္လွ်င္ ဖန္ခြက္ဗန္းကို စားပြဲ ထိုးက လာေရာက္ျပသပါသည္။ ထိုအခါ မိမိေသာက္လိုေသာ ယမကာကိုလုိက္၍ ခြက္ေရြး ခ်ယ္ရပါသည္။ အရက္အား အလြန္အကြၽံမူးေအာင္ မေသာက္ရပါ။ အရက္အမ်ားႀကီး ေသာက္ရမည့္ပြဲဆိုလွ်င္ အလြန္အကြၽံမမူးေအာင္ ေထာပတ္တစ္ဇြန္းခန္႔ ႀကိဳတင္စားထား ၿပီးမွ သြားသင့္ပါသည္။ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး က်င့္ဝတ္မ်ား ႐ိုးသားစြာ ခ်ီးမြမ္းရမည္။ သူတစ္ပါးခံစားခ်က္ကို ေထာက္ထားရမည္။ စာနာရ မည္။ ကတိတည္ရမည္။ ခ်ိန္းဆိုထားခ်က္ကုိ မဖ်က္ရေခ်။ အကယ္၍အေရးေပၚကိစၥ ေပၚလာ၍ ခ်ိန္းဆိုထားခ်က္ကို ဖ်က္လိုလွ်င္ ခ်ိန္းဆိုသူကို အျမန္ဆံုးအေၾကာင္းၾကား ရသည္။

သူတစ္ပါးနိမ့္က်ေစရန္ ေထ့လံုးေငါ့လံုး(Sarcasm) မျပဳလုပ္ရမေျပာရေခ်။ သူ တစ္ပါးကုိ ႏွိမ့္ခ်ေျပာဆိုျခင္း သူတစ္ပါးကို ႏွိမ့္ခ်၍ မိမိဂုဏ္တက္ေအာင္ေျပာဆိုျခင္း၊ မိမိသြားေရာက္ခဲ့ေသာ ခရီးတို႔ကိုၾ

ထမင္းစားပြဲတြင္ ထုိင္၍စားေသာက္ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ စားပြဲဝိုင္းတြင္ မိမိဘယ္ဘက္ႏွင့္ညာဘက္လက္ရွိ ဇြန္းႏွင့္ခက္ရင္း(Tools)မ်ားကို စတင္ကိုင္တြယ္ၿပီး စားသံုးရသည္။ အစာစားေနစဥ္ ရြံရွာစရာအသံမထြက္ရေခ်။ အစာ စားေနခ်ိန္ႏွင့္စားၿပီးခ်ိန္တို႔၌ ဟင္းရည္ကိုေသာက္ရာတြင္ တ႐ႈတ္႐ႈတ္ျမည္ျခင္း၊ ေလတက္ ျခင္းမျပဳရေခ်။ ထမင္းစားပြဲတြင္ ေခါင္းၿဖီးျခင္း၊ မိတ္ကပ္၊ ႏႈတ္ခမ္းနီျခယ္သျခင္း မျပဳရေခ်။ ျပဳလုပ္လိုပါက သနပ္ခါးလိမ္းခန္း သို႔မဟုတ္ သန္႔စင္ခန္းတြင္ ျပဳလုပ္ရသည္။ အ႐ိုး(ငါး)ကို စားပြဲေပၚသုိ႔ျဖစ္ေစ၊ ပန္းကန္ထဲသို႔ျဖစ္ေစေထြး၍ မခ်ရေခ်။ လက္ဝါး တစ္ဖက္ကို လက္ခုပ္လုပ္ၿပီး ပါးစပ္ကိုအုပ္ကာ၍ ငါး႐ိုးကို က်န္ေသာလက္ျဖင့္ ဆြဲ ထုတ္ရသည္။ ထိုငါး႐ိုးသို႔မဟုတ္ အရာဝတၳဳကုိ အဓိကပန္းကန္ျပား(Main Plate)၏ အေပၚပိုင္းအစြန္တြင္ တင္ရပါမည္။ ေဘးပန္းကန္ျပား(Side Plate)ကို အမႈိက္စြန္႔ရာ ေနရာအျဖစ္ အသံုးမျပဳရေခ်။ ငါးမႈန္႔ေၾကာ္၊ အာလူးေၾကာ္တို႔ကဲ့သုိ႔ေသာ ကြၽတ္ကြၽတ္ျမည္ေသာ အစာမ်ားကို ျဖည္းညင္းသက္သာစြာဝါးရပါမည္။ အစာစားေသာအခါ စားပြဲခင္းမညစ္ပတ္ေစရန္ ဂ႐ုစိုက္ ရပါမည္။ အစာကိုတည္ၿငိမ္ေအးေဆးစြာ စားရသည္။ အရသာခံၿပီးစားရသည္။ ျဖည္ ေလွ်ာ့စြာစားရသည္။ အေရးတႀကီး မ်ိဳခ်ပစ္ရန္မလိုေခ်။ အစာစားေနစဥ္ စကားကိုေလွ်ာ့၍ ေျပာရသည္။ သို႔မွသာ အျခားသူသည္ေအးေဆးသက္သာစြာရွိမည္ျဖစ္သည္။ စကားေျပာ ရန္အေၾကာင္းအခ်က္တို႔သည္ အမ်ားစိတ္ပါႏိုင္ေသာ ရာသီဥတု၊ အားကစား၊ မ်က္ေမွာက္ ေရးရာတို႔ျဖစ္သည္။ ဘာသာေရး၊ ဖိုမကိစၥ၊ ပုဂၢလိကျပႆနာတို႔ကို ေျပာဆိုျခင္း မျပဳရေခ်။ ထို႔အျပင္ အတင္းအၾကပ္ေျပာျခင္း၊ ႐ုန႔္ရင္း႐ိုင္းျပေသာ ဟာသမ်ားေျပာျခင္းတို႔ကို မျပဳ လုပ္ရေခ်။

အစာကို စတိုင္လ္ႏွင့္စားရသည္။ ပါးစပ္ဆီသို႔ လက္ကအစာကို ယူလာေသာအခါ မိမိကိုယ္ကိုအနည္းငယ္ ကိုင္းၫြတ္ရသည္။ အစာကိုမီေစရန္ ေခါင္းကိုမငံု႔ရေခ်။ ကိုယ္ကို ေတာင့္တင္းမထားဘဲ ခပ္မတ္မတ္ေနေစ၍ စားရမည္။ ထမင္းစားပြဲ၌ ထုိင္ၿပီးသည္ႏွင့္ လက္သုတ္ပဝါကိုေပါင္ေပၚသို႔တင္ရသည္။ ေမးေစ့ေအာက္ေရွ႕ ရင္ဘတ္ကိုဖံုး၍(ကေလး သြားရည္ခံကဲ့သုိ႔) မထားရေခ်။ စားရန္ခက္ခဲသည့္အစာမ်ိဳးျဖစ္လွ်င္ သြားရည္ခံေပးေလ့ရွိ ပါသည္။ ထမင္းစားပြဲခံုႏွင့္ တစ္ေပခန္႔ခြာ၍ မထိုင္ရသလို ထမင္းစားပြဲႏွင့္လည္း ထိ၍ မထိုင္ရေခ်။ အရည္ေသာက္ဟင္းကို ဇြန္း၏အဖ်ားမွမေသာက္ရဘဲ ဇြန္း၏ေဘးမွေသာက္ ရသည္။ ႐ႈပ္႐ႈပ္ျမည္သံ၊ ဂေလာက္ဂေလာက္ျမည္သံမ်ားလည္း မထြက္ေစရေခ်။ လုိက္ပြဲ လည္း မေတာင္းရေခ်။ အစားအစာမ်ားကို ဓားႏွင့္ယူ၍မစားရေခ်။ ခက္ရင္းသို႔မဟုတ္ ဇြန္းႏွင့္ယူ၍စားရသည္။ ထုိသို႔ယူရာတြင္ မႏိုင္မနင္း ေမာက္လွ်ံေနေအာင္ မယူရေခ်။ ပါးစပ္အျပည့္ပလုတ္ပေလာင္းမစားရေခ်။ ဇြန္း၊ ခက္ရင္း၊ ဓားတို႔ကို ေထာပတ္ပန္းကန္၊ ဆားခြက္၊ ပန္းကန္ထဲသို႔ မထည့္ရေခ်။ မိမိေဘးမွလူကို ေက်ာ္၍အျခားသူတစ္ဦးကို စကားမေျပာရေခ်။ လူတစ္ဦးဦးကို ေက်ာ္မေပးရေခ်။ ကုလားထိုင္ေျခေထာက္ႏွစ္ေခ်ာင္းကို ေထာက္၍ က်န္ႏွစ္ေခ်ာင္းကို ေျမႇာက္ျခင္းမျပဳရေခ်။ မိမိမစားလိုေသာ ဟင္းလ်ာကိုျငင္းပယ္ႏိုင္သည္။ အေၾကာင္းျပ ရန္မလိုေပ။ အျခားသူက ျငင္းပယ္လွ်င္လည္းအေၾကာင္းျပခ်က္ကို မေမးျမန္းရေခ်။ အစာမေၾကျခင္း၊ ဝမ္းဗိုက္မတင္းျခင္းတုိ႔သည္ မိမိကိစၥသာျဖစ္သျဖင့္ အျခားသူမ်ားအား အရိပ္အျ>ြမက္ပင္ မေျပာရေခ်။ အစာေၾကခဲေၾကာင္း၊ အလြန္ပူေၾကာင္း၊ အလြန္ မာေၾကာေၾကာင္းတို႔ကိုမေျပာရေခ်။ ထိုသူကိုယ္တိုင္ သိၿပီးေသာ အေၾကာင္းအရာျဖစ္ ေနႏိုင္သည္။

အိမ္ရွင္ႏွင့္အိမ္ရွင္မတို႔ကိုေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းေျပာရာတြင္ အစားအစာ အတြက္မဟုတ္ဘဲ Entertain အတြက္သာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာရသည္။ ကိုယ္က အိမ္ရွင္ အိမ္ရွင္မ ျဖစ္ေနလွ်င္ ဧည့္သည္စား၍မၿပီးမီ ကိုယ္က စား၍မၿပီးရေခ်။ ဧည့္သည္က ေကာ္ဖီ ဒုတိယအႀကိမ္မယူရေသးမီ ကိုယ္က ဒုတိယအႀကိမ္မယူရေခ်။ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီတို႔မည္မွ်ပင္ပူေနေစကာမူ ေအာက္ခံပန္းကန္ျပားထဲသို႔ ထည့္၍မေသာက္ရေခ်။ သူမ်ားထည့္ေသာက္ေနလွ်င္လည္း မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ ေနရသည္။ ေပါင္မုန္႔အခ်ပ္ကို ေထာပတ္သုတ္ၿပီးမွ မဖဲ့ရဘဲ တစ္ကိုက္စာဖဲ့ၿပီးမွ ေထာပတ္ သုတ္၍ စားရမည္။ ထမင္းစားပြဲတြင္ အျခားသူမ်ားထုိင္ေနၿပီဆိုလွ်င္ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္ တို႔ကို မဖတ္ရေခ်။ ထမင္းစားပြဲတြင္ ႏွပ္မညႇစ္ရေခ်။ မျဖစ္မေနညႇစ္ပါက လက္ကိုင္ပဝါ ထုပ္၍ အျမန္သာသာညႇစ္ရသည္။ လက္သုတ္ပဝါကို မသံုးရေခ်။ မိမိႏွပ္ညႇစ္သည္ကို အျခားသူမ်ားအား မေတာင္းပန္ရ။ မသိခ်င္ေယာင္သာ ေဆာင္ေနရမည္။ လူၾကားထဲတြင္ သြားၾကား မထုိးရေခ်။ ထိုးလိုလွ်င္ လက္တစ္ဖက္ျဖင့္ လက္ကိုကာ၍ျဖစ္ေစ၊ လက္သုတ္ပဝါ ကိုကာ၍ျဖစ္ေစ မသိမသာလုပ္ရမည္။ ထမင္းစားပြဲ၌အျပဳအမူေကာင္းဆိုသည္မွာ အျခား သူမ်ား စိတ္အေႏွာင့္အယွက္မျဖစ္ေစရန္သာျဖစ္သည္။

လူမ်ိဳးအလုိက္ လက္ေဆာင္ေပးျခင္းဆုိင္ရာ ဓေလ့စ႐ိုက္မ်ား လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးကိစၥတို႔အတြက္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံၾကရာတြင္ တစ္ဦးကို တစ္ဦးလက္ေဆာင္ေပးျခင္းသည္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ဓေလ့စ႐ိုက္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လူမ်ိဳး တစ္မ်ိဳးႏွင့္တစ္မ်ိဳးဓေလ့စ႐ို
က္ယဥ္ေက်းမႈထံုးစံျခငး္ကြဲျပားသည္မုိ႔ လက္ေဆာင္ေပး ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လူမ်ိဳးအလုိက္ပြဲျပားေသာ ေအာက္ပါအေျခခံဓေလ့စ႐ိုက္မ်ားကို သတိထားရ မည္ျဖစ္ပါသည္။

တ႐ုတ္လူမ်ိဳး မ်ားသည္ နာရီလက္ေဆာင္ေပးျခင္းကို မႏွစ္ၿမိဳ႕ပါ။ လက္ေဆာင္ေပး သူ၏ေဒသဆိုင္ရာ အမွတ္သညာသေကၤတပါလက္ေဆာင္မ်ားကို ႏွစ္သက္ပါသည္။ ဥေရာပလူမ်ိဳး မ်ားသည္ ဂႏၶမာပန္း၊ ႏွင္းဆီအနီ၊ ပန္းအျဖဴမ်ားလက္ေဆာင္ေပးျခင္းကို မႏွစ္ၿမိဳ႕ပါ။ မဂဏန္းႏွင့္(၁၃)ဂဏန္းေရအတြက္မ်ိဳးကိုလည္း ေရွာင္ရပါမည္။

အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ ဘာသာဝင္မ်ားကို အရက္လက္ေဆာင္ေပးျခင္းမျပဳလုပ္ရပါ။ တ႐ုတ္အမဲေကာင္ အ႐ုပ္ပါ ပစၥည္းမ်ားလက္ေဆာင္ေပးျခင္းမျပဳလုပ္ရပါ။ အမ်ိဳးသားအတြက္ လက္ေဆာင္မပါဘဲ အမ်ိဳးသမီးကို မေပးရပါ။

အာရပ္လူမ်ိဳးမ်ား ကို လူပံု၊ တိရစၧာန္ပံုပါပန္းပုမ်ား၊ ဓာတ္ပံုမ်ား၊ ပန္းခ်ီကားမ်ားကို လက္ေဆာင္ေပးျခင္းမျပဳပါႏွင့္။ တိရစၧာန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို လာဘ္မေကာင္းဟု ယူဆေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ဂ်ပန္လူမ်ိဳးမ်ား သည္ အျဖဴႏွင့္အမည္း ေပါင္းစပ္ေသာအေရာင္ကို အမဂၤလာအေရာင္ဟုယူဆသျဖင့္ ထုပ္ပိုးစကၠဴအေရာင္ကို အျခားအေရာင္မ်ားျဖင့္သာသံုးပါ။ အဓိပၸာယ္ေကာက္ယူလြဲမွားႏိုင္သျဖင့္ ဖဲႀကိဳးဖဲျပား မ်ားသံုးျခင္းကိုလည္း ေရွာင္ပါ။ အနီေရာင္သည္ က်န္းမာျခင္းအမွတ္အသားျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္သျဖင့္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးျဖစ္သည္။

အာရွသားမ်ားကို ဓား၊ ကတ္ေၾကးစေသာ သံထည္ပစၥည္းမ်ားကို လက္ေဆာင္မေပးရေခ်။ အနီေရာင္သည္ ကံေကာင္းျခင္း လက္ ေဆာင္အျဖစ္လက္ခံၾကသည္။ အခ်ိဳ႕တိရစၧာန္မ်ားကို မႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္သတၲဝါအျဖစ္ မွတ္ယူ ၾကသျဖင့္ ပန္းပုမ်ားပန္းခ်ီကားမ်ားကို လက္ေဆာင္ေပးရာတြင္ အထူးသတိျပဳ စံုစမ္းၿပီး မွေပးပါ။

လက္တင္အေမရိကသားမ်ား ကုိ ဓား၊ လက္ကိုင္ပဝါမ်ား လက္ေဆာင္မေပးရ ေခ်။ မည္သူ႕ကိုမဆို မည္သူ႕ကိုမဆိုလက္ေဆာင္ေပးရာတြင္ အနက္ေရာင္ႏွင့္ခရမ္းေရာင္ပါ အေရာင္ လက္ေဆာင္မ်ားကိုေရွာင္ပါေလ။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အျပန္အလွန္ လက္ ေဆာင္ဖလွယ္ရာတြင္ လက္ေဆာင္ေငြတန္ဖိုးထက္ လက္ေဆာင္ရယူသူလုိလား ႏွစ္ သက္ႏိုင္ဖြယ္ေသာ လက္ေဆာင္မ်ိဳးကိုသာ ေရြးခ်ယ္၍ ေပးအပ္ပါေလ။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ားကို သိႏိုင္ၾကပါေစလို႔ ဖတ္မိသမွ်ေရးသား ေဖာ္ျပလိုက္ရျခင္းျဖစ္ေပေတာ့သည္။

Credit:ေစာသူရိန္ထြန္း (ဖတ္မိထားသည္မ်ား စုစည္းေကာက္ႏႈတ္တင္ျပလုိက္ရေပသည္။)
Read More »

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ား (ေစာသူရိန္ထြန္း)

ယေန႔ေခတ္သည္ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ဆံ ေပါင္းသင္း ေနထုိင္ရသည့္ ေခတ္ကာလ ဖစ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ဤသို႔ေသာအခ်ိန္တြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ား ကုိ နားလည္ သေဘာေပါက္ လက္ခံက်င့္သံုးရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဤသို႔က်င့္သံုးမွသာ ႐ိုင္းပ်ေသာ အမူအက်င့္မ်ား မျပဳမိမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈ က်င့္ဝတ္မ်ားကို သိရွိ သေဘာေပါက္ လက္ခံ က်င့္သံုးႏိုင္ၾကရန္ တင္ျပ လိုက္ရေပသည္။

လူအမ်ားႏွင့္ ေတြ႔၍ ႏႈတ္ဆက္လွ်င္ အေဝးမွ ႏႈတ္ဆက္လွ်င္ ညာဘက္လက္ကို ေျမႇာက္၍ လက္ျပ ႏႈတ္ဆက္ရမည္။ ဦးထုပ္ေဆာင္းလွ်င္ ဘယ္လက္ျဖင့္ ဦးထုပ္ခြၽတ္၍ ညာလက္ျဖင့္ ႏႈတ္ဆက္ရမည္။ မိမိထက္ အသက္ႀကီးသူ၊ ရာထူးႀကီးသူ၊ ဂုဏ္ႀကီးသူကို ႏႈတ္ဆက္လွ်င္ ကိုယ္ကိုအနည္း ငယ္ၫႊတ္၍ ႏႈတ္ဆက္ရမည္။ ေယာက်္ားခ်င္းမိတ္ဆက္ရာ၌ ျဖစ္ေစ၊ ခြဲခြာရာ၌ျဖစ္ေစ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ရသည္။ မိမိထက္အသက္ရာထူးဂုဏ္ႀကီးသူမ်ား
က စတင္လက္ကမ္းမွ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ရသည္။ လက္ထုတ္ေပးသည္ကို လက္ဆြဲႏႈတ္မဆက္ပါက အလြန္႐ိုင္းပ်သည့္အျပဳအမူျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသမီးက လက္ထုတ္မေပးမခ်င္း လက္ဆြဲႏႈတ္မဆက္ရပါ။ မိမိထက္ရာထူးႀကီးသူ၊ ဂုဏ္ႀကီးသူျပန္လွ်င္ အားလံုးမတ္တတ္ရပ္ေပးရသည္။ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္လွ်င္ တံေတာင္ဆစ္ႏွင့္ လက္တစ္တန္းတည္းျဖစ္ရမည္။ လက္ဆုပ္ရာ၌ မေလ်ာ့လြန္း၊ မတင္းလြန္းျဖစ္ရမည္။ လက္ကိုအနည္းငယ္သာ အေပၚေအာက္ (Shake)လႈပ္ရသည္။ အေပၚတိုးျမင့္ၿပီးေျမႇာက္၍ေအာက္သို႔မခ်ရပါ။ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ခ်ိန္၌ တစ္ေယာက္မ်က္ႏွာကို တစ္ေယာက္ စူးစိုက္ၾကည့္ရမည္။ ဥေရာပတိုက္သူမ်ားက လက္ထုတ္၍ ေမွာက္ေပးပါက ခါးကိုအနည္းငယ္ကိုင္းၿပီး လက္ဖမိုးကို ဖြဖြေလးနမ္းေပးရပါသည္။ ႏႈတ္ဆက္ရင္းႏွင့္ ဟယ္လို၊ ဂြတ္ဒ္ေမာနင္း၊ အီးဗနင္း၊ ေဟာင္းအာယူ၊ သင့္ခ္ယူ စသည္ျဖင့္ ေျပာဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

စားပြဲတြင္ ဝိုင္းဖြဲ႕ထိုင္လွ်င္/ စကားေျပာဆိုလွ်င္ (ထမင္းစားခ်ိန္မွအပ) လက္မ်ားကုိ စားပြဲေပၚတင္ျခင္း၊ တံေတာင္ဆစ္ေထာက္ျခင္း၊ တံေတာင္ေထာက္လ်က္ ေမးေစ့ေထာက္ျခင္း၊ တံေတာင္ေထာက္၍ ဦးေခါင္းကိုေနာက္ မီွျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္ရပါ။ ခါးကို မတ္မတ္ထား၍ လက္ကိုေပါင္ေပၚတင္ထားရပါမည္။ လက္ႏွစ္ဖက္ကို ဦးေခါင္းေနာက္ခ်ိတ္ဆက္ထားျခင္း၊ ေခါင္းေပၚတင္ထားျခင္း၊ အေပၚ အက်ႌအိတ္ထဲ လက္ထည့္ထားျခင္း၊ ေျခေထာက္ျဖင့္ စည္းဝါးလိုက္ေနျခင္း၊ ခါးေထာက္ ထားျခင္း၊ လက္ျဖင့္ေမးေစ့ကို ပြတ္ေနျခင္း၊ ဆံပင္မ်ားကို သိမ္းေနျခင္း၊ နားဖာကေလာ္ေနျခင္း၊ ႏွာေခါင္းေပါက္ႏႈိက္ေနျခင္း၊ ဇက္ေၾကာမ်ားကိုလွည့္ေနျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း၊ ေလခ်ဥ္တက္ျခင္း၊ လက္ဆစ္မ်ားကိုခ်ိဳးေနျခင္း၊ မ်က္စိမ်ားမွမ်က္ေခ်းႏႈိက္ ေနျခင္းတို႔ကို မျပဳလုပ္ရပါ။ မိမိႏွင့္မိတ္မဆက္ေပးေသးဘဲနဲ႔ လံုးဝမသိသူအား စကားစတင္မေျပာရပါ။

လူပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးအား ဦး၊ ေဒၚ၊ မ၊ မစၥတာ၊ Mrs (အိမ္ေထာင္ရွိသူအမ်ိဳးသမီး)၊ ၾေိော(အိမ္ေထာင္ရွိအဆင့္ျမင့္ အမ်ိဳးသမီးႀကီး)၊ Miss (အိမ္ေထာင္မရွိသူအမ်ိဳးသမီး) မင္းမိဖုရားျဖစ္လွ်င္ Your Majesty, he/his Majesty၊ သံအမတ္ႀကီး/မဟာမင္းႀကီး ျဖစ္လွ်င္ Your Excellency /he /his Excellency၊ မင္းေဆြမင္းမ်ိဳးျဖစ္လွ်င္ Your Royal highness/ he/his Royal highness၊ ဝန္ႀကီးျဖစ္လွ်င္ The right honourable + Name၊ ပါေမာကၡ၊ ေဒါက္တာ၊ ဗိုလ္ႀကီး၊ ဗိုလ္မွဴးစသူမ်ား ကို ဂုဏ္ပုဒ္ေရွ႕က တပ္၍ေခၚရပါမည္။ (သံအမတ္ႀကီး၊ မဟာမင္းႀကီး၊ ဝန္ႀကီးကေတာ္တို႔ အား her excellency ဟုမသံုးဘဲ Madam ဟုသာသံုးရမည္ျဖစ္ပါသည္။ နာမည္ကို အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၌ ႏွစ္လံုးမည့္ေလ့ရွိၾကသည္။ ပထမတစ္လံုးမွာ ကိုယ္ပိုင္အမည္ (Christian name or Calling name )ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးစာလံုးမွာ မိသားစုပိုင္အမည္(Family name)ျဖစ္သည္။ ဥပမာ- John Jones ဆိုသူအမ်ိဳးသား ႏွင့္ Mary Brown ဆိုသူအမ်ိဳးသမီးတို႔လက္ထပ္လိုက္ၾကလွ်င္ အမ်ိဳးသမီး၏ ေနာက္ဆံုး အမည္သည္ Brown မဟုတ္ေတာ့ဘဲ Jones ျဖစ္သြားသျဖင့္ သူမ၏နာမည္အျပည့္အစံု မွာ Mary Jones ျဖစ္သြားသည္။ ¤င္းတို႔ကေမြးလာေသာ သားသမီးအမည္မ်ားမွာ သားနာမည္ Jim Jones၊ သမီးနာမည္ Ann Jones ဟုမွည့္ေခၚလွ်င္ ပထမအမည္မ်ား John, Mary, Jim,Ann တို႔မွာ ကိုယ္ပိုင္နာမည္ Jones မွာ မိသားစုပိုင္အမည္ျဖစ္သည္။ စကားဝိုင္းတြင္ စကားေျပာရာ၌ အမ်ားနားလည္ေသာစကားကိုသာေျပာရမည္။ မိမိ ႏွင့္တိုင္းရင္းသားစကားတူသူပါလာလွ်င္ အမ်ားစုနားမလည္ေသာ တိုင္းရင္းသား စကား ကိုမေျပာဆိုဘဲ အားလံုးနားလည္ေသာ စကားျဖင့္သာေျပာဆိုရမည္။ လူတစ္ေယာက္ ကိုေနာက္မွ ေက်ာ္၍ေသာ္လည္းေကာင္း စကားမေျပာရပါ။ အမ်ားၾကားသာေအာင္ သာမန္ေလသံျဖင့္သာေျပာဆိုရပါမည္။

စကားဝိုင္းတြင္(တာဝန္အရေျပာသည္မွလြဲ၍)ဝိဝါဒကြဲေစမည့္ ဘာသာေရး၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရးယံုၾကည္မႈတို႔ကို မေဆြးေႏြးရပါ။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က အေၾကာင္းအရာတစ္ခု ေျပာလွ်င္ မိမိက လက္မခံႏိုင္ေသာ္လည္း No ဟုမေျပာရပါ။ (Diplomats never say No)႐ံုးလုပ္ငန္းအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ တာဝန္အရေသာ္လည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရး အရေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိလက္မခံႏိုင္ေသာ စကားေျပာလာေသာ္ No ဟုမေျပာပဲ Yes ဟုေျပာကာ မိမိကေတာ့ အဲသည္လိုလက္မခံဘဲသည္လိုထင္ျမင္ပါသည္ဟု ေျပာရမည္ျဖစ္သည္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က စကားေျပာေနလွ်င္ ဆံုးေအာင္နားေထာင္ ရပါမည္။ ျဖတ္၍မေျပာရပါ။ မိမိႏွင့္မရင္းႏွီးေသးေသာ အမ်ိဳးသမီးအား သားသမီးဘယ္ႏွေယာက္ရွိၿပီလဲဟု အသက္ဘယ္ေလာက္ရွိၿပီလဲဟု မေမးရပါ။ မိမိႏွင့္ အလြန္မရင္းႏွီးေသးသူ မည္သူတစ္ ဦးတစ္ေယာက္ကိုမွ လခဘယ္ေလာက္ရလဲ၊ ဝင္ေငြဘယ္ေလာက္ရွိလဲဟု မေမးရပါ။ ¤င္းဝတ္ဆင္လာေသာ အက်ႌ၊ နာရီ၊ လက္ကိုင္အိတ္၊ ဖိနပ္စသည့္အသံုးအေဆာင္မ်ား ဘယ္ေလာက္ေပးရလဲ ဟု မေမးရပါ။ ကိုင္၍လည္းမၾကည့္ရပါ။ ေတာင္ၾကည့္ ေျမာက္ၾကည့္လုပ္မေနရပါ။ ေက်ာက္႐ုပ္လိုလည္း ႐ုပ္ေသႏွင့္မေန ရပါ။ ေအ႐ိုးဗစ္ကစားသလုိလည္း လႈပ္ရွား၍ မေနရပါ။ ႏႈတ္ခမ္းကို အၿမဲတမ္းၿပံဳးထား ရပါမယ္။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အား စကားေျပာလွ်င္ ေဘးၾကည့္အေပၚၾကည့္မေျပာရပါ။ ¤င္း ၏မ်က္ႏွာအားတည့္တည့္ၾကည့္၍ေျပာရပါမည္။

(လူအမ်ားအားစကားေျပာဆိုျခင္းမွ တစ္ပါး) ေဆြးေႏြးပြဲ၊ အစည္းအေဝးပြဲမ်ားတက္လွ်င္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္က စကားေျပာေနလွ်င္ ¤င္းမ်က္ႏွာကိုၾကည့္၍ စူးစုိက္နား ေထာင္ပါ။ ေခါင္းညိတ္၊ ေခါင္းခါမလုပ္ရပါ။ မွတ္သားစရာပါလွ်င္ Notes ေရး၍မွတ္သား ပါ။ အၿမဲတမ္းစာပဲေရးမေနပါႏွင့္။ အစည္းအေဝး၌ မိမိအနီးမွာ လူအားစကားေျပာဆိုလိုလွ်င္ စကားျဖင့္ မေျပာရပါ။ စာရြက္ငယ္တြင္ ေရး၍ျပသရမည္။ မိမိေျပာလိုသူႏွင့္ေဝးေနပါက စာရြက္အားေခါက္၍ မည္သူအားေပးေပးပါဟု ေခါင္းစဥ္တပ္၍ လက္ဆင့္ကမ္းေပးပါ။ အစည္းအေဝး၌ တစ္ဦး တစ္ေယာက္စကားေျပာေနလွ်င္ စကားေျပာဆိုျခင္းလံုးဝလံုးဝမျပဳလုပ္ရပါ။ အစည္းအေဝး ျပဳလုပ္ေနစဥ္ ¤င္းအစည္းအေဝးႏွင့္ မသက္ဆိုင္သည့္ စာရြက္စာတမ္း၊ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္းတို႔အား ဖတ္ေနျခင္းလံုးဝမျပဳလုပ္ရပါ။ အစည္းအေဝး၌ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၌ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးၾ

တယ္လီဖုန္းျဖင့္စကားေျပာဆိုလွ်င္ ဖုန္းေခၚ၍တစ္ဖက္မွကိုင္လွ်င္ မိမိသည္မည္သူမည္ဝါျဖစ္ေၾကာင္း ဦးစြာေျပာရပါ မည္။ မည္သူႏွင့္စကားေျပာလိုေၾကာင္း ေျပာရပါမည္။ မိမိက စကားေျပာမည့္သူသည္ စကားေျပာ၍အဆင္ေျပ မေျပေမးရပါမည္။ စကားေျပာရန္အဆင္သင့္မျဖစ္ပါက မည္သည့္အခ်ိန္ျပန္ေခၚရမည္ကို ေမးရပါမည္။ ဖုန္းမေျပာခင္ကပင္ စာရြက္တစ္ရြက္ျဖင့္ မိမိေျပာလိုသည့္အခ်က္မ်ား ကို ေရးမွတ္၍ေျပာရမည္။ ဖုန္းကိုအၾကာႀကီးမေျပာရပါ။ လိုတိုရွင္းေျပာရပါမည္။ မိမိထက္ရာထူးႀကီးသူဂုဏ္ႀကီးသူႏွင့္ စကားေျပာပါက တစ္ဖက္က ဖုန္းခ်ၿပီးမွ မိမိဘက္ က ခ်ရပါမည္။ မိမိဘက္ကဖုန္းခ်ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္လည္း မိမိဘက္က ဖုန္းခ်ေတာ့မည္ဟုေျပာရပါမည္။ Thank You သည္ဖုန္းခ်ေတာ့မည္ဟု ေျပာျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အိမ္ဖုန္းမ်ားသို႔ ဖုန္းဆက္လွ်င္လည္း နံနက္(၈)နာရီမွ (၉)နာရီထက္ေစာ၍လည္း ေကာင္း၊ ေန႔လယ္(၁၁)နာရီမွ (၁၂)နာရီအတြင္းတြင္လည္းေကာင္း၊ ည(၉)နာရီခြဲေနာက္ ပိုင္းတြင္ လည္းေကာင္း အလုပ္ကိစၥမွ လြဲ၍ဖုန္းမဆက္ရပါ။ (မွတ္ခ်က္။ ။ က်န္းမာေရး လုပ္ခ်ိန္၊ ဘာသာေရးလုပ္ခ်ိန္၊ ေန႔လယ္ညေနထမင္းစားခ်ိန္၊ ညပိုင္းအိပ္ခ်ိန္မ်ားကို ေရွာင္ရပါမည္)႐ံုးဖုန္းမ်ားသုိ႔ ဖုန္းဆက္ပါက ႐ံုးခ်ိန္အတြင္းဆက္ႏိုင္ပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာ၏႐ံုးခ်ိန္၊ ႐ံုးပိတ္ရက္မ်ားကို သတိထားရပါမည္။ ဖုန္းျဖင့္ဆက္သြယ္၍သတင္း (ၾန််ေါန) ေပးလွ်င္ ဘယ္သူ၊ ဘယ္ေနရာမွာ၊ ဘယ္ရက္၊ ဘာအေၾကာင္းအရာ၊ ဘယ္သူထံသို႔စသည္တို႔ကို ေရးသား၍ သက္ဆုိင္ရာသို႔ ပို႔ေပးရပါမည္။

လူႀကီး႐ံုးခန္းသို႔ ဝင္လွ်င္ မိမိထက္ရာထူးႀကီးသူ၊ ဂုဏ္ႀကီးသူ၏႐ံုးခန္းသို႔ ¤င္းမွေခၚ၍ျဖစ္ေစ၊ မိမိမွေတြ႕ရန္ အေၾကာင္းေပၚလာ၍ျဖစ္ေစသြားေရာက္ေတြ႔မည္ဆိုလွ်င္အေပၚဖံုးအက်ႌ(တိုက္ပံု)၊ အေနာက္ တိုင္းဝတ္စံုဃသေအယ ွကငအ ၊ ယူနီေဖာင္းဝတ္ဝန္ထမ္းဆိုလွ်င္ ယူနီေဖာင္းအျပည့္အစံုဝတ္ဆင္ သြားရပါမည္။ မိမိက ေရာက္ရွိေၾကာင္းေတြ႕လိုေၾကာင္းကို ¤င္း၏အတြင္း ေရးမွဴးထံ သတင္းပို႔ရပါမည္။ အတြင္းေရးမွဴးမရွိသူျဖစ္ပါက ဖုန္းျဖင့္ဆက္သြယ္ေရးသတင္းပို႔ရပါမည္။ လူႀကီးအခန္းဝင္မည္ဆိုပါက တံခါးကို ႏွစ္ခ်က္ေခါက္ရပါမည္။ အတြင္းမွဝင္ခဲ့ပါ ဆုိပါမွဝင္ရပါမည္။ မိမိက အရပ္သားဆိုလွ်င္ ခါးၫြတ္အ႐ိုအေသျပဳရပါမည္။ ယူနီေဖာင္း ဝတ္ဆိုလွ်င္ အေလးျပဳရပါမည္။ ဦးထုပ္ကိုခြၽတ္၍ ဦးထုပ္ခ်ိတ္သည့္ေနရာ၌ ဦးထုပ္သြား ခ်ိတ္ရပါမည္။ လူႀကီးက ထုိင္ပါဆိုမွ ထုိင္ရပါမည္။ လူႀကီးအခန္းတြင္း၌ hand phone, pager မ်ားကို ပိတ္ထားရပါမည္။ လူႀကီးသိလုိသည့္ Affair ႏွင့္ပတ္သက္၍ ယခင္က ဘာျဖစ္ခဲ့သည္။ ယခုဘာျဖစ္ ေနသည္။ ေနာက္ဘာျဖစ္သင့္သည္၊ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္သူေတြ၊ အျခားမည္သူေတြ၊ ဘယ္ႏွေယာက္၊ ဘာလုပ္သည္၊ ဘာျဖစ္ေသးသည္၊ ယခင္ကဘာျဖစ္ခဲ့သည္၊ ယခုဘာျဖစ္ ေနသည္၊ ဘာျဖစ္ႏိုင္သည္တို႔ကို လုိတိုရွင္းတင္ျပရမည္။ လူႀကီးႏွင့္ေတြ႕ေနစဥ္ မိမိလက္ ပတ္နာရီအား လည္းေကာင္း၊ အခန္းတြင္းရွိ စာရြက္စာတမ္းမ်ားအားလည္းေကာင္း စပ္စုသည့္သေဘာျဖင့္မၾကည့္ရပါ။ လူႀကီးမွျပန္ခြင့္ျပဳလွ်င္ အခန္းတြင္းသို႔ ဝင္လာသည့္အတိုင္း အ႐ိုအေသ၊ အေလးျပဳၿပီးမွ ထြက္ရပါမည္။

အမ်ိဳးစားအသံုးအေဆာင္မ်ားႏွင့္ ျပဳမူေနထုိင္မႈမ်ား အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ အေရာင္အေသြးေတာက္ေျပာင္လြန္းသည့္ ကေလးဆန္လြန္း သည့္ အက်ႌဒီဇိုင္းမ်ားကို (အပန္းေျဖခရီးထြက္သည္မွအပ)လံုးဝမဝတ္ဆင္ရပါ။ အမ်ိဳး သားမ်ားသည္ ေဘာင္းဘီရွည္အနက္၊ နက္ျပာ၊ အနက္စင္း၊ ရွပ္အက်ႌလက္ရွည္၊ လက္တို၊ အတြင္းတြင္စြပ္က်ယ္၊ အတြင္းခံေဘာင္းဘီ၊ သားေရရွဴးဖိနပ္၊ ေျခအိတ္အနက္ လုိအပ္ပါ က နက္ခ္တိုင္၊ အေပၚမွ လ်ာကင္သို႔မဟုတ္ ကုတ္ဝတ္ဆင္ရပါမည္။ ျမန္မာဝတ္စံုဆိုလွ်င္ ပုဆိုး၊ စြပ္က်ယ္၊ ရွပ္လက္တို၊ ရွပ္လက္ရွည္၊ ညႇပ္ဖိနပ္၊ လိုအပ္ပါက တုိက္ပံု၊ ဂ်ာကင္ ဝတ္ဆင္ရပါသည္။ လိုအပ္ပါက ေခါင္းေပါင္းေပါင္းရပါသည္။ ဖိနပ္က ေတာက္ေျပာင္ ေနရပါမည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ လက္ကိုင္ပဝါအျဖဴကိုသာ သံုးသင့္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ အဝတ္အစားမ်ားမွာ သန္႔ရွင္းသပ္ရပ္ေနပါမည္။ ဆံပင္ကုိသပ္ ရပ္စြာၿဖီးလိမ္းထားရပါမည္။ ဆံပင္မ်ားစုတ္ဖြာေနျခင္း၊ ႏႈတ္ခမ္းေမြး။ မုတ္ဆိတ္ေမြး၊ ပါးၿမိဳင္းေမြး၊မ်ား မရိတ္တစ္ရက္၊ ရိတ္တစ္ရက္မတိုမရွည္ျဖစ္ေနျခင္းမ်ိဳးမျဖစ္ရပါ။ ဦးထုပ္၊ ေခါင္းေပါင္းထားသည့္အခါ နဖူးေပၚကို ဆံပင္မ်ားထြက္ေနျခင္းမျဖစ္ေစရပါ။ လက္သည္း ေျခသည္းရွည္ေနျခင္း၊ ေခ်း(ဂ်ီး)မ်ားကပ္ေနျခင္းမျဖစ္ရပါ။ ကိုယ္နံ႔၊ ခ်ိဳင္းေခြၽးနံ႔မနံေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ရပါမည္။ (႐ံုးတက္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေရေမႊးခ်ိဳင္းေခြၽးနံ႔ ေပ်ာက္ေဆးမ်ားေဆာင္ ထားရပါမည္။ ေလခ်ဥ္တက္ျခင္း၊ သမ္းေဝျခင္း၊ က်ယ္ေလာင္စြာရယ္ေမာျခင္း၊ အစာစားရင္း အရည္ေသာက္ရင္း စကားေျပာျခင္း၊ ငိုက္ျမည္းမိျခင္း၊ ေငးေမာျခင္း၊ ဖိနပ္ကိုရွပ္တိုက္ စီးျခင္း၊ ေျခကားရားလက္ကားရားျဖင့္ထုိင္ျခင္း၊ လူအမ်ားေရွ႕တြင္သြားၾကားထုိးျခင္း၊ ႏွာေခါင္းႏႈိက္ျခင္း၊ ႏွပ္ညႇစ္ျခင္း၊ မ်က္ေခ်းႏႈိက္ျခင္း၊ ဇက္ေၾကာခါျခင္း၊ လက္ဆစ္မ်ား ကိုခ်ိဳးျခင္း၊ လက္ခါျခင္း၊ လက္ကိုအပ်င္းေျပညႇစ္ျခင္းတို႔ကို လူအမ်ားေရွ႕တြင္ မျပဳလုပ္ရပါ။ ျပဳလုပ္လိုပါက အမ်ားကြယ္ရာသို႔သြား၍လည္းေကာင္း၊ သန္႔စင္ခန္းသို႔သြား၍လည္း ေကာင္းျပဳ လုပ္ရပါမည္။ အခမ္းအနားတြင္ ေလလည္လိုလွ်င္ မိမိအနီးမွလူအား လည္း ေကာင္း၊ အိမ္ရွင္အားလည္းေကာင္း အျပင္ခဏထြက္ရန္ခြင့္ေတာင္းၿပီး အျပင္၌ေလလည္ ကာအနံ႔အသက္ကင္းစင္မွ ျပန္လာရပါမည္။ အမ်ားေရွ႕တြင္ တစ္ေယာက္တည္း တီး တိုးစကားေျပာေနျခင္း ဘုရားစာရြတ္ေနျခင္း၊ ဂါထာရြတ္ေနျခင္း၊ သီခ်င္း ဆိုညည္း ေနျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ရပါ။ ပါးစပ္ကိုေဟာင္းေလာင္းမထားရပါ။ တင္းတင္း ေစ့ထားရပါမည္။ ပါးစပ္ေဟာင္းေလာင္းထားျခင္းသည္ ဦးေႏွာက္တြင္ ဘာမွမရွိသူဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။ အၿမဲသတိရွိေနရပါမည္။

အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ မိတ္ကပ္လိမ္းျခင္း၊ သနပ္ခါးလိမ္းျခင္း တို႔ကို မျပဳလုပ္ရပါ။ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားသံုး အနံ႔မစူးရွသည့္ ေရေမႊးကိုသာ သံုးသင့္ပါသည္။ လက္ပတ္နာရီကို ဘယ္ဘက္လက္တြင္ ဝတ္ဆင္ရပါမည္။ ရင္ထုိး၊ တံဆိပ္တို႔ကို ဘယ္ဘက္ ရင္ဘတ္ သို႔မဟုတ္ ကုတ္အက်ႌ ဘယ္ဘက္ေရွ႕ေကာ္လံတြင္ တပ္ဆင္ရပါမည္။ ဂ်ာကင္၊ ကုတ္အက်ႌ၊ ေဘာင္းဘီအိတ္ထဲသို႔ လက္ကို ထည့္မထားရပါ။ လက္ကို ျဖန္႔မထားရပါ။ လက္ကိုဖြဖြေလး ဆုပ္ထားရပါမည္။ အက်ႌထိပ္ဆံုး ၾကယ္သီးတစ္လံုးမွ လြဲ၍ က်န္ၾကယ္သီးမ်ား အားလံုးကို တပ္ဆင္ရပါမည္။ ရွပ္အက်ႌေကာ္လံမ်ား ေခါက္ေနျခင္း အတြင္းသို႔ဝင္ေနျခင္းမ်ား မျဖစ္ေစရပါ။ အက်ႌမ်ား၊ ေဘာင္းဘီမ်ား အျပင္သို႔ ထြက္မေနေစရပါ။ ေဘာင္းဘီေျခဖ်ားမ်ား ေျခအိတ္ထဲ ဖိနပ္ထဲဝင္ေနျခင္း မျဖစ္ေစရပါ။ ႀကီးပြားတိုးတက္လိုသူတိုင္းသည္ ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းေရးသားၾကသည္။ ေန႔စဥ္သို႔မဟုတ္ ဝင္ေငြ၊ ထြက္ေငြ လက္က်န္ေငြစာရင္းမွတ္သားသည္။ ေဆာင္ရြက္ရန္ အလုပ္လက္က်န္ (Try to do)ကိုေရးသားသည္။

အဆင့္ျမင့္အမ်ိဳးသားသည္ အဆင့္ျမင့္အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား အၿမဲတမ္း ဦးစားေပးေလသည္။ သူတစ္ပါးအိမ္သုိ႔ သြားလည္မည္ဆိုလွ်င္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ထံုးစံအားျဖင့္ သူတစ္ပါးအိမ္သုိ႔ မဖိတ္ေခၚဘဲ သြားေရာက္လည္ ပတ္ျခင္း မျပဳလုပ္ၾကပါ။ ဖိတ္ေခၚမွသာသြားေရာက္လည္ပတ္ၾကပါသည္။ မိမိက အေၾကာင္းတစ္စံုတရာရွိလွ်င္ အိမ္လည္ရန္လိုအပ္ပါက မိမိက မိမိလာလည္ ပါမည့္အေၾကာင္းကို ႀကိဳတင္ဖုန္းဆက္၍ လည္းေကာင္း၊ စာျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏာေငူျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေမတၲာရပ္ခံၿပီးမွ ¤င္း က ဘယ္ေန႔ ဘယ္အခ်ိန္လာပါဟုေျပာမွ သြားရ ပါမည္။ သြားလွ်င္လည္း ခ်ိန္းထားသည့္ အခ်ိန္ထက္ေစာေအာင္သြား၍ အခ်ိန္က်ပါမွ အိမ္တြင္းသို႔ဝင္ရပါမည္။ ထိုသို႔သြားပါက ပန္းစည္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ မုန္႔တစ္ခုခုေသာ္လည္းေကာင္း၊ အိမ္ရွင္ႀကိဳက္ႏွစ္သက္မည့္ လက္ေဆာင္တစ္ခုခု(အဖိုးတန္စရာမလို)တို႔ ယူသြားေပးရပါမည္။ မိမိလည္သည့္အိမ္တြင္ အိမ္ရွင္ၿငီးေငြ႕ေအာင္မေနရပါ။ အိမ္ရွင္က မျပန္လိုေစေသးေၾကာင္း ေျပာလွ်င္ေနႏိုင္ပါ သည္။ အျပန္တြင္ မိမိကို ယခုလို အိမ္လာလည္ခြင့္ေပးသည့္အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါ ေၾကာင္း ေျပာၿပီးမွျပန္ရပါမည္။



Credit: ေစာသူရိန္ထြန္း
Read More »

ရင္ဘတ္ေအာင့္႕ျခင္းအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ အေရးၾကီးေသာေရာဂါလကၡၡၡဏာတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
· သင္၏ ေရာဂါရာဇ၀င္သည္ သင္ျဖစ္ေသာေရာဂါကို အေျဖရွာရန္အတြက္အလြန္အေရးပါသည္။
· ေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပၚမူတည္ျပီး ရင္ဘတ္ေအာင္႕မွုပံုစံ ကြဲျပားၾကပါသည္။
· ထို႕ေၾကာင္႕ေရာဂါကို ေသခ်ာစြာသိႏိုင္ရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင္႕တုိင္ပင္ရန္ အေရးၾကီးသည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ား .....
စူး၍ (ေနရာေသခ်ာစြာေျပာႏိုင္သည္) ေအာင္႕ျခင္း
တစ္ေနရာရာတြင္ စူး၍ အသက္ျပင္းျပင္းရွဴလိုက္လွ်င္ ပိုေအာင္႕သည္။ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ လွုပ္ရွားျခင္းတို႕ျဖင္႕ ပိုေအာင္႕သည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ား .....
· အဆုတ္တြင္ေလမ်ား ပိတ္မိေသာေရာဂါ (Pneumothorax)
· အဆုတ္ေရာင္ျခင္း(Pneumonia)
· အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း (Pulmonary embolism)
· ႏွလံုးအေျမွးပါးေရာင္ျခင္း (Pericarditis)
· Bornholm disease (Coxakie B ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ – ကူးစက္ျခင္းေၾကာင္႕ျဖစ္ေသာ အသက္ရွဴၾကြက္သားေရာဂါ)

ရင္ဘတ္အလယ္တြင္( ၾကပ္၍ ၊ ဖိထားသလို ၊ ညွစ္ထားသလို) ေအာင္႕ျခင္း
· ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ (Angina)
· ႏွလံုးၾကြက္သားပ်က္စီးေရာဂါ (Myocardial Infarction, MI)
· ေသြးလႊတ္ေၾကာမၾကီးကႊဲျပတ္ေရာဂါ (Dissecting aortic aneurysm) ဆြဲျဖဲထားသလိုနာသည္။
· အစာေရမ်ိဳေရာင္ျခင္း (ပူ၍နာသည္) (esophagitis)
· အစာေရမ်ိဳၾကြက္သားက်ံဳ႕ျခင္း (Esophageal spasm)
· အစာေရမ်ိဳစုတ္ျပဲျခင္း (Esophageal tear)

ရင္ဘတ္ေပၚတြင္နာျခင္း
· နံရိုးက်ိဳးျခင္း
· ေရယုန္ၾကီး (herpes zoster) အေရျပားအနာဦးစြာ ေပါက္မည္။
· ရင္ဘတ္အရိုးႏု ေရာင္ျခင္း (Tietze’s syndrome)
· အာရံုေၾကာပိမိျခင္း

ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ လကၡၡၡဏာမ်ား
စိတ္စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း၊ ေက်ာရိုးမၾကီး ပ်က္စီး၍ အာရံုေၾကာပိမိျခင္း သို႕မဟုတ္ ၀မ္းဗိုက္တြင္းျပႆနာ တစ္ခုခုေၾကာင္႕ (ဥပမာ – သရက္ရြက္ေရာင္ျခင္း (pancreatitis), အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း အနာ (peptic ulcer), သည္းေျချပြန္ေရာင္ ေရာဂါ (biliary tree disease) တို႕ေၾကာင္႕ျဖစ္တတ္ပါသည္။
ထို႕အျပင္ အထက္ကေဖာ္ျပခဲ႕ေသာ ေရာဂါမ်ားသည္လည္း ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ လကၡၡၡဏာမ်ားအေနျဖင္႕ ျဖစ္လာတတ္ပါသည္။

ဥပမာ အႏၱရာယ္ရွိေသာ ႏွလံုးၾကြက္သားပ်က္စီးေရာဂါ (MI) သည္ဗိုက္ေအာင္႕ျခင္း ေမးရိုးတြင္နာျခင္း အေနျဖင္႕လည္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင္႕ သင္႕တြင္ လကၡၡၡဏာတစ္ခုခု ျဖစ္ေပၚလာလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင္႕ ျပသတိုင္ပင္ျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါသည္။

ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္း၏ ေရာဂါရာဇ၀င္ေပၚမူတည္ျခင္း
အဓိကကေတာ႕ သင္႕ရဲ႕ ရာဇ၀င္ေပၚမူတည္ျပီး သင္႕ရဲ႕ေရာဂါကို ခန္႕မွန္းႏိုင္ပါလိမ္႕မယ္။ သင္႕ရဲ႕ ယခင္ကျဖစ္ခဲ႕တဲ႕ ေရာဂါႏွင္႕ လူေနမွုပံုစံ (ဥပမာ – ေသြးတိုး၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးမွု) နဲ႕ သင္႕ရဲ႕ယခင္ဆရာ၀န္နဲ႕ ျပသခဲ႕ဖူးတဲ႕ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ဆရာ၀န္က ေမးပါလိမ္႕မယ္။ ဒါ႕အျပင္ လူမွုေရးအျဖစ္အပ်က္မ်ား (အလုပ္အကိုင္၊ ေဆး၀ါးမ်ားသံုးစြဲေနရျခင္းနဲ႕ စိတ္ခံစားမွု အေျခအေနမ်ား – ဥပမာ- စိုးရိမ္ေသာကစိတ္မ်ား၊ စိတ္ဖိစီးမွုမ်ား) ကိုလည္းေမးျမန္းပါလိမ္႕မယ္။ ဒါေတြေမးျပီးေတာ႕မွ အဲ႕ဒီအေပၚ မူတည္ျပီး ေရာဂါအရင္းအျမစ္ကို ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္မွာပါ။ ဒါေၾကာင္႕ ဆရာ၀န္ရဲ႕ တခ်ိဳ႕ေမးခြန္းေတြကို မဆိုင္တာေတြ ေမးေနတယ္လို႕ မထင္ေစခ်င္ပါ။

သင္႕မွာ ဘယ္လိုရင္ဘတ္ေအာင္႕မွုမ်ိဳးရွိလဲ
စတင္ေအာင္႕႔ပံုႏွင္႕ ေအာင္႕မွုပံုစံ
အေရးၾကီးေသာ ႏွလံုးေရာဂါမ်ားသည္ မိနစ္အနည္းငယ္အတြင္း တျဖည္းျဖည္းေအာင္႕လာသည္။ ကိုယ္လက္လွုပ္ရွားမွုျပဳျခင္း၊ စိတ္ခံစားမွု၊ ရာသီဥတုေအးျခင္းတို႕တြင္ ေအာင္႕လာတတ္သည္။
ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါတြင္ ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ အနားယူျခင္းႏွင္႕ sub-lingual nitroglycerin (NTG) ဟုေခၚေသာ လွ်ာေအာက္တြင္ငံုရသည္႕ ေဆးႏွင္႕သက္သာသြားတတ္ပါသည္။

မတည္ျငိမ္ေသာ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ (Unstable angina) တြင္မူ ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ အနားယူေနစဥ္တြင္လည္း ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည္။ ေအာင္႕လိုက္ေပ်ာက္လိုက္ျဖစ္ေနျပီး တခါတရံျပင္းထန္လိမ္႕မည္။
ႏွလံုးၾကြက္သား ပ်က္စီးေရာဂါ (MI) တြင္ရင္ဘတ္ေအာင္႕မွုသည္ ျပင္းထန္လိမ္႕မည္။ တခါတရံတြင္ ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ေခၽြးပ်ံျခင္းတို႕ႏွင္႕ တြဲ၍ ျဖစ္တတ္ျပီး အနဲဆံုးမိနစ္ သံုးဆယ္ခန္႕ၾကာတတ္ပါသည္။

အဆုတ္တြင္ေလပိတ္မိေသာေရာဂါ (pneumothorax) ႏွင္႕ အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း (pulmonary embolism) တြင္မူ နာၾကင္မွုသည္ ရုတ္တရက္ျဖစ္ေပၚလာသည္။
ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ အန္ျခင္းေနာက္တြင္မွ ျဖစ္ေပၚျခင္းႏွင္႕ အထူးသျဖင္႕တြင္ ေသြးအန္ျခင္းႏွင္႕အတူ ျဖစ္ပါက အစာေရမ်ိဳေရာဂါေၾကာင္႕ (esophageal disease) ျဖစ္တတ္ပါသည္။

သင္ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ သင္ဘာလုပ္ေနစဥ္တြင္ ေအာင္႕သည္ဆိုျခင္းသည္ အေရးၾကီးသည္။ ထိုအခ်က္မွ သင္သည္ ဆရာ၀န္အား တန္ဖိုးရွိေသာ အခ်က္ကိုေျပာျပႏိုင္ပါလိမ္႕မည္။

ေအာင္႕ေသာေနရာႏွင္႕ ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားပံု
ႏွလံုးေရာဂါမ်ားသည္ ရင္ညြန္႕အလယ္ေအာက္တြင္ ေအာင္႕တတ္ပါသည္။ ႏွလံုးၾကြက္သားေရာဂါတြင္ နာက်င္
မွုသည္ ေမးရိုး၊ လည္ပင္း၊ လက္ေမာင္းတို႕ကုိ ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားတတ္သည္။ ႏွလံုးေသြးလႊတ္ေၾကာမၾကီးလႊဲျပတ္ေရာဂါ (dissecting aortic aneurysm) တြင္ နာက်င္မွုသည္ လက္ျပင္ရိုးၾကားတြင္ ဆြဲျဖဲထားသလို နာတတ္သည္။

အဆုတ္ႏွင္႕သက္ဆိုင္ေသာေရာဂါတြင္ တဖက္တည္းတြင္ နာတတ္ျပီး သင္သည္ထိုေနရာကို အတိအက်ေထာက္ျပႏိုင္လိမ္႕မည္။
အစာေရမ်ိဳေရာဂါသည္လည္း ရင္ညြန္႕အလယ္ေအာက္တြင္ ေအာင္႕တတ္ျပီး ႏွလံုးေအာင္႕ျခင္းနွင္႕ ဆင္တူ ပါသည္။
ေက်ာရိုးပ်က္စီးေရာဂါႏွင္႕ ေရယုန္ၾကီးတို႕တြင္ နာက်င္မွုသည္ သက္ဆို္င္ရာ အာရံုေၾကာေထာက္ပံ႕ေသာ ေနရာတြင္ ျဖစ္လိမ္႕မည္။

နာက်င္မွုအေျခအေန
သင္၏ နာက်င္မွုအေျခအေနသည္ ေရာဂါအရင္းအျမစ္ရွာေဖြျခင္းအတြက္ အေရးၾကီးေသာသဲလြန္စလည္း ျဖစ္သည္။ (ဥပမာ – ကြဲျပတ္သလို၊ စူးစူးရွရွ ပူျပီးေအာင္႕ျခင္း၊ စူးျဖင္႕ထိုးထားသလို)

သင္႕တြင္တျခားဘာလကၡၡၡဏာေတြ ရွိေသးသလဲ
အေရးၾကီးတဲ႕ ပူးတြဲလကၡၡၡဏာေတြကေတာ႕
· ေမာျခင္း – အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း (pulmonary embolism)၊ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ(pneumonia)၊ အဆုတ္ ေလပိတ္မိေသာ ေရာဂါ(pneumothorax)၊ ႏွလံုးေရာဂါမွ အဆုတ္ေရမြန္းေရာဂါ(pulmonary edema)ျဖစ္ျခင္း၊ စိုးရိမ္ပူပန္စိတ္ မ်ားေၾကာင္႕ ျဖစ္ေသာအသက္ရွဴျမန္ျခင္း။

· ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
o အဆုတ္ေရာဂါေၾကာင္႕ျဖစ္ေသာ သလိပ္ကပ္ျခင္း၊
o အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းေၾကာင္႕ျဖစ္ေသာ ေခ်ာင္းဆိုးေသြးပါျခင္း
o အဆုတ္ေရမြန္းျခင္းေၾကာင္႕
· Rigors – အဆုတ္ေရာင္ျခင္း
· ေျခသလံုးေရာင္ျခင္း
o အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါသည္ ေသြးျပန္ေၾကာေသြးခဲေၾကာင္႕ ျဖစ္ျခင္း
o ႏွစ္ဖက္လံုးေရာင္ျခင္းသည္ ႏွလံုးေမာျခင္း(Heart failure) ေၾကာင္႕ျဖစ္ႏိုင္သည္။
· ရင္တုန္ျခင္း
o ႏွလံုးစည္းခ်က္မမွန္ျခင္းသည္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ ျဖစ္ေစသည္။
o ႏွလံုးၾကြက္သားေရာဂါေၾကာင္႕လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။
o အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း(PE) ၊ အဆုတ္ေရာင္ျခင္း(pneumonia) ေၾကာင္႕လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ေအးျခင္း၊ ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္းႏွင္႕ ေခၽြးေစးပ်ံျခင္းတို႕သည္ ႏွလံုးၾကြက္သား ပ်က္စီးေရာဂါ(MI) သို႕မဟုတ္ ျပင္းထန္ေသာအဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါေၾကာင္႕ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ေရာဂါျဖစ္ျခင္းကို အားေပးေစေသာအခ်က္မ်ား သင္႕တြင္ရွိလား
ႏွလံုးၾကြက္သားေရာဂါ – ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ မ်ိဳးရိုးတြင္ထိုေရာဂါ ရွိျခင္း၊ (cholesterol) မ်ားျခင္း၊ ေသြးတိုးေရာဂါ (hypertension)၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါ (Diabetes)၊ အမ်ိဳးသားျဖစ္ျခင္း၊ အသက္ငါးဆယ္ေက်ာ္ျခင္း။

အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါတြင္ –
လတ္တေလာတြင္ခရီးသြားလာျခင္း၊ မလွုပ္ရွားႏိုင္ျခင္း၊ ခြဲစိတ္မွုခံထားရဖူးျခင္း၊ မ်ိဳးရိုးရာဇ၀င္ရွိျခင္း၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း။
အဆုတ္တြင္းေလပိတ္မိျခင္းတြင္ – လူငယ္ ပိန္ပိန္ပါးပါးအမ်ိဳးသားမ်ား ထိခိုက္မွုရွိျခင္း၊ အဆုတ္ေလအိတ္ငယ္မ်ား ေဖာင္းပြျခင္းေရာဂါ (emphysema) ရွိျခင္း၊ ပန္းနာရင္ၾကပ္ေရာဂါ၊ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ၊ မ်ိဳးရိုးလိုက္ျခင္းေၾကာင္႕ျဖစ္ေသာ အဆုတ္သလိပ္မ်ားေသာေရာဂါတမ်ိဳး (cystic fibrosis)

ေရာဂါရွာေဖြျခင္း
ရင္ဘတ္ေအာင္႕သူမ်ားသည္ ECG (Electrocardiogram)ဆြဲသင္႕ပါသည္။ ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း၊ ႏွလံုးအင္ဇိုင္းစစ္ေဆးျခင္းတို႕ကိုလည္း ျပဳလုပ္သင္႕ပါသည္။

ထိုအေျဖမ်ားေပၚမူတည္၍ တျခားစစ္ေဆးျခင္းနည္းစနစ္မ်ား ျပဳလုပ္သင္႕မသင္႕ကို သင္႕အားစမ္းသပ္စစ္ေဆးျပီး ဆရာ၀န္ကဆံုးျဖတ္ေပးလိမ္႕မည္ျဖစ္သည္။
Health
Credit: Mg Mandalay
Read More »