စာသင္ေက်ာင္းႏွင္႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ (ဦးသန္႔)

တိုင္းျပည္တစ္ျပည္တြင္ စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ စာသင္ေက်ာင္း သည္ အလြန္အေရးပါ အရာေရာက္ ေသာ ဌာနၾကီးတစ္ခု ျဖစ္ေပသည္။ စိတ္ပညာပါရဂူတို႔၏ အယူအဆမွာ လူတို႔၏ အက်င္႔စာရိတၱကို အေၾကာင္းၾကီး သံုးမ်ဳိးက ဖန္တီးလ်က္ ရွိသည္ဟု ဆိုေလသည္။

ထိုသံုးမ်ဳိးမွာ အျခားမဟုတ္။ (၁) မ်ဳိးရိုးဗီဇ၊ (၂) သင္ၾကားျပသမွႈ၊ (၃) ပတ္၀န္းက်င္ ျဖစ္ေပသည္။ ထိုသံုးမ်ဳိးအနက္ တစ္မ်ဳိးလွ်င္ ၃၃ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏွႈန္းတိတိ အားေပးျခင္း မျပဳေသာ္လည္း၊ ထိုသံုးမ်ဳိးေသာ အေၾကာင္း ၾကီးမ်ား စုေပါင္း၍ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ အက်င္႔စာရိတၱကို ဖန္တီးေပး သည္ဟူေသာ အခ်က္ကို စိတ္ပညာပါရဂူမ်ားႏွင္႔ မႏုႆေဗဒ ပါရဂူတို႔က သေဘာတူညီၾက၏။ ထို႔ေၾကာင္႔ ဤယူဆခ်က္ ကို မွန္ကန္သည္ဟူ၍ လက္ခံၾကရေပမည္။
ကြ်ႏု္ပ္တို႔၏ အက်င္႔စာရိတၱကို ဖန္တီးေပးရာတြင္ မ်ဳိးရိုးဗီဇလည္း အေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္ျဖစ္ရာ ထိုအေၾကာင္းကို ျပဳျပင္၍ မရေကာင္းဟူ၍ တစ္ထစ္ခ် မွတ္ယူႏိုင္ေပသည္။ မည္သူမဆို သင္ၾကားျပသမွႈႏွင္႔ ပတ္၀န္းက်င္က မျပဳျပင္လွ်င္ မိဘမ်ဳိးရိုး၏ အေလ႔အက်င္႔ စာရိတၱတို႔သည္ ထက္ၾကပ္မကြာ ပါ၍လာတတ္၏။

ထို႔ေၾကာင္႔ မ်ဳိးရိုးဗီဇႏွင္႔ ပတ္သက္၍ မည္သို႔မွ် ျပဳျပင္ဖန္တီး၍ မရႏိုင္ေပ။ စိတ္သေဘာထား ခက္ထန္ ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ သူ၏ သားကို သင္ၾကားျခင္းမရွိ၊ ပတ္၀န္းက်င္ ျပဳျပင္ျခင္းမရွိဘဲ လႊတ္ထားလွ်င္ စိတ္သေဘာထား ခက္ထန္ၾကမ္းၾကဳတ္မည္သာ ျဖစ္၏။ ထိုနည္းအတူပင္ စိတ္သေဘာထား ႏူးည့ံသိမ္ေမြ႕ေသာ သူ၏ သားကို သင္ၾကားျခင္းမရွိ ပတ္၀န္းက်င္ျပဳျပင္ျခင္းမရိွဘဲ လႊတ္ထားလွ်င္လည္း စိတ္သေဘာထား ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႔မည္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ သင္ၾကားျခင္း ဆိုရာတြင္ အေကာင္းသင္ၾကားျခင္း၊ အဆိုးသင္ၾကားျခင္းဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရွိသည္ကို သတိျပဳရ ေပမည္။

မ်ဳိးရိုးဗီဇကို ျပဳျပင္၍ မရေကာင္းသျဖင္႔ အျခား အေၾကာင္းၾကီး ႏွစ္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ သင္ၾကားျပသမွႈႏွင္႔ ပတ္၀န္းက်င္တို႔ကိုသာ အဓိကထား၍ ေဆာင္ရြက္လွ်င္ မည္သို႔ပင္ မ်ဳိးရိုးဗီဇညံ့ေစကာမူ အက်င္႔စာရိတၱကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္မည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ စာသင္ေက်ာင္းသည္ အလြန္အေရးပါေသာ ဌာနၾကီး ျဖစ္ေပသည္။

တဖန္ စိတ္ပညာပါရဂူတို႔၏ အယူအဆမွာ ငယ္ရြယ္သူကို အသက္ၾကီးသူတို႔ထက္ ပိုမိုလြယ္ကူစြာ ျပဳျပင္ႏိုင္သည္ဟု ဆိုေလသည္။ အသက္ၾကီးသူတို႔မွာ အရိုးရင္႔ေနျပီျဖစ္၍ လိုရာကို ဆြဲ၍မရႏိုင္ေပ။ ငယ္ရြယ္သူတို႔မွာမူကား စြဲလန္းျခင္း နည္းပါးေသးသျဖင္႔ ရႊံ႕ကဲ႔သို႔ လိုရာကို ဖန္တီးႏိုင္သည္ဟု ယူဆၾကသည္။

စိတ္ပညာ ပါရဂူအမ်ား၏ ယူဆခ်က္မွာ ကေလးတစ္ေယာက္ကို ေမြးစမွ ၇ ႏွစ္သားအထိ ကိုယ္လိုရာဆြဲ၍ ဖန္တီးႏိုင္မည္ဟု ယံုၾကည္ၾကေလသည္။ အခ်ဳိ႕ကမူ ေမြးစမွ ၁၁ ႏွစ္သားအထိ ဖန္တီးျပဳျပင္ရန္ လြယ္ကူေသးသည္ဟု အဆိုရွိၾကသည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ မူလတန္းေက်ာင္းသား အရြယ္သည္ စာရိတၱျပဳျပင္ရန္ အလြယ္ဆံုးေသာ အရြယ္ျဖစ္ေၾကာင္းမွာ ေသခ်ာသည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ ကြ်ႏ္ုပ္တို႔ႏိုင္ငံတြင္ ဘ၀သစ္ ထူေထာင္ေရးအတြက္ စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ မိဘႏွင္႔ မူလတန္း ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမမ်ားသည္ အေရးပါဆံုးေသာ ဗိသုကာၾကီးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္မွာ ထင္ရွားလွ၏။
စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ ပညာသင္ၾကားျခင္းကဲ႔သုိ႔ပင္ လက္ေတြ႕နိႆယသည္ စာေတြ႕နည္းထက္ ပိုမို၍ ထိေရာက္၏။ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင္႔ သင္ၾကားမွႈကို လိမ္မာစြာ ေပါင္းစပ္ႏိုင္ပါမူ ေနာင္တစ္ေခတ္တြင္ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာမည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ စာရိတၱဗလကို ဖန္တီးရာမွာ ျပတ္သားေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရန္ လိုေပသည္။
မိဘႏွင္႔ ဆရာမ်ားသည္ သားသမီးတပည့္တပန္းမ်ားကို လူေတာ္လူေကာင္းကေလးမ်ား ျဖစ္ေစလိုၾက၏။ သို႔ရာတြင္ မည္သည့္နည္းႏွင္႔ လူေတာ္လူေကာင္းမ်ား ဖန္တီးရန္မွာ ေကာင္းစြာ မသဲကြဲၾကေခ်။ စာဂဗလႏွင္႔ ပတ္သက္၍ အထူးလိုအပ္ေသာ အရည္အခ်င္းမွာ (ရိုးသားေျဖာင္႔မတ္မွႈ) ျဖစ္၏။ သို႔ရာတြင္ ရိုးသား ေျဖာင္႔မတ္မွႈမွာလည္း သင္ၾကားျပသမွႈ၊ ပတ္၀န္းက်င္ စေသာ အေၾကာင္းၾကီးမ်ားအျပင္ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမွႈေရးစေသာ အေၾကာင္းၾကီးမ်ားေပၚတြင္လည္း အနည္းႏွင္႔အမ်ား ဆိုသလို တည္ရွိေပသည္။
ဤေဆာင္းပါးတြင္ စာသင္ေက်ာင္းႏွင္႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ဟူ၍ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားသျဖင္႔ သင္ၾကားျပသမွႈႏွင္႔ ပတ္၀န္းက်င္ကိုသာ အဓိကေဆြးေႏြး ေရးသားလိုေပသည္။
စာရိတၱမ႑ိဳင္ႏွင္႔ပတ္သက္၍ စံနမူနာ ယူႏိုင္ေလာက္ေသာ ဆရာသည္ အေရးအၾကီးဆံုးျဖစ္၏။ ရိုးသား ေျဖာင္႔မတ္မွႈကို စာေတြ႕သင္ၾကားျခင္းထက္ ငါေတြ႕ျဖင္႔ သင္ၾကားျခင္းက မ်ားစြာပိုမို ထိေရာက္၏။

ဆရာသည္ မိမိကိုယ္တိုင္ ရိုးသား ေျဖာင္႔မတ္ရံုသာမက မိမိရိုးသားေျဖာင္႔မတ္ေၾကာင္းကိုလည္း တပည့္မ်ားအား နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင္႔ အသိေပးရမည္။ ရိုးသားေျဖာင္႔မတ္၍ ရရွိေသာ အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားကိုလည္း အခါအခြင္႔သင္႔တိုင္း ေျပာျပရမည္။ ပံု၀တၳဳကေလးမ်ားကို ပါးနပ္စြာ နားေထာင္ေကာင္းေအာင္ ေျပာျပႏိုင္လွ်င္ မ်ားစြာ ခရီးေရာက္ႏိုင္ေပသည္။ ဥပမာ၊ ‘ပုဆိန္ႏွင္႔ ေရနတ္သား’ ၀တၱဳမ်ဳိးသည္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ စိတ္တြင္ အလြန္ျမဲေစႏိုင္၏။
ဘာသာေရး သင္ခန္းစာမ်ားသည္လည္း စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အပံ႔ ျဖစ္ေစႏိုင္၏။ စာသင္ေက်ာင္းသူမ်ားအတြက္ ဘာသာေရး သင္ခန္းစာကို မသင္မေနရ ပညာရပ္တစ္ရပ္ ျပဳျပင္လုပ္ေပးရန္ ယခုစာေရးသူမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ေက်ာ္ တိုက္တြန္းခဲ႔သူ ျဖစ္ေလသည္။

ဘာသာေရးကို စြဲစြဲျမဲျမဲ စိတ္ပါလက္ပါ ကိုင္းရွႈိင္းသူသည္ စာရိတၱမ႑ိဳင္ ၾကံ႕ခိုင္ေသာသူသာလွ်င္ ျဖစ္ရမည္။ ဘာသာေရး ကိုင္းရွႈိင္းမွႈ ေခါင္းပါးသူသည္ တစ္နည္းအားျဖင္႔ စာရိတၱမ႑ိဳင္ေခါင္းပါးသူ ျဖစ္ရေပမည္။ ဘာသာေရးသည္ စာရိတၱမ႑ိဳင္ ခိုင္ျမဲေရးအတြက္ အလြန္အေရးပါေသာ အထိန္းၾကီး ျဖစ္သည္။

ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ကေလးသူငယ္မ်ားအတြက္ သင္ၾကားပို႔ခ်လ်က္ရွိေသာ ဗုဒၶဘာသာ သင္ခန္းစာမ်ားသည္ အထူးေကာင္းမြန္၍ အဆင္႔ခြဲျခားရာမွာ သင္႔ေလ်ာ္ေသာ္လည္း ကေလးသူငယ္မ်ားစိတ္တြင္ စြဲလာေအာင္ ဖန္တီးရန္ မလြယ္ကူဟု ယူဆေပသည္။  နိပါတ္ေတာ္လာ ၀တၱဳမ်ားကို ကေလးမ်ားအတြက္ ျပန္လည္ ေရးသား၍ သင္ၾကားပါက မ်ားစြာ ထိေရာက္ေပမည္။ ဤအခ်က္အတြက္ ဆရာသည္ အေရးၾကီးဆံုး ျဖစ္ေပသည္။ ဘာကို ရည္ရြယ္ျပီး သင္ၾကားရမည္ကို မသိေသာ ဆရာသည္ ဘာသာ သင္ခန္းစာကို သင္ၾကားျခင္းငွာ မထိုက္ေပ။
ရိုးသားသည့္အတြက္ ခ်ီးျမွင္႔ျခင္း၊ မရိုးသားသည့္အတြက္ ဒဏ္ေပးျခင္းသည္လည္း စာရိတၱမ႑ိဳင္အတြက္ နည္းေကာင္း တစ္ခု ျဖစ္၏။ ဥပမာ၊ ေက်ာင္းသားကေလး တစ္ေယာက္သည္ လမ္းတြင္ ေကာက္ရေသာ ခဲတံကို ဆရာအား လာေပး၏။ အတန္းထဲတြင္ ျဖစ္ေစ၊ ေက်ာင္းသားမ်ား စုရံုးေသာ ခန္းမၾကီးထဲျဖစ္ေစ၊ ေကာက္ရ၍ ျပန္ေပးေသာ ေက်ာင္းသား၏ ဂုဏ္ကို ခ်ီးက်ဴးေပးရမည္။

ထိုနည္းအတူပင္ မရိုးသားမွႈကိုလည္း ဒဏ္ေပးရမည္။ ဥပမာ၊ အတန္းထဲတြင္ စာအုပ္ေပ်ာက္ဆံုး၍ ရွာရာ ေက်ာင္းသားတစ္ဦးက ခိုးယူထားေၾကာင္း သိရ၏၊ ထိုသို႔ ခိုးယူေသာ ေက်ာင္းသားကေလးကိုလည္း ပထမအၾကိမ္တြင္ ဆရာက ဆံုးမျပီးေနာက္ ဆက္လက္၍ ခိုးမွႈက်ဳးလြန္လွ်င္ ေက်ာင္းသား အမ်ား၏ ေရွ႕တြင္ ျပစ္တင္ေမာင္းမဲရမည္။ ရိုက္ႏွက္၍ ဆံုးမျခင္းမ်ဳိးကို မလိုလားအပ္ေပ။ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ရိုက္ႏွက္၍ ဆံုးမေသာစနစ္သည္ မည္မွ် ဆိုးရြားေၾကာင္းကို ပညာေရးပါရဂူတို႔ ေရးၾကေျပာၾကသည္။ ယခု ေဆာင္းပါးတြင္ က်ယ္မည္စိုး၍ ခ်ဲ႕ထြင္ေရးသားျခင္း မျပဳလို။

ျပည္သူ႔နီတိေခၚ ျပည္သူ႔လမ္းညြန္ပညာကို ထိေရာက္စြာ သင္ၾကားေပးရမည္။ ဤကား ယခုေခတ္အတြက္ အလြန္ လိုအပ္ေသာ စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ျခင္းေပတည္း။
လူတို႔၏ စိတ္တြင္ မိမိ၏ ပစၥည္းကိုသာလွ်င္ ႏွေျမာစံုမက္တတ္ၾကသည္။ အျခားသူမ်ား၏ ပစၥည္းကို ႏွေျမာရမွန္း မသိၾကေပ။ ဥပမာ၊ ေက်ာင္းသားတို႔ ဘာ၀ လမ္းမီးတိုိင္ကို သားေရခြျဖင္႔ ပစ္၍ ဓာတ္မီးကြဲသြားလွ်င္ ဆရာသည္ စာရိတၱမ႑ိဳင္အတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ သင္ခန္းစာၾကီး ပို႔ခ်ရန္ အခြင္႔ေကာင္းရျခင္းပင္တည္း။

ထိုေက်ာင္းသားက ခြဲလိုက္ေသာ ဓာတ္မီးသည္ ထိုေက်ာင္းသား အပါအ၀င္ အားလံုး၏ ပစၥည္းျဖစ္ေၾကာင္းကို ရွင္းလင္း ေျပာျပရမည္။ ထိုဓာတ္မီးကြဲျခင္းသည္ ခြဲလိုက္ေသာ ေက်ာင္းသား မိဘ၏ ပစၥည္းတစ္ခု ပ်က္စီးသြားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာေပါက္ေအာင္ ေျပာျပရမည္။ ထိုနည္းအတူပင္ အစိုးရပစၥည္း ျပည္သူ႕ပစၥည္းစသည့္ စကားတို႔၏ အဓိပၸါယ္ကို ရွင္းလင္းႏိုင္ရမည္။

အထက္ပါ အခ်က္မ်ားကားး စာရိတၱမ႑ိဳင္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားက မည္ကဲ႔သို႔ကူညီႏိုင္သည္ကို အက်ဥ္းျခံဳး၍ ေဖာ္ျပလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အမွန္စင္စစ္မွာ စာရိတၱမ႑ိဳင္သာမက အျခားမ႑ိဳင္ေလးရပ္ တည္ေဆာက္ ေရးအတြက္လည္း စာသင္ေက်ာင္းမ်ားသည္ အေရးအပါဆံုးေသာ ဌာနၾကီးမ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။
ထိုေၾကာင္႔ တိုင္းျပည္ျပဳ ဗိသုကာမ်ားအနက္ ဆရာ ဆရာမမ်ားသည္ ေရွ႕တန္းမွ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ ဤေဆာင္းပါးကို ၄င္းဗိသုကာမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္၍ ေရးသားရျခင္း ျဖစ္ပါသတည္း။

ဦးသန္႔
(စစစ စာေစာင္၊ တြဲ ၁ မွတ္ ၄။ ဧျပီ ၁၉၅၄)
Credit: ခြန္အားရွိေသာစာ
Read More »

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ား (ေစာသူရိန္ထြန္း) အဆက္


အခမ္းအနားသို႔ ဖိတ္ၾကားျခင္းမ်ား အခမ္းအနားမ်ားသို႔ ဖိတ္ၾကားရာတြင္ Formal ႏွင့္ Informal ဟူ၍ အခမ္းအနား ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။

Banquet မွာညစာစားပြဲႀကီးျဖစ္သည္။ အလြန္ႀကီးက်ယ္ခမ္းနား၍ ႏိုင္ငံေတာ္ဧည့္ ခံပြဲ အခမ္းအနားအျဖစ္သာ စီစဥ္တည္ခင္းသည္။ ထုိသို႔ျပဳလုပ္သည့္အခမ္းအနားကို State Banquet ဟုေခၚသည္။ Dinner မွာသာမန္ညစာစားပြဲျဖစ္သည္။ Banquet ေလာက္ႀကီးက်ယ္ခမ္းနား ျခင္းမရွိေပ။

Dinner ဟုသတ္မွတ္လွ်င္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ စားပြဲ၌ထုိင္၍စားသံုးရေသာ ညစာစားပြဲဟု ယူဆႏိုင္သည္။ Lunch(Luncheon)မ်ား ေန႔လယ္စာစားပြဲျဖစ္သည္။ Buffet ဟု သတ္မွတ္လွ်င္ မိမိထယူရသည့္အခမ္းအနားျဖစ္သည္။ အခမ္းအနားမွဴးမရွိေပ။ ခင္မင္ရင္းနွီးသည့္သူမ်ား ႏွင့္ ဧည့္ခံပြဲအျဖစ္ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။

Reception သည္ အေဖ်ာ္ယမကာမ်ားႏွင့္ မတ္တတ္ရပ္ဧည့္ခံသည့္မတ္တတ္ရပ္ ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။ ဧည့္သည္ဦးေရမ်ားျပားေလ့ရွိသည္။ အမ်ိဳးသားေန႔အထိမ္းအမွတ္ဧည့္ ခံပြဲအျဖစ္ျပဳလုပ္ေလ့ရွိသျဖင့္ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားမႈရွိႏိုင္သည္။ ျမက္ခင္းျပင္မ်ားေပၚတြင္ျပဳ လုပ္ေလ့ရွိသည္။

Cocktail သည္ Reception ထက္အတိုင္းအတာနည္းေသာ မတ္တတ္ရပ္ ဧည့္သည္ဦးေရမနည္းမမ်ားျဖစ္တတ္သည္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အိမ္တြင္း၌ျပဳလုပ္ၾကသည္။

Drinks သည္ ခင္မင္ရင္းႏွီးေသာ မိတ္ေဆြမ်ားအတြက္ျပဳလုပ္သည့္အရက္ေသာက္ ပြဲျဖစ္သည္။ ဧည့္ခန္းထဲတြင္ သို႔မဟုတ္ အိမ္တြင္းဘားတြင္စုေဝး၍ေသာက္စားၾကျခင္းျဖစ္ သည္။

Sundowner သည္ေနဝင္ခ်ိန္တြင္စုေဝး၍ ခင္မင္ေသာမိတ္ေဆြမ်ား အရက္ေသာက္ ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမရွိသျဖင့္ သာယာေသာေနဝင္ရီတေရာအခ်ိန္ကို အေၾကာင္း ျပဳၿပီး စီစဥ္သည့္အရက္ေသာက္ပြဲျဖစ္သည္။

Vin d'hounneur or သည္ ေန႔လယ္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္မတ္တတ္ရပ္ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။ ဇနီးမ်ားပါေလ့မရွိ။ လူနည္းစုကိုေရြးခ်ယ္ဖိတ္ၾကားၿပီး အစားအေသာက္အေဖ်ာ္ယမကာ မ်ားကို အဆင့္အတန္းျမင့္ျမင့္ စီစဥ္ျပဳလုပ္တတ္သည္။ အမ်ိဳးသားေန႔ဧည့္ခံပြဲအျဖစ္လည္း စီစဥ္ျပဳလုပ္ေလ့ရွိၿပီး ရွန္ပိန္အရက္တိုက္တတ္ပါသည္။

Champagne သည္ နံနက္စာေကြၽးရန္ ရွန္ပိန္အရက္ကို တိုက္သည့္ဧည့္ခံပြဲျဖစ္ သည္။ Breakfast လူနည္းစုကိုသာ ဖိတ္ၾကားေလ့ရွိသည္။ ေန႔လယ္စာႏွင့္ညစာစားပြဲ မျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္အခါမ်ိဳးတြင္ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိေသာ ဧည့္ခံပြဲငယ္ျဖစ္သည္။

Coffee Party or Tea Party သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ ျပဳလုပ္သည့္ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ျဖင့္ဧည့္ခံေသာ အခမ္းအနားျဖစ္သည္။ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ႏွင့္ မုန္႔မ်ိဳးစံုမွ အပ အျခားအေဖ်ာ္ယမကာမ်ားမပါရွိေခ်။

Open house သည္ မိမိအိမ္၌ ျပဳလုပ္ေသာ စည္းကမ္းကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား မပါရွိ သည့္ ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။ ဧည့္သည္မ်ားအေနျဖင့္ ေစာင့္ထိန္းရမည့္ စည္းကမ္းက်င့္ဝတ္ မ်ားနည္းပါးၿပီး သြားေရာက္ျပန္လည္ထြက္ခြာသြားႏိုင္ေသာ ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။

At Home သည္ မိမိအိမ္၌ ျပဳလုပ္သည့္ စည္းကမ္းကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားမပါေသာ ဧည့္ခံပြဲျဖစ္သည္။ လာေရာက္လုိေသာ မိတ္ေဆြမ်ားလာႏိုင္သည္ဟူေသာ အဓိပၸာယ္ျဖင့္ ဖိတ္ၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ လူတစ္စုကိုသာ ဖိတ္ၾကားျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ မိတ္ေဆြအမ်ားကို ဖိတ္ၾကားေလ့ရွိ သည္။

Happy hour သည္ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားႏွင့္ဘားအခ်ိဳ႕က ညစာစားခ်ိန္မေရာက္ မီ တစ္နာရီခန္႔ကို အေဖ်ာ္ယမကာမ်ားအား ေလွ်ာ့ေစ်းသတ္မွတ္ခ်ိန္ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ေသာ ေဒသရွိသံတမန္လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ စကားစျမည္ေျပာဆိုဖလွယ္ရန္ခ်ိန္းဆို၍ အဖြဲ႕လိုက္ သြားေရာက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အဆိုပါဧည့္ခံပြဲမ်ားသုိ႔ ဖိတ္ၾကားေရးအတြက္ဖိတ္ၾကားစာ(Invitation Cards) မ်ားကို ႀကိဳတင္ျဖန္႔ေဝကမ္းလွမ္းရေပသည္။ အခ်ိန္လံုေလာက္စြာ ရရွိသည့္အခါမ်ိဳးတြင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္) ၁၂ရက္ႀကိဳတင္၍ ဖိတ္ၾကားထားရေပသည္။ ဖိတ္ၾကားစာမ်ားတြင္ ေရးသားေလ့ရွိေသာ သေကၤတမ်ားမွာ- R.S.V.P သည္ Reponndezs'll vous plait or please give a reply သည္ ဧည့္ခံပြဲကို တက္ေရာက္ႏိုင္ျခင္းရွိမရွိကို ႀကိဳတင္အသိေပးရန္ ပန္ၾကားျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းပန္ၾကားခ်က္ကို ယဥ္ေက်းမႈအရ ဖိတ္ၾကားခံရသူက မပ်က္မကြက္ျပန္ေျပာေပးရန္ တာဝန္ ရွိေပသည္။ အခ်ိန္မီျပန္ၾကားျခင္းမျပဳပါက ယဥ္ေက်းမႈမဲ့သူဟု သံတမန္အသုိင္း အဝိုင္းက ေခၚေဝၚသမုတ္ျခင္းခံရမည့္ အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္သည္။ regret only ဟုေရးထားလွ်င္ မတက္ေရာက္ႏိုင္သူမ်ားက အေၾကာင္းျပန္ရန္ျဖစ္သည္။

P.M သည္ pour menoine သို႔မဟုတ္ to remaint ျဖစ္ၿပီး ဧည့္ခံပြဲတက္ေရာက္ မည္ဟု ႏႈတ္ျဖင့္ကတိေပးၿပီးျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ ဆက္လက္တက္ေရာက္ရန္ သတိေပး ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။

Stage သည္ အမ်ိဳးသားမ်ားသာ တက္ေရာက္ရန္ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။

National Dress သည္ ဧည့္ခံပြဲအခမ္းအနားေပၚမူတည္၍ တက္ေရာက္သည့္ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈလိုလားခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းသတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္ မကိုက္ညီဘဲ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈကြဲလြဲစြာဝတ္ဆင္သြားပါက ဖိတ္ၾကားခံရသူအတြက္ ဣေျႏ¬ပ်က္ျပားမည့္အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္ေပသည္။

ဖိတ္စာတြင္ Formal ဟုပါပါက သတ္မွတ္ဝတ္စံုအတိုင္းဝတ္ဆင္ရပါမည္။ Informal ဟုပါပါက သာမန္အဝတ္အစား Casual Dress ကို ဝတ္ဆင္ႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ စြပ္က်ယ္၊တီရွပ္၊ေဘာင္းဘီတိုျဖင့္ မသြားရပါ။ ဖိတ္ၾကားသူက အားကစားေဘာင္းဘီ ရွည္ျဖင့္ ဝတ္လာႏိုင္သည္ဟုေဖာ္ျပပါက ဝတ္ႏိုင္ပါသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတြင္ အနက္ေရာင္နက္ခ္တိုင္ကုိ မဂၤလာအခမ္းအနား၊ စားပြဲေသာက္ ပြဲမ်ားတြင္ မဝတ္ဆင္ရပါ။ နာေရးမ်ားတြင္သာ ဝတ္ဆင္ျခင္းျဖစ္သည္။ နက္ခ္တိုင္ အနက္ေရာင္ေအာက္ခံတြင္ အျခားအေရာင္ဒီဇိုင္းပါလွ်င္ ဝတ္ဆင္ႏိုင္ပါသည္။ အေမရိ ကန္ႏိုင္ငံတြင္ တီရွပ္၊ ဂ်င္းေဘာင္းဘီတို႔ကို ဝတ္ဆင္ႏိုင္ပါသည္။ အခမ္းအနားမ်ားသို႔ မည္သူမွ ေနာက္က်၍မသြားရပါ။ ေနာက္က်၍ေရာက္သြား ပါက ေရာက္လွ်င္ေရာက္ျခင္း ဖိတ္ၾကားသူကို အဘယ္ေၾကာင့္ေနာက္က်၍ေရာက္လာ ရသည္ကို ရွင္းျပ၍ေတာင္းပန္ရပါမည္။ ဖိတ္ၾကားမႈကို မလာေရာက္ႏိုင္လွ်င္လည္း ဖိတ္စာရရျခင္း ဖုန္းျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စာျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ Email ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ Fax ျဖင့္လည္းေကာင္း အဘယ္ေၾကာင့္ မတက္ေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္းကို အေၾကာင္းျပန္ရပါမည္။ ဧည့္ခံပြဲၿပီးသည့္ေနာက္ ဖိတ္ၾကားသူထံသို႔ ဧည့္ဝတ္ေက်ပြန္မႈ အတြက္ ေက်နပ္ဝမ္းသာေၾကာင္း ဖုန္းဆက္၍ျဖစ္ေစ၊ စာျဖင့္ေရး၍ျုဖစ္ေစ အေၾကာင္း ၾကားရပါမည္။ အထူးဧည့္ခံပြဲႀကီးမ်ား(ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္)၌ ဧည့္ဝတ္ေက်ပြန္မႈအတြက္ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းကို စာႏွင့္ပန္းမ်ားကို မိမိလိပ္စာကဒ္ျဖင့္ေပးပို႔ရပါမည္။

အေဖ်ာ္ယမကာ ေသာက္မည္ဆိုလွ်င္ ညစာစားပြဲႀကီးမ်ားတြင္ ဖိတ္ၾကားသူ(Host)က စတင္ေသာက္ႏိုင္ၿပီဟု အခ်က္ျပ ပါက မိမိေရွ႕တြင္ေခါက္ထားေသာ ပဝါကိုေပါင္ေပၚခင္းလုိက္လွ်င္ ဖန္ခြက္ဗန္းကို စားပြဲ ထိုးက လာေရာက္ျပသပါသည္။ ထိုအခါ မိမိေသာက္လိုေသာ ယမကာကိုလုိက္၍ ခြက္ေရြး ခ်ယ္ရပါသည္။ အရက္အား အလြန္အကြၽံမူးေအာင္ မေသာက္ရပါ။ အရက္အမ်ားႀကီး ေသာက္ရမည့္ပြဲဆိုလွ်င္ အလြန္အကြၽံမမူးေအာင္ ေထာပတ္တစ္ဇြန္းခန္႔ ႀကိဳတင္စားထား ၿပီးမွ သြားသင့္ပါသည္။ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး က်င့္ဝတ္မ်ား ႐ိုးသားစြာ ခ်ီးမြမ္းရမည္။ သူတစ္ပါးခံစားခ်က္ကို ေထာက္ထားရမည္။ စာနာရ မည္။ ကတိတည္ရမည္။ ခ်ိန္းဆိုထားခ်က္ကုိ မဖ်က္ရေခ်။ အကယ္၍အေရးေပၚကိစၥ ေပၚလာ၍ ခ်ိန္းဆိုထားခ်က္ကို ဖ်က္လိုလွ်င္ ခ်ိန္းဆိုသူကို အျမန္ဆံုးအေၾကာင္းၾကား ရသည္။

သူတစ္ပါးနိမ့္က်ေစရန္ ေထ့လံုးေငါ့လံုး(Sarcasm) မျပဳလုပ္ရမေျပာရေခ်။ သူ တစ္ပါးကုိ ႏွိမ့္ခ်ေျပာဆိုျခင္း သူတစ္ပါးကို ႏွိမ့္ခ်၍ မိမိဂုဏ္တက္ေအာင္ေျပာဆိုျခင္း၊ မိမိသြားေရာက္ခဲ့ေသာ ခရီးတို႔ကိုၾ

ထမင္းစားပြဲတြင္ ထုိင္၍စားေသာက္ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ စားပြဲဝိုင္းတြင္ မိမိဘယ္ဘက္ႏွင့္ညာဘက္လက္ရွိ ဇြန္းႏွင့္ခက္ရင္း(Tools)မ်ားကို စတင္ကိုင္တြယ္ၿပီး စားသံုးရသည္။ အစာစားေနစဥ္ ရြံရွာစရာအသံမထြက္ရေခ်။ အစာ စားေနခ်ိန္ႏွင့္စားၿပီးခ်ိန္တို႔၌ ဟင္းရည္ကိုေသာက္ရာတြင္ တ႐ႈတ္႐ႈတ္ျမည္ျခင္း၊ ေလတက္ ျခင္းမျပဳရေခ်။ ထမင္းစားပြဲတြင္ ေခါင္းၿဖီးျခင္း၊ မိတ္ကပ္၊ ႏႈတ္ခမ္းနီျခယ္သျခင္း မျပဳရေခ်။ ျပဳလုပ္လိုပါက သနပ္ခါးလိမ္းခန္း သို႔မဟုတ္ သန္႔စင္ခန္းတြင္ ျပဳလုပ္ရသည္။ အ႐ိုး(ငါး)ကို စားပြဲေပၚသုိ႔ျဖစ္ေစ၊ ပန္းကန္ထဲသို႔ျဖစ္ေစေထြး၍ မခ်ရေခ်။ လက္ဝါး တစ္ဖက္ကို လက္ခုပ္လုပ္ၿပီး ပါးစပ္ကိုအုပ္ကာ၍ ငါး႐ိုးကို က်န္ေသာလက္ျဖင့္ ဆြဲ ထုတ္ရသည္။ ထိုငါး႐ိုးသို႔မဟုတ္ အရာဝတၳဳကုိ အဓိကပန္းကန္ျပား(Main Plate)၏ အေပၚပိုင္းအစြန္တြင္ တင္ရပါမည္။ ေဘးပန္းကန္ျပား(Side Plate)ကို အမႈိက္စြန္႔ရာ ေနရာအျဖစ္ အသံုးမျပဳရေခ်။ ငါးမႈန္႔ေၾကာ္၊ အာလူးေၾကာ္တို႔ကဲ့သုိ႔ေသာ ကြၽတ္ကြၽတ္ျမည္ေသာ အစာမ်ားကို ျဖည္းညင္းသက္သာစြာဝါးရပါမည္။ အစာစားေသာအခါ စားပြဲခင္းမညစ္ပတ္ေစရန္ ဂ႐ုစိုက္ ရပါမည္။ အစာကိုတည္ၿငိမ္ေအးေဆးစြာ စားရသည္။ အရသာခံၿပီးစားရသည္။ ျဖည္ ေလွ်ာ့စြာစားရသည္။ အေရးတႀကီး မ်ိဳခ်ပစ္ရန္မလိုေခ်။ အစာစားေနစဥ္ စကားကိုေလွ်ာ့၍ ေျပာရသည္။ သို႔မွသာ အျခားသူသည္ေအးေဆးသက္သာစြာရွိမည္ျဖစ္သည္။ စကားေျပာ ရန္အေၾကာင္းအခ်က္တို႔သည္ အမ်ားစိတ္ပါႏိုင္ေသာ ရာသီဥတု၊ အားကစား၊ မ်က္ေမွာက္ ေရးရာတို႔ျဖစ္သည္။ ဘာသာေရး၊ ဖိုမကိစၥ၊ ပုဂၢလိကျပႆနာတို႔ကို ေျပာဆိုျခင္း မျပဳရေခ်။ ထို႔အျပင္ အတင္းအၾကပ္ေျပာျခင္း၊ ႐ုန႔္ရင္း႐ိုင္းျပေသာ ဟာသမ်ားေျပာျခင္းတို႔ကို မျပဳ လုပ္ရေခ်။

အစာကို စတိုင္လ္ႏွင့္စားရသည္။ ပါးစပ္ဆီသို႔ လက္ကအစာကို ယူလာေသာအခါ မိမိကိုယ္ကိုအနည္းငယ္ ကိုင္းၫြတ္ရသည္။ အစာကိုမီေစရန္ ေခါင္းကိုမငံု႔ရေခ်။ ကိုယ္ကို ေတာင့္တင္းမထားဘဲ ခပ္မတ္မတ္ေနေစ၍ စားရမည္။ ထမင္းစားပြဲ၌ ထုိင္ၿပီးသည္ႏွင့္ လက္သုတ္ပဝါကိုေပါင္ေပၚသို႔တင္ရသည္။ ေမးေစ့ေအာက္ေရွ႕ ရင္ဘတ္ကိုဖံုး၍(ကေလး သြားရည္ခံကဲ့သုိ႔) မထားရေခ်။ စားရန္ခက္ခဲသည့္အစာမ်ိဳးျဖစ္လွ်င္ သြားရည္ခံေပးေလ့ရွိ ပါသည္။ ထမင္းစားပြဲခံုႏွင့္ တစ္ေပခန္႔ခြာ၍ မထိုင္ရသလို ထမင္းစားပြဲႏွင့္လည္း ထိ၍ မထိုင္ရေခ်။ အရည္ေသာက္ဟင္းကို ဇြန္း၏အဖ်ားမွမေသာက္ရဘဲ ဇြန္း၏ေဘးမွေသာက္ ရသည္။ ႐ႈပ္႐ႈပ္ျမည္သံ၊ ဂေလာက္ဂေလာက္ျမည္သံမ်ားလည္း မထြက္ေစရေခ်။ လုိက္ပြဲ လည္း မေတာင္းရေခ်။ အစားအစာမ်ားကို ဓားႏွင့္ယူ၍မစားရေခ်။ ခက္ရင္းသို႔မဟုတ္ ဇြန္းႏွင့္ယူ၍စားရသည္။ ထုိသို႔ယူရာတြင္ မႏိုင္မနင္း ေမာက္လွ်ံေနေအာင္ မယူရေခ်။ ပါးစပ္အျပည့္ပလုတ္ပေလာင္းမစားရေခ်။ ဇြန္း၊ ခက္ရင္း၊ ဓားတို႔ကို ေထာပတ္ပန္းကန္၊ ဆားခြက္၊ ပန္းကန္ထဲသို႔ မထည့္ရေခ်။ မိမိေဘးမွလူကို ေက်ာ္၍အျခားသူတစ္ဦးကို စကားမေျပာရေခ်။ လူတစ္ဦးဦးကို ေက်ာ္မေပးရေခ်။ ကုလားထိုင္ေျခေထာက္ႏွစ္ေခ်ာင္းကို ေထာက္၍ က်န္ႏွစ္ေခ်ာင္းကို ေျမႇာက္ျခင္းမျပဳရေခ်။ မိမိမစားလိုေသာ ဟင္းလ်ာကိုျငင္းပယ္ႏိုင္သည္။ အေၾကာင္းျပ ရန္မလိုေပ။ အျခားသူက ျငင္းပယ္လွ်င္လည္းအေၾကာင္းျပခ်က္ကို မေမးျမန္းရေခ်။ အစာမေၾကျခင္း၊ ဝမ္းဗိုက္မတင္းျခင္းတုိ႔သည္ မိမိကိစၥသာျဖစ္သျဖင့္ အျခားသူမ်ားအား အရိပ္အျ>ြမက္ပင္ မေျပာရေခ်။ အစာေၾကခဲေၾကာင္း၊ အလြန္ပူေၾကာင္း၊ အလြန္ မာေၾကာေၾကာင္းတို႔ကိုမေျပာရေခ်။ ထိုသူကိုယ္တိုင္ သိၿပီးေသာ အေၾကာင္းအရာျဖစ္ ေနႏိုင္သည္။

အိမ္ရွင္ႏွင့္အိမ္ရွင္မတို႔ကိုေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းေျပာရာတြင္ အစားအစာ အတြက္မဟုတ္ဘဲ Entertain အတြက္သာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာရသည္။ ကိုယ္က အိမ္ရွင္ အိမ္ရွင္မ ျဖစ္ေနလွ်င္ ဧည့္သည္စား၍မၿပီးမီ ကိုယ္က စား၍မၿပီးရေခ်။ ဧည့္သည္က ေကာ္ဖီ ဒုတိယအႀကိမ္မယူရေသးမီ ကိုယ္က ဒုတိယအႀကိမ္မယူရေခ်။ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီတို႔မည္မွ်ပင္ပူေနေစကာမူ ေအာက္ခံပန္းကန္ျပားထဲသို႔ ထည့္၍မေသာက္ရေခ်။ သူမ်ားထည့္ေသာက္ေနလွ်င္လည္း မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ ေနရသည္။ ေပါင္မုန္႔အခ်ပ္ကို ေထာပတ္သုတ္ၿပီးမွ မဖဲ့ရဘဲ တစ္ကိုက္စာဖဲ့ၿပီးမွ ေထာပတ္ သုတ္၍ စားရမည္။ ထမင္းစားပြဲတြင္ အျခားသူမ်ားထုိင္ေနၿပီဆိုလွ်င္ သတင္းစာ ဂ်ာနယ္ တို႔ကို မဖတ္ရေခ်။ ထမင္းစားပြဲတြင္ ႏွပ္မညႇစ္ရေခ်။ မျဖစ္မေနညႇစ္ပါက လက္ကိုင္ပဝါ ထုပ္၍ အျမန္သာသာညႇစ္ရသည္။ လက္သုတ္ပဝါကို မသံုးရေခ်။ မိမိႏွပ္ညႇစ္သည္ကို အျခားသူမ်ားအား မေတာင္းပန္ရ။ မသိခ်င္ေယာင္သာ ေဆာင္ေနရမည္။ လူၾကားထဲတြင္ သြားၾကား မထုိးရေခ်။ ထိုးလိုလွ်င္ လက္တစ္ဖက္ျဖင့္ လက္ကိုကာ၍ျဖစ္ေစ၊ လက္သုတ္ပဝါ ကိုကာ၍ျဖစ္ေစ မသိမသာလုပ္ရမည္။ ထမင္းစားပြဲ၌အျပဳအမူေကာင္းဆိုသည္မွာ အျခား သူမ်ား စိတ္အေႏွာင့္အယွက္မျဖစ္ေစရန္သာျဖစ္သည္။

လူမ်ိဳးအလုိက္ လက္ေဆာင္ေပးျခင္းဆုိင္ရာ ဓေလ့စ႐ိုက္မ်ား လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးကိစၥတို႔အတြက္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံၾကရာတြင္ တစ္ဦးကို တစ္ဦးလက္ေဆာင္ေပးျခင္းသည္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ဓေလ့စ႐ိုက္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လူမ်ိဳး တစ္မ်ိဳးႏွင့္တစ္မ်ိဳးဓေလ့စ႐ို
က္ယဥ္ေက်းမႈထံုးစံျခငး္ကြဲျပားသည္မုိ႔ လက္ေဆာင္ေပး ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လူမ်ိဳးအလုိက္ပြဲျပားေသာ ေအာက္ပါအေျခခံဓေလ့စ႐ိုက္မ်ားကို သတိထားရ မည္ျဖစ္ပါသည္။

တ႐ုတ္လူမ်ိဳး မ်ားသည္ နာရီလက္ေဆာင္ေပးျခင္းကို မႏွစ္ၿမိဳ႕ပါ။ လက္ေဆာင္ေပး သူ၏ေဒသဆိုင္ရာ အမွတ္သညာသေကၤတပါလက္ေဆာင္မ်ားကို ႏွစ္သက္ပါသည္။ ဥေရာပလူမ်ိဳး မ်ားသည္ ဂႏၶမာပန္း၊ ႏွင္းဆီအနီ၊ ပန္းအျဖဴမ်ားလက္ေဆာင္ေပးျခင္းကို မႏွစ္ၿမိဳ႕ပါ။ မဂဏန္းႏွင့္(၁၃)ဂဏန္းေရအတြက္မ်ိဳးကိုလည္း ေရွာင္ရပါမည္။

အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ ဘာသာဝင္မ်ားကို အရက္လက္ေဆာင္ေပးျခင္းမျပဳလုပ္ရပါ။ တ႐ုတ္အမဲေကာင္ အ႐ုပ္ပါ ပစၥည္းမ်ားလက္ေဆာင္ေပးျခင္းမျပဳလုပ္ရပါ။ အမ်ိဳးသားအတြက္ လက္ေဆာင္မပါဘဲ အမ်ိဳးသမီးကို မေပးရပါ။

အာရပ္လူမ်ိဳးမ်ား ကို လူပံု၊ တိရစၧာန္ပံုပါပန္းပုမ်ား၊ ဓာတ္ပံုမ်ား၊ ပန္းခ်ီကားမ်ားကို လက္ေဆာင္ေပးျခင္းမျပဳပါႏွင့္။ တိရစၧာန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို လာဘ္မေကာင္းဟု ယူဆေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ဂ်ပန္လူမ်ိဳးမ်ား သည္ အျဖဴႏွင့္အမည္း ေပါင္းစပ္ေသာအေရာင္ကို အမဂၤလာအေရာင္ဟုယူဆသျဖင့္ ထုပ္ပိုးစကၠဴအေရာင္ကို အျခားအေရာင္မ်ားျဖင့္သာသံုးပါ။ အဓိပၸာယ္ေကာက္ယူလြဲမွားႏိုင္သျဖင့္ ဖဲႀကိဳးဖဲျပား မ်ားသံုးျခင္းကိုလည္း ေရွာင္ပါ။ အနီေရာင္သည္ က်န္းမာျခင္းအမွတ္အသားျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္သျဖင့္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးျဖစ္သည္။

အာရွသားမ်ားကို ဓား၊ ကတ္ေၾကးစေသာ သံထည္ပစၥည္းမ်ားကို လက္ေဆာင္မေပးရေခ်။ အနီေရာင္သည္ ကံေကာင္းျခင္း လက္ ေဆာင္အျဖစ္လက္ခံၾကသည္။ အခ်ိဳ႕တိရစၧာန္မ်ားကို မႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္သတၲဝါအျဖစ္ မွတ္ယူ ၾကသျဖင့္ ပန္းပုမ်ားပန္းခ်ီကားမ်ားကို လက္ေဆာင္ေပးရာတြင္ အထူးသတိျပဳ စံုစမ္းၿပီး မွေပးပါ။

လက္တင္အေမရိကသားမ်ား ကုိ ဓား၊ လက္ကိုင္ပဝါမ်ား လက္ေဆာင္မေပးရ ေခ်။ မည္သူ႕ကိုမဆို မည္သူ႕ကိုမဆိုလက္ေဆာင္ေပးရာတြင္ အနက္ေရာင္ႏွင့္ခရမ္းေရာင္ပါ အေရာင္ လက္ေဆာင္မ်ားကိုေရွာင္ပါေလ။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အျပန္အလွန္ လက္ ေဆာင္ဖလွယ္ရာတြင္ လက္ေဆာင္ေငြတန္ဖိုးထက္ လက္ေဆာင္ရယူသူလုိလား ႏွစ္ သက္ႏိုင္ဖြယ္ေသာ လက္ေဆာင္မ်ိဳးကိုသာ ေရြးခ်ယ္၍ ေပးအပ္ပါေလ။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ားကို သိႏိုင္ၾကပါေစလို႔ ဖတ္မိသမွ်ေရးသား ေဖာ္ျပလိုက္ရျခင္းျဖစ္ေပေတာ့သည္။

Credit:ေစာသူရိန္ထြန္း (ဖတ္မိထားသည္မ်ား စုစည္းေကာက္ႏႈတ္တင္ျပလုိက္ရေပသည္။)
Read More »

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ား (ေစာသူရိန္ထြန္း)

ယေန႔ေခတ္သည္ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ဆံ ေပါင္းသင္း ေနထုိင္ရသည့္ ေခတ္ကာလ ဖစ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ဤသို႔ေသာအခ်ိန္တြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ား ကုိ နားလည္ သေဘာေပါက္ လက္ခံက်င့္သံုးရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဤသို႔က်င့္သံုးမွသာ ႐ိုင္းပ်ေသာ အမူအက်င့္မ်ား မျပဳမိမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူမႈ က်င့္ဝတ္မ်ားကို သိရွိ သေဘာေပါက္ လက္ခံ က်င့္သံုးႏိုင္ၾကရန္ တင္ျပ လိုက္ရေပသည္။

လူအမ်ားႏွင့္ ေတြ႔၍ ႏႈတ္ဆက္လွ်င္ အေဝးမွ ႏႈတ္ဆက္လွ်င္ ညာဘက္လက္ကို ေျမႇာက္၍ လက္ျပ ႏႈတ္ဆက္ရမည္။ ဦးထုပ္ေဆာင္းလွ်င္ ဘယ္လက္ျဖင့္ ဦးထုပ္ခြၽတ္၍ ညာလက္ျဖင့္ ႏႈတ္ဆက္ရမည္။ မိမိထက္ အသက္ႀကီးသူ၊ ရာထူးႀကီးသူ၊ ဂုဏ္ႀကီးသူကို ႏႈတ္ဆက္လွ်င္ ကိုယ္ကိုအနည္း ငယ္ၫႊတ္၍ ႏႈတ္ဆက္ရမည္။ ေယာက်္ားခ်င္းမိတ္ဆက္ရာ၌ ျဖစ္ေစ၊ ခြဲခြာရာ၌ျဖစ္ေစ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ရသည္။ မိမိထက္အသက္ရာထူးဂုဏ္ႀကီးသူမ်ား
က စတင္လက္ကမ္းမွ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ရသည္။ လက္ထုတ္ေပးသည္ကို လက္ဆြဲႏႈတ္မဆက္ပါက အလြန္႐ိုင္းပ်သည့္အျပဳအမူျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသမီးက လက္ထုတ္မေပးမခ်င္း လက္ဆြဲႏႈတ္မဆက္ရပါ။ မိမိထက္ရာထူးႀကီးသူ၊ ဂုဏ္ႀကီးသူျပန္လွ်င္ အားလံုးမတ္တတ္ရပ္ေပးရသည္။ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္လွ်င္ တံေတာင္ဆစ္ႏွင့္ လက္တစ္တန္းတည္းျဖစ္ရမည္။ လက္ဆုပ္ရာ၌ မေလ်ာ့လြန္း၊ မတင္းလြန္းျဖစ္ရမည္။ လက္ကိုအနည္းငယ္သာ အေပၚေအာက္ (Shake)လႈပ္ရသည္။ အေပၚတိုးျမင့္ၿပီးေျမႇာက္၍ေအာက္သို႔မခ်ရပါ။ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ခ်ိန္၌ တစ္ေယာက္မ်က္ႏွာကို တစ္ေယာက္ စူးစိုက္ၾကည့္ရမည္။ ဥေရာပတိုက္သူမ်ားက လက္ထုတ္၍ ေမွာက္ေပးပါက ခါးကိုအနည္းငယ္ကိုင္းၿပီး လက္ဖမိုးကို ဖြဖြေလးနမ္းေပးရပါသည္။ ႏႈတ္ဆက္ရင္းႏွင့္ ဟယ္လို၊ ဂြတ္ဒ္ေမာနင္း၊ အီးဗနင္း၊ ေဟာင္းအာယူ၊ သင့္ခ္ယူ စသည္ျဖင့္ ေျပာဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

စားပြဲတြင္ ဝိုင္းဖြဲ႕ထိုင္လွ်င္/ စကားေျပာဆိုလွ်င္ (ထမင္းစားခ်ိန္မွအပ) လက္မ်ားကုိ စားပြဲေပၚတင္ျခင္း၊ တံေတာင္ဆစ္ေထာက္ျခင္း၊ တံေတာင္ေထာက္လ်က္ ေမးေစ့ေထာက္ျခင္း၊ တံေတာင္ေထာက္၍ ဦးေခါင္းကိုေနာက္ မီွျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္ရပါ။ ခါးကို မတ္မတ္ထား၍ လက္ကိုေပါင္ေပၚတင္ထားရပါမည္။ လက္ႏွစ္ဖက္ကို ဦးေခါင္းေနာက္ခ်ိတ္ဆက္ထားျခင္း၊ ေခါင္းေပၚတင္ထားျခင္း၊ အေပၚ အက်ႌအိတ္ထဲ လက္ထည့္ထားျခင္း၊ ေျခေထာက္ျဖင့္ စည္းဝါးလိုက္ေနျခင္း၊ ခါးေထာက္ ထားျခင္း၊ လက္ျဖင့္ေမးေစ့ကို ပြတ္ေနျခင္း၊ ဆံပင္မ်ားကို သိမ္းေနျခင္း၊ နားဖာကေလာ္ေနျခင္း၊ ႏွာေခါင္းေပါက္ႏႈိက္ေနျခင္း၊ ဇက္ေၾကာမ်ားကိုလွည့္ေနျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း၊ ေလခ်ဥ္တက္ျခင္း၊ လက္ဆစ္မ်ားကိုခ်ိဳးေနျခင္း၊ မ်က္စိမ်ားမွမ်က္ေခ်းႏႈိက္ ေနျခင္းတို႔ကို မျပဳလုပ္ရပါ။ မိမိႏွင့္မိတ္မဆက္ေပးေသးဘဲနဲ႔ လံုးဝမသိသူအား စကားစတင္မေျပာရပါ။

လူပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးအား ဦး၊ ေဒၚ၊ မ၊ မစၥတာ၊ Mrs (အိမ္ေထာင္ရွိသူအမ်ိဳးသမီး)၊ ၾေိော(အိမ္ေထာင္ရွိအဆင့္ျမင့္ အမ်ိဳးသမီးႀကီး)၊ Miss (အိမ္ေထာင္မရွိသူအမ်ိဳးသမီး) မင္းမိဖုရားျဖစ္လွ်င္ Your Majesty, he/his Majesty၊ သံအမတ္ႀကီး/မဟာမင္းႀကီး ျဖစ္လွ်င္ Your Excellency /he /his Excellency၊ မင္းေဆြမင္းမ်ိဳးျဖစ္လွ်င္ Your Royal highness/ he/his Royal highness၊ ဝန္ႀကီးျဖစ္လွ်င္ The right honourable + Name၊ ပါေမာကၡ၊ ေဒါက္တာ၊ ဗိုလ္ႀကီး၊ ဗိုလ္မွဴးစသူမ်ား ကို ဂုဏ္ပုဒ္ေရွ႕က တပ္၍ေခၚရပါမည္။ (သံအမတ္ႀကီး၊ မဟာမင္းႀကီး၊ ဝန္ႀကီးကေတာ္တို႔ အား her excellency ဟုမသံုးဘဲ Madam ဟုသာသံုးရမည္ျဖစ္ပါသည္။ နာမည္ကို အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၌ ႏွစ္လံုးမည့္ေလ့ရွိၾကသည္။ ပထမတစ္လံုးမွာ ကိုယ္ပိုင္အမည္ (Christian name or Calling name )ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးစာလံုးမွာ မိသားစုပိုင္အမည္(Family name)ျဖစ္သည္။ ဥပမာ- John Jones ဆိုသူအမ်ိဳးသား ႏွင့္ Mary Brown ဆိုသူအမ်ိဳးသမီးတို႔လက္ထပ္လိုက္ၾကလွ်င္ အမ်ိဳးသမီး၏ ေနာက္ဆံုး အမည္သည္ Brown မဟုတ္ေတာ့ဘဲ Jones ျဖစ္သြားသျဖင့္ သူမ၏နာမည္အျပည့္အစံု မွာ Mary Jones ျဖစ္သြားသည္။ ¤င္းတို႔ကေမြးလာေသာ သားသမီးအမည္မ်ားမွာ သားနာမည္ Jim Jones၊ သမီးနာမည္ Ann Jones ဟုမွည့္ေခၚလွ်င္ ပထမအမည္မ်ား John, Mary, Jim,Ann တို႔မွာ ကိုယ္ပိုင္နာမည္ Jones မွာ မိသားစုပိုင္အမည္ျဖစ္သည္။ စကားဝိုင္းတြင္ စကားေျပာရာ၌ အမ်ားနားလည္ေသာစကားကိုသာေျပာရမည္။ မိမိ ႏွင့္တိုင္းရင္းသားစကားတူသူပါလာလွ်င္ အမ်ားစုနားမလည္ေသာ တိုင္းရင္းသား စကား ကိုမေျပာဆိုဘဲ အားလံုးနားလည္ေသာ စကားျဖင့္သာေျပာဆိုရမည္။ လူတစ္ေယာက္ ကိုေနာက္မွ ေက်ာ္၍ေသာ္လည္းေကာင္း စကားမေျပာရပါ။ အမ်ားၾကားသာေအာင္ သာမန္ေလသံျဖင့္သာေျပာဆိုရပါမည္။

စကားဝိုင္းတြင္(တာဝန္အရေျပာသည္မွလြဲ၍)ဝိဝါဒကြဲေစမည့္ ဘာသာေရး၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရးယံုၾကည္မႈတို႔ကို မေဆြးေႏြးရပါ။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က အေၾကာင္းအရာတစ္ခု ေျပာလွ်င္ မိမိက လက္မခံႏိုင္ေသာ္လည္း No ဟုမေျပာရပါ။ (Diplomats never say No)႐ံုးလုပ္ငန္းအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ တာဝန္အရေသာ္လည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရး အရေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိလက္မခံႏိုင္ေသာ စကားေျပာလာေသာ္ No ဟုမေျပာပဲ Yes ဟုေျပာကာ မိမိကေတာ့ အဲသည္လိုလက္မခံဘဲသည္လိုထင္ျမင္ပါသည္ဟု ေျပာရမည္ျဖစ္သည္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က စကားေျပာေနလွ်င္ ဆံုးေအာင္နားေထာင္ ရပါမည္။ ျဖတ္၍မေျပာရပါ။ မိမိႏွင့္မရင္းႏွီးေသးေသာ အမ်ိဳးသမီးအား သားသမီးဘယ္ႏွေယာက္ရွိၿပီလဲဟု အသက္ဘယ္ေလာက္ရွိၿပီလဲဟု မေမးရပါ။ မိမိႏွင့္ အလြန္မရင္းႏွီးေသးသူ မည္သူတစ္ ဦးတစ္ေယာက္ကိုမွ လခဘယ္ေလာက္ရလဲ၊ ဝင္ေငြဘယ္ေလာက္ရွိလဲဟု မေမးရပါ။ ¤င္းဝတ္ဆင္လာေသာ အက်ႌ၊ နာရီ၊ လက္ကိုင္အိတ္၊ ဖိနပ္စသည့္အသံုးအေဆာင္မ်ား ဘယ္ေလာက္ေပးရလဲ ဟု မေမးရပါ။ ကိုင္၍လည္းမၾကည့္ရပါ။ ေတာင္ၾကည့္ ေျမာက္ၾကည့္လုပ္မေနရပါ။ ေက်ာက္႐ုပ္လိုလည္း ႐ုပ္ေသႏွင့္မေန ရပါ။ ေအ႐ိုးဗစ္ကစားသလုိလည္း လႈပ္ရွား၍ မေနရပါ။ ႏႈတ္ခမ္းကို အၿမဲတမ္းၿပံဳးထား ရပါမယ္။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အား စကားေျပာလွ်င္ ေဘးၾကည့္အေပၚၾကည့္မေျပာရပါ။ ¤င္း ၏မ်က္ႏွာအားတည့္တည့္ၾကည့္၍ေျပာရပါမည္။

(လူအမ်ားအားစကားေျပာဆိုျခင္းမွ တစ္ပါး) ေဆြးေႏြးပြဲ၊ အစည္းအေဝးပြဲမ်ားတက္လွ်င္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္က စကားေျပာေနလွ်င္ ¤င္းမ်က္ႏွာကိုၾကည့္၍ စူးစုိက္နား ေထာင္ပါ။ ေခါင္းညိတ္၊ ေခါင္းခါမလုပ္ရပါ။ မွတ္သားစရာပါလွ်င္ Notes ေရး၍မွတ္သား ပါ။ အၿမဲတမ္းစာပဲေရးမေနပါႏွင့္။ အစည္းအေဝး၌ မိမိအနီးမွာ လူအားစကားေျပာဆိုလိုလွ်င္ စကားျဖင့္ မေျပာရပါ။ စာရြက္ငယ္တြင္ ေရး၍ျပသရမည္။ မိမိေျပာလိုသူႏွင့္ေဝးေနပါက စာရြက္အားေခါက္၍ မည္သူအားေပးေပးပါဟု ေခါင္းစဥ္တပ္၍ လက္ဆင့္ကမ္းေပးပါ။ အစည္းအေဝး၌ တစ္ဦး တစ္ေယာက္စကားေျပာေနလွ်င္ စကားေျပာဆိုျခင္းလံုးဝလံုးဝမျပဳလုပ္ရပါ။ အစည္းအေဝး ျပဳလုပ္ေနစဥ္ ¤င္းအစည္းအေဝးႏွင့္ မသက္ဆိုင္သည့္ စာရြက္စာတမ္း၊ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္းတို႔အား ဖတ္ေနျခင္းလံုးဝမျပဳလုပ္ရပါ။ အစည္းအေဝး၌ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၌ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးၾ

တယ္လီဖုန္းျဖင့္စကားေျပာဆိုလွ်င္ ဖုန္းေခၚ၍တစ္ဖက္မွကိုင္လွ်င္ မိမိသည္မည္သူမည္ဝါျဖစ္ေၾကာင္း ဦးစြာေျပာရပါ မည္။ မည္သူႏွင့္စကားေျပာလိုေၾကာင္း ေျပာရပါမည္။ မိမိက စကားေျပာမည့္သူသည္ စကားေျပာ၍အဆင္ေျပ မေျပေမးရပါမည္။ စကားေျပာရန္အဆင္သင့္မျဖစ္ပါက မည္သည့္အခ်ိန္ျပန္ေခၚရမည္ကို ေမးရပါမည္။ ဖုန္းမေျပာခင္ကပင္ စာရြက္တစ္ရြက္ျဖင့္ မိမိေျပာလိုသည့္အခ်က္မ်ား ကို ေရးမွတ္၍ေျပာရမည္။ ဖုန္းကိုအၾကာႀကီးမေျပာရပါ။ လိုတိုရွင္းေျပာရပါမည္။ မိမိထက္ရာထူးႀကီးသူဂုဏ္ႀကီးသူႏွင့္ စကားေျပာပါက တစ္ဖက္က ဖုန္းခ်ၿပီးမွ မိမိဘက္ က ခ်ရပါမည္။ မိမိဘက္ကဖုန္းခ်ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္လည္း မိမိဘက္က ဖုန္းခ်ေတာ့မည္ဟုေျပာရပါမည္။ Thank You သည္ဖုန္းခ်ေတာ့မည္ဟု ေျပာျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အိမ္ဖုန္းမ်ားသို႔ ဖုန္းဆက္လွ်င္လည္း နံနက္(၈)နာရီမွ (၉)နာရီထက္ေစာ၍လည္း ေကာင္း၊ ေန႔လယ္(၁၁)နာရီမွ (၁၂)နာရီအတြင္းတြင္လည္းေကာင္း၊ ည(၉)နာရီခြဲေနာက္ ပိုင္းတြင္ လည္းေကာင္း အလုပ္ကိစၥမွ လြဲ၍ဖုန္းမဆက္ရပါ။ (မွတ္ခ်က္။ ။ က်န္းမာေရး လုပ္ခ်ိန္၊ ဘာသာေရးလုပ္ခ်ိန္၊ ေန႔လယ္ညေနထမင္းစားခ်ိန္၊ ညပိုင္းအိပ္ခ်ိန္မ်ားကို ေရွာင္ရပါမည္)႐ံုးဖုန္းမ်ားသုိ႔ ဖုန္းဆက္ပါက ႐ံုးခ်ိန္အတြင္းဆက္ႏိုင္ပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာ၏႐ံုးခ်ိန္၊ ႐ံုးပိတ္ရက္မ်ားကို သတိထားရပါမည္။ ဖုန္းျဖင့္ဆက္သြယ္၍သတင္း (ၾန််ေါန) ေပးလွ်င္ ဘယ္သူ၊ ဘယ္ေနရာမွာ၊ ဘယ္ရက္၊ ဘာအေၾကာင္းအရာ၊ ဘယ္သူထံသို႔စသည္တို႔ကို ေရးသား၍ သက္ဆုိင္ရာသို႔ ပို႔ေပးရပါမည္။

လူႀကီး႐ံုးခန္းသို႔ ဝင္လွ်င္ မိမိထက္ရာထူးႀကီးသူ၊ ဂုဏ္ႀကီးသူ၏႐ံုးခန္းသို႔ ¤င္းမွေခၚ၍ျဖစ္ေစ၊ မိမိမွေတြ႕ရန္ အေၾကာင္းေပၚလာ၍ျဖစ္ေစသြားေရာက္ေတြ႔မည္ဆိုလွ်င္အေပၚဖံုးအက်ႌ(တိုက္ပံု)၊ အေနာက္ တိုင္းဝတ္စံုဃသေအယ ွကငအ ၊ ယူနီေဖာင္းဝတ္ဝန္ထမ္းဆိုလွ်င္ ယူနီေဖာင္းအျပည့္အစံုဝတ္ဆင္ သြားရပါမည္။ မိမိက ေရာက္ရွိေၾကာင္းေတြ႕လိုေၾကာင္းကို ¤င္း၏အတြင္း ေရးမွဴးထံ သတင္းပို႔ရပါမည္။ အတြင္းေရးမွဴးမရွိသူျဖစ္ပါက ဖုန္းျဖင့္ဆက္သြယ္ေရးသတင္းပို႔ရပါမည္။ လူႀကီးအခန္းဝင္မည္ဆိုပါက တံခါးကို ႏွစ္ခ်က္ေခါက္ရပါမည္။ အတြင္းမွဝင္ခဲ့ပါ ဆုိပါမွဝင္ရပါမည္။ မိမိက အရပ္သားဆိုလွ်င္ ခါးၫြတ္အ႐ိုအေသျပဳရပါမည္။ ယူနီေဖာင္း ဝတ္ဆိုလွ်င္ အေလးျပဳရပါမည္။ ဦးထုပ္ကိုခြၽတ္၍ ဦးထုပ္ခ်ိတ္သည့္ေနရာ၌ ဦးထုပ္သြား ခ်ိတ္ရပါမည္။ လူႀကီးက ထုိင္ပါဆိုမွ ထုိင္ရပါမည္။ လူႀကီးအခန္းတြင္း၌ hand phone, pager မ်ားကို ပိတ္ထားရပါမည္။ လူႀကီးသိလုိသည့္ Affair ႏွင့္ပတ္သက္၍ ယခင္က ဘာျဖစ္ခဲ့သည္။ ယခုဘာျဖစ္ ေနသည္။ ေနာက္ဘာျဖစ္သင့္သည္၊ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္သူေတြ၊ အျခားမည္သူေတြ၊ ဘယ္ႏွေယာက္၊ ဘာလုပ္သည္၊ ဘာျဖစ္ေသးသည္၊ ယခင္ကဘာျဖစ္ခဲ့သည္၊ ယခုဘာျဖစ္ ေနသည္၊ ဘာျဖစ္ႏိုင္သည္တို႔ကို လုိတိုရွင္းတင္ျပရမည္။ လူႀကီးႏွင့္ေတြ႕ေနစဥ္ မိမိလက္ ပတ္နာရီအား လည္းေကာင္း၊ အခန္းတြင္းရွိ စာရြက္စာတမ္းမ်ားအားလည္းေကာင္း စပ္စုသည့္သေဘာျဖင့္မၾကည့္ရပါ။ လူႀကီးမွျပန္ခြင့္ျပဳလွ်င္ အခန္းတြင္းသို႔ ဝင္လာသည့္အတိုင္း အ႐ိုအေသ၊ အေလးျပဳၿပီးမွ ထြက္ရပါမည္။

အမ်ိဳးစားအသံုးအေဆာင္မ်ားႏွင့္ ျပဳမူေနထုိင္မႈမ်ား အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ အေရာင္အေသြးေတာက္ေျပာင္လြန္းသည့္ ကေလးဆန္လြန္း သည့္ အက်ႌဒီဇိုင္းမ်ားကို (အပန္းေျဖခရီးထြက္သည္မွအပ)လံုးဝမဝတ္ဆင္ရပါ။ အမ်ိဳး သားမ်ားသည္ ေဘာင္းဘီရွည္အနက္၊ နက္ျပာ၊ အနက္စင္း၊ ရွပ္အက်ႌလက္ရွည္၊ လက္တို၊ အတြင္းတြင္စြပ္က်ယ္၊ အတြင္းခံေဘာင္းဘီ၊ သားေရရွဴးဖိနပ္၊ ေျခအိတ္အနက္ လုိအပ္ပါ က နက္ခ္တိုင္၊ အေပၚမွ လ်ာကင္သို႔မဟုတ္ ကုတ္ဝတ္ဆင္ရပါမည္။ ျမန္မာဝတ္စံုဆိုလွ်င္ ပုဆိုး၊ စြပ္က်ယ္၊ ရွပ္လက္တို၊ ရွပ္လက္ရွည္၊ ညႇပ္ဖိနပ္၊ လိုအပ္ပါက တုိက္ပံု၊ ဂ်ာကင္ ဝတ္ဆင္ရပါသည္။ လိုအပ္ပါက ေခါင္းေပါင္းေပါင္းရပါသည္။ ဖိနပ္က ေတာက္ေျပာင္ ေနရပါမည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ လက္ကိုင္ပဝါအျဖဴကိုသာ သံုးသင့္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ အဝတ္အစားမ်ားမွာ သန္႔ရွင္းသပ္ရပ္ေနပါမည္။ ဆံပင္ကုိသပ္ ရပ္စြာၿဖီးလိမ္းထားရပါမည္။ ဆံပင္မ်ားစုတ္ဖြာေနျခင္း၊ ႏႈတ္ခမ္းေမြး။ မုတ္ဆိတ္ေမြး၊ ပါးၿမိဳင္းေမြး၊မ်ား မရိတ္တစ္ရက္၊ ရိတ္တစ္ရက္မတိုမရွည္ျဖစ္ေနျခင္းမ်ိဳးမျဖစ္ရပါ။ ဦးထုပ္၊ ေခါင္းေပါင္းထားသည့္အခါ နဖူးေပၚကို ဆံပင္မ်ားထြက္ေနျခင္းမျဖစ္ေစရပါ။ လက္သည္း ေျခသည္းရွည္ေနျခင္း၊ ေခ်း(ဂ်ီး)မ်ားကပ္ေနျခင္းမျဖစ္ရပါ။ ကိုယ္နံ႔၊ ခ်ိဳင္းေခြၽးနံ႔မနံေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ရပါမည္။ (႐ံုးတက္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေရေမႊးခ်ိဳင္းေခြၽးနံ႔ ေပ်ာက္ေဆးမ်ားေဆာင္ ထားရပါမည္။ ေလခ်ဥ္တက္ျခင္း၊ သမ္းေဝျခင္း၊ က်ယ္ေလာင္စြာရယ္ေမာျခင္း၊ အစာစားရင္း အရည္ေသာက္ရင္း စကားေျပာျခင္း၊ ငိုက္ျမည္းမိျခင္း၊ ေငးေမာျခင္း၊ ဖိနပ္ကိုရွပ္တိုက္ စီးျခင္း၊ ေျခကားရားလက္ကားရားျဖင့္ထုိင္ျခင္း၊ လူအမ်ားေရွ႕တြင္သြားၾကားထုိးျခင္း၊ ႏွာေခါင္းႏႈိက္ျခင္း၊ ႏွပ္ညႇစ္ျခင္း၊ မ်က္ေခ်းႏႈိက္ျခင္း၊ ဇက္ေၾကာခါျခင္း၊ လက္ဆစ္မ်ား ကိုခ်ိဳးျခင္း၊ လက္ခါျခင္း၊ လက္ကိုအပ်င္းေျပညႇစ္ျခင္းတို႔ကို လူအမ်ားေရွ႕တြင္ မျပဳလုပ္ရပါ။ ျပဳလုပ္လိုပါက အမ်ားကြယ္ရာသို႔သြား၍လည္းေကာင္း၊ သန္႔စင္ခန္းသို႔သြား၍လည္း ေကာင္းျပဳ လုပ္ရပါမည္။ အခမ္းအနားတြင္ ေလလည္လိုလွ်င္ မိမိအနီးမွလူအား လည္း ေကာင္း၊ အိမ္ရွင္အားလည္းေကာင္း အျပင္ခဏထြက္ရန္ခြင့္ေတာင္းၿပီး အျပင္၌ေလလည္ ကာအနံ႔အသက္ကင္းစင္မွ ျပန္လာရပါမည္။ အမ်ားေရွ႕တြင္ တစ္ေယာက္တည္း တီး တိုးစကားေျပာေနျခင္း ဘုရားစာရြတ္ေနျခင္း၊ ဂါထာရြတ္ေနျခင္း၊ သီခ်င္း ဆိုညည္း ေနျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ရပါ။ ပါးစပ္ကိုေဟာင္းေလာင္းမထားရပါ။ တင္းတင္း ေစ့ထားရပါမည္။ ပါးစပ္ေဟာင္းေလာင္းထားျခင္းသည္ ဦးေႏွာက္တြင္ ဘာမွမရွိသူဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။ အၿမဲသတိရွိေနရပါမည္။

အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ မိတ္ကပ္လိမ္းျခင္း၊ သနပ္ခါးလိမ္းျခင္း တို႔ကို မျပဳလုပ္ရပါ။ အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားသံုး အနံ႔မစူးရွသည့္ ေရေမႊးကိုသာ သံုးသင့္ပါသည္။ လက္ပတ္နာရီကို ဘယ္ဘက္လက္တြင္ ဝတ္ဆင္ရပါမည္။ ရင္ထုိး၊ တံဆိပ္တို႔ကို ဘယ္ဘက္ ရင္ဘတ္ သို႔မဟုတ္ ကုတ္အက်ႌ ဘယ္ဘက္ေရွ႕ေကာ္လံတြင္ တပ္ဆင္ရပါမည္။ ဂ်ာကင္၊ ကုတ္အက်ႌ၊ ေဘာင္းဘီအိတ္ထဲသို႔ လက္ကို ထည့္မထားရပါ။ လက္ကို ျဖန္႔မထားရပါ။ လက္ကိုဖြဖြေလး ဆုပ္ထားရပါမည္။ အက်ႌထိပ္ဆံုး ၾကယ္သီးတစ္လံုးမွ လြဲ၍ က်န္ၾကယ္သီးမ်ား အားလံုးကို တပ္ဆင္ရပါမည္။ ရွပ္အက်ႌေကာ္လံမ်ား ေခါက္ေနျခင္း အတြင္းသို႔ဝင္ေနျခင္းမ်ား မျဖစ္ေစရပါ။ အက်ႌမ်ား၊ ေဘာင္းဘီမ်ား အျပင္သို႔ ထြက္မေနေစရပါ။ ေဘာင္းဘီေျခဖ်ားမ်ား ေျခအိတ္ထဲ ဖိနပ္ထဲဝင္ေနျခင္း မျဖစ္ေစရပါ။ ႀကီးပြားတိုးတက္လိုသူတိုင္းသည္ ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းေရးသားၾကသည္။ ေန႔စဥ္သို႔မဟုတ္ ဝင္ေငြ၊ ထြက္ေငြ လက္က်န္ေငြစာရင္းမွတ္သားသည္။ ေဆာင္ရြက္ရန္ အလုပ္လက္က်န္ (Try to do)ကိုေရးသားသည္။

အဆင့္ျမင့္အမ်ိဳးသားသည္ အဆင့္ျမင့္အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား အၿမဲတမ္း ဦးစားေပးေလသည္။ သူတစ္ပါးအိမ္သုိ႔ သြားလည္မည္ဆိုလွ်င္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ထံုးစံအားျဖင့္ သူတစ္ပါးအိမ္သုိ႔ မဖိတ္ေခၚဘဲ သြားေရာက္လည္ ပတ္ျခင္း မျပဳလုပ္ၾကပါ။ ဖိတ္ေခၚမွသာသြားေရာက္လည္ပတ္ၾကပါသည္။ မိမိက အေၾကာင္းတစ္စံုတရာရွိလွ်င္ အိမ္လည္ရန္လိုအပ္ပါက မိမိက မိမိလာလည္ ပါမည့္အေၾကာင္းကို ႀကိဳတင္ဖုန္းဆက္၍ လည္းေကာင္း၊ စာျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏာေငူျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေမတၲာရပ္ခံၿပီးမွ ¤င္း က ဘယ္ေန႔ ဘယ္အခ်ိန္လာပါဟုေျပာမွ သြားရ ပါမည္။ သြားလွ်င္လည္း ခ်ိန္းထားသည့္ အခ်ိန္ထက္ေစာေအာင္သြား၍ အခ်ိန္က်ပါမွ အိမ္တြင္းသို႔ဝင္ရပါမည္။ ထိုသို႔သြားပါက ပန္းစည္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ မုန္႔တစ္ခုခုေသာ္လည္းေကာင္း၊ အိမ္ရွင္ႀကိဳက္ႏွစ္သက္မည့္ လက္ေဆာင္တစ္ခုခု(အဖိုးတန္စရာမလို)တို႔ ယူသြားေပးရပါမည္။ မိမိလည္သည့္အိမ္တြင္ အိမ္ရွင္ၿငီးေငြ႕ေအာင္မေနရပါ။ အိမ္ရွင္က မျပန္လိုေစေသးေၾကာင္း ေျပာလွ်င္ေနႏိုင္ပါ သည္။ အျပန္တြင္ မိမိကို ယခုလို အိမ္လာလည္ခြင့္ေပးသည့္အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါ ေၾကာင္း ေျပာၿပီးမွျပန္ရပါမည္။



Credit: ေစာသူရိန္ထြန္း
Read More »

ရင္ဘတ္ေအာင့္႕ျခင္းအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ အေရးၾကီးေသာေရာဂါလကၡၡၡဏာတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
· သင္၏ ေရာဂါရာဇ၀င္သည္ သင္ျဖစ္ေသာေရာဂါကို အေျဖရွာရန္အတြက္အလြန္အေရးပါသည္။
· ေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပၚမူတည္ျပီး ရင္ဘတ္ေအာင္႕မွုပံုစံ ကြဲျပားၾကပါသည္။
· ထို႕ေၾကာင္႕ေရာဂါကို ေသခ်ာစြာသိႏိုင္ရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင္႕တုိင္ပင္ရန္ အေရးၾကီးသည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ား .....
စူး၍ (ေနရာေသခ်ာစြာေျပာႏိုင္သည္) ေအာင္႕ျခင္း
တစ္ေနရာရာတြင္ စူး၍ အသက္ျပင္းျပင္းရွဴလိုက္လွ်င္ ပိုေအာင္႕သည္။ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ လွုပ္ရွားျခင္းတို႕ျဖင္႕ ပိုေအာင္႕သည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ား .....
· အဆုတ္တြင္ေလမ်ား ပိတ္မိေသာေရာဂါ (Pneumothorax)
· အဆုတ္ေရာင္ျခင္း(Pneumonia)
· အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း (Pulmonary embolism)
· ႏွလံုးအေျမွးပါးေရာင္ျခင္း (Pericarditis)
· Bornholm disease (Coxakie B ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ – ကူးစက္ျခင္းေၾကာင္႕ျဖစ္ေသာ အသက္ရွဴၾကြက္သားေရာဂါ)

ရင္ဘတ္အလယ္တြင္( ၾကပ္၍ ၊ ဖိထားသလို ၊ ညွစ္ထားသလို) ေအာင္႕ျခင္း
· ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ (Angina)
· ႏွလံုးၾကြက္သားပ်က္စီးေရာဂါ (Myocardial Infarction, MI)
· ေသြးလႊတ္ေၾကာမၾကီးကႊဲျပတ္ေရာဂါ (Dissecting aortic aneurysm) ဆြဲျဖဲထားသလိုနာသည္။
· အစာေရမ်ိဳေရာင္ျခင္း (ပူ၍နာသည္) (esophagitis)
· အစာေရမ်ိဳၾကြက္သားက်ံဳ႕ျခင္း (Esophageal spasm)
· အစာေရမ်ိဳစုတ္ျပဲျခင္း (Esophageal tear)

ရင္ဘတ္ေပၚတြင္နာျခင္း
· နံရိုးက်ိဳးျခင္း
· ေရယုန္ၾကီး (herpes zoster) အေရျပားအနာဦးစြာ ေပါက္မည္။
· ရင္ဘတ္အရိုးႏု ေရာင္ျခင္း (Tietze’s syndrome)
· အာရံုေၾကာပိမိျခင္း

ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ လကၡၡၡဏာမ်ား
စိတ္စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း၊ ေက်ာရိုးမၾကီး ပ်က္စီး၍ အာရံုေၾကာပိမိျခင္း သို႕မဟုတ္ ၀မ္းဗိုက္တြင္းျပႆနာ တစ္ခုခုေၾကာင္႕ (ဥပမာ – သရက္ရြက္ေရာင္ျခင္း (pancreatitis), အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း အနာ (peptic ulcer), သည္းေျချပြန္ေရာင္ ေရာဂါ (biliary tree disease) တို႕ေၾကာင္႕ျဖစ္တတ္ပါသည္။
ထို႕အျပင္ အထက္ကေဖာ္ျပခဲ႕ေသာ ေရာဂါမ်ားသည္လည္း ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ လကၡၡၡဏာမ်ားအေနျဖင္႕ ျဖစ္လာတတ္ပါသည္။

ဥပမာ အႏၱရာယ္ရွိေသာ ႏွလံုးၾကြက္သားပ်က္စီးေရာဂါ (MI) သည္ဗိုက္ေအာင္႕ျခင္း ေမးရိုးတြင္နာျခင္း အေနျဖင္႕လည္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ထို႕ေၾကာင္႕ သင္႕တြင္ လကၡၡၡဏာတစ္ခုခု ျဖစ္ေပၚလာလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင္႕ ျပသတိုင္ပင္ျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါသည္။

ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္း၏ ေရာဂါရာဇ၀င္ေပၚမူတည္ျခင္း
အဓိကကေတာ႕ သင္႕ရဲ႕ ရာဇ၀င္ေပၚမူတည္ျပီး သင္႕ရဲ႕ေရာဂါကို ခန္႕မွန္းႏိုင္ပါလိမ္႕မယ္။ သင္႕ရဲ႕ ယခင္ကျဖစ္ခဲ႕တဲ႕ ေရာဂါႏွင္႕ လူေနမွုပံုစံ (ဥပမာ – ေသြးတိုး၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးမွု) နဲ႕ သင္႕ရဲ႕ယခင္ဆရာ၀န္နဲ႕ ျပသခဲ႕ဖူးတဲ႕ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ဆရာ၀န္က ေမးပါလိမ္႕မယ္။ ဒါ႕အျပင္ လူမွုေရးအျဖစ္အပ်က္မ်ား (အလုပ္အကိုင္၊ ေဆး၀ါးမ်ားသံုးစြဲေနရျခင္းနဲ႕ စိတ္ခံစားမွု အေျခအေနမ်ား – ဥပမာ- စိုးရိမ္ေသာကစိတ္မ်ား၊ စိတ္ဖိစီးမွုမ်ား) ကိုလည္းေမးျမန္းပါလိမ္႕မယ္။ ဒါေတြေမးျပီးေတာ႕မွ အဲ႕ဒီအေပၚ မူတည္ျပီး ေရာဂါအရင္းအျမစ္ကို ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္မွာပါ။ ဒါေၾကာင္႕ ဆရာ၀န္ရဲ႕ တခ်ိဳ႕ေမးခြန္းေတြကို မဆိုင္တာေတြ ေမးေနတယ္လို႕ မထင္ေစခ်င္ပါ။

သင္႕မွာ ဘယ္လိုရင္ဘတ္ေအာင္႕မွုမ်ိဳးရွိလဲ
စတင္ေအာင္႕႔ပံုႏွင္႕ ေအာင္႕မွုပံုစံ
အေရးၾကီးေသာ ႏွလံုးေရာဂါမ်ားသည္ မိနစ္အနည္းငယ္အတြင္း တျဖည္းျဖည္းေအာင္႕လာသည္။ ကိုယ္လက္လွုပ္ရွားမွုျပဳျခင္း၊ စိတ္ခံစားမွု၊ ရာသီဥတုေအးျခင္းတို႕တြင္ ေအာင္႕လာတတ္သည္။
ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါတြင္ ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ အနားယူျခင္းႏွင္႕ sub-lingual nitroglycerin (NTG) ဟုေခၚေသာ လွ်ာေအာက္တြင္ငံုရသည္႕ ေဆးႏွင္႕သက္သာသြားတတ္ပါသည္။

မတည္ျငိမ္ေသာ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ (Unstable angina) တြင္မူ ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ အနားယူေနစဥ္တြင္လည္း ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည္။ ေအာင္႕လိုက္ေပ်ာက္လိုက္ျဖစ္ေနျပီး တခါတရံျပင္းထန္လိမ္႕မည္။
ႏွလံုးၾကြက္သား ပ်က္စီးေရာဂါ (MI) တြင္ရင္ဘတ္ေအာင္႕မွုသည္ ျပင္းထန္လိမ္႕မည္။ တခါတရံတြင္ ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ေခၽြးပ်ံျခင္းတို႕ႏွင္႕ တြဲ၍ ျဖစ္တတ္ျပီး အနဲဆံုးမိနစ္ သံုးဆယ္ခန္႕ၾကာတတ္ပါသည္။

အဆုတ္တြင္ေလပိတ္မိေသာေရာဂါ (pneumothorax) ႏွင္႕ အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း (pulmonary embolism) တြင္မူ နာၾကင္မွုသည္ ရုတ္တရက္ျဖစ္ေပၚလာသည္။
ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ အန္ျခင္းေနာက္တြင္မွ ျဖစ္ေပၚျခင္းႏွင္႕ အထူးသျဖင္႕တြင္ ေသြးအန္ျခင္းႏွင္႕အတူ ျဖစ္ပါက အစာေရမ်ိဳေရာဂါေၾကာင္႕ (esophageal disease) ျဖစ္တတ္ပါသည္။

သင္ရင္ဘတ္ေအာင္႕ျခင္းသည္ သင္ဘာလုပ္ေနစဥ္တြင္ ေအာင္႕သည္ဆိုျခင္းသည္ အေရးၾကီးသည္။ ထိုအခ်က္မွ သင္သည္ ဆရာ၀န္အား တန္ဖိုးရွိေသာ အခ်က္ကိုေျပာျပႏိုင္ပါလိမ္႕မည္။

ေအာင္႕ေသာေနရာႏွင္႕ ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားပံု
ႏွလံုးေရာဂါမ်ားသည္ ရင္ညြန္႕အလယ္ေအာက္တြင္ ေအာင္႕တတ္ပါသည္။ ႏွလံုးၾကြက္သားေရာဂါတြင္ နာက်င္
မွုသည္ ေမးရိုး၊ လည္ပင္း၊ လက္ေမာင္းတို႕ကုိ ပ်ံ႕ႏွံ႕သြားတတ္သည္။ ႏွလံုးေသြးလႊတ္ေၾကာမၾကီးလႊဲျပတ္ေရာဂါ (dissecting aortic aneurysm) တြင္ နာက်င္မွုသည္ လက္ျပင္ရိုးၾကားတြင္ ဆြဲျဖဲထားသလို နာတတ္သည္။

အဆုတ္ႏွင္႕သက္ဆိုင္ေသာေရာဂါတြင္ တဖက္တည္းတြင္ နာတတ္ျပီး သင္သည္ထိုေနရာကို အတိအက်ေထာက္ျပႏိုင္လိမ္႕မည္။
အစာေရမ်ိဳေရာဂါသည္လည္း ရင္ညြန္႕အလယ္ေအာက္တြင္ ေအာင္႕တတ္ျပီး ႏွလံုးေအာင္႕ျခင္းနွင္႕ ဆင္တူ ပါသည္။
ေက်ာရိုးပ်က္စီးေရာဂါႏွင္႕ ေရယုန္ၾကီးတို႕တြင္ နာက်င္မွုသည္ သက္ဆို္င္ရာ အာရံုေၾကာေထာက္ပံ႕ေသာ ေနရာတြင္ ျဖစ္လိမ္႕မည္။

နာက်င္မွုအေျခအေန
သင္၏ နာက်င္မွုအေျခအေနသည္ ေရာဂါအရင္းအျမစ္ရွာေဖြျခင္းအတြက္ အေရးၾကီးေသာသဲလြန္စလည္း ျဖစ္သည္။ (ဥပမာ – ကြဲျပတ္သလို၊ စူးစူးရွရွ ပူျပီးေအာင္႕ျခင္း၊ စူးျဖင္႕ထိုးထားသလို)

သင္႕တြင္တျခားဘာလကၡၡၡဏာေတြ ရွိေသးသလဲ
အေရးၾကီးတဲ႕ ပူးတြဲလကၡၡၡဏာေတြကေတာ႕
· ေမာျခင္း – အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း (pulmonary embolism)၊ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ(pneumonia)၊ အဆုတ္ ေလပိတ္မိေသာ ေရာဂါ(pneumothorax)၊ ႏွလံုးေရာဂါမွ အဆုတ္ေရမြန္းေရာဂါ(pulmonary edema)ျဖစ္ျခင္း၊ စိုးရိမ္ပူပန္စိတ္ မ်ားေၾကာင္႕ ျဖစ္ေသာအသက္ရွဴျမန္ျခင္း။

· ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
o အဆုတ္ေရာဂါေၾကာင္႕ျဖစ္ေသာ သလိပ္ကပ္ျခင္း၊
o အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းေၾကာင္႕ျဖစ္ေသာ ေခ်ာင္းဆိုးေသြးပါျခင္း
o အဆုတ္ေရမြန္းျခင္းေၾကာင္႕
· Rigors – အဆုတ္ေရာင္ျခင္း
· ေျခသလံုးေရာင္ျခင္း
o အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါသည္ ေသြးျပန္ေၾကာေသြးခဲေၾကာင္႕ ျဖစ္ျခင္း
o ႏွစ္ဖက္လံုးေရာင္ျခင္းသည္ ႏွလံုးေမာျခင္း(Heart failure) ေၾကာင္႕ျဖစ္ႏိုင္သည္။
· ရင္တုန္ျခင္း
o ႏွလံုးစည္းခ်က္မမွန္ျခင္းသည္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ ျဖစ္ေစသည္။
o ႏွလံုးၾကြက္သားေရာဂါေၾကာင္႕လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။
o အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း(PE) ၊ အဆုတ္ေရာင္ျခင္း(pneumonia) ေၾကာင္႕လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ေအးျခင္း၊ ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္းႏွင္႕ ေခၽြးေစးပ်ံျခင္းတို႕သည္ ႏွလံုးၾကြက္သား ပ်က္စီးေရာဂါ(MI) သို႕မဟုတ္ ျပင္းထန္ေသာအဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါေၾကာင္႕ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ေရာဂါျဖစ္ျခင္းကို အားေပးေစေသာအခ်က္မ်ား သင္႕တြင္ရွိလား
ႏွလံုးၾကြက္သားေရာဂါ – ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ မ်ိဳးရိုးတြင္ထိုေရာဂါ ရွိျခင္း၊ (cholesterol) မ်ားျခင္း၊ ေသြးတိုးေရာဂါ (hypertension)၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါ (Diabetes)၊ အမ်ိဳးသားျဖစ္ျခင္း၊ အသက္ငါးဆယ္ေက်ာ္ျခင္း။

အဆုတ္ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါတြင္ –
လတ္တေလာတြင္ခရီးသြားလာျခင္း၊ မလွုပ္ရွားႏိုင္ျခင္း၊ ခြဲစိတ္မွုခံထားရဖူးျခင္း၊ မ်ိဳးရိုးရာဇ၀င္ရွိျခင္း၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း။
အဆုတ္တြင္းေလပိတ္မိျခင္းတြင္ – လူငယ္ ပိန္ပိန္ပါးပါးအမ်ိဳးသားမ်ား ထိခိုက္မွုရွိျခင္း၊ အဆုတ္ေလအိတ္ငယ္မ်ား ေဖာင္းပြျခင္းေရာဂါ (emphysema) ရွိျခင္း၊ ပန္းနာရင္ၾကပ္ေရာဂါ၊ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ၊ မ်ိဳးရိုးလိုက္ျခင္းေၾကာင္႕ျဖစ္ေသာ အဆုတ္သလိပ္မ်ားေသာေရာဂါတမ်ိဳး (cystic fibrosis)

ေရာဂါရွာေဖြျခင္း
ရင္ဘတ္ေအာင္႕သူမ်ားသည္ ECG (Electrocardiogram)ဆြဲသင္႕ပါသည္။ ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း၊ ႏွလံုးအင္ဇိုင္းစစ္ေဆးျခင္းတို႕ကိုလည္း ျပဳလုပ္သင္႕ပါသည္။

ထိုအေျဖမ်ားေပၚမူတည္၍ တျခားစစ္ေဆးျခင္းနည္းစနစ္မ်ား ျပဳလုပ္သင္႕မသင္႕ကို သင္႕အားစမ္းသပ္စစ္ေဆးျပီး ဆရာ၀န္ကဆံုးျဖတ္ေပးလိမ္႕မည္ျဖစ္သည္။
Health
Credit: Mg Mandalay
Read More »

"ဘလန္းဒါးစ္"


ပညာအေပၚ အာဃာတ

ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီေခတ္ရဲ႕ဘလန္ဒါးေတြကိုေက်ာ္ၿပီး ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္ကို သြားလိုက္ပါဦးမယ္။
ကၽြန္ေတာ္တကယ္တာစူတာက လက္ရိွအုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားျဖစ္တဲ႔ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရရဲ႕ ဘလန္းဒါးေတြပါ။
သို႔ေသာ္သမိုင္းအစဥ္အလာနဲ႔တည္ေဆာက္ရတဲ႔ ကိစၥမို႔လို႔ ပါလီမန္ဖ်က္သိမ္းၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းနဲ႔စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အေပါင္းပါအုပ္စုက အာဏာသိမ္းလိုက္ၾကတာကို ခပ္ျမန္ျမန္လမ္းခင္းလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။
စစ္တပ္ကေန အာဏာသိမ္းတယ္ဆိုတာကိုလြန္ခဲ႔တဲ႔ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္ ကာလတစ္ေခတ္မွာ "ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို လႊဲေျပာင္းရယူတယ္"လို႔ သံုးစြဲမွသာ စိစစ္ေရးနဲ႔ လြတ္ပါတယ္။ ဟာသဥာဏ္ရိွသူေတြကေတာ႔ ကိုလိုနီေခတ္မွာ ခ်စ္တီးေတြအေၾကြးနဲ႔သိမ္းၾကတာကိုပဲ"လယ္သမားႀကီး၏ သမီးေလးကို ခ်စ္တီးကုလားႀကီးက
လႊဲေျပာင္းရယူသြားတယ္" လို႔ေရးၾကပါေသးတယ္။ အိမ္ေစာင္႔အစိုးရ ျဖစ္ေပၚလာတဲ႔ ကိစၥက တစ္မ်ိဳးပါ။
အမွန္ေတာ႔ ဒါလည္းႏိုင္ငံေတာ္အာဏာသိမ္းရန္ ႀကံရြယ္မႈနဲ႔ ဇာတ္လမ္းစခဲ႔တာပါ။ အာဏာသိမ္းရင္ တိုင္းျပည္မွာသိပ္အရုပ္ဆိုးလိမ္႔မယ္။၁၉၄၉ တုန္းကလို ရန္ကုန္အစိုးရလို႔ ကမာၻက ေခၚရေလာက္ေအာင္ ကြက္ကြက္ကေလး ေသးေသးေလးပဲ က်န္ေတာ႔တဲ႔အခ်ိန္မွာေတာင္အာဏာသိမ္းမႈ မျဖစ္ခဲ႔ဖူးဘူး။
ဒါေၾကာင္႔ အေျခခံဥပေဒကို ရိုေသေလးစားေသာအားျဖင္႔ လက္ရိွအစိုးရအဖြဲ႔ကေနသင္႔ေလ်ာ္သူေတြလက္ထဲ
တိုင္းျပည္ကို ခဏအပ္မယ္ ၊ အေျခခံဥပေဒမွာပါတဲ႔အတိုင္း ၆ လ ထိန္းသိမ္းၿပီးသန္႔ရွင္းမွ်တတဲ႔
ေရြးေကာက္ပြဲတစ္ခုလုပ္ေပးရမယ္။ အဲဒီစည္းကမ္းနဲ႔ ဦးႏုဟာ အိမ္ေစာင္႔အစိုးရလက္ထဲ တိုင္းျပည္ကို
ယာယီလႊဲခဲ႔တာပါ။ အဲဒါေတာင္ ၆ လ နဲ႔ မေက်နပ္လို႔ တိုးေတာင္းလိုက္တာတစ္ႏွစ္ခြဲေက်ာ္သြားပါတယ္။
ဘာေၾကာင္႔ ဒီလို အခ်ိန္ဆြဲခဲ႔ရတယ္ဆိုတာ စဥ္းစားၾကည္႕ရင္သိပါတယ္။ အဲဒီေရြးေကာက္ပြဲက
သန္႔ရွင္း-တည္ၿမဲ အားၿပိဳင္တဲ႔ပြဲ။ သန္႔ရွင္းႏိုင္သြားလို႔ျဖစ္လာခဲ႔တဲ႔ အက်ိဳးဆက္ေတြအေၾကာင္း
အရင္ေဆာင္းပါးမွာ ေရးျပခဲ႔ပါၿပီ။
စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတယ္ဆိုတာရွင္းရွင္းေျပာရရင္ မာရွယ္ေလာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တာပါပဲ။ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာ
သံုးရပ္စလံုးကိုဖ်က္သိမ္းၿပီး စစ္ဥပေဒနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တာပါ။ အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္နဲ႔ သူ႔အဖြဲ႔သားမ်ားဟာ
ေက်းရြာအဆင္႔အထိ စိတ္ထဲေကာင္းမယ္ထင္တာေတြ ျပဌာန္းၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္တာျဖစ္ပါတယ္။ လံုၿခံဳမႈနဲ႔
အုပ္ခ်ဳပ္မႈေကာ္မတီဆိုတဲ႔ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေစတယ္။ ထိပ္ဆံုးမွာေတာ႔ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေပါ႔။
ၿပီးရင္ ဗဟို (ဗလက) ၊ တိုင္း (တလက) ၊ (ျပည္နယ္ေတြမွာလည္း ရိွတယ္) ၊ ခရိုင္ (ခလက) နဲ႔ၿမိဳ႕နယ္
(နလက) ဆိုၿပီး ဖြဲ႔တယ္။ ခလကတို႔ နလကတို႔မွာ ဥကၠဌ လုပ္ရတဲ႔ စစ္ဗိုလ္ဟာ အေတာ္အာဏာရိွပါတယ္။
ခရိုင္/ၿမို႔နယ္ တစ္ခုလံုး ကိုယ္႔လက္ကိုယ္႔ေျခ လုပ္ရံုပဲ။ တကယ္ အဓိကက်တာ နလက ေတြပါ။
ၿမိဳ႕ေတြကို တာ၀န္ယူရတာကိုး အဲဒီအဆင္႔မွာ ဗိုလ္ သို႔မဟုတ္ ဗိုလ္ႀကီးေတြကို ထားေလ႔ရိွပါတယ္။
အဲဒီေခတ္က တကၠသိုလ္ဘြဲ႔ရေတြအလြန္ရွားပါတယ္။ ဘြဲ႔ရလူငယ္ေတြကလည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း ပညာေရးပိုင္းကို
၀င္ၾကတာပါပဲ။ဘြဲ႔ရၿပီးမွ စစ္ထဲ၀င္သြားသူေတြလည္း အနည္းအက်ဥ္းေတာ႔ ရိွပါတယ္။ အရာရိွအမ်ားစုက
ေတာ္လွန္ေရးႀကီးမွာတိုင္းျပည္ခ်စ္စိတ္နဲ႔ ေက်ာင္းခန္းကို စြန္႔ၿပီး (ေက်ာင္းေတြလည္းပိတ္ထားတာပါ)
၀င္လာၾကတဲ႔မ်ိဳးခ်စ္လူငယ္ေတြပါ။ ပညာတစ္ပိုင္းတစ္စနဲ႔ပါ။ ထိပ္ဆံုးရာထူးကို တစ္ခ်ိန္မွာေရာက္လာခဲ႔တဲ႔
ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးဆိုရင္ ၆ တန္းနဲ႔ေက်ာင္းထြက္ၿပီး မ်ိဳးခ်စ္တပ္မေတာ္ထဲ ၀င္ခဲ႔သူျဖစ္ပါတယ္။ငါတို႔အရာရိွေတြ
ခုနစ္တန္းေလာက္ေတာ႔ ေအာင္ၾကဖို႔ေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး ကာခ်ဳပ္က စီမံေပးလို႔အဂၤလိပ္စာရယ္ သခၤ်ာရယ္
ျမန္မာစာရယ္ပဲ ေျဖရမယ္႔ အထူးစာေမးပြဲ တီထြင္ၿပီး ခုနစ္တန္း ေအာင္လက္မွတ္ထုတ္ေပးခဲ႔တာပါ။
သူ႔ကိုယ္ေရးရာဇ၀င္မွာေတာ႔ "ရွစ္တန္း" လို႔ျဖည္႕ထားတာ ေတြ႕မယ္။ သို႔ေသာ္ သူဟာရိုးသားသူ ႀကိဳးစားသူျဖစ္လို႔
အဂၤလိပ္စာကို အတန္အသင္႔ ေျပာႏိုင္ဖတ္ႏိုင္တဲ႔အဆင္႔ေရာက္ခဲ႔ပါတယ္။တကယ္ေတာ႔ ေအာင္လက္မွတ္ဆိုတာထက္
ပင္ကို အရည္အခ်င္းက ပိုအေရးႀကီးတာပါ။ ပင္ကို အရည္အခ်င္းထက္ပိုၿပီးအေရးႀကီးတာက အျမင္ၾကည္လင္ဖို႔ပါ။
အေရးအႀကီးဆံုးကေတာ႔ ေစတနာပါ။
လအကေတြ ေခတ္မွာ ေဒသငယ္ေလးေတြကိုအုပ္ခ်ဳပ္ရတဲ႔ ဗိုလ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ ဆက္ဆံခဲ႔ရဖူးပါတယ္။
သူတို႔ဘယ္ေလာက္ပဲ တတ္တယ္၊ ဘယ္ေနရာေတြက်ေတာ႔ အထူးကၽြမ္းက်င္တယ္ဆိုတာ သူတို႔နားလည္ၾကပါတယ္။
ၿပီးေတာ႔ ဆယ္တန္းဆိုတာဘယ္လို တကၠသိုလ္ဆိုတာ ဘယ္လို ဆိုတာေတြလည္း သူတို႔ သိၾကပါတယ္။
သူတို႔လုပ္ရမွာက သူတို႔ကိုေပးအပ္ထားတဲ႔လုပ္ပိုင္ခြင္႔ေတြအတိုင္း သက္ဆိုင္ရာ ျပည္သူလူထုကို လံုၿခံဳၿငိမ္းခ်မ္းေအာင္
လုပ္ေပးရမယ္၊ အစိုးရယႏ ၱရားကို အရိွမပ်က္လည္ပတ္ႏိုင္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးရမယ္ဆိုတာ သူတို႔သိၾကပါတယ္။
အာဏာယစ္မူးသြားတဲ႔စုန္းျပဴးတခ်ိဳ႕လည္း ရိွခဲ႔တာပါပဲ။ ကိုယ္႔ကိုယ္ကို ဂ်ပန္ေခတ္က မာစတာေတြအလား
ထင္သြားၾကတာ။ဒါမ်ိဳးကလည္း ေဘာင္လြတ္ပါမ်ားလာရင္ လူႀကီးေတြက ျပန္ေခၚၿပီး ေရွ႕တန္း
လႊတ္လိုက္တာပါပဲ။လအကနဲ႔ ျပည္သူေတြအၾကား အဖုအထစ္ေတြ ကင္းေနေစဖို႔ ၊ မတတ္သာလို႔
အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တာ၀န္ယူေနရတာကိုျပည္သူကၾကည္ျဖဴဖို႔ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားခဲ႔တာေတြရိွပါတယ္။
၁၉၆၄ မွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြျပည္သူပိုင္သိမ္းပါတယ္။  အဲဒီမွာ တာ၀န္ခံ မိုးက်ေရႊကိုေတြေပၚလာပါေတာ႔တယ္။
ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ တည္ေဆာက္လာခဲ႔တဲ႔ ယံုၾကည္မႈေတြ ၿပိဳလဲစျပဳလာပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ ရင္းႏွီးသူေတြထဲမွာ ဘီအိုစီဆိုတဲ႔ ျမန္မာျပည္ရဲ႕အႀကီးဆံုး ေရနံကုမၸဏီႀကီးက အရာရိွႀကီးေတြ ပါပါတယ္။
သူတို႔ဆီကသိရတဲ႔ဇာတ္လမ္းႏွစ္ပုဒ္ဟာ အေတာ္စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းပါတယ္။
ေခ်ာက္ ၊ ေရနံေခ်ာင္းေရနံေျမဟာ ေရနံသိုက္ႀကီးႀကီးေတြ ရိွတဲ႔ ေနရပါ။ အဂၤလိပ္က (ဂ်ပန္အ၀င္မွာ)
ဆုတ္ခြာသြားေတာ႔အဲဒီေရနံေျမက ေရနံတြင္းေတြကို ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ႔ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးတဲ႔အခ်ိန္မွာ
ေရနံေျမျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကို ဘီအိုစီတို႔ အိုင္ဘီပီတို႔နဲ႔ ပူးတြဲၿပီး ျပန္လည္ထူေထာင္ခဲ႔ရပါတယ္။ ထြက္ႏႈန္းေတြလည္း ျပန္တက္လာခဲ႔ပါတယ္။ စာရင္းဇယား အေဟာင္းေတြကို ျပန္ၾကည္႕ရင္ ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။
၁၉၇၀ လို ကာလမ်ိဳးမွာေတာင္ ေရနံဆီဟာ လူတစ္ဦး တစ္ဂါလံက်နဲ႔ တစ္ႏွစ္ကို ဂါလံ ၃၅ သန္းေလာက္
ထုတ္လုပ္ႏိုင္ခဲ႔တာပါ။ ဓါတ္ဆီက ပိုမ်ားပါတယ္။
တြင္းသစ္ေတြလည္း တူးၾကပါတယ္။စက္သံုးဆီ လိုအပ္ခ်က္က တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ပိုမ်ားလာမွာကိုး။
တစ္ေန႔ေတာ႔ အင္ဂ်င္နီယာေတြဟာေရနံေၾကာတစ္ခုကို တူးမိပါတယ္။ ဖိအားေတြ ေသေသခ်ာခ်ာ
တြက္ခ်က္ၿပီးေတာ႔ လက္မ၀က္ (၁/၂)လို ပိုက္ေသးေသးနဲ႔ပဲ ထုတ္ယူဖို႔ စီမံၾကပါတယ္။ ရတဲ႔ ႏႈန္းကေတာ႔ နည္းမယ္။
တစ္ေန႔ကိုဂါလံ ၅၀၀၀ ေလာက္နဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၁၅ ႏွစ္ေလာက္ ထုတ္ယူႏိုင္မယ္ လို႔ တြက္ခ်က္ျပၾကတယ္။
အဲဒီမွာ တာ၀န္ခံ အုပ္ခ်ဳပ္သူပုဂၢိုလ္က လက္မ၀က္ပိုက္နဲ႔ မဟုတ္ဘဲ ပိုက္ႀကီးႀကီး (ေလးလက္မပိုက္)တဲ႔ ထုတ္ရင္
ရွစ္ဆ ပိုမထြက္ဘူးလား လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီေလာက္အထိက ေတာ္ပါေသးတယ္။ (တကယ္ေတာ႔လက္မ၀က္နဲ႔
ေလးလက္မပိုက္ဟာ အဲဒီထက္ ပိုကြာျခားပါတယ္) ဘာက ဆိုးသြားသလဲဆိုေတာ႔ ခင္ဗ်ားတို႔ပညာတတ္ အင္ဂ်င္နီယာႀကီးေတြျဖစ္ၿပီး ဒါေလးမွ မတြက္တတ္ဘူးလားလို႔ ေျပာတာပါ။ အင္ဂ်င္နီယာေတြကေတာ႔ အာဏာရိွေနသူကို ေၾကာက္လို႔ ရိုးရိုးသားသားျပန္ရွင္းျပၾကပါတယ္။ ေရနံဆိုတာ ေျမတြင္းတက္ထဲကေန
အေပၚကိုေရာက္ဖို႔ အတြင္းမွာရိွေနတဲ႔ ဓါတ္ေငြ႕အားနဲ႔ တြန္းထြက္ရတာ။ ပိုက္ႀကီးႀကီးသံုးရင္ဓါတ္ေငြ႕ေတြ အားကုန္လြယ္ၿပီး ေရနံကို မတြန္းႏိုင္ျဖစ္လိမ္႔မယ္။ ခဏနဲ႔ တြင္းကန္းသြားလိမ္႔မယ္လို႔ရွင္းျပၾကပါတယ္။
မရပါဘူး။ ခင္ဗ်ားတို႔ ေ- ာက္ ပညာတတ္ေတြ ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္ကို မရိွဘူး၊ တိုင္းျပည္အေပၚ ေစတနာမထားဘူး ဆိုတာေတြ ျဖစ္ကုန္ေရာ။ ၿပီးေတာ႔ သူလိုခ်င္တဲ႔ ပံုစံနဲ႔တူးခိုင္းေရာ။





ေရနံေတြ အားရပါးရ ဒလေဟာထြက္လာေတာ႔  "ေတြ႕လား" ဆိုတဲ႔ အေပါက္မ်ိဳးခ်ိဳးၿပီး"ေ- ာက္ ပညာတတ္ေတြ" လို႔ ထပ္ဆဲျပန္ေရာ။ အဲဒီတြင္းဟာ တစ္လေလာက္နဲ႔ ကန္းသြားပါတယ္။ဘာမွ လုပ္လို႔မရေတာ႔ပါဘူး။
ႏွေျမာစရာေကာင္းလွပါတယ္။  အဲဒီ တာ၀န္ရိွပုဂၢိဳလ္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ခဲ႔ဖူးတဲ႔လူေတြလို အရည္အေသြး
ေကာင္းတဲ႔လူ မဟုတ္ပါဘူး။ ပညာရွင္ကို အထင္ေသးတယ္ ၊ ပညာကို အထင္ေသးတယ္။ အဲဒီ အာဃာတ
စိတ္ကေလးပဲ သူ႔မွာဆိုးေနတာပါ။ ေရနံေတြ အမ်ားႀကီးထြက္လာရင္ငါဘယ္လို အႀကံအဖန္ေတြလုပ္လိုက္မယ္ဆိုတဲ႔ စိတ္ယုတ္မာမ်ိဳး မရိွပါဘူး။ေစတနာလည္း မဆိုးပါဘူး။ အျမင္ပဲ မၾကည္လင္တာ။


ေနာက္တစ္ခ်ီမွာ ေဆးပညာရွင္တစ္ဦးနဲ႔ၿငိၾကပါတယ္။ တင္းနစ္ကြင္းထဲမွာပါ။ သူက အမွန္လို႔အတင္းေျပာေနတာေတြကို
ဟိုလူက တင္းနစ္ကစားပြဲဥပေဒေတြေထာက္ျပၿပီး အမွန္ရွင္းျပတယ္။ အဲဒါကို သူ လက္မခံႏိုင္ဘူး။
"ခင္ဗ်ားတို႔ေ- ာက္ပညာရွင္ေတြ လူ၀ါးကို ၀တယ္" ဆိုတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေရာ။ ဟိုကလည္းဆတ္ဆတ္ထိမခံဆိုေတာ႔
ခင္ဗ်ား ဘယ္ေလာက္တတ္သလဲ ၊ ဘာလုပ္စားတတ္လဲ ၊ သတၱိရိွရင္ အလုပ္ထြက္ၿပီး အျပင္မွာ လုပ္စားၾကရေအာင္လို႔စိန္ေခၚပါတယ္။ ၿပီးေတာ႔ ညတြင္းခ်င္း ထြက္စာတင္သြားပါတယ္။ ၿပီးေတာ႔ ၾသစေၾတးလ်ကိုထြက္သြားၿပီးပါရဂူလုပ္စားေနလိုက္ပါတယ္။ အားလံုး ေမွ်ာ္လင္႔သလိုပါပဲ။ အဲဒီ "ပညာတတ္ မုန္းတီးေရး"ပုဂၢိဳလ္ကေတာ႔ ဘယ္အလုပ္ထြက္ရဲပါ႔မလဲ။


တိုင္းျပည္တစ္ျပည္မွာဒူးေနရာဒူး ၊ ေတာ္ေနရာေတာ္ ဆိုတဲ႔ သေဘာရိွပါတယ္။ ေခြးအလုပ္ကို ျမင္း၀င္လုပ္လို႔မရသလို
ျမင္းအလုပ္ကိုလည္း ေခြး၀င္လုပ္လို႔ မရပါဘူး။ ကိုယ္႔တာကိုယ္ မသိဘဲ ေနရာတကာ လူေတာ္လူတတ္၀င္လုပ္ခ်င္တဲ႔
လူေတြ စင္ေပၚေရာက္လာရင္ တိုင္းျပည္မွာ ဘလန္းဒါးေတြ တစ္ခုၿပီး တစ္ခုႀကံဳရမွာပါပဲ။



Credit:ျပည္သူ႔ေခတ္ ဂ်ာနယ္
အတြဲ ၃ ၊ အမွတ္ ၁၃၆
၇ မတ္ ၂၀၁၃




Read More »

ဆိုင္ရာက်င့္၀တ္မ်ား

သိမ္းထားမိေသာ စာတုိမ်ားထဲမွ က်င့္၀တ္မ်ားကို  ထုတ္၍ မွ်ေဝပါသည္။
အသစ္ေသာ ႏွစ္သစ္မွာ က်င့္ဝတ္ေကာင္းေသာ လူသားမ်ား ျဖစ္ျပီး ေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစ။ 



သားသမီးက်င့္၀တ္ ၅-ပါး

ေကၽြးေမြးမပ်က္၊ ေဆာင္ရြက္စီမံ၊ ေမြခံထိုက္ေစ၊ လွဴမွ်ေ၀၍၊ ေစာင့္ေလမ်ိဳးႏြယ္၊၀တ္ငါးသြယ္၊ က်င့္ဖြယ္ သားတို႔တာ။

(၁) မိဘတို႔ကို လုပ္ေကၽြးျခင္း၊
(၂) မိဘတို႔၏ အမႈကိစၥကို ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(၃) မိဘစကားကို နားေထာင္၍ မိဘတို႔အေမြကို ခံထိုက္ ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း၊
(မိဘစကား နားမေထာင္က အေမြမခံထိုက္ပါ)
(၄) မိဘတို႔ ကြယ္လြန္ေသာအခါ မိဘတို႔အတြက္ ရည္စူး၍ ကုသိုလ္ျပဳလုပ္ အမွ်ေပးေ၀ျခင္း၊
(၅) မိဘတို႔၏ မ်ိဳးႏြယ္ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္ရျခင္း။



မိဘက်င့္၀တ္ ၅- ပါး

မေကာင္းျမစ္တား၊ ေကာင္းရာညြႇန္လတ္၊ အတတ္သင္ေစ၊ ေပးေ၀ႏွီးရင္း၊ ထိမ္ျမားျခင္းလွ်င္၊၀တ္ငါးအင္၊ ဖခင္ မယ္တိုု႔တာ။

(၁) မေကာင္းမႈမ်ားကို တားျမစ္ျခင္း၊
(၂) ေကာင္းမႈ ေကာင္းရာမ်ားကို ညြႇန္ျပရျခင္း၊
(၃) အတတ္ပညာ သင္ၾကား ေပးရျခင္း၊
(၄) ရင္းႏွီးလုပ္ကိုင္စားဖို႔ရန္ ေပးရျခင္း၊
(၅) လက္ထပ္ထိမ္းျမား ေပးရျခင္း၊



တပည့္က်င့္၀တ္ ၅-ပါး

ညီညာထၾကြ၊ ဆံုးမနာယူ၊ လာမူၾကိဳဆီး၊ ထံႏွီး. လုပ္ေကၽြး၊ သင္ေတြးအံရြတ္၊ တပည့္၀တ္၊မခၽြတ္ ငါးခုသာ။

(၁) ဆရာသင္ၾကား ဆံုးမသမွ်ကို ေလးစားစြာ ဂရုတစိုက္ နာခံမွတ္သား ရျခင္း (ဆံုးမနာယူ)၊
(၂) ဆရာလာေသာအခါ ညီညာစြာ မတ္တတ္ရပ္လ်က္ ခရီးဦး ၾကိဳဆိုရျခင္း ( လာမူၾကိဳဆီး)၊
(၃) ဆရာ့ထံပါး ဆည္းကပ္ ခစားရျခင္း (ထံနီး)၊
(၄) ဆရာ့ထံပါး၀ယ္ ျပဳဖြယ္ကိစၥမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးရျခင္း (လုပ္ေကၽြး)

(၅) ဆရာသင္ေပး ျပီးေသာသင္ခန္းစာမ်ားကိုေလးစားစြာ ေတြးေတာၾကံစည္ သင္အံေလ့က်က္ ႏႈတ္တက္ရြက္ဆို ရျခင္း(သင္ေတြးအံရြတ္)။



ဆရာက်င့္၀တ္ ၅-ပါး

အတတ္လည္းသင္၊ ပဲ့ျပင္ဆံုးမ၊ သိပၸမခ်န္၊ ေဘးရန္ဆီးကာ၊ သင့္ရာအပ္ဖို႔၊ ဆရာတို႔၊က်င့္ဖို႔ ၀တ္ငါးျဖာ။

(၁) သိသင့္သမွ် အတတ္ပညာမ်ားကို သင္ၾကားးေပးရျခင္း၊
(၂) ဆံုးမ ၾသ၀ါဒေပး၍ ျပဳျပင္ေပးရျခင္း၊
(၃) မိမိတတ္သမွ် အကုန္သင္ေပးရျခင္း၊
(၄) တပည့္မ်ား ေဘးအႏၱရာယ္ မျဖစ္ေစရန္ ၾကိဳတင္တားဆီး ကာကြယ္ေပးရျခင္း၊
(၅) မိမိထက္ ေက်းဇူးျပဳႏိုင္မည့္ ဆရာထံသို႔ အပ္ႏွံေပးရျခင္း။




လင္က်င့္၀တ္ ၅-ပါး

မထီမဲ့ကင္း၊ အပ္ႏွင္းဥစၥာ၊ မိစၦာမွား၊ ၀တ္စားဆင္ယင္၊ ျမတ္ႏိုးၾကင္၊ ငါးအင္လင္က်င့္ရာ။

(၁) မိမိ မယားအား မထီေလးစား မျပဳလုပ္ရျခင္း၊
(၂) မိမိ ရွာေဖြရသမွ် ဥစၥာမ်ားကို အပ္ႏွံရျခင္၊
(၃) အျခားမိန္းမမ်ားႏွင့္ ေဖာက္ျပား က်ဴးလြန္မႈ မရွိရျခင္း၊
(၄) အ၀တ္အစားမ်ားကို ဆင္ယင္ေပးရျခင္း၊
(၅) ျမတ္ႏိုးၾကင္နာစြာ ဆက္ဆံရျခင္း။




မယားက်င့္၀တ္ ၅-ပါး

အိမ္တြင္းမႈလုပ္၊ သိမ္းထုပ္ေသခ်ာ၊ မိစၦာၾကဥ္ေရွာင္၊ ေလ်ာ္ေအာင္ျဖန္႔ခ်ိ၊ပ်င္းရိမမႈ၊ ၀တ္ငါးဆူ၊ အိမ္သူ က်င့္အပ္စြာ။

(၁) အိမ္တြင္းမႈ လုပ္ငန္းကိစၥကို အဆင္ေျပေစရန္ စီမံျပဳလုပ္ရျခင္း၊
(၂) မိမိလင္ေယာက်္ား အပ္ႏွံလာေသာ ဥစၥာမ်ားကို စနစ္တက် သိမ္းဆည္းထိန္းသိမ္းထားရျခင္း၊
(၃) မိမိေယာက်္ားမွ တပါးေသာ ေယာက်္ားတို႔ႏွင့္ မမွားယြင္း မေဖာက္ျပန္ရျခင္း၊
(၄) မိမိဘက္ေဆြမ်ိဳး လင္ဘက္ေဆြမ်ိဳးတို႔၌ မွ်မွ် တတ ေပးကမ္းရျခင္း၊
(၅) လုပ္ငန္းကိစၥ အ၀၀၌ ပ်င္းရိျခင္းကင္း၍ ကၽြမ္းက်င္ရျခင္း။




မိတ္ေဆြက်င့္၀တ္ ၅-ပါး

ေပးကမ္းခ်ီးျမႇင့္၊ ကိုယ္ႏွင့္ယဥ္ထား၊ စီးပြားေဆာင္ရြက္၊ ႏႈတ္ျမြက္ခ်ိဳသာ၊သစၥာမွွန္ေစ၊ ၀တ္ငါးေထြ၊ က်င့္ေလ မိတ္သဟာ။

(၁) မိမိတတ္ႏိုင္သေလာက္ ေပးကမ္းခ်ီးျမႇင့္ျခင္း၊
(၂) ကိုယ့္ေအာက္သို႔ မႏွိမ့္ခ်မူ၍ ကိုယ္နွင့္တန္းတူထားကာ ဆက္ဆံျခင္း၊
(၃) ႏွစ္ဦးႏွစ္၀ ၾကီးပြားရန္အတြက္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရျခင္း၊
(၄) ေျပာဆိုဆက္ဆံရာ၌ စကားအရာ ေျပျပစ္ ခ်ိဳသာစြာ ေျပာရျခင္း၊
(၅) စီးပြားေရးလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ရာတြင္ သစၥာေဖာက္ဖ်က္မႈ မရွိဘဲ မွန္ကန္တိက်ျခင္း။




ေက်းဇူးခံ မိတ္ေဆြက်င့္၀တ္၅-ပါး

ေမ့ေလ်ာ့ေစာင့္လာ၊ ဥစၥာေစာင့္ေရွာက္၊ ေဘးေရာက္ကိုးကြယ္၊ ေဘးတြယ္မပစ္၊သားျမစ္စဥ္ဆက္၊ မပ်က္ခ်ီးပင့္၊ ၀တ္ ငါးဆင့္၊ ျပဳက်င့္မိတ္ေဆြမ်ား။

(၁) ေမ့ေလ်ာ့ေနေသာ ဥစၥာမ်ားကို ေစာင့္ေရွာက္ရျခင္း၊
(၂) တစ္ဘက္မိတ္ေဆြ၏ ဥစၥာမ်ားကို ေစာင့္ေရွာက္ရျခင္း၊
(၃) မိမိမိတ္ေဆြ ေဘးဒုကၡေရာက္ေသာအခါ အားကိုးရာ ျဖစ္ရျခင္း၊
(၄) ေဘးဒုကၡေရာက္ေသာအခါ ပစ္ပယ္စြန္႔ခြာ၍ မသြားရျခင္း၊
(၅) သားစဥ္ေျမးဆက္ အဆက္ဆက္ မိတ္၀တ္မပ်က္ဘဲ ေပးကမ္းခ်ီးျမႇင့္ရျခင္း။

 

အလုပ္ရွင္က်င့္၀တ္ ၅-ပါး

၀စြာ ေကၽြးေမြး၊ ျပဳေရးစီရင္၊ နာလွ်င္ကုေစ၊ ငွေ၀ရသာ၊ အခါကိုလႊတ္၊ အရွင္၀တ္၊ မခၽြတ္ငါးခုသာ။

(၁) မိမိအလုပ္သမားကို ၀လင္စြာ ေကၽြးေမြးရျခင္း၊
(၂)သူတို႔လုပ္ႏိုင္ေသာ အလုပ္ကိုသာ လုပ္ေစျပီး သင့္ေလ်ာ္ေသာအခ်ိန္၌ ခိုင္းေစရျခင္း၊
(၃) မက်န္းမမာေသာအခါ၌ ေရာဂါေပ်ာက္ေအာင္ ကုသေပးရျခင္း၊
(၄) ထူးဆန္းေသာ အစားအစာကို ရေသာအခါ ေ၀ငွေပးကမ္းရျခင္း၊

(၅) ဥပုသ္ေန႔၊ ပြဲေတာ္ေန႔၊အလုပ္ပိတ္ရက္ စေသာအခါတို႔၌ အခိုင္းအေစ စာရင္းငွား ကၽြဲႏြားတို႔ကို မခိုင္းေစဘဲအနားေပးရျခင္း၊ အခြင့္လႊတ္ရျခင္း။
 


အလုပ္သမားက်င့္၀တ္ ၅-ပါး

အိပ္ေသာ္ေနာက္က်၊ ထေသာ္ကားေရွ႕၊ ေပးမွယူအပ္၊ ေစ့စပ္ေဆာင္ရြက္၊ ေက်းဇူးျမြက္၊ငါးခ်က္ ကၽြန္က်င့္ရာ။

(၁) ေနာက္က်မွ အိပ္ရျခင္း၊
(၂) အိပ္ရာမွ ေစာေစာထရျခင္း၊
(၃) မိမိအရွင္ ေပးကမ္းမွသာ ယူရျခင္း၊
(၄) မိမိအရွင္၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို မခိုမကပ္ဘဲ ေစတနာ ေရွ႕ထား၍ ေစ့ေစ့စပ္စပ္ေဆာင္ရြက္ရျခင္း၊
(၅) မိမိအရွင္၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကိုသာ ေျပာဆိုရျခင္း။






Credit: Soe Wai Phyo
Read More »

ေလျဖတ္ျခင္းေရာဂါ



 

ေလျဖတ္ျခင္းေရာဂါ

ေလျဖတ္ျခင္းေရာဂါ(Stroke) ဆိုတာ အရမ္းကို ေၾကာက္စရာ ေကာင္းတဲ့ မေတြး၀ံ့စရာ ေရာဂါ တစ္ခု ဆိုတာ အထူး ေျပာစရာ လိုမယ္ မထင္ပါဘူး။ stroke ဆိုတဲ႔ အတိုင္းပါဘဲ သက္ရွိ လူသားတစ္ေယာက္ရဲ့ ဘ၀အေပၚ ျပင္းထန္စြာ ထိုးႏွက္လိုက္တဲ့ ရိုက္ခ်က္တစ္ခုလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ပံုမွန္ သြားလာလွဳပ္ရွားေနတဲ့ လူေကာင္း တစ္ေယာက္ဟာ သက္မဲ့ အရာတစ္ခုလို အိပ္ရာေပၚ လဲျပီး ေ၀ဒနာေတြ ခံစားရင္းနဲ႔ အသက္ဆံုးရွံဳး သြားႏိုင္သလို ကံေကာင္းလို႔ (ဒီ ကံေကာင္းလို႔ ဆိုတဲ့ အသံုးအႏွဳန္းကို ေအာက္မွာ ျပန္ရွင္းျပပါ့မယ္) ျပန္ေကာင္းရင္ ေတာင္မွ ပံုမွန္ သြက္လက္ သန္စြမ္းမွဳမ်ိဳး ျပန္ရတာ ေတာ္ေတာ္ရွားပါတယ္။ တစ္ခါ ျဖစ္ျပီးတဲ့ သူဟာ ေနာက္တစ္ခါ ျပန္ျဖစ္သြားဖို႔ အရမ္းလည္း နီးစပ္ပါတယ္။

ေလျဖတ္ျခင္းေရာဂါ

ေလျဖတ္ျခင္း လို႔ ျမန္မာလို ေ၀ါဟာရ ျပဳထားတဲ့ ေရာဂါဟာ ဦးေႏွာက္တြင္း ဧရိယာ တစ္ခုကို ေသြးေထာက္ပံ့မွဳ ပ်က္ယြင္းသြားလို႔ အဆိုပါ ဧရိယာနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ဦးေႏွာက္ရဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ ရုတ္တရက္ လ်င္ျမန္စြာ ေပ်ာက္ဆံုး ခ်ိဳ႕ယြင္း သြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ ဧရိယာ တစ္ခုခု ေသြးမရေတာ့တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြက အၾကမ္းဖ်ဥ္း ေျပာရရင္ (၂) ခု ရွိႏိုင္ပါတယ္။

(၁) ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ ေသြးေၾကာ ေပါက္သြား၍ ေလျဖတ္ျခင္း (Haemorrhagic Stroke)
(၂) ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ ေသြးေၾကာ ပိတ္သြား၍ ေလျဖတ္ျခင္း (Ischaemic Stroke) လို႔ ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။

ဒီႏွစ္ခု စလံုးက ေယဘုယ် မ်က္ျမင္ လကၡဏာေတြမွာ ဘာမွ မကြာျခားပါဘူး။ ေလျဖတ္ေရာဂါဟာ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးတြင္း မေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စထေရာ အဆီမ်ားျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ စတာေတြနဲ႔ အထူးသျဖင့္ ဆက္စပ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ ေသြးေၾကာေတြနဲ႔ ေသြးရဲ့ ခဲေစမွဳ သဘာ၀ မေကာင္းေတာ့လို႔ ျဖစ္ရတဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ျပီး သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြမွာပဲ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တာ ေရွးယခင္က ေတြ႔ရခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ယခုအခါမွာ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ လူေနမွဳ စနစ္ရဲ့ အစားအေသာက္ အေနအထိုင္ ပံုစံေတြေၾကာင့္ အထက္ပါ ေရာဂါေတြဟာ လူငယ္ လူလတ္ပိုင္း ေတြမွာလည္း ရွိမွန္းမသိ ရွိေနၾကျပီး အေနအထိုင္ မဆင္ျခင္ၾကတဲ့ အတြက္ လူငယ္ လူလတ္ပိုင္းေတြ ေလျဖတ္မွဳ ေရွးယခင္ကထက္ မ်ားလာတာ ေတြ႔ႏိုင္ၾကပါတယ္။

ေလျဖတ္ရျခင္း အေႀကာင္း

ေသြးတိုးေရာဂါ လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ပံုမွန္ထက္ ျမင့္မားေနတဲ့ ေရာဂါျဖစ္ေနတာ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ၾကာလာရင္ ေသြးေၾကာေတြဟာ ေသြးဖိအား မ်ားမွဳဒဏ္ ခံရတာ အရမ္းမ်ားေနလို႔ ပ်က္စီးေနကာ ေနာက္ဆံုးမွာ ေသြးဖိအားဒဏ္ မခံႏိုင္ဘဲ ေပါက္ထြက္သြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ရွိျခင္းနဲ႔ ေဆးလိပ္ ေသာက္ျခင္း တို႔ဟာလည္း ေသြးေၾကာေတြကို အထူး ပ်က္စီးေစတာမို႔ ေလျဖတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ အာနိသင္ တူညီစြာ ရွိပါတယ္။

ေသြးေၾကာ ပိတ္သြားေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြက က်ေတာ့ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ ေသြးထဲမွာ မေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စထေရာေခၚ အဆီဓာတ္ေတြ မ်ားေနရင္ ေသြးေၾကာနံရံေတြမွာ သြားေရာက္ အနည္က်ကာ ပိတ္ဆို႔ျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ေသြးခဲ ျဖစ္ေပၚကာ ဦးေႏွာက္အတြင္း ပိတ္မိျခင္း၊ ႏွလံုးေရာဂါ ျပင္းထန္လာျပီး ေသြး၀င္ခန္း မူမမွန္တုန္ခါျခင္း (Atrial Fibrillation) ၀င္လာျပီး ႏွလံုးတြင္းရွိ ေသြးခဲ တစ္ခုခုမွ သြားပိတ္ျခင္း စသျဖင့္ အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ ကံဆိုးစြာ ေသြးေပါင္အရမ္းက်ျပီး ေရွာ့ခ္ျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေလျဖတ္ သြားတတ္တာမ်ိဳးလဲ ရွိပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ျဖစ္ခဲပါတယ္။ တစ္ခု သိထားဖို႔က ေလျဖတ္တဲ့ လူနာေတြ အားလံုးရဲ့ ၈၇% ဟာ ေသြးေၾကာပိတ္လို႔ ျဖစ္ရတာ ဆိုတာပါပဲ။
ဒီေတာ့ ေလျဖတ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို ေသခ်ာ စီစစ္ ဆင္ျခင္ ၾကည့္ရင္ အဓိကအားျဖင့္ ေလးမ်ိဳးပဲ ရွိတာ ေတြ႔ရပါမယ္။

(၁) Atherosclerosis လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးေၾကာနံရံေတြ မာေၾကာပိတ္ခဲလာျခင္း (ဒါဆို တစ္ခ်ိန္မွာ ပိတ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ အ၀လြန္သူေတြ၊ ေသြးတြင္း ကိုလက္စထေရာ ပမာဏ မ်ားသူေတြဟာ ေသခ်ာေပါက္ Atherosclerosis ျဖစ္ေနၾကျပီ လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါ ရွိေနျခင္းကလည္း ၾကာလာရင္ ေသြးေၾကာေတြကို ပ်က္စီးေစလို႔ Atherosclerosis ျဖစ္ေစဖို႔ အားေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခ်ိဳ၊ အဆီ၊ အငန္ေတြ ေလွ်ာ့စားကာ ကိုယ္လက္လွဳပ္ရွားမွဳ မွန္မွန္ ျပဳလုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဒါကို ကာကြယ္ဖို႔ ကမၻာ့က်န္းမာေရး ပညာရွင္မ်ားက အသက္ ၅၀ ေက်ာ္ျပီးသူတိုင္း အသည္းေရာဂါ တစ္ခုခု မရွိရင္ ေသြးတြင္း မေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စထေရာ ခ်ေပးတဲ့ Statins ေဆး၀ါးေတြကို ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ ေသာက္သင့္တယ္လို႔ အၾကံျပဳထားၾကပါတယ္္)

(၂) ေသြးေပါင္ခ်ိန္ အရမ္းတက္ျခင္း (ဒါဆို တစ္ခ်ိန္မွာ ေပါက္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးတိုးကို ထိန္းညွိေပးဖို႔ ေဆးမွန္မွန္ ေသာက္ရမွာ ျဖစ္ျပီး အထက္က ေျပာခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြကို လိုက္နာသင့္ ပါတယ္။ ေသြးတိုးျခင္းဟာ ခ်က္ခ်င္း ေသြးေၾကာေပါက္တဲ့ ေလျဖတ္ျခင္း ခံစားရေစႏိုင္သလို အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် ျမင့္မားတဲ့ ေသြးဖိအားေၾကာင့္ ေသြးေၾကာနံရံေတြ ပ်က္စီးကာ အမာရြတ္ေပၚသလို ျဖစ္ျပီး အဲဒီေနရာကို အဆီခဲေတြ လာအနည္က်ျပီး ပိတ္ႏိုင္လို႔ ေသြးတိုးေရာဂါ ရွိသူေတြနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြဟာ တစ္ခ်ိန္မွာ ေသခ်ာေပါက္ ေလျဖတ္ဖို႔ အရမ္းနီးစပ္ပါတယ္)

(၃) ဦးေႏွာက္တြင္း ေမြးရာပါ (သို႔) ေနာက္မွျဖစ္ေသာ ေသြးေၾကာေဖာင္းပြပါးလွပ္ေသာ ေနရာ (Cerebral Aneurysm) ရွိေနျခင္း (ဒါကေတာ့ စစ္ေဆးမၾကည့္ဘဲ မသိႏိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ လူတိုင္းဟာ ေသြးတိုးေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းသြားမယ္ဆိုရင္ ေသြးေၾကာေပါက္ထြက္ျခင္း ပိတ္ျခင္းေဘးေတြကေန ကင္းေ၀းမွာ ျဖစ္ပါတယ္)

(၄) ဦးေခါင္းထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း (ဒါကလည္း ေသြးေၾကာေတြ ေပါက္ျပီး ေသြးခဲေတြက ဦးေႏွာက္ကို ဖိေစလို႔ အေၾကာေသေလျဖတ္ျခင္းေ၀ဒနာ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္)

ဘယ္လိုလူေတြ ေလျဖတ္ႏိုင္ဖို႔ နီးစပ္သလဲ

 အခုနက ေျပာခဲ့တဲ့ အခ်က္ ၄ ခ်က္နဲ႔ အနီးစပ္ဆံုး ျဖစ္တဲ့ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ ရွိသူေတြ၊ ေလဖ်န္းျခင္း (Transient Ischaemic Attack, TIA) ျဖစ္ဖူးတဲ့ သူေတြ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ရွိသူေတြ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြ၊ ေသြးတြင္း မေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စထေရာ အဆမတန္ ျမင့္မားေနသူေတြဟာ အႏၱရာယ္ အမ်ားဆံုး သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ျပီး ေမြးရာပါ ဦးေႏွာက္ထဲက ေသြးေၾကာၾကီးေတြမွာ ေသြးေၾကာေဖာင္း ပါလာတဲ့ သူေတြဟာလည္း တစ္ခ်ိန္မွာ ဒီေသြးေၾကာေဖာင္း ေပါက္ထြက္ရင္ ေလျဖတ္ႏိုင္တဲ့ သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ေခတ္မီ စက္ကိရိယာေတြနဲ႔ ေသခ်ာ စစ္ေဆး ၾကည့္မွပဲ သိႏိုင္တဲ့ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္တစ္ခုပါပဲ။

အထက္မွာ ဆိုခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြဟာ ေလျဖတ္ျခင္းကို အထူးအားေပးတဲ့ အခ်က္ေတြ ဆိုေပမယ့္ ေလျဖတ္ေရာဂါ ခံစားခဲ့တဲ့ လူနာေတြကို လိုက္ၾကည့္ရင္ ဒီေရာဂါေတြ ရွိတဲ့ လူေတြ အျပင္ အထူးက်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕ယြင္းမွဳ မရွိတဲ့ လူလတ္ပိုင္းေတြလည္း တစ္ခါတစ္ေလ ပါ၀င္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလူေတြ ဘာလို႔ ေလျဖတ္ရသလဲဆိုေတာ့ အေၾကာင္းအရင္း ႏွစ္ခ်က္ ရွိပါတယ္။ ပထမတစ္ခ်က္က ဒီေရာဂါေတြ ရွိမွန္း မသိလို႔ မကုသဘဲ ေပေတ ေနရာကေန ေလျဖတ္သြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ အပူအေအး အရမ္းအစြမ္းေရာက္ေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြ (ဥပမာ ေဆာင္းတြင္းညေန ညဖက္၊ ေႏြေန႔လည္ ညဖက္ စတဲ့ အခ်ိန္ေတြ) မွာ ေခါင္းေလွ်ာ္ေရခ်ိဳး အေအးခံ ၾကလိ႔ ပါပဲ။ အရမ္းေအးေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေရခ်ိဳး ေခါင္းေလွ်ာ္မယ္ ၊ ရာသီဥတု အရမ္း ပူတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒါကို အန္တုဖို႔ ေရအရမ္းစိမ္ခ်ိဳးတာ၊ ေရစို၀တ္ေတြ ထိျပီး အိပ္တာေတြ လုပ္မယ္ ဆိုရင္ ေသြးေၾကာပိတ္တဲ့ အေနအထားနဲ႔ ေလျဖတ္ဖို႔ အရမ္းနီးစပ္ပါတယ္။

အျပင္က ျပန္လာလာခ်င္း ခႏၶာကိုယ္ တျဖည္းျဖည္း ေအးသြားေအာင္ မေစာင့္ဘဲ ေရတန္းခ်ိဳးတာ ၊ ေသြးအရမ္းတိုးေနတဲ့ အခ်ိန္ ေရခ်ိဳးတာ ၊ ရာသီဥတု အရမ္းပူတဲ့အခ်ိန္ အရက္ေသစာကို အလြန္အကြ်ံ ေသာက္သံုးတာ ေတြဟာ ေသြးေၾကာ ေပါက္ထြက္တဲ့ နည္းနဲ႔ ေလျဖတ္ေစဖို႔ အထူးအားေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္သူေတြ ေလျဖတ္ဖို႔ အႏၱရာယ္ အမ်ားဆံုးလဲလို႔ ေမးရင္ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ အဆီပိတ္ အ၀လြန္ စတဲ့ ေရာဂါေတြ ရွိတဲ့ သူေတြနဲ႔ တန္းတူ ရာသီဥတုနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ရွိေအာင္ မေနတဲ့ သူေတြ ပါတယ္လို႔ ေျပာလိုပါတယ္။ ေလျဖတ္ျခင္း သာမက ဘယ္ေရာဂါမဆို မျဖစ္ရေလေအာင္ ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရ ေလးပါး မွ်တ ညီညြတ္ ေအာင္ ေနသင့္ပါတယ္။

ေလျဖတ္ျခင္းရဲ့ လကၡဏာ

ေလျဖတ္ျခင္းရဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြဟာ ထိခိုက္သြားတဲ့ ဦးေႏွာက္ ေနရာေပၚ မူတည္ျပီး ကြဲျပားျခားနား ေပမယ့္ ရုတ္တရက္ ေပၚေပါက္လာၾကတာ ခ်င္းေတာ့ တူတူပါပဲ။ ဒီလိုပဲ ျပန္ေကာင္းဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္ အရွည္ အတို၊ ျပန္ေကာင္းျပီးရင္လည္း ဘယ္ေလာက္အတိုင္းတာအထိ နဂိုအတိုင္း ျပန္ေကာင္းမလဲ ဆိုတဲ့ ကံဟာ ေသြးေၾကာေပါက္/ပိတ္ ျဖစ္သြားလို႔ ေသြးေထာက္ပံ့မွဳ မရေတာ့ဘဲ တာ၀န္ေတြ ရပ္ဆိုင္းပ်က္စီးသြားတဲ့ ဦးေႏွာက္ရဲ့ ေနရာေတြ အေပၚ မူတည္ပါတယ္။
ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြ ေသြးမရလို႔ ေသဆံုးသြား တဲ့ ေနရာ (Site of Infarct Area) ေတြက အေရးမၾကီးတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြ ျဖစ္သလို ဒီေနရာေတြရဲ့ အရြယ္အစား (Size of Infarct Area) ကလည္း ေသးတဲ့ သူေတြက်ေတာ့ ျမန္ျမန္ ျပန္ေကာင္းျပီး ခ်ိဳ႔ယြင္းခ်က္ အမ်ားၾကီး မက်န္ၾကေပမယ့္ ေနရာ ကလဲ အေရးၾကီးတဲ့ ေနရာ၊ အရြယ္အစားကလဲ အၾကီးၾကီး ဆိုရင္ေတာ့ အသက္အႏၱရာယ္ေတာင္ ရွိပါတယ္။ ဒါက ကြ်န္ေတာ္ အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ ကံေကာင္းလို႔ ဆိုတဲ့ စကားကို ျပန္လည္ ရွင္းလင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရုတ္တရက္ ေပၚလာတတ္တဲ့ ေလျဖတ္ျခင္းရဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့
• ရုတ္တရက္ ကိုယ္တစ္ပိုင္း ေသသြားျခင္း (သို႔) အားနည္းသြားျခင္း
• ေျခလက္မ်ား ထံုက်င္ ေလးလံျခင္း
• မ်က္ႏွာ ၾကြက္သားမ်ား ပံုပ်က္ျခင္း (အာရြဲ႔ျခင္း၊ ပါးရြဲ႔ျခင္း)
• ထိေတြ႔မွဳ ၊ တုန္ခါမွဳတို႔တြင္ အာရံုခံစားႏိုင္မွဳ ေလ်ာ့သြားျခင္း
• စကားမေျပာႏိုင္ေတာ့ျခင္း
• လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း

ဒီထက္ ပိုဆိုးရင္
• အျမင္၊ အၾကား၊ အနံ႔ခံ၊ အရသာခံ အာရံုမ်ား ေျပာင္းလဲ ခ်ိဳ႔ယြင္းသြားျခင္း
• မ်က္ခြံ တြဲက် ဖြင့္ရခက္ျခင္း
• ေခါင္းကို ဟိုဖက္ သည္ဖက္ မလွည့္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း
• လွ်ာကို မထုတ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း၊ မလွဳပ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း
• ေျပာေသာစကားကိုပါ နားမလည္ေတာ့ျခင္း
စတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာပိတ္ ေလျဖတ္ျခင္းထက္ ေသြးေၾကာေပါက္ ေလျဖတ္ျခင္းမွာ ပိုျပီး ထင္ရွားတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ ေခါင္းအရမ္း ကိုက္ျခင္း၊ ရုတ္တရက္ သတိလစ္ ေမ့ေျမာသြားျခင္း၊ မပ်ိဳ႕ဘဲနဲ႔ ထိုးအန္ျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ ဘာမွန္းမသိဘဲ ေျခေတြ လက္ေတြ မလွဳပ္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ သတိလစ္သြားတယ္ ဆိုရင္ အနီးဆံုး ေဆးရံုေဆးခန္းကို အျမန္ဆံုး ေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးမွသာ သူ႔ရဲ့ အသက္နဲ႔ ဘ၀ကို ကယ္တင္ႏိုင္မွာပါ။

အေပၚမွာ ကြ်န္ေတာ္ ေရးျပခဲ့တဲ့ လကၡဏာေတြဟာ ေလျဖတ္ျခင္းရဲ့ ေယဘုယ် လကၡဏာမ်ားသာ ျဖစ္ျပီး လူနာဟာ ေလျဖတ္ျခင္း တကယ္ဟုတ္မဟုတ္ ဆံုးျဖတ္ဖို႔ ဆရာ၀န္မ်ားသာ သိတဲ့ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း (Physical Examination) အခ်ိဳ႔ လုပ္ရမွာ ျဖစ္လို႔ ေဘးကလူေတြအတြက္ အျဖစ္မွန္ကို အျမန္ဆံုး ခန္႔မွန္းႏိုင္ျပီး ေဆးရံုတင္ေပးဖို႔သာ အဓိက လိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ေလျဖတ္ျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ ခြဲျခားရ အလြယ္ဆံုး မွတ္သားနည္းေလး တစ္ခု ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လို အတိုေကာက္မွတ္ခ်င္ရင္ သူ ့ေရာဂါရဲ႔ နာမည္အတိုင္း STROKE လို႔ မွတ္နိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာလိုသိထားလဲ တူတူပါပဲ။ ရုတ္တရက္ လူတစ္ေယာက္ဟာ ေျခေတြလက္ေတြ မလွဳပ္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ သတိေတာ့ ရေသးရင္ အရင္ဆံုး လူနာကို S,T,R ဆိုျပီး သံုးခုခိုင္းၾကည့္ပါ။

S=Smile
လူနာကိုျပံဳးခိုင္းပါ။ ပံုမွန္ျပံဳးသလိုျဖစ္ရဲ ့လား၊ရြဲ ့ေနေစာင္းေနလားၾကည့္ပါ။
T=Talk
စကားေျပာခိုင္းပါ။ ေျပာႏိုင္လား မေျပာႏိုင္ဘူးလား၊ ပံုမွန္လား ေလးေန မပီမသ ျဖစ္ေနလား ၾကည့္ပါ။
R=Raise both arms
လက္ႏွစ္ဖက္ေျမွာက္ခိုင္းပါ။

ဒါေတြအကုန္ ေခ်ာေခ်ာေမြ ့ေမြ ့လုပ္နိုင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ STR ျပီးလို ့ OK ေပါ့။ တစ္ခုခုကို မလုပ္နိုင္ခဲ႔ ဘူးဆိုရင္ေတာ့

E=Emergency
အေရးေပၚျဖစ္လို ့ ေဆးရံုတင္မွရပါမယ္။ ေနာက္ထပ္ လကၡဏာတစ္ခုကိုလဲ ထပ္ၾကည့္နိုင္ပါေသးတယ္။ လူနာကို လွ်ာထုတ္ခိုင္းပါ။ လွ်ာဟာ လိမ္ေခါက္ပံုပ်က္ျပီး တစ္ဖက္ဖက္ကို ေစာင္းေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေလျဖတ္တာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ လူနာဟာ အရမ္းစိုးရိမ္ရလို ့ အျမန္ဆံုး ေဆးကုသမွဳခံယူရေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ ဒီေတာ့ဒီေဆာင္းပါးမွာပါတဲ ့အခ်က္ေတြကို သင္ကိုယ္တိုင္လဲ မွတ္သား၊လက္လွမ္းမီသမွ်လဲ ေျပာျပမယ္ဆိုရင္ သင္အပါအ၀င္ လူေပါင္းမ်ားစြာရဲ ့ အသက္ေတြကို ကယ္တင္နိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ S, T, R, OK, E လို႔ ေသခ်ာ မွတ္ထားေပးပါ။

ေလျဖတ္ျခင္းေရာဂါကိုကာကြယ္ျခင္း

လူတစ္ေယာက္ဟာ ကိုယ့္ရဲ့ ဘ၀တစ္သက္တာမွာ ေလျဖတ္ျခင္း မခံစားရခ်င္ရင္ လက္ေတြ႔က်က် ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို အေမရိကန္ အမ်ိဳးသား ေလျဖတ္ေရာဂါ ကာကြယ္ကုသေရး အသင္း (National Stroke Association) မွ က်န္းမာေရး ပညာရွင္မ်ားက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ အဲဒါေတြကို လိုတိုရွင္း ေဖာ္ျပေပးရရင္ .........

(၁) ေဆးလိပ္ စြဲေနရင္ ျဖတ္ပါ။ (ျဖတ္ျပီးသြားတဲ့ သူေတြဟာ ဆက္ေသာက္ေနေသးတဲ့ သူေတြထက္ ေလျဖတ္ဖို႔ ျဖစ္တန္စြမ္း တကယ္က်ဆင္းသြားတာ သုေတသန ရလဒ္မ်ားအရ သိရွိအတည္ျပဳႏိုင္ပါတယ္)

(၂) အရက္ကို ေသာက္တဲ့ရက္/ အၾကိမ္အေရအတြက္/ ပမာဏ ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။

(၃) ေသြးတိုးေရာဂါ ရွိရင္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျပီး ေရာဂါ ခဏခဏ မေဖာက္ေအာင္ ေသခ်ာ ကုသထားပါ။ ကာလအပိုင္းအျခား တစ္ခု ၾကာတိုင္း ေသြးေပါင္ခ်ိန္ မွန္မွန္ ခ်ိန္ေပးတဲ့ အက်င့္ကို ေမြးျမဴပါ။

(၄) ဆားပါ၀င္မွဳ မ်ားတဲ့ အစားအေသာက္ေတြ တတ္ႏိုင္သမွ် ေလွ်ာ့စားပါ။

(၅) ေသြးလွည့္ပတ္မွဳနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ေရာဂါတစ္ခုခု ရွိေနသလားဆိုတာ ေ၀ဒနာ တစ္ခုခု ေပၚတိုင္း အလ်ဥ္းသင့္သလို ဆရာ၀န္ ျပေပးပါ။

(၆) ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါ ရွိေနတဲ့သူေတြ ေသြးတြင္းသၾကား ပမာဏကို တည္ျငိမ္ေနေအာင္ ထိန္းထားဖို႔ ထိေရာက္စြာ ကုသမွဳ ခံယူထားပါ။ မၾကာခဏ ေသြးေဖာက္ျပီး သၾကားဓာတ္ စစ္ေဆးပါ။

(၇) တစ္ပတ္ကို ၃ ရက္နဲ႔အထက္ ကိုယ္လွဳပ္ရွားမွဳ ေလ့က်င့္ခန္း စနစ္တက် လုပ္ေပးပါ။ တစ္ခါလုပ္ရင္ အနည္းဆံုးေတာ့ နာရီ၀က္ ၾကာပါေစ။ (ရြရြေျပးျခင္း ၊ စနစ္တက် လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း၊ ေရကူးျခင္း ၊ ေယာဂက်င့္စဥ္ စတာေတြဟာ မွန္မွန္ လုပ္ရင္ ေလျဖတ္ျခင္းသာမက ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုး၊ ေသြးတိုး ေရာဂါမ်ိဳးစံုကို ကာကြယ္ေပး ႏိုင္တာ ေတြ႔ရွိ အတည္ျပဳထားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ထိုင္ျပီး အလုပ္အမ်ားဆံုး လုပ္ရတဲ့ ဥာဏလုပ္သားမ်ားဟာ ပံုမွန္လူေတြထက္ ေရာဂါမ်ိဳးစံု ရဖို႔ ပိုျပီး နီးစပ္လို႔ ပိုျပီး ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ပညာရွင္မ်ားက သတိေပးထားပါတယ္။
(၈) အသက္ ၃၅ ႏွစ္ ေက်ာ္ျပီးသူတိုင္း ေသြးတြင္း ကိုလက္စထေရာ မ်ိဳးစံု ပမာဏ (Lipid Profile) စစ္ေပးႏိုင္ရင္ အေကာင္းဆံုးပါ။ တက္ေနတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ အခ်ိန္မီ တိုင္ပင္ ကုသျခင္းျဖင့္ ေလျဖတ္ျခင္း အပါအ၀င္ ေရာဂါမ်ိဳးစံုကို ကာကြယ္ႏိုင္မွာပါ။

(၉) သင္ဟာ ေသြးဆံုးျပီး / ေသြးဆံုးကာနီး အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ ျဖစ္တယ္ ဆိုရင္ ေဟာ္မုန္းျပည္လည္ျဖည့္တင္းကုသမွဳ ( Hormone Replacement Therapy, HRT) ကို ခံယူဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။ ေသြးမဆံုးခင္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အီစထရိုဂ်င္လို႔ ေခၚတ့ဲ အမ်ိဳးသမီး သက္ေစာင့္ေဟာ္မုန္း ပမာဏ ပံုမွန္ ရွိေနေသးလို႔ ေသြးေၾကာနဲ႔ ေသြးလွည့္ပတ္ျခင္း ဆိုင္ရာ ေရာဂါ ေတြ (ဥပမာ ေလျဖတ္ျခင္း၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ လိုမ်ိဳး ေရာဂါေတြ) ေ၀းေနေသးေပမယ့္ ေသြးဆံုးျပီးလို႔ အီစထရိုဂ်င္ ပမာဏ ေလ်ာ့နည္းသြားတာနဲ႔ ဒီေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္စြမ္း အရမ္းျမင့္မားလာလို႔ HRT ကို ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ျပီး ယူရပါမယ္။

(၁၀) ready-made စားေသာက္ကုန္ေတြကို မျဖစ္မေန အေျခအေနေတြမွာပဲ စားျပီး တတ္ႏိုင္သမွ် သဘာ၀ထဲက အစားအေသာက္ေတြကိုပဲ စားသင့္ပါတယ္။



ေဒါက္တာသီဟသစ္

Credit ေရႊအိမ္စည္စာၾကည့္တိုက္
Read More »

ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ကို ဘာနဲ႔တည္ေဆာက္မလဲ


 dr.khinmaungnyo-april3

 ၀၁၃ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၅ ရက္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားတပ္ဖြဲ႔မ်ား ကမ္းတက္တိုက္ခိုက္ေရး ေလ့က်င့္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနစဥ္ (Photo - AFP)
တိုင္းႏိုင္ငံတစ္ခု ျဖစ္တည္လာတဲ့အခါ ဘာနဲ႔တည္ေဆာက္မလဲ ဆိုတာကို ဒႆန ပညာရွင္မ်ား ေမးေလ့ရွိတဲ့ ေမးခြန္းပါ။
စစ္နဲ႔ တည္ေဆာက္မွာလား
အခ်ဳိ႕ကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကို စစ္အင္အားနဲ႔ တည္ေဆာက္ၾကတယ္။ ဒါဟာလည္း သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ မွန္ပါတယ္။ ယေန႔တိုင္လည္း ႏုိင္ငံတိုင္းလိုလိုမွာ စစ္အင္အားဟာ အေတာ္ေလးကို အေရးပါဆဲ ပါပဲ။
အဓိကကေတာ့ လူေတြဟာ တိရစၦာန္ရဲ႕ အလိုဆႏၵေတြမ်ိဳးကိုပဲ ျဖည့္ဆည္းရင္းနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္တယ္လို႔ ဒင္းကန္းမင္း (Dean Kaman) က ဆိုတယ္။     
လူေတြဟာ စားစရာေသာက္စရာေတြအတြက္ လံုးပန္းတယ္။ ေနစရာ ထိုင္စရာ လိုခ်င္တယ္။ ကာမဂုဏ္ ခံစားခ်င္တယ္။
ေၾကာက္လည္း အေတာ္ေၾကာက္ၾကတယ္။ ဒီလိုေၾကာက္တဲ့ အခါမွာျဖစ္ေစ တစ္စံုတစ္ခုကို လိုခ်င္တဲ့အခါမွာ ျဖစ္ေစ စစ္ပြဲေတြ ဆင္ႏႊဲၾကေတာ့တယ္။
ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ ဘာေၾကာင့္ စစ္ျပင္ဆင္ေနလဲဆိုတာကို ဒီအခ်က္က ေပၚလြင္ေစပါတယ္။
တိရစၦာန္ေတြလည္း ဒီအတိုင္းပါပဲ။ နယ္ေျမလုခ်င္လို႔ တိုက္ခိုက္တာ ရွိသလို တစ္စံုတစ္ေယာက္က တိုက္ခိုက္လာမွာ စိုးရိမ္ၿပီး ေၾကာက္တဲ့အတြက္လည္း တိုက္ခိုက္တာေတြ ရွိတယ္။ ဦးခ်ိဳရွိသူေတြက ေ၀ွ႔တယ္။ အစြယ္ရွိရင္ ထိုးတယ္၊ နင္းေခ်တယ္။ သြားေကာင္းေတာ့ ကိုက္တယ္။
လူေတြလည္း ဒီလိုပါပဲ။ အရင္က တုတ္ေတြ ဓားေတြ ခဲေတြနဲ႔ေပါ့။ ေနာက္ေတာ့ ေသနတ္ေတြ ေဖာက္ခြဲေရး ပစၥည္းေတြနဲ႔ ေနာက္ဆံုး အဏုျမဴဗံုး လက္နက္ထိ သံုးလာတယ္။
ဒါဟာ လူနဲ႔ တိရစၦာန္ တူတဲ့အခ်က္ပါပဲ။

ပညာနဲ႔ တည္ေဆာက္
ဒင္းကန္းမင္း (Dean Kaman) ရဲ႕ အယူအဆကေတာ့ ၂၁ ရာစုဟာ ပညာေခတ္ပါပဲတဲ့။
ပညာဟာ အေရးအပါဆံုးလို႔ ယူဆရမယ္လို႔ သူက ဆိုတယ္။
ပညာေခတ္မွာ ပညာနဲ႔ အသက္ေမြးၾကမယ္။ ပညာေခတ္ေရာက္ေတာ့ ပညာတတ္ေတြ ေပါမယ္။ လူေနမႈ အဆင့္လည္း တိုးတက္မွာေပါ့။ လူေတြဟာ ယဥ္ေက်းလာၿပီး နားလည္မႈေတြ ရွိလာမယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အားသာခ်က္ အားနည္းခ်က္ေတြအေပၚ ခြင့္လႊတ္လာၾကမယ္။ သူက "လူေတြကို ပညာသာ သင္ေပးလိုက္ပါ စစ္ပြဲေတြ ရပ္ဆိုင္းသြားမယ္" လို႔ဆိုတယ္။

ေၾကာက္လည္း အေတာ္ေၾကာက္ၾကတယ္။ ဒီလိုေၾကာက္တဲ့ အခါမွာျဖစ္ေစ တစ္စံုတစ္ခုကို လိုခ်င္တဲ့အခါမွာ ျဖစ္ေစ စစ္ပြဲေတြ ဆင္ႏႊဲၾကေတာ့တယ္။
ေျမာက္ကိုရီးယားဟာ ဘာေၾကာင့္ စစ္ျပင္ဆင္ေနလဲဆိုတာကို ဒီအခ်က္က ေပၚလြင္ေစပါတယ္ . . . . .

ပညာတတ္ရင္ ရလဒ္ေကာင္း ႏွစ္ခုရမယ္လို႔ သူက ေဆြးေႏြးတင္ျပတယ္။
ပထမတစ္ခုကေတာ့ ရန္ျဖစ္ေနလို႔ အလကားပဲ။ သူလည္း အက်ဳိးမရွိ၊ ကိုယ္လည္း အက်ဳိးမရွိ၊ ႏွစ္ဦးႏွစ္၀ ပ်က္စီးႏိုင္တယ္ ဆိုတာကို အေသအခ်ာ သေဘာေပါက္လာႏိုင္တယ္။ အဏုျမဴစစ္ပြဲေတြ ျဖစ္လာရင္ ကမၻာႀကီးဟာလည္း သံုးလို႔မရေအာင္ ပ်က္စီးသြားႏိုင္တယ္။ ကမၻာသားေတြဟာ တစ္ေလွတည္းစီး ခရီးသြားေတြနဲ႔ တူတယ္။ ေလွေပါက္ေပါက္ ေလွေမွာက္ေမွာက္ တစ္ေယာက္တည္း ဒုကၡေရာက္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အားလံုး ဒုကၡေရာက္မွာ အေသအခ်ာပဲ။ ဒါဟာ ႐ႈံးၿပီးရင္း ႐ံႈးဆိုတဲ့ Lose/Lose အေျခအေနနဲ႔ တူတယ္။
လက္နက္ဆိုတာ ပ်က္စီးေစတယ္။ ဖ်က္ဆီးတတ္တယ္ ဆိုတာကို သေဘာေပါက္ၾကရင္ေတာ့ ဘယ္သူမွလည္း စစ္မတိုက္ေတာ့ဘူး။ လက္နက္ေတြကိုလည္း မထုတ္လုပ္ေတာ့ဘူးေပါ့။ တကယ္တမ္း ဆန္းစစ္ၾကည့္ရင္လည္း ေလာကမွ ဘယ္စစ္လက္နက္ကမွ ေကာင္းက်ဳိးကို ေဆာင္ရြက္ေပးတာ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒါကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ မျမင္ၾကဘူး။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မာနေတြ ၿပိဳင္ေနတယ္။ သူေကာင္းစားသြားရင္ ငါဆံုး႐ံႈးမွာကို ေၾကာက္တယ္။ ငါေကာင္းစားမွာကို သူကလည္း ေၾကာက္တယ္။ ငါတို႔ႏွစ္ေယာက္လံုး ေကာင္းေအာင္လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ Win/Win အေျခအေနမ်ဳိးကို မေမွ်ာ္မွန္းတတ္ၾကဘူး။
ဒါေၾကာင့္ ပညာသင္ရင္ရတဲ့ အက်ဳိးကို ေျမာ္ျမင္ႏိုင္ၾကမွာပါ။
ဒုတိယအက်ဳိးကေတာ့ ပညာတတ္လာရင္ သူမ်ားဆီက လုယက္ဖို႔ ေတာ္႐ံုတန္႐ံု စဥ္းစားေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီေတာ့ လုယက္ဖို႔ လက္နက္ေတြလည္း မ၀ယ္ေတာ့ဘူး။ လက္နက္ေတြကိုလည္း မထုတ္ေတာ့ဘူး။ လက္နက္စက္႐ံုေတြဟာ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းကို ေျပာင္းလဲ လုပ္ကိုင္လာမွာပဲ။ မိမိအတြက္ ကံုလံုေအာင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ တည္ေထာင္လုပ္ကိုင္ၾကမွာပါပဲ။ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ႀကိဳးစားရင္း တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ ေစာင့္ေရွာက္လိုတဲ့ စိတ္ဆႏၵေတြ ျဖစ္ေပၚလာမွာပါပဲ။ ဒီေတာ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ လုပ္လာဖို႔ အေျမာ္အျမင္ေတြရွိတဲ့ လူသားေတြ ေပၚထြန္းလာဖို႔ ပထမဦးဆံုး လိုအပ္တာကေတာ့ ပညာရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ ပါပဲလို႔ ဒင္းကန္းမင္းက ဆိုတာျဖစ္တယ္။

အင္တာနက္ကြန္ယက္
ေအးခ်မ္းတဲ့ ကမၻာႀကီး ျဖစ္လာဖို႔ ပညာဟာ အဓိကပါလို႔ သူေျပာခ်င္တယ္လို႔ သူထပ္ေျပာျပန္တယ္။ လူေတြဟာ ပညာကို နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ရၾကတယ္။ ဥပမာ လူေတြဟာ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ကာကြယ္ဖို႔ ႀကံစည္ၾကရင္းက ေရဒါကို တီထြင္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ ေရဒါစနစ္ဟာ အရပ္ဘက္ထက္ စစ္ဘက္မွာ အသံုးက်တယ္လို႔ ယူဆခဲ့ၾကတယ္။ တကယ္တမ္းမွာ ယေန႔မိုးေလ၀သမွာ ေရဒါဟာ အမ်ားႀကီး အသံုး၀င္တယ္။ မိုးရြာ မရြာ၊ ႏွင္းက် မက်၊ ေလမုန္တိုင္းရွိ မရွိ စတာေတြကို မိုးတိမ္ေတြဆီ ေရဒါက လိႈင္းမ်ားလႊတ္ကာ စမ္းသပ္ႏိုင္တယ္။ ဒါ့အျပင္ အျခားေသာ ေရေအာင္ေျမေအာင္ သယံဇာတေတြကိုလည္း ေရဒါကေန ရွာႏိုင္ပါေသးတယ္။
အင္တာနက္ကိုေရာ၊ ဘယ္သူက စတာလဲ။
အေမရိကန္ စစ္တပ္က စတာပါ။ ဒီအင္တာနက္ဟာ တကယ့္ႀကီးမားတဲ့ ကြန္ရက္ႀကီး ျဖစ္ေနပါၿပီ၊ ဒီကြန္ရက္ကေန သတင္းအခ်က္အလက္ေပါင္း မ်ားစြာကို လူေတြဖတ္ရႈ ေလ့လာလို႔ ရတယ္။ ပညာေတြ သင္လို႔ရတယ္။ ကမၻာ့အေရွ႕ျခမ္းက သတင္းကို ကမၻာ႔အေနာက္ျခမ္းက ခ်က္ခ်င္းၾကည့္လို႔ ရတယ္။ စာပို႔လို႔ရတယ္။ စကားေတြေျပာလို႔ ရတယ္။
ဒါေပမဲ့ အင္တာနက္သံုးၿပီး တိုက္ခိုက္ေနတာေတြ ရွိေသးတယ္။ အင္တာနက္ကို သံုးၿပီး အမုန္းတရားေတြ ဖန္တီးေျပာဆိုေနၾကတယ္။ အင္တာနက္ကေန ေစာ္ကားေမာ္ကား ျပဳေနၾကတယ္။
လူတစ္ေယာက္ ေျပာပါတယ္။ အင္တာနက္ထဲက Facebook ကို မၾကည့္ရရင္ အဲဒီေန႔မွာ အာဟာရ ျပတ္သလိုပါပဲတဲ့။ ဘယ္လိုျဖစ္ျဖစ္ ပညာကေတာ့ အေရးပါတယ္။

နားလည္ၾကမွ
ဒီလို ပညာတတ္ေတြ အသိပညာ ရွိသူေတြ မ်ားလာပါမွ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ကမၻာႀကီးမွာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ နီးနီးကပ္ကပ္ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ဆက္ဆံလာႏိုင္တဲ့ အေနအထားကို ေရာက္လာမယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဒီလို အေျခအေနကေန ကမၻာ့ရြာႀကီး ေပၚေပါက္လာတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆကို တင္ျပေနၾကတယ္။
ကမၻာ့ရြာႀကီးဟာ လူေတြအားလံုး တေပါင္းတစည္းတည္း ရွိတာကို ေျပာတာပါ။ ကမၻာ့ရြာႀကီးမွာ သူ႔လူမ်ဳိးနဲ႔သူ၊ သူႏိုင္ငံနဲ႔သူ၊ သူ႔အစိုးရနဲ႔သူ ရွိေနမွာပါပဲ။ ဘယ္သူမွ တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ က်ဴးေက်ာ္ရန္စမွာ မဟုတ္ဘူးေပါ့။
ဒီလိုနားလည္မႈေတြနဲ႔အတူ လက္တြဲေနထိုင္ဖို႔အတြက္ "ဆက္သြယ္ေရးကြန္ရက္" ဟာ အင္မတန္ အေရးပါတယ္။
ဒီလိုအေျခအေနမွာ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ကမၻာႀကီးကို လက္၀ါးႀကီး အုပ္မွာလား။ မရပါဘူး။
ပညာတတ္က ပညာမဲ့ေတြကို အႏိုင္က်င့္မယ္။ ခ်မ္းသာသူေတြက ဆင္းရဲတဲ့လူေတြကို ႏွိပ္စက္မယ္ဆိုတဲ့ လြဲမွားတဲ့ လက္၀ါးႀကီးအုပ္ အႏိုင္က်င့္ ေနထိုင္လို႔ ရမွာမဟုတ္ဘူး၊
ေအးအတူပူအမွ် ခြဲေ၀ေပးရ ခြဲေ၀ေကြၽးၾကရမွာပဲ၊
လူမႈေရး မညီမွ် ကြာဟမႈေတြကေတာ့ ရွိမွာပါပဲ၊
ဒါေပမဲ့ ဒီလိုကြာဟာမႈဟာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရးတို႔အေပၚမွာ တည္ေနမွာ မဟုတ္ပါဘူး၊
ေနာက္ၿပီး ကြာဟခ်က္ဟာလည္း အရမ္းကာေရာ ႀကီးမားလို႔ မရပါဘူး၊
ဒီလိုျခားနားခ်က္ေတြရဲ႕ ကြာဟခ်က္ေတြကို နည္းေအာင္ႀကိဳးစားရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုကြာျခားတာဟာ သူ႔ဘာသာသူ ျဖစ္တာပဲရယ္လို႔ လစ္လ်ဴ႐ႈထားရင္ေတာ့ ကမၻာႀကီးလည္း ပ်က္သုဥ္းသြားမွာပဲ၊။
ဒီေတာ့ လူေတြဟာ ေလာဘႀကီးလို႔ မရေတာ့ဘူး၊
တကယ္ေတာ့ လူေတြေလာဘႀကီးၾကတာဟာ (အေၾကာင္း အမ်ားႀကီးအနက္ အေရးပါဆံုးျဖစ္တဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ကေတာ့) ေနာင္ေရးအတြက္ စိတ္မေအးၾကလို႔သာ ျဖစ္တယ္လို႔ ပညာရွင္အမ်ားက ဆိုပါတယ္၊
ေနာင္ေရးကို မပူမပန္ေစရဘူးဆိုရင္ လူေတြဟာ စိတ္၀င္စားလာၾကမွာပဲ။ ဥပမာလက္ပံေတာင္းေတာင္ ကိစၥမွာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေနာင္ေရးကို ဘယ္သူအာမခံေပးလို႔လဲ၊ သူတို႔ကို လူေနမႈ အဆင့္မီေအာင္ ထားေပးၿပီး လံုေလာက္တဲ့ အာမခံမႈေတြေပးရင္ စည္း႐ံုးဖို႔ေတာင္ မလိုပါဘူး။ သူတို႔ဟာ ေခါင္းေဆာင္ေတြေနာက္ကို ပါလာမွာပဲ။

ျမန္မာတို႔ရဲ႕ ေနာင္ေရး
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ဳိးဟာ ေနာင္ေရးအတြက္ ပူပန္ေနၾကတယ္။ အနီးဆံုးျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို လွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္ေနၾကသလို အနာဂတ္အတြက္လည္း စိတ္မေအးၾကေသးပါဘူး။ အၾကမ္းအားျဖင့္ ဆက္ဆံေရးကိုၾကည့္လွ်င္ တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ မယံုၾကည္ဘူးဆိုတာကို ေတြ႕ရေပမယ္။
ဘာေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ယံုၾကည္မႈ မတည္ေဆာက္ႏိုင္တာလဲ။
စင္စစ္ေျပာရင္ အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူဆိုတာ မိဘနဲ႔ သားသမီးလိုပါပဲ။
မိဘက သားသမီးအတြက္ အနစ္နာ ခံတယ္ဆိုရင္ သားသမီးေတြက ငါ့မိဘဟာ ငါ့ကိုတကယ္ခ်စ္တယ္ဆိုၿပီး ယံုၾကည္မယ္။
သားသမီးကလည္း မိဘအတြက္ အနစ္အနာခံတယ္ဆိုရင္ မိဘက သားသမီးအတြက္ ေက်နပ္မွာျဖစ္တယ္။
တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ ယံုၾကည္ၾကဖို႔ ကိုယ္လိုခ်င္တာေတြကို ယူေနၾကလို႔ မရဘူး။ ကိုယ္က ေပးရမွာျဖစ္တယ္။ "ဒါေလးကေတာ့ ငါ့သားအတြက္။ ဒါေလးကေတာ့ ငါ့သမီးအတြက္" ဆိုၿပီး သားသမီးေတြကို ဦးစားေပးတဲ့ မိဘေတြကို သားသမီးေတြက ဘာလုပ္ေပးရေပးရ အေဖကို မထိနဲ႔ အေမကိုမထိနဲ႔ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္မႈမ်ဳိးကို ရရွိပါတယ္။
ျမန္မာေတြဟာ သေဘာသကန္ ေကာင္းၾကပါတယ္။
သည္းခံ အနစ္နာခံတာ လူမ်ဳိးစ႐ိုက္ သဘာ၀ပါ။ တိုင္းရင္းသားေတြေနတဲ့ အရပ္ေတြကို သြားၾကည့္ပါ။ လူသားခ်င္းစာနာတဲ့ Humantarian စိတ္ဓာတ္ အျပည့္အ၀ ရွိတာကို ေတြ႕ရေပမယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုႏိုင္ငံဟာ မႀကီးပြား မတိုးတက္စရာ မရွိပါဘူး။
ဒီေတာ့ ႏိုင္ငံတစ္ခု ထူေထာင္ဖို႔အတြက္ ပညာကို အဓိကထားၿပီး စိတ္ေကာင္းေစတနာေကာင္းနဲ႔ အမ်ားအတြက္ အနစ္နာခံတတ္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မ်ားနဲ႔အတူ ျပည္သူမ်ားပါ ၾကည္ျဖဴၾကဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။

 Written by ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳ
Credit  http://first-11.com
Read More »

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ


 

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ
ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးေရာဂါ(Dengue Haemorrhagic Fever ) DHF ဟာ  ျခင္ကေနကူးစက္ျပီး၊ (ဗိုင္းရပ္စ္) ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးကို ကေလးေရာဂါလို႔ ထင္တာ မမွန္ဘူး။ ဆင္းရဲတဲ့လူေတြဘဲ ျဖစ္တယ္ မွတ္ရင္လဲ မွားတယ္။ ေရာဂါကို စသိတာအႏွစ္ ၂၀၀ ေက်ာ္ပါျပီ။ ဘိုလိုဆိုရင္ Dengue Hemorrhagic Fever (ဒင္ေဂး-ဟမေရးဂ်စ္-ဖီဗာ) လို႔ ေခၚတယ္။ Spanish word မို႔ (ဒင္ေဂး) လို႔ အသံထြက္တာ ပိုမွန္သတဲ့။ ဒါေပမဲ့ ဒီစာလံုး ဘယ္ကေန ေပၚခဲ့တယ္ ဆိုတာ တိတိပပ မသိၾကပါ။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါဟာ ျခင္အမကေနဘဲ ကူးတယ္။ မ သဘာ၀ တူေသးတာတခုက ညမွာ အိမ္တြင္း ေအာင္းျပီး၊ ေန႔မွာသာ ထြက္ကိုက္တယ္။ အစာရွာတာေပါ့ဗ်ာ။ အမ်ားအားျဖင့္ မနက္ မလင္း-တလင္း ကိုက္တာမ်ားတယ္။ အမျဖစ္ေတာ့ အသန္႔ ၾကိဳက္တယ္။ ေရသန္႔မွာ ေနတဲ့အမ်ိဳး။ ဒါ့ေၾကာင့္ အဲဒီျခင္မ်ိဳး ႏွိမ္နင္းဘို႔ ေမာ္ေတာ္ကား-ဆိုင္ကယ္ တာယာေဟာင္း၊ ပုံးခြံ၊ ေပပါခြံ၊ ေရအိုး၊ ေညာင္ေရအိုးေတြမွာ က်န္ေန-ေအာင္းေနတဲ့ ေရေတြ မွန္သမွ် သြန္ခိုင္းရတယ္။ ျခင္ပိုးေလာက္လန္းေတြ မေပါက္ေအာင္ လုပ္ရတာပါ။ ျခင္းစားငါး ေမြးတာတို႔၊ ပိုးေလာက္လန္းသတ္ေဆးတို႔လဲ သံုးႏိုင္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ ေရနံေခ်း ၀ေအာင္သုတ္ထားတဲ့ အိမ္ထရံေတြ၊ တိုင္ေတြေပၚမွာ ေဆးဖ်န္းျပီးလို႔ ေရးမွတ္ထားတတ္တဲ့ (ဒီတီတီ) ကလည္း ျခင္ကို အေတာ္အသင့္ ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးမွာ အထင္နဲ႔အျမင္ မဆင္တာတခု ေျပာရဦးမယ္။ နာမည္က ေသြးလြန္ဆိုတာနဲ႔ ေသြးလြန္ျပီး ေသႏိုင္တယ္လို႔ ထင္တာ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္ထဲက အရည္ေတြေရာ ေသြးေရာ ယိုလို႔ ေနာက္ဆံုး (ေရွာ့ခ္) ရတာေၾကာင့္သာ ေသတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ “ေသြးယုိ-တုပ္ေကြး”လို႔ နာမည္ေပးရင္ေတာ့ မမိုက္ဘူး မဟုတ္လား။

ေရာဂါျဖစ္ျခင္း

ျခင္အကိုက္ ခံရျပီးေနာက္ ၄-၅-၆ ရက္မွာ ေရာဂါျဖစ္တယ္။ ျဖစ္စေတာ့ ရိုးရိုး တုပ္ေကြးလိုပါဘဲ။ ဖ်ား၊ ေခါင္းကိုက္၊ ဟိုက-ဒီကနာ ျဖစ္မယ္။ အရိုးထဲကနာတာ သိသာတာမို႔ တခ်ိဳ႕က “အရိုးကြဲဖ်ား” လို႔ေတာင္ ေခၚေသးတယ္။ ခပ္ရဲရဲ အနီျပင္ေတြ ထြက္မယ္။ အျပင္းဖ်ားမယ္၊ (၁၀၃-၁၀၄-၁၀၅)။ ေခါင္း (နားထင္) ကိုက္မယ္၊ မ်က္လံုးအတြင္းက နာမယ္၊ အဆစ္-ၾကြက္သား နာမယ္၊ စားခ်င္စိတ္ ပ်က္မယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္။ ျပီးရင္ ေသြးျပႆနာ တက္လာပါမယ္။ ေသြးျခည္ဥေတြ ထြက္မယ္။ ႏွာေခါင္းေသြးယို၊ သြားဖုံးေသြးယို၊ ပါးစပ္ကေန ေသြးအန္၊ ဆီးထဲ ေသြးပါမယ္၊ ၀မ္းထဲ ေသြးပါရင္ ၀မ္း အေရာင္မဲတာနဲ႔ သိမယ္။ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ လစဥ္ဆင္းတာက မ်ားမယ္။

ရက္တို-ေရာဂါ ျဖစ္လို႔ ၂-၇ ရက္သာ ၾကာမယ္။ ေသြး-အရည္ယိုတာ ၾကာလာရင္ သတိမေကာင္း ျဖစ္ရာကေန သတိ လံုး၀လစ္မယ္၊ တက္လည္း တက္ႏိုင္တယ္။ ဗိုက္နာ၊ ဆက္တိုက္ အန္၊ ဖ်ားေနတံုး ေခြ်းျပန္တယ္ဆိုရင္ မေကာင္းတဲ့ လကၡဏာဘဲ။ တကိုယ္လံုး ေအးစက္၊ ေျပာ့ေခြျပီး၊ ဂနာမျငိမ္ျဖစ္ရာကေန သတိလက္လြတ္ရင္ အေရးေပၚ အေျခအေန Dengue Shock Syndrome (DSS) ျဖစ္သြားပါျပီ။ အသက္လုျပီး ကုရပါေတာ့မယ္။

ေသြး-အရည္ေတြ အျပင္စိမ့္ထြက္လာလို႔ အဆုပ္အိတ္ထဲ အရည္မ်ားတာ၊ ေရဖ်င္းရွိတာ၊ ေသြးထဲ (ပရိုတင္း) နည္းတာတို႔ ရွိႏိုင္တယ္။ ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးဆိုတာ ေသခ်ာေအာင္ ေသြးစစ္ရတယ္။ ေရာဂါကို ဆန္႔က်င္တဲ့ဓါတ္ (အင္တီေဘာ္ဒီ) ေတြ႔မယ္။ Tourniquest test စမ္းသပ္နည္းလုပ္ရင္ Positive ျဖစ္မယ္။ Thrombocytopaemia ေသြးမံႈအေရအတြက္ နည္းေနမယ္။ သူက ျပဒါးတိုင္လိုဘဲ။ အဆိုး-အေကာင္းကို ညႊန္းပါတယ္။ ဆိုးရင္ Platelets ကို သြင္းေပးရတယ္။ ေသြးဆိုတာ အရည္နဲ႔ အခဲ ေရာေနတာပါ။ အခဲပိုင္းမွာ ေသြးနီဥ၊ ေသြးျဖဴဥအျပင္ ေသြးမႈန္ဆိုျပီး သံုးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ဒီေကာင္ေတြက အေသးဆံုး၊ ဒါေပမဲ့ သူရွိမွ လူ႔ေသြးဟာ ခဲႏိုင္တယ္။ မခဲရင္ ေသြးယိုမယ္ေလ။ ေသြးဆိုတာ ရဲမွ-ခဲမွ ေကာင္းတယ္။

ကုသျခင္း

တျခား (ဗိုင္းရပ္စ္) ေရာဂါေတြလိုဘဲ၊ ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးကို တိတိက်က် ကုသနည္း မရွိဘူး။ ကေလးေတြက လူၾကီးေလာက္ မဆိုးဘူး။ ကံေကာင္းသူမ်ားက ၁ ပါတ္ ၾကာရင္ ေပ်ာက္မွာပါ။ အားယုတ္မယ္၊ စိတ္ဓါတ္ပါ က်ေစႏိုင္တယ္။ ေရနဲ႔ အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ပါ၊ အနားယူပါ။ ျခင္ေထာင္နဲ႔ အိပ္ရင္ သူမ်ားကုိ မကူးေစဘူးေပါ့။ အန္ေနရင္ေတာ့ ေသြးေၾကာထဲကေန Drip သြင္းေပးရမွာပါ။ အဖ်ား-အကိုက္အခဲ သက္သာေအာင္ (ပါရာစီတေမာ) ကလြဲရင္ မေပးရ။ Asprin, Brufen မေသာက္ရပါ။ အခုေနာက္ပိုင္း ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေဆးသစ္ေတြ စေပၚေနပါျပီ။ ကာကြယ္ေဆးေတာ့ မေပၚေသးပါ။

ေဆးပညာရွင္မ်ားက လူပါးေတြမို႔ သူတို႔ ေသေသျခာျခာ ကုေပးႏိုင္တဲ့ေရာဂါ မဟုတ္ရင္ ကာကြယ္ပါ၊ မျဖစ္ေအာင္ ဒီလို လုပ္ပါ၊ ဟိုလို လုပ္ပါဆိုျပီး၊ ေျပာၾကတယ္။ HIV-AIDS တို႕၊ အသား၀ါေရာဂါတို႔ စသျဖင့္။ ေသြးလြန္-တုပ္ေကြးေရာဂါလဲ ပါပါတယ္။ 

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Read More »

အရပ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္စစ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး







ထင္ေအာင္ေက်ာ္

      အင္အားသည္ အမွန္တရားတဲ့လား။ သို႔ဆုိလွ်င္ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာဘာ့ေၾကာင့္ စစ္တပ္ကခ်ည္းပဲ မအုပ္ခ်ဳပ္ၾကသနည္း။ စစ္တပ္မွာ ေသနတ္ေတြရွိသည္ မဟုတ္လား။

          တစ္ခါတေလေတာ့တိုင္းသူျပည္သားမ်ားကိုယ္တိုင္က စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို လိုလားတတ္ၾကသည္။ အေၾကာင္းမူကားသူတို႔က ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္လိုက္သည့္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက အခ်င္းခ်င္းစကားေတြပဲမ်ားေနၾကၿပီးျပည္သူ႔အက်ိဳးကိုမေဆာင္၊ တိုင္းျပည္ႀကီး တစ္ခုလံုးလည္း ကေသာင္းကနင္းျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္တည္း။


          သို႔ေသာ္သမိုင္းေၾကာင္းအရ စစ္ ဘက္က အလုပ္အကိုင္ေတြ ေပၚထြန္း လာေအာင္ လုပ္မေပးႏိုင္ပါ။ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္လည္း မလုပ္ႏိုင္ ပါ။ ယုတ္စြအဆံုး ျပည္သူတို႔အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုပင္ေကာင္း ေကာင္း မျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ေခ်။ ဒါေၾကာင့္ပင္ အရပ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ထူေထာင္ၾကရတာျဖစ္ပါသည္။
          တစ္ခါကတ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ေမာ္စီတုန္း ေျပာခဲ့ဖူးတာရွိပါသည္။ ““အာဏာဟာ ေသနတ္ေျပာင္း၀က ထြက္တယ္””ဟူ၏။
          သို႔ေသာ္စစ္ဘက္တြင္ ““ျပည္သူ ေတြ ေမွ်ာ္လင့္ေနတဲ့ဟာေတြကို ရလာ ေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ ထူးျခားတဲ့စီမံ ခန္႔ခြဲမႈ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစြမ္းရည္တို႔က်ေတာ့ မရွိဘူး””ဟုအေမရိကန္ႏိုင္ငံ ၀ီလီယမ္ ႏွင့္ ေမရီေကာလိပ္မွ ပါေမာက္ၡ ေလာ ရင့္၀ီလ္ကာဆင္က ေျပာပါသည္။

          ၀ီလ္ကာဆင္ကိုယ္တိုင္ကစစ္သား တစ္ေယာက္ ျဖစ္ခဲ့ဖူးၿပီး အေမရိကန္ အစိုးရအရာရွိတစ္ဦးအျဖစ္လည္း တာ ၀န္ယူခဲ့ဖူးပါသည္။သူက တပ္မွာ ဗိုလ္ မွဴးႀကီးအဆင့္အထိ ၃၁ ႏွစ္ၾကာ စစ္မႈ ထမ္းခဲ့ပါသည္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္တပ္မွ အၿငိမ္းစားယူၿပီး ထုိစဥ္က ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းေကာလင္းပါ၀ဲလ္၏  ႐ံုးအဖြဲ႕မွဴးအျဖစ္လည္း ေကာင္း၊မူ၀ါဒေရးရာ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး အျဖစ္လည္းေကာင္း တာ၀န္ယူခဲ့ပါသည္။

          ထုိ႔ေၾကာင့္အရပ္ဘက္စစ္ဘက္ ဆက္ ဆံေရးအေၾကာင္းကို သူက ေကာင္းေကာင္း သိပါသည္။


          လူ၏ အေျခခံစိတ္ဆႏ္ၵတစ္ခုက လြတ္ လပ္လိုမႈ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ထုိလြတ္လပ္မႈ တစ္ခုတည္းျဖင့္ေတာ့ဘ၀သည္မၿပီး ျပည့္စံုႏိုင္။ ႏိုင္ငံေခါင္း ေဆာင္မ်ားဆီကေန ျပည္သူလူထု ေမွ်ာ္လင့္ေနတာက ““လြတ္လပ္မႈထက္ပိုတဲ့ အလုပ္အကိုင္ေကာင္း ေကာင္းရဖို႔၊ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ လံုၿခံဳမႈရွိဖို႔၊စဥ္းစားေတြးေခၚႏိုင္ဖို႔နဲ႔ အဲဒါေတြ ကို လည္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ရဖို႔ဆိုတာ ေတြပဲ
””ဟု ၀ီလ္ကာဆင္က ေျပာပါသည္။

           သို႔ေသာ္ ဒါေတြက စစ္တပ္၏ယဥ္ ေက်းမႈမဟုတ္။ စစ္တပ္ဟူသည္အဆင့္ဆင့္ အမိန္႔နာခံမႈျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားတာျဖစ္ ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ၾကားေနက်စကားတစ္ခြန္းရွိသည္။ ““ေရဘူးေပါက္တာ မလိုခ်င္ဘူး၊ ေရပါတာပဲ လိုခ်င္တယ္
””တဲ့။ ဒါကလည္း သူ႔လိုအပ္ခ်က္အရပါ။

          စစ္တပ္မွာမစ္ရွင္တစ္ခု တာ၀န္ ေပးလိုက္လွ်င္ ယင္းကို ၿပီးေျမာက္ေအာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရသည္။ ဒါသည္စစ္စည္းကမ္း။


          သို႔ေသာ္အရပ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တြင္ သည္ပံုစံအတိုင္း သြားၿပီးက်င့္သံုးလို႔ မရေၾကာင္း ၀ီလ္ကာဆင္ကေျပာပါသည္။ ျပင္သစ္ျပည္ကို စစ္ဘုရင္ႀကီး နပိုလီယန္ အုပ္စိုးခဲ့သည္ကအစ ယေန႔ေခတ္ ေတြ႕ျမင္ခဲ့ၾကရေသာစစ္တပ္ စိုးမိုးခဲ့ျခင္းမ်ားအဆံုးကို ေလ့လာၾကည့္ပါ။ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္အလုပ္ သိပ္ မျဖစ္ေၾကာင္းကိုသမိုင္းကသက္ေသ ျပခဲ့ၿပီးပါၿပီဟု ၀ီလ္ကာဆင္က ရွင္းျပပါသည္။


          စစ္ဘက္ကဘယ္အခ်ိန္ပဲ အုပ္ ခ်ဳပ္အုပ္ခ်ဳပ္၊ ဘယ္လိုပဲအုပ္ခ်ဳပ္အုပ္ခ်ဳပ္ သည္အတိုင္း က်႐ႈံးမွာပဲဟုသူက မွတ္ ခ်က္ေပးပါသည္။ အေၾကာင္းမူ စစ္ ဘက္၏ ေတြးပံု ေခၚပံု၊ လုပ္ပံုကိုင္ပံုမ်ားကိုယ္၌ကအရပ္ဘက္စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးအတြက္ သဟဇာတ မျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပါ။


အရပ္ဘက္ကို ဦးေဆာင္ခိုင္းပါ ~

          အရပ္ဘက္ကစစ္တပ္ကို ဦး ေဆာင္သည္ဆိုျခင္းက နည္းနည္းေတာ့ စိမ္းေနဦးမည္။ အစဥ္အလာအရ အုပ္ ခ်ဳပ္သူဘုရင္မ်ား၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ တျခားအာဏာရွင္မ်ားလက္ထဲမွာ စစ္ဘက္ကို ကိုင္ထား႐ံုမကလိုအပ္သည့္ အခါမွာလည္း စစ္တပ္ကို သူတို႔စိတ္ တိုင္းက်အသံုးခ်ၿပီး မိမိျပည္သူေတြကိုဖိႏွိပ္ခိုင္းခဲ့ပါသည္။


          စစ္ဘက္ကလႊမ္းမိုးေသာ သမိုင္းျဖစ္စဥ္မွ လြတ္ ေျမာက္ရန္ဆိုလွ်င္ အခ်ိန္ေတာ့ ယူရေပမည္။ ခိုင္မာေသာ အသိုက္အအံု ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္ျခင္း (institution-building) ကို လုပ္ၾကရမည္။ စစ္တပ္ကိုလည္းျပည္သူလူထုက လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တစြာေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္လိုက္ေသာ  အရပ္သားအစိုးရ၏  အက်ိဳး စီးပြားကို အေကာင္းဆံုးအားေပးေထာက္ခံသည့္ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္ ေပၚထြန္းလာေအာင္ အားေပးရေပမည္။

          သို႔ရာတြင္အရပ္ဘက္မွာ ခိုင္မာေသာ အသိုက္ အအံု တည္ေဆာက္ထားျခင္းမရွိလွ်င္၊ ေနာက္ၿပီး သမိုင္း ေၾကာင္းအရအရပ္သားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ထိထိေရာက္ ေရာက္မရွိခဲ့လွ်င္ အထက္ဆိုခဲ့ပါ အယူအဆကို ခ်က္ခ်င္းလက္ခံဖို႔ လြယ္မည္မဟုတ္ေခ်။

          မည္သို႔ဆိုေစအရပ္သားအစိုးရက ဦးေဆာင္ေသာ ယဥ္ေက်းမႈသည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ တျခား ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာအသားက်ေနပါၿပီ။ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံမွာ စစ္ဘက္ကအာဏာသိမ္းျခင္းမ်ိဳး ““ျဖစ္ႏိုင္ေခ်မရွိ
””ဟု ၀ီလ္ကာဆင္က ယတိျပတ္ေျပာပါသည္။

          ဘာေၾကာင့္လဲ။စစ္တပ္က အင္အားမရွိလို႔လား။ မဟုတ္ပါ။ အေမရိကန္စစ္တပ္ေလာက္ ဆန္းဆန္းျပား ျပား လက္နက္မ်ားပိုင္ဆိုင္သည့္ စစ္တပ္က ရွာမွရွား။ သို႔ဆိုလွ်င္ ဥပေဒက အာဏာမသိမ္းႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပင္ခိုင္မာေနလို႔လား။ မဟုတ္ပါ။ လက္နက္အင္အားကို မည္သည့္အရာက လြန္ဆန္ႏိုင္မည္နည္း။


          တကယ့္အေၾကာင္းရင္းကအေမရိကန္ စစ္အရာရွိ မ်ားသည္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာေရာ အရပ္ဘက္ဆိုင္ရာပါ ပညာရည္ျမင့္မားၾကေသာေၾကာင့္တည္း။““အရပ္ဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို စိန္ေခၚၿပီး အရပ္သားအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ် လိုက္ရင္ ဘာျဖစ္မယ္ဆိုတာသူတို႔က ေကာင္းေကာင္း နားလည္ပါတယ္
”” ဟု ၀ီလ္ကာဆင္က ေျပာပါသည္။

          အရပ္ဘက္ကစစ္ဘက္ကိုဦးေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ပတ္ သက္၍ အသိုက္အအံုဖြဲ႕စည္းမႈ၊ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ အစဥ္ အလာမ်ားအေၾကာင္းကို  စစ္ဘက္ကတျဖည္းျဖည္း နားလည္သေဘာေပါက္လာခဲ့ပါသည္။ယင္းသည္ပင္ အေမရိကန္စနစ္၏ မရွိမျဖစ္ အေရးႀကီးေသာအခ်က္ ျဖစ္ ပါသည္။


          စင္စစ္သည္အစဥ္အလာသည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ပထမဦးဆံုးသမ္ၼတေဂ်ာ့၀ါရွင္တန္လက္ထက္ ကတည္းက စခဲ့ပါသည္။သူက စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တစ္ဦးပါ။ ပူပူေႏြးေႏြးလြတ္လပ္ေရးရလာေသာ အေမရိကန္ ကိုလိုနီနယ္မ်ားကိုအုပ္စိုးရန္ သူ႔ေနာက္လိုက္မ်ားက ၁၇၈၃ခုႏွစ္ တြင္ အာဏာသိမ္းခ်င္ခဲ့ၾကသည္။ ဒါကို ၀ါရွင္တန္ကဟန္႔တားခဲ့ေလသည္။


          ထုိႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာသူသည္ ရာထူးမွႏုတ္ထြက္ၿပီး သူ႔ယာေတာသို႔ ျပန္သြားခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ပင္ သူေတာ္လွန္ခဲ့ေသာၿဗိတိန္ဘုရင္မင္းျမတ္တတိယေျမာက္ ေဂ်ာ့ဘုရင္ကိုယ္တိုင္က ““အႀကီးျမတ္ ဆံုးပုဂ္ၢိဳလ္ႀကီးေပ တကား
””ဆိုၿပီး ေထာမနာျပဳခဲ့ရေလသည္။

          အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံ အစိုးရအဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားၾကားမွာ စင္းလံုးေခ်ာခဲ့တာမ်ိဳးေတာ့လည္းမဟုတ္။ မေျပလည္တာေတြ ရွိခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္အရပ္ဘက္ကပဲ အဆံုးအျဖတ္ေပးခဲ့ပါသည္။


          ၁၉၅၁ ခုႏွစ္တြင္ကိုရီးယားစစ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး သမ္ၼတဟယ္ရီထ႐ူးမင္းႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမက္အာသာတို႔ၾကားမွာမေၾကလည္သည့္အေၾကာင္းက အုတ္ေအာ္ေသာင္းတင္း ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ အဲသည္ျဖစ္စဥ္တြင္ သမၼတကဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးကိုတာ၀န္မွရပ္စဲခဲ့ပါသည္။

          ထ႐ူးမင္းကဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသည္ ““သူ၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ႀကီးတို႔က ခ်မွတ္ေပးထားေသာ မူ၀ါဒမ်ားကို အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံႏိုင္စြမ္း မရွိခဲ့””ဟူ၍ မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့ပါသည္။



သမၼတဘားရတ္အိုဘားမား ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဆတန္ေလမက္ခရစ္ၥတယ္          ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္လည္းသမၼတဘားရတ္အိုဘားမားက အာဖဂန္နစ္ၥတန္မွာ အေမရိကန္ စစ္တပ္အႀကီးအကဲ ၾကည္းတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဆတန္ေလမက္ခရစ္ၥတယ္ကို တာ၀န္မွ ရပ္စဲပစ္ခဲ့ပါသည္။ အေၾကာင္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး၏ လက္ေထာက္အရာရွိမ်ားသည္သမၼတႏွင့္အစိုးရအဖြဲ႕အရာရွိႀကီးမ်ားအေပၚ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ေသာ စကားမ်ားကို မဂၢဇင္းတစ္ေစာင္တြင္ေျပာခဲ့ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

          ယင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍အိုဘားမားက ေၾကညာခ်က္တစ္ရပ္ ထုတ္ ျပန္ရာ၌ ““မၾကာေသးမီက ပံုႏွိပ္ခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါးတြင္ပါရွိသည့္ ေျပာဆိုမႈမ်ားသည္ တပ္မွဴး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတစ္ဦး၏ အဆင့္အတန္းႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္းမရွိပါ။ ဤအခ်က္က ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ဒီမိုကေရစီနည္းက် စနစ္တြင္ အခရာက်ေသာ အရပ္ဘက္က စစ္ဘက္ကိုထိန္းခ်ဳပ္ထား ျခင္းအေပၚ အားေလ်ာ့ေစပါသည္
”” ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။

          သမၼတကဆက္ေျပာရာတြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ အသိုက္ အအံုမ်ား ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္မႈက လူတစ္ဦးခ်င္းထက္ပိုၿပီး ခိုင္မာစြာတည္ရွိေနေၾကာင္း၊ သည္လို ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္မႈတြင္ စစ္ဘက္အမိန္႔ေပးမႈအဆင့္ဆင့္ေပၚ၌အစိုးရ၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ေလးစား လိုက္နာျခင္းသည္လည္း ပါ၀င္ေၾကာင္း ဆိုပါသည္။


အဂတိလိုက္စားမႈ ~

          အေရးႀကီးေသာေနာက္တစ္ခ်က္က အရပ္ဘက္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ မရွိလွ်င္ အဂတိလိုက္စားမႈ ႀကီးထြားလာတတ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။စစ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိ၊ တာ၀န္ယူမႈလည္း မရွိတတ္ရကား အဂတိလိုက္စားမႈေတြ ျဖစ္လာရသည္။

          စစ္ဘက္ကႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးစနစ္ထဲ၌ ႀကီးႀကီးမား မားျမႇဳပ္ႏွံ လုပ္ကိုင္လာေသာအခါ အရပ္ဘက္ဦးေဆာင္မႈကိုလိုက္နာရန္ ဆႏၵနည္းပါးလာေတာ့သည္။ ““သူတို႔ရဲ႕စည္းစိမ္ဥစၥာေတြ ဆံုး႐ႈံးကုန္မွာ စိုးၿပီးအာဏာကိုလက္မလႊတ္ခ်င္ေတာ့ဘူးေပါ့။ ဒါက တကယ့္ ျပႆနာပဲ
”” ဟု ၀ီလ္ကာဆင္ကေျပာပါသည္။

          သည္အခါမ်ဳိးမွာစစ္တပ္ကိုႏိုင္င့ံစီးပြားေရးႏွင့္ ကြာရွင္းျပတ္စဲခိုင္းဖို႔ လုိလာပါသည္။ ထုိအခါမ်ိဳးမွာ ေသြးထြက္သံယိုေတြျဖစ္တတ္ ပါသည္။ ဒါကိုေတာ့ သတိထားရမည္။


           စီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္မ်ားအျပင္ ေနာက္တစ္ခ်က္က စစ္ဘက္သည္သူ႔ေနရာကို ဘယ္အစိုးရမ်ိဳးက ေနရာ၀င္ယူမွာလဲဆိုျခင္းအေပၚလည္း စိုးရိမ္မႈရွိတတ္ေလသည္။ျပည္သူမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကို တကယ္ပဲ ေဖာ္ေဆာင္မည့္ေခါင္းေဆာင္တက္လာမွာလား၊ သို႔မဟုတ္ထူးမျခားနား ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားကိုပဲၾကည့္ၿပီး မရ ရသက ခ်ိဳင္ကာ အိတ္ထဲထည့္ဦးမည့္သူေတြပဲလား။


          ၀ီလ္ကာဆင္ကေတာ့အရပ္ဘက္ - စစ္ဘက္ ဆက္ ဆံေရးေျပျပစ္ၿပီး အရပ္ဘက္ကဦးေဆာင္ေသာ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းကို တည္ေဆာက္ရန္မွာမရွိမျဖစ္အေရးႀကီးေၾကာင္းေျပာပါသည္။ ျပည္သူတို႔၏ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ ခံထားရေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကဒါကိုေရရွည္ တည္တ့ံေအာင္ ႀကိဳးစားအေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည္ဟု သူက ေျပာပါသည္။


(၂၆-၆-၂၀၁၂ ထုတ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန၏  IIP Digital သတင္းလႊာပါ Stephen Kauffman ၏Military Rule Can Bring Order, But Not Good Results  ကို အဓိကမီွျငမ္းပါသည္)


Read More »

လင္ကြန္း၏ ေခါင္းေဆာင္မႈ က်င့္စဥ္



(1) ရွင္းလင္းစြာ ေရးသား၍ ျပႆနာေျဖရွင္းနည္းကို အၾကံေပးေဖာ္ျပပါ။

(2) သင္သည္ လူေတြၾကားတြင္ မေၾကာက္မလန္႔ သြားလာေနသည္ဟု လူေတြက ထင္ပါေစ။

(3) လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားႏွင့္ ေရွာင္တခင္ ေတြ႔ဆံုဆက္ဆံပါ။ တမင္စီစဥ္ေတြ႔ဆံုျခင္းကဲ့သို႔ပင္ အက်ိဳးရွိႏိုင္သည္။

(4) လာေတြ႔ေသာဧည့္သည္မ်ားကို မေတြ႔ဘဲ မၾကာခဏ ျပန္မလႊတ္ပါႏွင့္။

(5) ျပည္သူ႔ထင္ျမင္ခ်က္မ်ား အၿမဲရေနေအာင္ ဖန္တီးပါ။

(6)‘လူတိုင္း ခ်ီးက်ဴးခံခ်င္သည္’ဆိုျခင္းကို သတိရပါ။

(7) သင္၏ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား မတ္တတ္ရပ္ေနႏိုင္လွ်င္ သင္လည္း မတ္တတ္ရပ္ေနႏိုင္သည္။ကိုယ္တိုင္ နမူနာေကာင္း ျပပါ။

(8) စိတ္ခ်ရေသာ ေနာက္ဆံုးသတင္းအခ်က္အလက္မွန္ကို ရႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါ။


(9) တစ္ႀကိမ္တြင္ စစ္ပြဲတစ္ပြဲသာ ဆင္ႏႊဲပါ။

(10) လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားက သင့္အား ျပတ္သားသူ၊ တည္ၾကည္သူ၊ တာ၀န္ကို ေက်ပြန္စြာ ထမ္းေဆာင္သူဟူ၍ ယံုၾကည္လာေအာင္ ႀကိဳးစားပါ၊ သူတို႔က သင့္အား ယံုၾကည္ေလးစားလာလိမ့္မည္။

(11) အစဥ္အလာ ယဥ္ေက်းမႈစည္းကမ္းႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရးသိကၡာတို႔ကို တစ္ခါတစ္ရံ ‘ေဘးခ်ိတ္’ထားရ၏။
 
(12) လူ႔သေဘာ လူ႔မေနာကို နားလည္ေရးအတြက္ အခ်ိန္ႏွင့္ပိုက္ဆံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံပါ။

(13) လူ႔အျပဳအမူကို အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ျပဳျပင္၍ရႏိုင္ေသာ္လည္း လူ႔သဘာ၀ကို ေျပာင္းလဲ၍ မရႏိုင္ေၾကာင္း သတိရပါ။

(14) သနားၾကင္နာျခင္း၊ ဂ႐ုစိုက္ျခင္းသည္ ေကာင္းမြန္ေသာဆက္ဆံေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုင္သည္။
 
(15) ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကုန္ဆံုးလွ်င္ စိတ္ဓာတ္က်သည္။


(16) ဌာနတြင္း မေက်နပ္ခ်က္မ်ားကို အားမေပးႏွင့္၊ ညႇိႏိႈင္းေစ့စပ္ရန္ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားအား အၿမဲတမ္းေဖ်ာင္းဖ်ဆြဲေဆာင္ပါ။
 
(17) အင္အားကို ေနာက္ဆံုး အားကိုးရာအျဖစ္သာ သံုးပါ။
 
(18) ေနာက္လိုက္ငယ္သားမ်ားက သူတို႔လုပ္ရပ္ကို သူတို႔စိတ္ကူးျဖင့္ လုပ္သည္ဟု ယံုၾကည္ခ်င္ၾကေၾကာင္းကိုသတိရပါ။ ထုိ႔ထက္ သူတို႔လုပ္ရပ္သည္ အမ်ားႏွင့္မတူ တမူထူးျခားသည္ဟု ယံုၾကည္ခ်င္ၾကေၾကာင္းကိုသတိရပါ။

(19) ေနာက္လိုက္ငယ္သားကို မိမိဘက္ပါေအာင္ ဆြဲေဆာင္လိုလွ်င္ မိမိသည္ မိတ္ေဆြေကာင္း
တစ္ေယာက္ျဖစ္ေၾကာင္း သူယံုၾကည္ေအာင္ ပထမဦးစြာ ျပသပါ။
 
(20) ေနာက္လိုက္မ်ားကို မိမိက ဦးေဆာင္ရန္ သူတို႔၏ သေဘာတူညီမႈကို အရင္ရယူပါ။
 
(21) ေနာက္လိုက္မ်ားအား ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ လုပ္ကိုင္ေစျခင္းျဖင့္ တာ၀န္ႏွင့္ အာဏာကို ခြဲေ၀ေပးပါ။
 
(22) အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုလံုးႏွင့္ဆိုင္ေသာ ကိစၥမ်ားတြင္ ဌာနအသီးသီး၏ ႀကီးအကဲမ်ားႏွင့္ ျပည့္ျပည့္၀၀
ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ၿပီးမွ ေဆာင္ရြက္ပါ။
 
(23) ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းသည္ အမိန္႔မေပး၊ ေမတၱာရပ္ခံျခင္း၊ တိုက္တြန္းျခင္း၊ အၾကံေပးျခင္းတို႔ကိုသာျပဳလုပ္သည္။


(23) လူတစ္ေယာက္အား ႏွိပ္ကြပ္လွ်င္ ထိုသူႏွင့္ ထိုသူ၏မိတ္ေဆြမ်ားသည္ မိမိအဖြဲ႔အစည္းအတြက္ ထာ၀ရရန္သူမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္သည္။
 
(24) အျပစ္ဒဏ္ေၾကာင့္ အျပစ္ေပးရန္ဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္သည္ ဘယ္လိုမွ် အက်ိဳးမျပဳ။
 
(25) နာမည္ေကာင္းထြက္ေသာ ေခါင္းေဆာင္ထံသို႔သာ လူေတြခ်ဥ္းကပ္ခ်င္ၾကသည္။
 
(26) တစ္ခါတစ္ရံ မသိေယာင္ေဆာင္ေနလိုက္ျခင္းသည္ အက်ိဳးယုတ္ေလာက္ေအာင္ ထိခိုက္နစ္နာမႈ မျဖစ္ႏိုင္။

(27) သာမန္အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ လူငယ္မ်ားအား ဘ၀မပ်က္ပါေစႏွင့္။
 
(28) မလိုတမာစိတ္ကို ေရွာင္ပါ၊ ေမတၱာေစတနာကို ေဆာင္ပါ။
 
(29) မိမိ၏ အေကာင္းဆံုးအျပဳအမူမ်ားျဖင့္သာ လူေတြကို ေတြ႔ဆံုဆက္ဆံပါ။


(30) ေဒါသ မမ်ားေစေရးအတြက္ ပုတ္ခတ္ေ၀ဖန္ခ်က္မ်ားကို ဖတ္႐ႈျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
 
(31) စိတ္လႈပ္ရွားေနေသာ လူထုကို မေၾကာက္ပါႏွင့္၊ မိမိ၏ ႐ုိးသားေသာ ခံစားခ်က္ကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာျပပါ။
 
(32) ေယဘုယ်အားျဖင့္ အမွန္တရားသည္ မတရားစြပ္စြဲ ေ၀ဖန္မႈကို အေကာင္းဆံုး ကလဲ့စားေခ်ျခင္း ျဖစ္သည္။
 
(33) ကိုယ္သိသေလာက္၊ ကိုယ္တတ္ႏိုင္သေလာက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ လုပ္ပါ၊ ၿပီးဆံုးေအာင္အထိလုပ္ပါ။
 
(34) မတရားစြပ္စြဲခ်က္ကို တစ္ႀကိမ္အ႐ႈံးေပးလိုက္လွ်င္ ေနာက္ထပ္စြပ္စြဲခ်က္မ်ားအတြက္ လမ္းဖြင့္ ေပးလိုက္သလို ျဖစ္သြားႏိုင္သည္။

(35) မိမိအား အုပ္စုႏွစ္စုလံုးက ေ၀ဖန္ထိုးႏွက္လာလွ်င္၊ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္စုလံုးက ေ၀ဖန္ထိုးႏွက္ျခင္းမျပဳလွ်င္ မိမိမွန္ေကာင္းမွန္ႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ တစ္ဖက္အုပ္စုက ကေလာ္တုတ္ၿပီး တစ္ဖက္အုပ္စုက ခ်ီးက်ဴးေထာမနာ
ျပဳတာမ်ိဳးကိုေတာ့ သတိထားပါ။

(36) တိုက္ပြဲတြင္ ႐ႈံးနိမ့္ေျခရွိျခင္းေၾကာင့္ မိမိက မွန္ကန္သည္ဟု ယံုၾကည္ေသာလုပ္ရပ္ကို စြန္႔လႊတ္မပစ္ပါႏွင့္။


(37) တစ္သမတ္တည္း ေျဖာင့္မတ္ခိုင္က်ည္မႈကို မိမိ၏လုပ္ငန္းစက္ယႏၲရားတြင္ ေခြးသြားစိပ္ တစ္ခုသဖြယ္သတ္မွတ္ပါ။
 
(38) စမ္းေခ်ာင္းကို ျဖတ္ကူးေနစဥ္ ျမင္းကို အေရာင္းအ၀ယ္မလုပ္ပါႏွင့္။
 
(39) အသံုးက်တဲ့ ဖဲခ်ပ္ေတြ အကုန္လံုးသံုးၿပီးေတာ့မွ ဖဲ၀ိုင္းက ထပါ။
 
(40) မိမိ၏ လုပ္ရပ္သည္ ရည္မွန္းခ်က္ကို ထိခိုက္ေနၿပီဟု ယံုၾကည္လွ်င္ ေလွ်ာ့လုပ္ပါ။ ရည္မွန္းခ်က္ကိုအေထာက္အကူျပဳသည္ဟု ယံုၾကည္လွ်င္ ပိုလုပ္ပါ။ အမွားကိုျမင္လွ်င္ ခ်က္ခ်င္းျပင္ပါ။ အျမင္သစ္အျမင္မွန္ကို အၿမဲတမ္း ႀကိဳဆိုလက္ခံပါ။
 
(41) အမႈထမ္းမ်ား၏ လံုျခံဳေရးကို အေလးထားသလို အမႈထမ္းမ်ား စြန္႔စားလုပ္ခ်င္စိတ္ ေပၚလာႏိုင္သည့္အေျခအေနကိုလည္း ဖန္တီးေပးပါ။
 
(42) အလြန္ေဒါသထြက္ေသာအခါ စိတ္ကိုထိန္းၿပီး စာေရး၍ ဖြင့္အန္ပစ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ထိုစာကို သက္ဆိုင္သူထံမပို႔ဘဲ သိမ္းထားလိုက္ပါ။

(43) ရန္သူကို ထုေခ်ရွင္းလင္းမေနပါႏွင့္။
 
(44) ျငင္းခုံျခင္း၊ ရန္ျဖစ္ျခင္း စေသာ ပဋိပကၡမ်ားကို အထူးေရွာင္ပါ။


(45) အစိတ္အပိုင္းေလးတစ္ခု (သို႔မဟုတ္) ႏွစ္ခု ဆံုး႐ႈံးမႈကို ေရွာင္ရန္အလို႔ငွာ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုလံုးကို ဘယ္ေတာ့မွ် စေတးမခံပါႏွင့္။
 
(46) ေတြေ၀မႈ၊စိတ္ဓာတ္က်မႈႏွင့္အေရးေပၚလိုအပ္မႈတို႔ကိုအခြင့္ေကာင္းယူၿပီး
ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းအမည္ခံယူပါ။
 
(47) အၿမဲတမ္း ဦးစြာလႈပ္ရွား၊ ဘယ္ေတာ့မွ် ေနာက္ပိတ္ခ်ီး မျဖစ္ပါေစႏွင့္။
 
(48) မိမိ၏ အင္အားအခ်က္အခ်ာအားလံုးကို စြန္႔လႊတ္မပစ္ပါႏွင့္၊ ၿပိဳင္ဘက္က ျဖတ္ခုတ္သြားလိမ့္မည္။
 
(49) သင့္အား ဦးစြာမတိုင္ပင္ဘဲ သင့္တာ၀န္ကို လက္ေအာက္လူက ဘယ္ေတာ့မွ် အေကာင္အထည္ မေဖာ္ပါေစႏွင့္။
 
(50) သင္၏လက္ေအာက္လူကို ‘သမၼတယင္ေလာက္ႀကီး’ ကိုက္ေနလွ်င္ ယင္ေကာင္ႀကီးကို ပုတ္ထုတ္မပစ္ပါႏွင့္။

(51) ဆံုးျဖတ္ခ်က္မခ်ခင္ သတင္းအခ်က္အလက္စုပါ၊ ေျဖရွင္းခ်က္မ်ိဳးစံုရွာပါ၊ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို ႀကိဳေတြးၾကည့္ပါ။ မိမိ၏ ရည္မွန္းခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ျဖစ္ပါေစ။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ထိုဆံုးျဖတ္ခ်က္ကိုသက္ဆိုင္သူမ်ားအား ထိထိေရာက္ေရာက္ တာ၀န္ေပးအပ္ပါ။

(52) ပထမဦးစြာ ဆႏၵခံယူပါ၊ ဆႏၵခံယူျခင္းျဖင့္ အလုပ္မျဖစ္မွသာ အာဏာကို သံုးပါ။


(53) တာ၀န္ယူတတ္ၿပီး စြန္႔စားလုပ္ကိုင္တတ္သူမ်ားကိုသာ မိမိ၏ အဓိကလက္ေအာက္ခံ အမႈေဆာင္
ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ပါ။
 
(54) ေရွ႕တန္းသို႔ထြက္ပါ၊ အႏိုင္ႏွင့္အ႐ႈံးကို ခံႏိုင္ရည္ရွိပါ။
 
(55) အမႈထမ္းမ်ားက မိမိ၏အဓိကလက္ေအာက္ခံ အမႈေဆာင္ပုဂၢိဳလ္အား ျပစ္တင္ေ၀ဖန္လာပါက စြပ္စြဲခ်က္မွန္ကန္လွ်င္ ထိုပုဂၢိဳလ္အား ဖယ္ရွားပစ္ရန္ မေၾကာက္ပါႏွင့္။
 
(56) မိမိေနာက္လိုက္မ်ားအား အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေထာက္အကူေပးပါ။
 
(57) စြမ္းေဆာင္ရည္မရွိသူမ်ားအား စြမ္းေဆာင္ရည္ျပည့္၀လာေအာင္ သံုးလမွ ငါးလအထိ ‘သိကၡာဆည္ခ်ိန္’ေပးပါ။
 
(58) အလုပ္ေကာင္းေကာင္းမလုပ္လွ်င္ အာဏာကို ျဖည္းျဖည္းေလွ်ာ့ခ်ပါ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္ေအာင္
အခ်ိန္လံုေလာက္စြာေပးပါ။
 
(59) ဘာမွ် အလုပ္မလုပ္ဘဲ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကိုသာ တစ္ပံုတစ္ပင္ႀကီး စုေဆာင္းေနေသာ
လက္ေအာက္ခံပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးကို သတိထားပါ။
 
(60) အမႈေဆာင္သစ္အား လမ္းမွန္ကို ေလွ်ာက္ႏိုင္ေအာင္ သင္ျပပါ၊ လမ္းၫႊန္ပါ။ မိမိက သူ႔အား
အလုပ္ျဖစ္ေစလိုေၾကာင္း သူသိပါေစ။
 
(61) ရဲရင့္ျပတ္သားေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ သူတို႔လို လူသားမ်ိဳးကိုသာ လက္ေအာက္ခံအျဖစ္
ေရြးၾကသည္။
 
(62) အတင္းဖိတိုက္သင့္လွ်င္ အတင္းဖိတိုက္ပါေစ။


(63) လက္ရွိအေျခအေနတြင္ အခက္အခဲေတြ ေတာင္လိုပံုေနလွ်င္ အေျခအေနႏွင့္အတူ ျမင့္တက္ပါ၊
အသစ္ေတြးပါ၊ အသစ္လုပ္ပါ။
 
(64) မိမိလူေတြ မေအာင္ျမင္လွ်င္လည္း သူတို႔အေပၚတြင္ ယံုၾကည္မႈ ေလ်ာ့မသြားပါႏွင့္။
 
(65) မိမိသည္ သူတို႔အၾကံဉာဏ္မ်ားကို အၿမဲတမ္းလိုလားေၾကာင္း လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား သိပါေစ။
 
(66) ဘယ္ေတာ့မွ် မႀကိဳးစားလွ်င္ ဘယ္ေတာ့မွ် မေအာင္ျမင္ႏိုင္။
 
(67) က်ယ္ျပန္႔ေသာ မူ၀ါဒကိစၥမ်ားမွတစ္ပါး အျခားကိစၥမ်ားတြင္ အထက္အမိန္႔ကို ေစာင့္မေနဘဲ မိမိတို႔၏ဦးေဆာင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ၾကရန္ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားအား အားေပးပါ။
 
(68) အေတာ္ဆံုး ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အၿမဲတမ္း ေလ့လာဆည္းပူးေနသည္ ဟူေသာ အခ်က္ကို မေမ့ပါႏွင့္။
 
(69) မိမိ၏ ပတ္ပတ္လည္တြင္ ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္သိေသာသူမ်ားသာ ရွိပါေစ၊ ‘ပုတ္သင္ေခါင္းညိတ္’
လူစားမ်ိဳးေတြ မရွိပါေစႏွင့္။
 
(70) အသစ္ တိုးတက္မႈေတြကို အသံုးခ်ရန္ လက္မေႏွးပါႏွင့္၊ မိမိ၏ တပ္သားမ်ား လက္ထဲသို႔ လက္နက္သစ္ေတြ ခ်က္ခ်င္းေရာက္ႏိုင္ေအာင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားပါ။


(71) မိမိအဖြဲ႔အစည္း၏ ဦးတည္ခ်က္ကို ရွင္းလင္းတိက်စြာ ေဖာ္ျပပါ။ မိမိလုပ္ရပ္ မွန္ကန္ေၾကာင္း ျပသပါ။
 
(72) ေရာက္ေလရာတြင္ အခြင့္သာတိုင္း မိမိအဖြဲ႔အစည္း၏ အေျခခံ သေဘာတရားမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ပါ။
 
(73) ထိေရာက္ေသာအျမင္ကို လူထုအေပၚ အတင္း႐ုိက္သြင္း၍ မရႏိုင္။ ဆြဲေဆာင္စည္း႐ုံးျခင္းျဖင့္သာ
ရႏိုင္သည္။
 
(74) ‘လွည့္လည္ေခါင္းေဆာင္မႈ’ နည္းလမ္းျဖင့္ မိမိ၏အျမင္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ပါ။
 
(75) မိမိ၏အျမင္ကို ေဟာေျပာေသာအခါ အျမင့္ႀကီးကို မခ်ိန္ရြယ္ပါႏွင့္။ နိမ့္နိမ့္ခ်ိန္ပါ၊ သာမန္ျပည္သူေတြသေဘာေပါက္ပါလိမ့္မည္။ သူတို႔သာလွ်င္ သင္၏ပစ္မွတ္ျဖစ္သည္။
 
(76) အျမင္ကို ဆန္းသစ္ေသာအခါ အတိတ္ကို ပစၥဳပၸန္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေပးပါ။ ထုိ႔ေနာက္ ထိုႏွစ္ခုကို အနာဂတ္ႏွင့္
ေပါင္းကူးေပးပါ။
 
(77) ဆန္းသစ္ေသာအျမင္သည္ လူသားစြမ္းရည္ႏွင့္ လူသားအားမာန္ကို ျဖည့္တင္းေပးႏိုင္ေၾကာင္း
သေဘာေပါက္ပါ။


(78) လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးဦးႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေသာအခါ ကိုယ့္အဖို႔ေရာ၊ သူ႔အဖို႔ပါ မႏွစ္ၿမိဳ႕စရာခံစားခ်က္မ်ိဳး မက်န္ရစ္ေစရန္ ႀကိဳးစားပါ။
 
(79) စကားေျပာေသာအခါ ပင္ကိုသဘာ၀အတိုင္း ႐ုိးသားစြာေျပာပါ၊ မ၀င့္၀ါပါႏွင့္၊ အထက္စီးေလသံ မပါပါေစႏွင့္။ မိမိအား သူတို႔တစ္သက္လံုး သိကၽြမ္းလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟူ၍ လူေတြထင္မွတ္က်န္ရစ္ပါေစ။
 
(80) လူေတြကို မိမိဘက္ပါေအာင္ ဆြဲေဆာင္ရာတြင္ ဟာသဉာဏ္သည္ အဓိကအေရးပါေသာ အဂၤါတစ္ရပ္ျဖစ္သည္ ဟူေသာ အခ်က္ကို မေမ့ပါႏွင့္။
 
(81) ရယ္ေမာျခင္းသည္ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါး က်န္းမာခ်မ္းသာေစႏိုင္ေသာ ေဆးစြမ္းေကာင္းျဖစ္သည္။
 
(82) ရယ္စရာ ပံုတိုပတ္စမ်ားျဖင့္ လူေတြကို ကိုယ့္ဘက္ပါေအာင္ ဆြဲေဆာင္လွ်င္ ပို၍ ထိေရာက္သည္။
 
(83) အျခားသူမ်ား၏ ေလေၾကာရွည ္ အက်ိဳးမ့ ဲ ေဆြးေႏးြ ခ်က္မ်ားကိုျဖစ္ေစ၊ မိမိ၏ ႀကိဳးစားပမ္းစား ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားကိုျဖစ္ေစ ဆီေလ်ာ္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ ပံုတိုပတ္စကေလးျဖင့္ ေရွာင္ရွားႏိုင္သည္။
 
(84) လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားႏွင့္ အလြတ္သေဘာ စကားလက္ဆံု ေျပာျခင္းျဖင့္ သစၥာရွိမႈကို ပို၍
ရရွိႏိုင္သည္။


(85) လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားအား တူညီေသာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ တူညီေသာ အခြင့္အေရးေပးပါ။
 
(86) မိမိ အျမင့္သို႔ေရာက္သြားေသာအခါ ေအာက္ကို ျပန္ၾကည့္ၿပီး ေနာက္ကလူကို အကူအညီေပးပါ။
 
(87) ေနာက္လိုက္မ်ားအား ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ေသာ အေျခခံပန္းတိုင္မ်ားႏွင့္ တန္ဖိုးမ်ား သတ္မွတ္ေဆာင္ရြက္ပါ။
 
(88) မွန္မွန္ကန္ကန္ရပ္ေသာသူႏွင့္ အတူရပ္ပါ၊ သူ မွန္ကန္ေနလွ်င္ သူႏွင့္အတူတူရပ္ပါ။ သူအမွား
လုပ္ေသာအခါ သူ႔ကို စြန္႔ခြာလိုက္ပါ။
 
(89) လုပ္ရပ္မမွန္ကန္ဘဲႏွင့္ မိမိ၏အက်င့္စ႐ုိက္ေၾကာင့္ သူတစ္ပါးကို ဘယ္ေတာ့မွ် ၀န္မပိပါေစႏွင့္။
 
(90) အဖြဲ႔အစည္း၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို တိုးတက္ျမႇင့္တင္ရန္ႏွင့္ ပူးေပါင္းအက်ိဳးေဆာင္သူမ်ားကို ကူညီရန္မွာေခါင္းေဆာင္၏ တာ၀န္ျဖစ္သည္။
 
(91) ဘ၀တူျပည္သူတို႔၏ ယံုၾကည္အားကိုးမႈကို တစ္ႀကိမ္မွ် လက္လႊတ္ရလွ်င္ သူတို႔၏ ေလးစားၾကည္ညိဳမႈကိုေနာက္ထပ္ဘယ္ေတာ့မွ် ရရွိႏိုင္ေတာ့မည္မဟုတ္။


(92) ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းသည္ သူ႔လုပ္ငန္းၿပီးေျမာက္ေသာအခါ၊ သူ႔ရည္မွန္းခ်က္ ေအာင္ျမင္ေသာအခါလက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားအား ‘ဒီအလုပ္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ လုပ္တာ’ ဟူ၍ ဂုဏ္ယူေျပာၾကားခြင့္ျပဳသည္။
 
(93) ေနာက္လိုက္မ်ားေၾကာင့္ အေႏွာင့္အယွက္မျဖစ္ပါႏွင့္၊ မလံုမျခံဳမျဖစ္ပါႏွင့္။
 
(94) အခ်င္းခ်င္း ပဋိပကၡျဖစ္ေနသူမ်ားအား မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ဆံုေပးၿပီး ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးေစပါ။ မိမိက လမ္းၫႊန္ထိန္းမတ္ေပးပါ။
 
(95) လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္လွ်င္ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား ဂုဏ္ယူၾကပါေစ။ လုပ္ငန္းမေအာင္ျမင္လွ်င္
မိမိေၾကာင့္ဟု ထင္ၾကပါေစ။
 
(96) လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားထံသို႔ သူတို႔မွန္သည္၊ မိမိမွားသည္ဆိုေသာ ပုဂၢိဳလ္ေရးေပးစာမ်ား ေရးပို႔ပါ။
 
(97) လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားက အၾကံေကာင္း ဉာဏ္ေကာင္းမ်ား တင္ျပလာလွ်င္ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခိုင္းပါ။ သို႔ေသာ္ မိမိက လုပ္ငန္းတိုးတက္မႈအတြက္ ၾကပ္မတ္ေပးပါ။
 
(98) ေရွ႕တန္းတပ္မွဴးမ်ား မေအာင္ျမင္လွ်င္ မိမိလည္း မေအာင္ျမင္၊ မိမိ၏အလုပ္အမႈေဆာင္မ်ားလည္းမေအာင္ျမင္။
 
(99) အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုတြင္ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္အေပၚတြင္ မတည္ဆိုသည္ကို ဘယ္ေတာ့မွ် မေမ့ပါႏွင့္။
 
(100) မိမိ၏ အဖြဲ႔အစည္းတြင္ အခက္ခဲဆံုး လုပ္ေဆာင္ရသူမ်ားအား အႀကီးက်ယ္ဆံုး ဂုဏ္ျပဳခ်ီးက်ဴးပါ။
(101) မိမိ၏ ေနာက္လိုက္ငယ္သားမ်ားအား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေစျခင္းျဖင့္ စည္း႐ုံးပါ။
 
(102) လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား စိတ္ပါလက္ပါ ခ်က္ခ်င္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ ေရတိုပန္းတိုင္မ်ားကို
တိက်ျပတ္သားစြာ သတ္မွတ္ပါ။
 
(103) အုပ္စုတစ္ခု၏ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ႏွင့္ တစ္စံုတစ္ခုကို လုပ္ႏိုင္ေသာပုဂၢိဳလ္က အုပ္စုတစ္ရာ၏
ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ႏွင့္ ဘာတစ္ခုမွ် မလုပ္ႏိုင္ေသာ ပုဂၢိဳလ္အား ေက်ာ္တက္သြားလိမ့္မည္။
 
(104) တစ္ခါတစ္ရံ အခက္အခဲကို တိုက္႐ုိက္ျဖတ္ေက်ာ္ျခင္းထက္ သြယ္၀ိုက္ေျဖရွင္းျခင္းက ပို၍ အက်ိဳးရွိ
ႏိုင္သည္။
 
(105) ယေန႔ လုပ္ႏိုင္တာေတြကို မနက္ျဖန္လုပ္ဖို႔ ခ်န္မထားပါႏွင့္။
 
(106) စစ္ပြဲကို မဟာဗ်ဴဟာသက္သက္ျဖင့္ မေအာင္ျမင္ႏိုင္၊ အတင္း၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ျခင္းျဖင့္ ပို၍
ေအာင္ျမင္ႏိုင္သည္။
 
(107) နိစၥဓူ၀အားမာန္အျပည့္ျဖင့္ မလုပ္လွ်င္ ဘယ္လုပ္ငန္းမွ် မၿပီးေျမာက္ႏိုင္။
 
(108) တစ္၀က္တစ္ပ်က္သာၿပီးေသာအလုပ္သည္ လုပ္အားျဖဳန္းေသာ အလုပ္ျဖစ္သည္။





ေမာင္ေပၚထြန္း - စံျပေခါင္းေဆာင္စာအုပ္မွ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေကာက္ႏႈတ္ထားပါသည္....
Credit Ucs Jugger


Read More »